ഹൈഹയസ്യ തു ദായാദോ ധര്മനേത്രഃ പ്രതിശ്രുതഃ ധര്മനേത്രസ്യ കുന്തിസ്തു സംഹതസ്തസ്യ ചാത്മജഃ
ഹേഹയന്റെ പുത്രൻ ധർമ്മനേത്രൻ എന്ന പ്രശസ്തൻ; ധർമ്മനേത്രന്റെ പുത്രൻ കുന്തി, കുന്തിയുടെ പുത്രൻ സംഹതൻ.
സംഹതസ്യ തു ദായാദോ മഹിഷ്മാന്നാമ പാര്ഥിവഃ ആസീന്മഹിഷ്മതഃ പുത്രോ രുദ്രശ്രേണ്യഃ പ്രതാപവാന്
സംഹതന്റെ പുത്രൻ മഹിഷ്മാൻ എന്ന രാജാവ്; മഹിഷ്മാന്റെ പുത്രൻ രുദ്രശ്രേണ്യൻ എന്ന വീരൻ.
വാരാണസ്യാമ് അഭൂദ്രാജാ കഥിതം പൂര്വമേവ തു രുദ്രശ്രേണ്യസ്യ പുത്രോ ഽഭൂദ് ദുര്ദമോ നാമ പാര്ഥിവഃ
വാരാണസിയിൽ രാജാവായി ഭരിച്ചവൻ രുദ്രശ്രേണ്യൻ; അവന്റെ പുത്രൻ ദുര്ദമൻ എന്ന രാജാവായിരുന്നു.
ദുര്ദമസ്യ സുതോ ധീമാന് കനകോ നാമ വീര്യവാന് കനകസ്യ തു ദായാദാശ് ചത്വാരോ ലോകവിശ്രുതാഃ
ദുര്ദമന്റെ പുത്രൻ ധീമാനായ ശക്തനായ കനകൻ; കനകന്റെ നാലു പുത്രന്മാർ ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തരാണ്.
കൃതവീര്യഃ കൃതാഗ്നിശ്ച കൃതവര്മാ തഥൈവ ച കൃതൌജാശ്ച ചതുര്ഥോ ഽഭൂത് കൃതവീര്യാത്തതോ ഽര്ജുനഃ
അവർ കൃതവീര്യൻ, കൃതാഗ്നി, കൃതവർമ, നാലാമൻ കൃതൗജസ്; കൃതവീര്യനിൽ നിന്ന് അർജുനൻ ജനിച്ചു.
ജാതഃ കരസഹസ്രേണ സപ്തദ്വീപേശ്വരോ നൃപഃ വര്ഷായുതം തപസ്തേപേ ദുശ്ചരം പൃഥിവീപതിഃ
ആ അർജുനൻ ആയിരം കൈകളോടെ ജനിച്ചു, ഏഴു ദ്വീപുകളുടെ അധിപനായി. പത്തായിരം വർഷം കഠിനതപസ്സ് അനുഷ്ഠിച്ചു.
ദത്തമാരാധയാമാസ കാര്തവീര്യോ ഽത്രിസമ്ഭവമ് തസ്മൈ ദത്താ വരാസ്തേന ചത്വാരഃ പുരുഷോത്തമ
കാർതവീര്യൻ അത്രിപുത്രനായ ദത്താത്രേയനെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചു; ദത്താത്രേയൻ അവനു നാലു മഹാവരങ്ങൾ നൽകി.
പൂര്വം ബാഹുസഹസ്രം തു സ വവ്രേ രാജസത്തമഃ അധര്മം ചരമാണസ്യ സദ്ഭിശ്ചാപി നിവാരണമ്
ആദ്യമായി, രാജാവ് ആയിരം കൈകൾ വേണമെന്ന് ചോദിച്ചു; പിന്നെ, ദുഷ്ടരെ തടയാനും, സന്മാർഗ്ഗത്തിൽ നില്ക്കുന്നവരെ അധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കാനും ശക്തി വേണമെന്ന് പ്രാർത്ഥിച്ചു.
യുദ്ധേന പൃഥിവീം ജിത്വാ ധര്മേണൈവാനുപാലനമ് സംഗ്രാമേ വര്തമാനസ്യ വധശ്ചൈവാധികാദ്ഭവേത്
യുദ്ധത്തിലൂടെ ഭൂമി ജയിക്കാനും, നീതിപൂർവ്വം ഭരിക്കാനും, സമരത്തിൽ അതിരുവിട്ടവരെ വധിക്കാൻ അവകാശം വേണമെന്നും ചോദിച്ചു.
തേനേയം പൃഥിവീ സര്വാ സപ്തദ്വീപാ സപര്വതാ സപ്തോദധിപരിക്ഷിപ്താ ക്ഷാത്ത്രേണ വിധിനാ ജിതാ
അവൻ ഏഴു ദ്വീപുകളും പർവതങ്ങളും ഏഴു സമുദ്രങ്ങൾ ചുറ്റിയ ഈ ഭൂമി മുഴുവനും ക്ഷത്രധർമ്മപ്രകാരം ജയിച്ചു.
