മിത്രവാന്മിത്രവിന്ദശ്ച മിത്രവിന്ദാ വരാങ്ഗനാ മിത്രബാഹുഃ സുനീഥശ്ച നാഗ്നജിത്യാഃ പ്രജാ ഹി സാ
നാഗ്നജിതിയില് നിന്ന് മിത്രവാന്, മിത്രവിന്ദ, മഹിളയായ മിത്രവിന്ദ, മിത്രബാഹു, സുനീതന് എന്നിവരാണ് ജനിച്ചത്; ഇവരാണ് അവളുടെ മക്കള്.
ഏവമാദീനി പുത്രാണാം സഹസ്രാണി നിബോധത ശതം ശതസഹസ്രാണാം പുത്രാണാം തസ്യ ധീമതഃ
ഇപ്പോള് ആ ധീരന്ക്ക് ആയിരക്കണക്കിന് പുത്രന്മാര് ഉണ്ടായിരുന്നതായി കേള്ക്കൂ; ഒരു ലക്ഷം പുത്രന്മാര് അവന് ജനിച്ചു.
അശീതിശ്ച സഹസ്രാണി വാസുദേവസുതാസ്തഥാ ലക്ഷമേകം തഥാ പ്രോക്തം പുത്രാണാം ച ദ്വിജോത്തമാഃ
വാസുദേവന്ക്ക് എണ്പതിനായിരം പുത്രന്മാര് ഉണ്ടായിരുന്നു, കൂടാതെ ഒരു ലക്ഷം പുത്രന്മാരും ഉണ്ടായിരുന്നതായി പറയുന്നു, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.
ഉപസങ്ഗസ്യ തു സുതൌ വജ്രഃ സംക്ഷിപ്ത ഏവ ച ഭൂരീന്ദ്രസേനോ ഭൂരിശ്ച ഗവേഷണസുതാവ് ഉഭൌ
ഉപസംഗന് രണ്ട് പുത്രന്മാര് ഉണ്ടായിരുന്നു: വജ്രനും സംക്ഷിപ്തനും. ഗവേഷണന് രണ്ട് പുത്രന്മാര് കൂടി: ഭൂരീന്ദ്രസേനനും ഭൂരിയും.
പ്രദ്യുമ്നസ്യ തു ദായാദോ വൈദര്ഭ്യാം ബുദ്ധിസത്തമഃ അനിരുദ്ധോ രണേ ഽരുദ്ധോ ജജ്ഞേ ഽസ്യ മൃഗകേതനഃ
പ്രദ്യുമ്നന്റെ വംശാവലി വൈദര്ഭിയില് നിന്ന് ജനിച്ച ബുദ്ധിശാലിയായ അനിരുദ്ധനാണ്; അവനു യുദ്ധത്തില് അരുദ്ധനും മൃഗകേതനനും ജനിച്ചു.
കാശ്യാ സുപാര്ശ്വതനയാ സാമ്ബാല്ലേഭേ തരസ്വിനഃ സത്യപ്രകൃതയോ ദേവാഃ പഞ്ച വീരാഃ പ്രകീര്തിതാഃ
സുപാര്ശ്വന്റെ മകള് കാശ്യ, സാമ്ബനില് നിന്ന് സത്യസന്ധതയിലും വീര്യത്തിലും പ്രശസ്തരായ അഞ്ചു വീരപുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു.
തിസ്രഃ കോട്യഃ പ്രവീരാണാം യാദവാനാം മഹാത്മനാമ് ഷഷ്ടിഃ ശതസഹസ്രാണി വീര്യവന്തോ മഹാബലാഃ
മഹാത്മാക്കളായ യാദവന്മാരില് മൂന്നു കോടി വീരന്മാരും അറുപത് ലക്ഷം ശക്തശാലികളും ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് പറയുന്നു.
