തസ്യാം വിദര്ഭോ ഽജനയച് ഛരാന്രണവിശാരദാന് ലോമപാദാന്മനുഃ പുത്രാ ജ്ഞാതിസ്തസ്യ തു ചാത്മജഃ
വിദ്യാർഭൻ യുദ്ധത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു. ലോമപാദന്റെ പുത്രൻ മനുവായിരുന്നു; അവന്റെ ബന്ധുവും അവന്റെ സ്വന്തം മകനുമായിരുന്നു.
കൈശികസ്യ ചിദിഃ പുത്രസ് തസ്മാച്ചൈദ്യാ നൃപാഃ സ്മൃതാഃ ക്രഥോ വിദര്ഭപുത്രസ്തു കുന്തിസ് തസ്യാത്മജോ ഽഭവത്
കൈശികന്റെ മകൻ ചിദി; അവനിൽ നിന്ന് ചൈദ്യരാജാക്കന്മാർ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. വിദ്യാർഭന്റെ പുത്രനായ ക്രഥൻ, കുന്തി എന്ന പുത്രനെയും ജനിപ്പിച്ചു.
കുന്തേര്ധൃഷ്ടഃ സുതോ ജജ്ഞേ രണധൃഷ്ടഃ പ്രതാപവാന് ധൃഷ്ടസ്യ പുത്രോ ധര്മാത്മാ നിര്വൃതിഃ പരവീരഹാ
കുന്തിയുടെ ധീരനായ മകൻ രണധൃഷ്ടൻ ജനിച്ചു; ധൃഷ്ടന്റെ മകൻ ധർമ്മപരനായ നിർവൃതി, ശത്രുക്കളുടെ വീരന്മാരെ ജയിച്ചവൻ ആയിരുന്നു.
തദേകോ നിര്വൃതേഃ പുത്രോ നാമ്നാ സ തു വിദൂരഥഃ ദശാര്ഹസ്തസ്യ വൈ പുത്രോ വ്യോമസ്തസ്യ ച വൈ സ്മൃതഃ ദാശാര്ഹാച്ചൈവ വ്യോമാത്തു പുത്രോ ജീമൂത ഉച്യതേ
നിർവൃതിക്ക് ഒരു മകൻ മാത്രം ഉണ്ടായിരുന്നു, അവൻ വിദ്യൂരഥൻ. വിദ്യൂരഥന്റെ മകൻ ദശാർഹൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന വ്യോമൻ. വ്യോമനിൽ നിന്ന് ജീമൂതൻ ജനിച്ചു.
ജീമൂതപുത്രോ വിമലസ് തസ്യ ഭീമരഥഃ സുതഃ സുതോ ഭീമരഥസ്യാസീത് സ്മൃതോ നവരഥഃ കില
ജീമൂതന്റെ മകൻ വിമലൻ; വിമലന്റെ മകൻ ഭീമരഥൻ; ഭീമരഥന്റെ മകൻ നവരഥൻ എന്നു പറയുന്നു.
തസ്യ ചാസീദ് ദൃഢരഥഃ ശകുനിസ്തസ്യ ചാത്മജഃ തസ്മാത്കരമ്ഭഃ കാരമ്ഭിര് ദേവരാതോ ബഭൂവ ഹ
നവരഥന്റെ മകൻ ദൃഢരഥൻ; ദൃഢരഥന്റെ മകൻ ശകുനി; ശകുനിയിൽ നിന്ന് കാരംഭൻ ജനിച്ചു; കാരംഭനിൽ നിന്ന് ദേവരാതൻ.
ദേവക്ഷത്രോ ഽഭവദ്രാജാ ദൈവരാതിര്മഹായശാഃ ദേവഗര്ഭസമോ ജജ്ഞേ ദേവനക്ഷത്രനന്ദനഃ
ദേവക്ഷത്രൻ രാജാവായി; അവന്റെ പ്രശസ്തനായ മകൻ ദൈവരാതി, ദേവനക്ഷത്രന്റെ സന്തോഷം, ദൈവഗർഭത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചവൻ.
മധുര്നാമ മഹാതേജാ മധോഃ പുരവസസ് തഥാ ആസീത് പുരവസാത് പുത്രഃ പുരുദ്വാന്പുരുഷോത്തമഃ
മധു, പുരവസു എന്നിവരുടെ മകനായ മഹാതേജസ്സുള്ള മധുരൻ; പുരവസുവിൽ നിന്ന് പുരുഷന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ പുരുദ്വാൻ ജനിച്ചു.
