അനപത്യോ ഽഭവച്ഛ്യാമഃ ശമീകസ്തു വനം യയൌ ജുഗുപ്സമാനോ ഭോജത്വം രാജര്ഷിത്വമവാപ്തവാന്
ശ്യാമന് സന്താനമൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ശമീകൻ വനത്തിലേക്ക് പോയി, ഭോജരായി ജീവിക്കുന്നതിനെ അവഹേളിച്ചെങ്കിലും, രാജർഷിയായ സ്ഥാനം ലഭിച്ചു.
കൃഷ്ണസ്യ ജന്മാഭ്യുദയം യഃ കീര്തയതി നിത്യശഃ ശൃണോതി മാനവോ നിത്യം സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ
കൃഷ്ണന്റെ ജനനമഹിമയെ ആരെങ്കിലും നിരന്തരം പാടുകയോ, കേൾക്കുകയോ ചെയ്താൽ, ആ മനുഷ്യൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകും.
അഥ ദേവോ മഹാദേവഃ പൂര്വം കൃഷ്ണഃ പ്രജാപതിഃ വിഹാരാര്ഥം സ ദേവേശോ മാനുഷേഷ്വിഹ ജയതേ
അപ്പോൾ മഹാദേവൻ, മുമ്പ് കൃഷ്ണനായി ജനിച്ച പ്രജാപതി, ദേവന്മാരുടെ ഇശ്വരൻ, വിനോദത്തിനായി മനുഷ്യരിൽ ജനിച്ചു.
ദേവക്യാം വസുദേവസ്യ തപസാ പുഷ്കരേക്ഷണഃ ചതുര്ബാഹുസ്തദാ ജാതോ ദിവ്യരൂപോ ജ്വലഞ്ശ്രിയാ
വസുദേവന്റെ തപസ്സിന്റെ ഫലമായി, കമലനയനനായ, നാലു കൈകളോടുകൂടിയ, ദിവ്യസൗന്ദര്യത്തിൽ പ്രകാശിക്കുന്നവൻ, ദേവകിക്ക് ജനിച്ചു.
ശ്രീവത്സലക്ഷണം ദേവം ദൃഷ്ട്വാ ദിവ്യൈശ്ച ലക്ഷണൈഃ ഉവാച വസുദേവസ്തം രൂപം സംഹര വൈ പ്രഭോ
ശ്രീവത്സം അടക്കമുള്ള ദിവ്യലക്ഷണങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ദൈവത്തെ കണ്ടപ്പോൾ, വസുദേവൻ അവനോട് പറഞ്ഞു: 'പ്രഭോ, ഈ രൂപം ഒളിപ്പിക്കണമേ.'
ഭീതോ ഽഹം ദേവ കംസസ്യ തതസ്ത്വേതദ്ബ്രവീമി തേ മമ പുത്രാ ഹതാസ്തേന ജ്യേഷ്ഠാസ്തേ ഭീമവിക്രമാഃ
ദേവാ, ഞാൻ കംസനെ ഭയപ്പെടുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ നിന്നോട് ഇതു പറയുന്നത്. എന്റെ മക്കളെ അവൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു; എന്റെ മൂത്തമക്കൾ ശക്തരായിരുന്നു.
വസുദേവവചഃ ശ്രുത്വാ രൂപം സംഹരതേ ഽച്യുതഃ അനുജ്ഞാപ്യ തതഃ ശൌരിം നന്ദഗോപഗൃഹേ ഽനയത്
വസുദേവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, അച്യുതൻ തന്റെ ദിവ്യരൂപം ഒളിപ്പിച്ചു. അനുമതി നൽകി ശേഷം, ശൗരിയെ നന്ദഗോപന്റെ വീട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.