ദേവാംശാഃ സര്വ ഏവേഹ ഹ്യ് ഉത്പന്നാസ്തേ മഹൌജസഃ ദേവാസുരേ ഹതാ യേ ച ത്വ് അസുരാ യേ മഹാബലാഃ
ഇവരൊക്കെയും ദേവന്മാരുടെ അംശങ്ങളായി മഹാശക്തിയോടെ ജനിച്ചവരാണ്; ദേവാസുരന്മാരെയും മഹാബലശാലിയായ അസുരന്മാരെയും സംഹരിച്ചവരാണ് ഇവര്.
ഇഹോത്പന്നാ മനുഷ്യേഷു ബാധന്തേ സര്വമാനവാന് തേഷാമുത്സാദനാര്ഥായ ഉത്പന്നോ യാദവേ കുലേ
ഇവരൊക്കെയും മനുഷ്യരില് ജനിച്ച് എല്ലാ മനുഷ്യരെയും ഉപദവിക്കുന്നു; അവരെ നശിപ്പിക്കാനായി യാദവകുലത്തില് ഒരാള് ജനിച്ചു.
കുലാനാം ശതമേകം ച യാദവാനാം മഹാത്മനാമ് സര്വമേതത്കുലം യാവദ് വര്തതേ വൈഷ്ണവേ കുലേ
മഹാത്മാക്കളായ യാദവന്മാരുടെ നൂറ് കുടുംബങ്ങള് ഉണ്ടായിരുന്നതാണ്; ഈ കുടുംബങ്ങള് എല്ലാം വൈഷ്ണവകുലത്തില് തുടർന്നു.
വിഷ്ണുസ്തേഷാം പ്രണേതാ ച പ്രഭുത്വേ ച വ്യവസ്ഥിതഃ നിദേശസ്ഥായിനസ്തസ്യ കഥ്യന്തേ സര്വയാദവാഃ
അവരില് വിഷ്ണു നേതാവും അധികാരവാനുമായാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്; യാദവന്മാര് എല്ലാവരും അവന്റെ ആജ്ഞ പാലിക്കുന്നു.
സപ്തര്ഷയഃ കുബേരശ്ച യക്ഷോ മാണിചരസ്തഥാ ശാലകിര് നാരദശ്ചൈവ സിദ്ധോ ധന്വന്തരിസ്തഥാ
ഏഴു മഹർഷിമാര്, കുബേരന്, യക്ഷനായ മാനിചരന്, ശാലകന്, നാരദന്, സിദ്ധന്, ധന്വന്തരി എന്നിവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ആദിദേവസ്തഥാ വിഷ്ണുര് ഏഭിസ്തു സഹ ദൈവതഃ കിമര്ഥം സംഘശോ ഭൂതാഃ സ്മൃതാഃ സമ്ഭൂതയഃ കതി
ആദിദേവനായ വിഷ്ണുവും ഈ ദേവന്മാരോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു; ഇവര് എത്ര സംഘങ്ങളായി ഓര്മ്മിക്കപ്പെടുന്നു, എത്ര ജന്മങ്ങളാണ് ഇവര്ക്കുള്ളത്?
ഭവിഷ്യാഃ കതി ചൈവാന്യേ പ്രാദുര്ഭാവാ മഹാത്മനഃ ബ്രഹ്മക്ഷത്രേഷു ശാന്തേഷു കിമര്ഥമിഹ ജായതേ
ഭാവിയില് എത്രയും മറ്റു അവതാരങ്ങളാണ് മഹാത്മാവിന് ഉണ്ടാകുന്നത്? ബ്രാഹ്മണരും ക്ഷത്രിയരും സമാധാനത്തിലായിരിക്കുമ്പോള് എന്തിനാണ് അദ്ദേഹം ഇവിടെ ജനിക്കുന്നത്?
യദര്ഥമിഹ സമ്ഭൂതോ വിഷ്ണുര്വൃഷ്ണ്യന്ധകോത്തമഃ പുനഃ പുനര്മനുഷ്യേഷു തന്നഃ പ്രബ്രൂഹി പൃച്ഛതാമ്
വൃഷ്ണ്യന് അന്ത്യകന്മാരില് ശ്രേഷ്ഠനായ വിഷ്ണു മനുഷ്യരില് വീണ്ടും വീണ്ടും എന്തിനാണ് അവതരിച്ചത്? ഞങ്ങള് ചോദിക്കുന്നു, ദയവായി പറയൂ.