ജന്തുര്ജജ്ഞേ ഽഥ വൈദര്ഭ്യാം ഭദ്രസേന്യാം പുരുദ്വതഃ ഐക്ഷ്വാകീ ചാഭവദ്ഭാര്യാ ജന്തോസ്തസ്യാമജായത
പുരുദ്വാനും വൈദർഭിയായ ഭദ്രസേനിയും ചേർന്ന് ജനിപ്പിച്ച മകൻ ജന്തു. ജന്തുവിന്റെ ഭാര്യ ഐക്ഷ്വാകു വംശത്തിൽ നിന്നുള്ള രാജകുമാരിയായിരുന്നു; അവരിൽ നിന്ന് ഒരു മകൻ ജനിച്ചു.
സാത്വതഃ സത്ത്വസംയുക്തഃ സാത്വതാം കീര്തിവര്ധനഃ ഇമാം വിസൃഷ്ടിം വിജ്ഞായ ജ്യാമഘസ്യ മഹാത്മനഃ പ്രജാവാന് ഏതി സായുജ്യം രാജ്ഞഃ സോമസ്യ ധീമതഃ
സാത്വതൻ ധർമ്മവും കീർത്തിയും ഉള്ളവൻ; മഹാത്മാവായ ജ്യാമഘന്റെ ഈ വംശം മനസ്സിലാക്കി, ധീരനായ രാജാവ് സോമനുമായി ചേർന്ന്, അനേകം സന്തതികൾ നേടി.
സാത്വതാന് സത്ത്വസമ്പന്നാന് കൌശല്യാ സുഷുവേ സുതാന് ഭജിനം ഭജമാനം തു ദിവ്യം ദേവാവൃധം നൃപ
കൗശല്യ സാത്വതനു ധർമ്മം നിറഞ്ഞ പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു: ഭജിനൻ, ഭജമാനൻ, ദിവ്യൻ, രാജാവായ ദേവാവൃധൻ.
അന്ധകം ച മഹാഭോജം വൃഷ്ണിം ച യദുനന്ദനമ് തേഷാം തു സര്ഗാശ് ചത്വാരോ വിസ്തരേണൈവ തച്ഛൃണു
അന്ധകൻ, മഹാഭോജൻ, വൃഷ്ണി, യദുവംശജൻ എന്നിവരും ജനിച്ചു; അവരുടെ നാലു വംശങ്ങൾ വിശദമായി പറയപ്പെടുന്നു—അത് കേൾക്കൂ.
ഭജമാനസ്യ സൃഞ്ജയ്യാം ബാഹ്യകായാം ച ബാഹ്യകാഃ സൃഞ്ജയസ്യ സുതേ ദ്വേ തു ബാഹ്യകാസ്തു തദാഭവന്
ഭജമാനന് സൃഞ്ജയയും ബാഹ്യകയും ചേർന്ന് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായി; സൃഞ്ജയയ്ക്ക് രണ്ടു പുത്രന്മാർ; ബാഹ്യകയിൽ നിന്ന് ബാഹ്യകർ ജനിച്ചു.
തസ്യ ഭാര്യേ ഭഗിന്യൌ ദ്വേ സുഷുവാതേ ബഹൂന്സുതാന് നിമിം ച കൃമിലം ചൈവ വൃഷ്ണിം പരപുരംജയമ് തേ ബാഹ്യകായാം സൃഞ്ജയ്യാം ഭജമാനാദ് വിജജ്ഞിരേ
അവന്റെ ഭാര്യമാർ രണ്ടുപേർ സഹോദരിമാരായിരുന്നു; അവർ അനേകം പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു: നിമി, കൃമിലൻ, ശത്രുക്കളുടെ നഗരങ്ങൾ കീഴടക്കിയ വൃഷ്ണി; ഇവർ ബാഹ്യകയിലും സൃഞ്ജയയിലും നിന്ന് ഭജമാനനു ജനിച്ചു.
