പുരുഷഃ കശ്യപസ്ത്വാസീദ് അദിതിസ്തു പ്രിയാ സ്മൃതാ ബ്രഹ്മണഃ കശ്യപസ്ത്വംശഃ പൃഥിവ്യാസ്ത്വദിതിസ്തഥാ
ആ പുരുഷൻ കശ്യപൻ ആയിരുന്നു; അതുപോലെ പ്രിയയായത് ആദിതിയും. കശ്യപൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഭാഗവും, ആദിതിയും ഭൂമിയുടെ ഭാഗവുമാണ്.
അഥ കാമാന്മഹാബാഹുര് ദേവക്യാഃ സമപൂരയത് യേ തയാ കാങ്ക്ഷിതാ നിത്യമ് അജാതസ്യ മഹാത്മനഃ
ശക്തനായവൻ ദേവകിയുടെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും, അവൾ എപ്പോഴും ആഗ്രഹിച്ച മഹാത്മാവായ കുഞ്ഞിനുവേണ്ടി, നിറവേറ്റി.
സോ ഽവതീര്ണോ മഹീം ദേവഃ പ്രവിഷ്ടോ മാനുഷീം തനുമ് മോഹയന്സര്വഭൂതാനി യോഗാത്മാ യോഗമായയാ
ആ ദൈവം ഭൂമിയിൽ അവതരിച്ച്, മനുഷ്യശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. തന്റെ യോഗശക്തിയാൽ എല്ലാം ഭ്രമിപ്പിച്ചു.
നഷ്ടേ ധര്മേ തഥാ ജജ്ഞേ വിഷ്ണുര്വൃഷ്ണികുലേ പ്രഭുഃ കര്തും ധര്മസ്യ സംസ്ഥാനമ് അസുരാണാം പ്രണാശനമ്
ധർമ്മം നശിച്ചപ്പോൾ, വിഷ്ണു വൃഷ്ണിവംശത്തിൽ ജനിച്ചു. ധർമ്മം നിലനിറുത്താനും, അസുരന്മാരെ നശിപ്പിക്കാനും.
രുക്മിണീ സത്യഭാമാ ച സത്യാ നാഗ്നജിതീ തഥാ സുഭാമാ ച തഥാ ശൈബ്യാ ഗാന്ധാരീ ലക്ഷ്മണാ തഥാ
രുക്മിണി, സത്യഭാമ, സത്യ, നാഗ്നജിതി, സുഭാമ, ശൈബ്യ, ഗന്ധാരി, ലക്ഷ്മണാ എന്നിവരും.
മിത്രവിന്ദാ ച കാലിന്ദീ ദേവീ ജാമ്ബവതീ തഥാ സുശീലാ ച തഥാ മാദ്രീ കൌശല്യാ വിജയാ തഥാ ഏവമാദീനി ദേവീനാം സഹസ്രാണി ച ഷോഡശ
മിത്രവിന്ദ, കാലിന്ദി, ജാംബവതി, സുശീല, മാദ്രി, കൗശല്യ, വിജയ എന്നിവരും, ഇങ്ങനെ ആയിരക്കണക്കിന് ദേവികൾ, ആകെ പതിനാറായിരം.
രുക്മിണീ ജനയാമാസ പുത്രാന്രണവിശാരദാന് ചാരുദേഷ്ണം രണേ ശൂരം പ്രദ്യുമ്നം ച മഹാബലമ്
രുക്മിണി യുദ്ധത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു: യുദ്ധത്തിൽ ധീരനായ ചാരുദേഷ്ണനും, മഹാബലശാലിയായ പ്രദ്യുമ്നനും.
സുചാരും ഭദ്രചാരും ച സുദേഷ്ണം ഭദ്രമേവ ച പരശും ചാരുഗുപ്തം ച ചാരുഭദ്രം സുചാരുകമ് ചാരുഹാസം കനിഷ്ഠം ച കന്യാം ചാരുമതീം തഥാ
സുചാരു, ഭദ്രചാരു, സുദേഷ്ണ, ഭദ്ര, പരശു, ചാരുഗുപ്ത, ചാരുഭദ്ര, സുചാരുക, ഇളയവനായ ചാരുഹാസ, പുത്രിയായ ചാരുമതിയും.