ദത്ത്വൈനം നന്ദഗോപസ്യ രക്ഷ്യതാമിതി ചാബ്രവീത് അതസ്തു സര്വകല്യാണം യാദവാനാം ഭവിഷ്യതി അയം തു ഗര്ഭോ ദേവക്യാം ജാതഃ കംസം ഹനിഷ്യതി
അവനെ നന്ദഗോപന് നൽകി, 'ഇവനെ സൂക്ഷിക്കണം' എന്നും പറഞ്ഞു. അങ്ങനെ യാദവർക്കെല്ലാം സകലമംഗലവും വരും. ദേവകിയുടെ ഗർഭത്തിൽ ജനിച്ച ഈ കുഞ്ഞ് കംസനെ കൊല്ലും.
ക ഏഷ വസുദേവസ്തു ദേവകീ ച യശസ്വിനീ നന്ദഗോപശ്ച കസ്ത്വേഷ യശോദാ ച മഹാവ്രതാ
വസുദേവൻ ആരാണ്? പ്രശസ്തയായ ദേവകി ആരാണ്? നന്ദഗോപൻ ആരാണ്? മഹാവ്രതധാരിയായ യശോദ ആരാണ്?
യോ വിഷ്ണും ജനയാമാസ യം ച താതേത്യഭാഷത യാ ഗര്ഭം ജനയാമാസ യാ ചൈനം ത്വ് അഭ്യവര്ധയത്
വിഷ്ണുവിനെ ജനിപ്പിച്ചവനും, അവനെ മകനെന്നു വിളിച്ചവനും, ഗർഭത്തിൽ ധരിച്ചവളും, വളർത്തിയവളും ഇവരാണ്.
പുരുഷഃ കശ്യപസ്ത്വാസീദ് അദിതിസ്തു പ്രിയാ സ്മൃതാ ബ്രഹ്മണഃ കശ്യപസ്ത്വംശഃ പൃഥിവ്യാസ്ത്വദിതിസ്തഥാ
ആ പുരുഷൻ കശ്യപൻ ആയിരുന്നു; അതുപോലെ പ്രിയയായത് ആദിതിയും. കശ്യപൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഭാഗവും, ആദിതിയും ഭൂമിയുടെ ഭാഗവുമാണ്.
അഥ കാമാന്മഹാബാഹുര് ദേവക്യാഃ സമപൂരയത് യേ തയാ കാങ്ക്ഷിതാ നിത്യമ് അജാതസ്യ മഹാത്മനഃ
ശക്തനായവൻ ദേവകിയുടെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും, അവൾ എപ്പോഴും ആഗ്രഹിച്ച മഹാത്മാവായ കുഞ്ഞിനുവേണ്ടി, നിറവേറ്റി.
സോ ഽവതീര്ണോ മഹീം ദേവഃ പ്രവിഷ്ടോ മാനുഷീം തനുമ് മോഹയന്സര്വഭൂതാനി യോഗാത്മാ യോഗമായയാ
ആ ദൈവം ഭൂമിയിൽ അവതരിച്ച്, മനുഷ്യശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. തന്റെ യോഗശക്തിയാൽ എല്ലാം ഭ്രമിപ്പിച്ചു.
നഷ്ടേ ധര്മേ തഥാ ജജ്ഞേ വിഷ്ണുര്വൃഷ്ണികുലേ പ്രഭുഃ കര്തും ധര്മസ്യ സംസ്ഥാനമ് അസുരാണാം പ്രണാശനമ്
ധർമ്മം നശിച്ചപ്പോൾ, വിഷ്ണു വൃഷ്ണിവംശത്തിൽ ജനിച്ചു. ധർമ്മം നിലനിറുത്താനും, അസുരന്മാരെ നശിപ്പിക്കാനും.
രുക്മിണീ സത്യഭാമാ ച സത്യാ നാഗ്നജിതീ തഥാ സുഭാമാ ച തഥാ ശൈബ്യാ ഗാന്ധാരീ ലക്ഷ്മണാ തഥാ
രുക്മിണി, സത്യഭാമ, സത്യ, നാഗ്നജിതി, സുഭാമ, ശൈബ്യ, ഗന്ധാരി, ലക്ഷ്മണാ എന്നിവരും.