ത്യക്ത്വാ ദിവ്യാം തനും വിഷ്ണുര് മാനുഷേഷ്വിഹ ജായതേ യുഗേ ത്വ് അഥ പരാവൃത്തേ കാലേ പ്രശിഥിലേ പ്രഭുഃ
ദൈവീക ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച് വിഷ്ണു മനുഷ്യരില് ജനിക്കുന്നു; കാലഘട്ടം മാറി കാലം ക്ഷയിച്ചപ്പോള് പ്രഭു ഭൂമിയില് അവതരിച്ചു.
ദേവാസുരവിമര്ദേഷു ജായതേ ഹരിരീശ്വരഃ ഹിരണ്യകശിപൌ ദൈത്യേ ത്രൈലോക്യം പ്രാക്പ്രശാസതി
ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധങ്ങളിൽ, ഹരി എന്ന പ്രഭു ജനിക്കുന്നു; ഹിരണ്യകശിപു എന്ന ദൈത്യൻ ഒരിക്കൽ മൂന്നു ലോകവും ഭരിച്ചിരുന്നു.
ബലിനാധിഷ്ഠിതേ ചൈവ പുരാ ലോകത്രയേ ക്രമാത് സഖ്യമാസീത്പരമകം ദേവാനാമസുരൈഃ സഹ
ബലി മൂന്നു ലോകവും അനുക്രമമായി ഭരിച്ച കാലത്ത്, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും തമ്മിൽ അത്യുത്തമമായ സൗഹൃദം ഉണ്ടായിരുന്നു.
യുഗാഖ്യാസുരസമ്പൂര്ണം ഹ്യ് ആസീദ് അത്യാകുലം ജഗത് നിദേശസ്ഥായിനശ്ചാപി തയോര്ദേവാസുരാഃ സമമ്
യുഗാഖ്യ എന്ന അസുരന്മാർകൊണ്ട് ലോകം അതിയായി കലഹം നിറഞ്ഞതായി; അവരുടേതായ ആജ്ഞയിൽ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ഒരുപോലെ ആയിരുന്നു.
മൃധോ ബലിവിമര്ദായ സമ്പ്രവൃദ്ധഃ സുദാരുണഃ ദേവാനാമസുരാണാം ച ഘോരഃ ക്ഷയകരോ മഹാന്
ബലിയുടെ ശക്തിക്കായി, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും തമ്മിൽ ഭയങ്കരവും ഉഗ്രവുമായ ഒരു മഹാസമരം ഉണ്ടായി; അത് ഇരുവർക്കും നാശം വരുത്തിയിരുന്നു.
കര്തും ധര്മവ്യവസ്ഥാനം ജായതേ മാനുഷേഷ്വിഹ ഭൃഗോഃ ശാപനിമിത്തം തു ദേവാസുരകൃതേ തദാ
ഇവിടെ മനുഷ്യരിൽ ധർമ്മം സ്ഥാപിക്കാൻ അവൻ ജനിക്കുന്നു; അപ്പോൾ ഭൃഗുവിന്റെ ശാപം മൂലം ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും അങ്ങനെ പ്രവർത്തിച്ചു.
കഥം ദേവാസുരകൃതേ വ്യാപാരം പ്രാപ്തവാന്സ്വതഃ ദേവാസുരം യഥാ വൃത്തം തന്നഃ പ്രബ്രൂഹി പൃച്ഛതാമ്
ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും സംബന്ധിച്ച കാര്യങ്ങളിൽ അവൻ എങ്ങനെ സ്വയം ഇടപെട്ടുവെന്ന് ഞങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നു; ദേവാസുരങ്ങളുടെ സംഭവങ്ങൾ എങ്ങനെ നടന്നുവെന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ.