ജജ്ഞിരേ സത്യഭാമായാം ഭാനുര്ഭ്രമരതേക്ഷണഃ രോഹിതോ ദീപ്തിമാംശ്ചൈവ താമ്രശ് ചക്രോ ജലംധമഃ
സത്യഭാമയില് നിന്ന് ഭാനു, whose eyes resembled bees, രോഹിതന്, ദീപ്തിമാന്, താംര, ചക്ര, ജലന്ധമന് എന്നിങ്ങനെ പുത്രന്മാര് ജനിച്ചു.
ചതസ്രോ ജജ്ഞിരേ തേഷാം സ്വസാരസ്തു യവീയസീഃ ജാമ്ബവത്യാഃ സുതോ ജജ്ഞേ സാമ്ബഃ സമിതിശോഭനഃ
അവര്ക്ക് നാലു ഇളയ സഹോദരിമാര് ജനിച്ചു; ജാംബവതിയില് നിന്ന് സമരത്തില് പ്രശസ്തനായ സാമ്ബന് ജനിച്ചു.
മിത്രവാന്മിത്രവിന്ദശ്ച മിത്രവിന്ദാ വരാങ്ഗനാ മിത്രബാഹുഃ സുനീഥശ്ച നാഗ്നജിത്യാഃ പ്രജാ ഹി സാ
നാഗ്നജിതിയില് നിന്ന് മിത്രവാന്, മിത്രവിന്ദ, മഹിളയായ മിത്രവിന്ദ, മിത്രബാഹു, സുനീതന് എന്നിവരാണ് ജനിച്ചത്; ഇവരാണ് അവളുടെ മക്കള്.
ഏവമാദീനി പുത്രാണാം സഹസ്രാണി നിബോധത ശതം ശതസഹസ്രാണാം പുത്രാണാം തസ്യ ധീമതഃ
ഇപ്പോള് ആ ധീരന്ക്ക് ആയിരക്കണക്കിന് പുത്രന്മാര് ഉണ്ടായിരുന്നതായി കേള്ക്കൂ; ഒരു ലക്ഷം പുത്രന്മാര് അവന് ജനിച്ചു.
അശീതിശ്ച സഹസ്രാണി വാസുദേവസുതാസ്തഥാ ലക്ഷമേകം തഥാ പ്രോക്തം പുത്രാണാം ച ദ്വിജോത്തമാഃ
വാസുദേവന്ക്ക് എണ്പതിനായിരം പുത്രന്മാര് ഉണ്ടായിരുന്നു, കൂടാതെ ഒരു ലക്ഷം പുത്രന്മാരും ഉണ്ടായിരുന്നതായി പറയുന്നു, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.
ഉപസങ്ഗസ്യ തു സുതൌ വജ്രഃ സംക്ഷിപ്ത ഏവ ച ഭൂരീന്ദ്രസേനോ ഭൂരിശ്ച ഗവേഷണസുതാവ് ഉഭൌ
ഉപസംഗന് രണ്ട് പുത്രന്മാര് ഉണ്ടായിരുന്നു: വജ്രനും സംക്ഷിപ്തനും. ഗവേഷണന് രണ്ട് പുത്രന്മാര് കൂടി: ഭൂരീന്ദ്രസേനനും ഭൂരിയും.
പ്രദ്യുമ്നസ്യ തു ദായാദോ വൈദര്ഭ്യാം ബുദ്ധിസത്തമഃ അനിരുദ്ധോ രണേ ഽരുദ്ധോ ജജ്ഞേ ഽസ്യ മൃഗകേതനഃ
പ്രദ്യുമ്നന്റെ വംശാവലി വൈദര്ഭിയില് നിന്ന് ജനിച്ച ബുദ്ധിശാലിയായ അനിരുദ്ധനാണ്; അവനു യുദ്ധത്തില് അരുദ്ധനും മൃഗകേതനനും ജനിച്ചു.