മിത്രവിന്ദാ ച കാലിന്ദീ ദേവീ ജാമ്ബവതീ തഥാ സുശീലാ ച തഥാ മാദ്രീ കൌശല്യാ വിജയാ തഥാ ഏവമാദീനി ദേവീനാം സഹസ്രാണി ച ഷോഡശ
മിത്രവിന്ദ, കാലിന്ദി, ജാംബവതി, സുശീല, മാദ്രി, കൗശല്യ, വിജയ എന്നിവരും, ഇങ്ങനെ ആയിരക്കണക്കിന് ദേവികൾ, ആകെ പതിനാറായിരം.
രുക്മിണീ ജനയാമാസ പുത്രാന്രണവിശാരദാന് ചാരുദേഷ്ണം രണേ ശൂരം പ്രദ്യുമ്നം ച മഹാബലമ്
രുക്മിണി യുദ്ധത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു: യുദ്ധത്തിൽ ധീരനായ ചാരുദേഷ്ണനും, മഹാബലശാലിയായ പ്രദ്യുമ്നനും.
സുചാരും ഭദ്രചാരും ച സുദേഷ്ണം ഭദ്രമേവ ച പരശും ചാരുഗുപ്തം ച ചാരുഭദ്രം സുചാരുകമ് ചാരുഹാസം കനിഷ്ഠം ച കന്യാം ചാരുമതീം തഥാ
സുചാരു, ഭദ്രചാരു, സുദേഷ്ണ, ഭദ്ര, പരശു, ചാരുഗുപ്ത, ചാരുഭദ്ര, സുചാരുക, ഇളയവനായ ചാരുഹാസ, പുത്രിയായ ചാരുമതിയും.
ജജ്ഞിരേ സത്യഭാമായാം ഭാനുര്ഭ്രമരതേക്ഷണഃ രോഹിതോ ദീപ്തിമാംശ്ചൈവ താമ്രശ് ചക്രോ ജലംധമഃ
സത്യഭാമയില് നിന്ന് ഭാനു, whose eyes resembled bees, രോഹിതന്, ദീപ്തിമാന്, താംര, ചക്ര, ജലന്ധമന് എന്നിങ്ങനെ പുത്രന്മാര് ജനിച്ചു.
ചതസ്രോ ജജ്ഞിരേ തേഷാം സ്വസാരസ്തു യവീയസീഃ ജാമ്ബവത്യാഃ സുതോ ജജ്ഞേ സാമ്ബഃ സമിതിശോഭനഃ
അവര്ക്ക് നാലു ഇളയ സഹോദരിമാര് ജനിച്ചു; ജാംബവതിയില് നിന്ന് സമരത്തില് പ്രശസ്തനായ സാമ്ബന് ജനിച്ചു.
മിത്രവാന്മിത്രവിന്ദശ്ച മിത്രവിന്ദാ വരാങ്ഗനാ മിത്രബാഹുഃ സുനീഥശ്ച നാഗ്നജിത്യാഃ പ്രജാ ഹി സാ
നാഗ്നജിതിയില് നിന്ന് മിത്രവാന്, മിത്രവിന്ദ, മഹിളയായ മിത്രവിന്ദ, മിത്രബാഹു, സുനീതന് എന്നിവരാണ് ജനിച്ചത്; ഇവരാണ് അവളുടെ മക്കള്.
ഏവമാദീനി പുത്രാണാം സഹസ്രാണി നിബോധത ശതം ശതസഹസ്രാണാം പുത്രാണാം തസ്യ ധീമതഃ
ഇപ്പോള് ആ ധീരന്ക്ക് ആയിരക്കണക്കിന് പുത്രന്മാര് ഉണ്ടായിരുന്നതായി കേള്ക്കൂ; ഒരു ലക്ഷം പുത്രന്മാര് അവന് ജനിച്ചു.
അശീതിശ്ച സഹസ്രാണി വാസുദേവസുതാസ്തഥാ ലക്ഷമേകം തഥാ പ്രോക്തം പുത്രാണാം ച ദ്വിജോത്തമാഃ
വാസുദേവന്ക്ക് എണ്പതിനായിരം പുത്രന്മാര് ഉണ്ടായിരുന്നു, കൂടാതെ ഒരു ലക്ഷം പുത്രന്മാരും ഉണ്ടായിരുന്നതായി പറയുന്നു, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.