യജ്ഞേ ദേവാവൃധോ രാജാ ബന്ധൂനാം മിത്രവര്ധനഃ അപുത്രസ്ത്വഭവദ്രാജാ ചചാര പരമം തപഃ പുത്രഃ സര്വഗുണോപേതോ മമ ഭൂയാദിതി സ്പൃഹന്
യാഗത്തിൽ, ബന്ധുക്കളിൽ സൗഹൃദം വർദ്ധിപ്പിച്ച രാജാവായ ദേവാവൃധൻ പുത്രനില്ലാതെ പരമമായ തപസ്സു ചെയ്തു; 'എനിക്ക് എല്ലാ ഗുണങ്ങളും ഉള്ള ഒരു മകൻ ഉണ്ടാകണം' എന്ന് ആഗ്രഹിച്ചു.
സംയോജ്യ മന്ത്രമേവാഥ പര്ണാശാജലമസ്പൃശത് തദോപസ്പര്ശനാത്തസ്യ ചകാര പ്രിയമാപഗാ
അവൻ മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് ദർഭയുടെ ഇല കൊണ്ട് ജലത്തിന്റെ മേൽതളിർ സ്പർശിച്ചു; ആ സ്പർശത്താൽ ആ നദി സന്തോഷിച്ചു.
കല്യാണത്വാന്നരപതേസ് തസ്മൈ സാ നിമ്നഗോത്തമാ ചിന്തയാഥ പരീതാത്മാ ജഗാമാഥ വിനിശ്ചയമ്
രാജാവിന്റെ സദ്ഗുണം കണ്ടു, ആ ഉത്തമ നദി മനസ്സിൽ വിഷമം തോന്നി ആലോചിച്ച് ഒരു തീരുമാനം എടുത്തു.
നാധിഗച്ഛാമ്യഹം നാരീം യസ്യാമേവംവിധഃ സുതഃ ജായേത തസ്മാദദ്യാഹം ഭവാമ്യഥ സഹസ്രശഃ
ഇങ്ങനെ ഒരു പുത്രനെ ജനിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്ന സ്ത്രീയെ ഞാൻ അറിയുന്നില്ല; അതിനാൽ ഇന്ന് ഞാൻ ആയിരം സ്ത്രീകളായി മാറും.
അഥ ഭൂത്വാ കുമാരീ സാ ബിഭ്രതീ പരമം വപുഃ ജ്ഞാപയാമാസ രാജാനം താമിയേഷ മഹാവ്രതഃ
അപ്പോൾ അവൾ അത്ഭുതസൗന്ദര്യമുള്ള ഒരു യുവതിയായി മാറി രാജാവിനെ അറിയിപ്പിച്ചു; മഹാവ്രതനായ രാജാവ് അവളെ ആഗ്രഹിച്ചു.
അഥ സാ നവമേ മാസി സുഷുവേ സരിതാം വരാ പുത്രം സര്വഗുണോപേതം ബഭ്രും ദേവാവൃധാന്നൃപാത്
തൊണ്ണൂറ്റാം മാസത്തിൽ, നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായ അവൾ രാജാവായ ദേവാവൃധനിൽ നിന്ന് എല്ലാ ഗുണങ്ങളും ഉള്ള ബഭ്രു എന്ന മകനെ പ്രസവിച്ചു.
അനുവംശേ പുരാണജ്ഞാ ഗായന്തീതി പരിശ്രുതമ് ഗുണാന്ദേവാവൃധസ്യാപി കീര്തയന്തോ മഹാത്മനഃ
പുരാതന വംശങ്ങളെ അറിയുന്നവർ ദേവാവൃദ്ധന്റെ മഹത്വം പാടുകയും, ആ മഹാന്റെ ഗുണങ്ങൾ സ്തുതിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതായി എല്ലാവർക്കും അറിയാം.
യഥൈവ ശൃണുമോ ദൂരാദ് അപശ്യാമസ് തഥാന്തികാത് ബഭ്രുഃ ശ്രേഷ്ഠോ മനുഷ്യാണാം ദേവൈര്ദേവാവൃധഃ സമഃ
നാം ദൂരത്ത് നിന്ന് കേൾക്കുന്നതുപോലെയും അടുത്ത് നിന്ന് കാണുന്നതുപോലെയും ബഭ്രു മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനും ദേവാവൃദ്ധനോട് സമനുമായ ദൈവസമാനനുമായിരുന്നു.