കാശ്യാ സുപാര്ശ്വതനയാ സാമ്ബാല്ലേഭേ തരസ്വിനഃ സത്യപ്രകൃതയോ ദേവാഃ പഞ്ച വീരാഃ പ്രകീര്തിതാഃ
സുപാര്ശ്വന്റെ മകള് കാശ്യ, സാമ്ബനില് നിന്ന് സത്യസന്ധതയിലും വീര്യത്തിലും പ്രശസ്തരായ അഞ്ചു വീരപുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു.
തിസ്രഃ കോട്യഃ പ്രവീരാണാം യാദവാനാം മഹാത്മനാമ് ഷഷ്ടിഃ ശതസഹസ്രാണി വീര്യവന്തോ മഹാബലാഃ
മഹാത്മാക്കളായ യാദവന്മാരില് മൂന്നു കോടി വീരന്മാരും അറുപത് ലക്ഷം ശക്തശാലികളും ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് പറയുന്നു.
ദേവാംശാഃ സര്വ ഏവേഹ ഹ്യ് ഉത്പന്നാസ്തേ മഹൌജസഃ ദേവാസുരേ ഹതാ യേ ച ത്വ് അസുരാ യേ മഹാബലാഃ
ഇവരൊക്കെയും ദേവന്മാരുടെ അംശങ്ങളായി മഹാശക്തിയോടെ ജനിച്ചവരാണ്; ദേവാസുരന്മാരെയും മഹാബലശാലിയായ അസുരന്മാരെയും സംഹരിച്ചവരാണ് ഇവര്.
ഇഹോത്പന്നാ മനുഷ്യേഷു ബാധന്തേ സര്വമാനവാന് തേഷാമുത്സാദനാര്ഥായ ഉത്പന്നോ യാദവേ കുലേ
ഇവരൊക്കെയും മനുഷ്യരില് ജനിച്ച് എല്ലാ മനുഷ്യരെയും ഉപദവിക്കുന്നു; അവരെ നശിപ്പിക്കാനായി യാദവകുലത്തില് ഒരാള് ജനിച്ചു.
കുലാനാം ശതമേകം ച യാദവാനാം മഹാത്മനാമ് സര്വമേതത്കുലം യാവദ് വര്തതേ വൈഷ്ണവേ കുലേ
മഹാത്മാക്കളായ യാദവന്മാരുടെ നൂറ് കുടുംബങ്ങള് ഉണ്ടായിരുന്നതാണ്; ഈ കുടുംബങ്ങള് എല്ലാം വൈഷ്ണവകുലത്തില് തുടർന്നു.
വിഷ്ണുസ്തേഷാം പ്രണേതാ ച പ്രഭുത്വേ ച വ്യവസ്ഥിതഃ നിദേശസ്ഥായിനസ്തസ്യ കഥ്യന്തേ സര്വയാദവാഃ
അവരില് വിഷ്ണു നേതാവും അധികാരവാനുമായാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്; യാദവന്മാര് എല്ലാവരും അവന്റെ ആജ്ഞ പാലിക്കുന്നു.
സപ്തര്ഷയഃ കുബേരശ്ച യക്ഷോ മാണിചരസ്തഥാ ശാലകിര് നാരദശ്ചൈവ സിദ്ധോ ധന്വന്തരിസ്തഥാ
ഏഴു മഹർഷിമാര്, കുബേരന്, യക്ഷനായ മാനിചരന്, ശാലകന്, നാരദന്, സിദ്ധന്, ധന്വന്തരി എന്നിവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ആദിദേവസ്തഥാ വിഷ്ണുര് ഏഭിസ്തു സഹ ദൈവതഃ കിമര്ഥം സംഘശോ ഭൂതാഃ സ്മൃതാഃ സമ്ഭൂതയഃ കതി
ആദിദേവനായ വിഷ്ണുവും ഈ ദേവന്മാരോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു; ഇവര് എത്ര സംഘങ്ങളായി ഓര്മ്മിക്കപ്പെടുന്നു, എത്ര ജന്മങ്ങളാണ് ഇവര്ക്കുള്ളത്?