തേഷാം ദായനിമിത്തം തേ സംഗ്രാമാസ്തു സുദാരുണാഃ വരാഹാദ്യാ ദശ ദ്വൌ ച ശണ്ഡാമര്കാന്തരേ സ്മൃതാഃ
അവരുടെ പങ്ക് വിഭജിക്കാൻ ഉണ്ടായ യുദ്ധങ്ങൾ അത്യന്തം ഭയങ്കരമായിരുന്നു; വരാഹൻ മുതലായ പത്ത്, കൂടാതെ രണ്ടെണ്ണം കൂടി, ശണ്ഡനും അമർക്കനും ഇടയിൽ നടന്നവയാണെന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
നാമതസ്തു സമാസേന ശൃണുതൈഷാം വിവക്ഷതഃ പ്രഥമോ നാരസിംഹസ്തു ദ്വിതീയശ്ചാപി വാമനഃ
ഇവയുടെ പേരുകൾ ഞാൻ സംക്ഷിപ്തമായി പറയുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കൂ: ഒന്നാമത് നരസിംഹൻ, രണ്ടാമത് വാമനൻ.
തൃതീയസ്തു വരാഹശ്ച ചതുര്ഥോ ഽമൃതമന്ഥനഃ സംഗ്രാമഃ പഞ്ചമശ്ചൈവ സംജാതസ്താരകാമയഃ
മൂന്നാമത് വരാഹൻ, നാലാമത് അമൃതമഥന യുദ്ധം, അഞ്ചാമത് താരകാമയ എന്ന യുദ്ധം.
ഷഷ്ഠോ ഹ്യ് ആഡീബകാഖ്യസ്തു സപ്തമസ്ത്രൈപുരസ്തഥാ അന്ധകാഖ്യോ ഽഷ്ടമസ്തേഷാം നവമോ വൃത്രഘാതകഃ
ആറാമത് ആഡീബക എന്നത്, ഏഴാമത് ത്രിപുരം, എട്ടാമത് അന്ധക എന്നത്, ഒൻപതാമത് വൃത്രനെ കൊല്ലിയത്.
ധാത്രശ്ച ദശമശ്ചൈവ തതോ ഹാലാഹലഃ സ്മൃതഃ പ്രഥിതോ ദ്വാദശസ്തേഷാം ഘോരഃ കോലാഹലസ്തഥാ
പത്താമത് ധാത്ര, അതിന് ശേഷം ഹാലാഹല യുദ്ധം; പന്ത്രണ്ടാമത് ഭയങ്കരമായ കോളാഹല യുദ്ധം എന്നും പ്രശസ്തമാണ്.
ഹിരണ്യകശിപുര് ദൈത്യോ നാരസിംഹേന പാതിതഃ വാമനേന ബലിര് ബദ്ധസ് ത്രൈലോക്യാക്രമണേ പുരാ
ഹിരണ്യകശിപു എന്ന ദൈത്യനെ നരസിംഹൻ വധിച്ചു; ബലി മൂന്നു ലോകം കീഴടക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ വാമനൻ അവനെ ബന്ധിച്ചു.
ഹിരണ്യാക്ഷോ ഹതോ ദ്വംദ്വേ പ്രതിഘാതേ തു ദൈവതൈഃ ദംഷ്ട്രയാ തു വരാഹേണ സമുദ്രസ്തു ദ്വിധാ കൃതഃ
ഹിരണ്യാക്ഷനെ ദേവന്മാർ തമ്മിലുള്ള ഏകാന്ത യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു; വരാഹന്റെ ദന്തം കൊണ്ട് സമുദ്രം രണ്ടായി പിളർന്നുപോയി.
പ്രഹ്ലാദോ നിര്ജിതോ യുദ്ധേ ഇന്ദ്രേണാമൃതമന്ഥനേ വിരോചനസ്തു പ്രാഹ്ലാദിര് നിത്യമ് ഇന്ദ്രവധോദ്യതഃ
പ്രഹ്ലാദൻ അമൃതമഥന യുദ്ധത്തിൽ ഇന്ദ്രനാൽ തോറ്റു; പ്രഹ്ലാദന്റെ മകൻ വിരോചനൻ എപ്പോഴും ഇന്ദ്രനെ കൊല്ലാൻ ശ്രമിച്ചു.