ഷഷ്ടിശ്ച പൂര്വപുരുഷാഃ സഹസ്രാണി ച സപ്തതിഃ ഏതേ ഽമൃതത്വം സമ്പ്രാപ്താ ബഭ്രോര് ദേവാവൃധാന്നൃപ
മഹാരാജാവേ, അമ്പതു ആറും എഴുപതു ആയിരം പുരാതന പുരുഷന്മാർ ബഭ്രുവിന്റെയും ദേവാവൃദ്ധന്റെയും വഴി അമൃതത്വം നേടി.
യജ്വാ ദാനപതിര് വീരോ ബ്രഹ്മണ്യശ്ച ദൃഢവ്രതഃ രൂപവാന്സുമഹാതേജാഃ ശ്രുതവീര്യധരസ്തഥാ
അവൻ യാഗങ്ങൾ നടത്തുകയും, ദാനത്തിൽ മുൻപന്തിയിലിരിക്കുകയും, വീരനായി നിലകൊള്ളുകയും, ബ്രാഹ്മണന്മാരോടു ഭക്തിയോടെ പെരുമാറുകയും, വ്രതങ്ങളിൽ ദൃഢനായി നിലനിൽക്കുകയും, സുന്ദരനും മഹത്തായ തേജസ്സുള്ളവനും, ശാസ്ത്രജ്ഞനായി പ്രശസ്തനും ആയിരുന്നു.
അഥ കങ്കസ്യ ദുഹിതാ സുഷുവേ ചതുരഃ സുതാന് കുകുരം ഭജമാനം ച ശശിം കമ്ബലബര്ഹിഷമ്
അതിനുശേഷം കങ്കന്റെ മകൾക്ക് നാലു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു: കുകുരൻ, ഭജമാനൻ, ശശി, കംബലബർഹിഷൻ.
കുകുരസ്യ സുതോ വൃഷ്ണിര് വൃഷ്ണേസ്തു തനയോ ധൃതിഃ കപോതരോമാ തസ്യാഥ തൈത്തിരിസ്തസ്യ ചാത്മജഃ
കുകുരന്റെ മകൻ വൃഷ്ണി, വൃഷ്ണിയുടെ മകൻ ധൃതി, ധൃതിയുടെ മകൻ കപോതരോമ, കപോതരോമയുടെ മകൻ തൈത്തിരി.
തസ്യാസീത്തനുജഃ സര്പോ വിദ്വാന്പുത്രോ നലഃ കില ഖ്യായതേ തസ്യ നാമ്നാ സ നന്ദനോ ദരദുന്ദുഭിഃ
തൈത്തിരിക്ക് സർപ്പൻ എന്ന മകൻ ഉണ്ടായി. സർപ്പന്റെ പണ്ഡിതനായ മകൻ നളൻ, നളന്റെ പ്രസിദ്ധനായ മകൻ ദരദുണ്ടുഭി എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു.
തസ്മിന്പ്രവിതതേ യജ്ഞേ അഭിജാതഃ പുനര്വസുഃ അശ്വമേധം ച പുത്രാര്ഥമ് ആജഹാര നരോത്തമഃ
ആ യാഗം പൂർത്തിയായപ്പോൾ, പുനർവസു ജനിച്ചു. ആ മഹാനായവൻ പുത്രാർത്ഥം അശ്വമേധയാഗം നടത്തി.
തസ്യ മധ്യേ ഽതിരാത്രസ്യ സഭാമധ്യാത്സമുത്ഥിതഃ അതസ്തു വിദ്വാന്കര്മജ്ഞോ യജ്വാ ദാതാ പുനര്വസുഃ
ആ അതിരാത്രയാഗത്തിന്റെ നടുവിൽ, സഭയുടെ മധ്യത്തിൽ നിന്ന്, പണ്ഡിതനും കർമ്മജ്ഞനുമായ, യാഗങ്ങളിൽ മുൻപന്തിയിലിരുന്ന, ദാനശീലനായ പുനർവസു ഉദിച്ചുവന്നു.
തസ്യാസീത് പുത്രമിഥുനം ബഭൂവാവിജിതം കില ആഹുകശ്ചാഹുകീ ചൈവ ഖ്യാതം മാതേമതാം വര
അവനു ഇരട്ടപ്പിള്ളേരായി അവിജിതനും ആഹുകനും ജനിച്ചു; മാതാക്കളിൽ പ്രശസ്തയായ ആഹുകിയും ജനിച്ചു.