ഭവിഷ്യാഃ കതി ചൈവാന്യേ പ്രാദുര്ഭാവാ മഹാത്മനഃ ബ്രഹ്മക്ഷത്രേഷു ശാന്തേഷു കിമര്ഥമിഹ ജായതേ
ഭാവിയില് എത്രയും മറ്റു അവതാരങ്ങളാണ് മഹാത്മാവിന് ഉണ്ടാകുന്നത്? ബ്രാഹ്മണരും ക്ഷത്രിയരും സമാധാനത്തിലായിരിക്കുമ്പോള് എന്തിനാണ് അദ്ദേഹം ഇവിടെ ജനിക്കുന്നത്?
യദര്ഥമിഹ സമ്ഭൂതോ വിഷ്ണുര്വൃഷ്ണ്യന്ധകോത്തമഃ പുനഃ പുനര്മനുഷ്യേഷു തന്നഃ പ്രബ്രൂഹി പൃച്ഛതാമ്
വൃഷ്ണ്യന് അന്ത്യകന്മാരില് ശ്രേഷ്ഠനായ വിഷ്ണു മനുഷ്യരില് വീണ്ടും വീണ്ടും എന്തിനാണ് അവതരിച്ചത്? ഞങ്ങള് ചോദിക്കുന്നു, ദയവായി പറയൂ.
ത്യക്ത്വാ ദിവ്യാം തനും വിഷ്ണുര് മാനുഷേഷ്വിഹ ജായതേ യുഗേ ത്വ് അഥ പരാവൃത്തേ കാലേ പ്രശിഥിലേ പ്രഭുഃ
ദൈവീക ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച് വിഷ്ണു മനുഷ്യരില് ജനിക്കുന്നു; കാലഘട്ടം മാറി കാലം ക്ഷയിച്ചപ്പോള് പ്രഭു ഭൂമിയില് അവതരിച്ചു.
ദേവാസുരവിമര്ദേഷു ജായതേ ഹരിരീശ്വരഃ ഹിരണ്യകശിപൌ ദൈത്യേ ത്രൈലോക്യം പ്രാക്പ്രശാസതി
ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധങ്ങളിൽ, ഹരി എന്ന പ്രഭു ജനിക്കുന്നു; ഹിരണ്യകശിപു എന്ന ദൈത്യൻ ഒരിക്കൽ മൂന്നു ലോകവും ഭരിച്ചിരുന്നു.
ബലിനാധിഷ്ഠിതേ ചൈവ പുരാ ലോകത്രയേ ക്രമാത് സഖ്യമാസീത്പരമകം ദേവാനാമസുരൈഃ സഹ
ബലി മൂന്നു ലോകവും അനുക്രമമായി ഭരിച്ച കാലത്ത്, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും തമ്മിൽ അത്യുത്തമമായ സൗഹൃദം ഉണ്ടായിരുന്നു.
യുഗാഖ്യാസുരസമ്പൂര്ണം ഹ്യ് ആസീദ് അത്യാകുലം ജഗത് നിദേശസ്ഥായിനശ്ചാപി തയോര്ദേവാസുരാഃ സമമ്
യുഗാഖ്യ എന്ന അസുരന്മാർകൊണ്ട് ലോകം അതിയായി കലഹം നിറഞ്ഞതായി; അവരുടേതായ ആജ്ഞയിൽ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ഒരുപോലെ ആയിരുന്നു.
മൃധോ ബലിവിമര്ദായ സമ്പ്രവൃദ്ധഃ സുദാരുണഃ ദേവാനാമസുരാണാം ച ഘോരഃ ക്ഷയകരോ മഹാന്
ബലിയുടെ ശക്തിക്കായി, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും തമ്മിൽ ഭയങ്കരവും ഉഗ്രവുമായ ഒരു മഹാസമരം ഉണ്ടായി; അത് ഇരുവർക്കും നാശം വരുത്തിയിരുന്നു.