ഉപസങ്ഗസ്യ തു സുതൌ വജ്രഃ സംക്ഷിപ്ത ഏവ ച ഭൂരീന്ദ്രസേനോ ഭൂരിശ്ച ഗവേഷണസുതാവ് ഉഭൌ
ഉപസംഗന് രണ്ട് പുത്രന്മാര് ഉണ്ടായിരുന്നു: വജ്രനും സംക്ഷിപ്തനും. ഗവേഷണന് രണ്ട് പുത്രന്മാര് കൂടി: ഭൂരീന്ദ്രസേനനും ഭൂരിയും.
പ്രദ്യുമ്നസ്യ തു ദായാദോ വൈദര്ഭ്യാം ബുദ്ധിസത്തമഃ അനിരുദ്ധോ രണേ ഽരുദ്ധോ ജജ്ഞേ ഽസ്യ മൃഗകേതനഃ
പ്രദ്യുമ്നന്റെ വംശാവലി വൈദര്ഭിയില് നിന്ന് ജനിച്ച ബുദ്ധിശാലിയായ അനിരുദ്ധനാണ്; അവനു യുദ്ധത്തില് അരുദ്ധനും മൃഗകേതനനും ജനിച്ചു.
കാശ്യാ സുപാര്ശ്വതനയാ സാമ്ബാല്ലേഭേ തരസ്വിനഃ സത്യപ്രകൃതയോ ദേവാഃ പഞ്ച വീരാഃ പ്രകീര്തിതാഃ
സുപാര്ശ്വന്റെ മകള് കാശ്യ, സാമ്ബനില് നിന്ന് സത്യസന്ധതയിലും വീര്യത്തിലും പ്രശസ്തരായ അഞ്ചു വീരപുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു.
തിസ്രഃ കോട്യഃ പ്രവീരാണാം യാദവാനാം മഹാത്മനാമ് ഷഷ്ടിഃ ശതസഹസ്രാണി വീര്യവന്തോ മഹാബലാഃ
മഹാത്മാക്കളായ യാദവന്മാരില് മൂന്നു കോടി വീരന്മാരും അറുപത് ലക്ഷം ശക്തശാലികളും ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് പറയുന്നു.
ദേവാംശാഃ സര്വ ഏവേഹ ഹ്യ് ഉത്പന്നാസ്തേ മഹൌജസഃ ദേവാസുരേ ഹതാ യേ ച ത്വ് അസുരാ യേ മഹാബലാഃ
ഇവരൊക്കെയും ദേവന്മാരുടെ അംശങ്ങളായി മഹാശക്തിയോടെ ജനിച്ചവരാണ്; ദേവാസുരന്മാരെയും മഹാബലശാലിയായ അസുരന്മാരെയും സംഹരിച്ചവരാണ് ഇവര്.
ഇഹോത്പന്നാ മനുഷ്യേഷു ബാധന്തേ സര്വമാനവാന് തേഷാമുത്സാദനാര്ഥായ ഉത്പന്നോ യാദവേ കുലേ
ഇവരൊക്കെയും മനുഷ്യരില് ജനിച്ച് എല്ലാ മനുഷ്യരെയും ഉപദവിക്കുന്നു; അവരെ നശിപ്പിക്കാനായി യാദവകുലത്തില് ഒരാള് ജനിച്ചു.
കുലാനാം ശതമേകം ച യാദവാനാം മഹാത്മനാമ് സര്വമേതത്കുലം യാവദ് വര്തതേ വൈഷ്ണവേ കുലേ
മഹാത്മാക്കളായ യാദവന്മാരുടെ നൂറ് കുടുംബങ്ങള് ഉണ്ടായിരുന്നതാണ്; ഈ കുടുംബങ്ങള് എല്ലാം വൈഷ്ണവകുലത്തില് തുടർന്നു.