ജജ്ഞേ ബാഹുസഹസ്രം വൈ ഇച്ഛതസ്തസ്യ ധീമതഃ രഥോ ധ്വജശ്ച സംജജ്ഞ ഇത്യേവമനുശുശ്രുമ
ആ ധീരനായവന്റെ ആഗ്രഹപ്രകാരം ആയിരം കൈകളും അവന്റെ രഥവും പതാകയും ഉടലെടുത്തുവെന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
ദശ യജ്ഞസഹസ്രാണി രാജ്ഞാം ദ്വീപേഷു വൈ തദാ നിരര്ഗലാനി വൃത്താനി ശ്രൂയന്തേ തസ്യ ധീമതഃ
അവ ധീരനായ രാജാവു ദ്വീപുകളിലൊക്കെയും പൂർണ്ണമായിരം യാഗങ്ങൾ നിർവാഹിച്ചതായി പറയപ്പെടുന്നു.
സര്വേ യജ്ഞാ മഹാരാജ്ഞസ് തസ്യാസന് ഭൂരിദക്ഷിണാഃ സര്വേ കാഞ്ചനയൂപാസ്തേ സര്വാഃ കാഞ്ചനവേദികാഃ
ആ മഹാരാജാവിന്റെ എല്ലാ യാഗങ്ങളിലും ധാരാളം ദാനങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു; എല്ലായാഗങ്ങളിലും പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള യൂപങ്ങളും പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള വേദികളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
സര്വേ ദേവൈഃ സമം പ്രാപ്തൈര് വിമാനസ്ഥൈരലംകൃതാഃ ഗന്ധര്വൈരപ്സരോഭിശ്ച നിത്യമേവോപശോഭിതാഃ
ദേവന്മാർ വിഹയാസയാനങ്ങളിൽ എത്തി, ഗന്ധർവന്മാരും അപ്സരസുകളും എല്ലായ്പോഴും അവയെ അലങ്കരിച്ചിരുന്നതായി അവയെ ഭംഗിയാക്കി.
തസ്യ യജ്ഞേ ജഗൌ ഗാഥാം ഗന്ധര്വോ നാരദസ്തഥാ കാര്തവീര്യസ്യ രാജര്ഷേര് മഹിമാനം നിരീക്ഷ്യ സഃ
അവന്റെ യാഗത്തിൽ ഗന്ധർവനായ നാരദൻ കാർതവീര്യനായ രാജർഷിയുടെ മഹത്വം കണ്ടു ഒരു ഗാനം പാടുകയായിരുന്നു.
ന നൂനം കാര്തവീര്യസ്യ ഗതിം യാസ്യന്തി ക്ഷത്രിയാഃ യജ്ഞൈര്ദാനൈസ്തപോഭിശ്ച വിക്രമേണ ശ്രുതേന ച
യാഗങ്ങളാലോ, ദാനങ്ങളാലോ, തപസ്സാലോ, വീര്യത്താലോ, പഠനത്താലോ, കാർതവീര്യന്റെ പാതയിലേക്കു മറ്റേതെങ്കിലും ക്ഷത്രിയന്മാർ എത്താൻ കഴിയില്ല.
സ ഹി സപ്തസു ദ്വീപേഷു ഖഡ്ഗീ ചക്രീ ശരാസനീ രഥീ ദ്വീപാന്യനുചരന് യോഗീ പശ്യതി തസ്കരാന്
അവൻ വാൾ, ചക്രം, വില്ല്, അമ്പ് എന്നിവയും കൈവശംവെച്ച്, രഥത്തിൽ കയറി, ഏഴു ദ്വീപുകളും സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ട് യോഗശക്തിയാൽ കള്ളന്മാരെ കാവൽനോക്കി.
പഞ്ചാശീതിസഹസ്രാണി വര്ഷാണാം സ നരാധിപഃ സ സര്വരത്നസമ്പൂര്ണശ് ചക്രവര്തീ ബഭൂവ ഹ
അവൻ എൺപത്തഞ്ചായിരം വർഷം ആണ്ടു ഭരിച്ച്, എല്ലാ രത്നങ്ങളാലും സമ്പന്നനായ ചക്രവർത്തിയായി.
സ ഏവ പശുപാലോ ഽഭൂത് ക്ഷേത്രപാലഃ സ ഏവ ഹി സ ഏവ വൃഷ്ട്യാ പര്ജന്യോ യോഗിത്വാദര്ജുനോ ഽഭവത്
അവൻ തന്നെ പശുക്കളെ കാത്തവനും, നിലങ്ങൾ കാവലുള്ളവനും, യോഗശക്തിയാൽ മഴയുണ്ടാക്കുന്ന അർജ്ജുനനുമായിരുന്നു.
യോ ഽസൌ ബാഹുസഹസ്രേണ ജ്യാഘാതകഠിനത്വചാ ഭാതി രശ്മിസഹസ്രേണ ശാരദേനേവ ഭാസ്കരഃ
വില്ലിന്റെ നൂലാൽ കഠിനമായ ആയിരം കൈകളോടെ അവൻ, ശരദ്കാലത്തിലെ സൂര്യനെപ്പോലെ ആയിരം കിരണങ്ങളാൽ പ്രകാശിക്കുന്നു.
ഏഷ നാഗം മനുഷ്യേഷു മാഹിഷ്മത്യാം മഹാദ്യുതിഃ കര്കോടകസുതം ജിത്വാ പുര്യാം തത്ര ന്യവേശയത്
മാഹിഷ്മതിയിൽ മനുഷ്യരിൽ പ്രശസ്തനായ ഈ മഹാതേജസ്വി, കർക്കോടകന്റെ മകനായ നാഗനെ ജയിച്ച് ആ നഗരത്തിൽ പാർപ്പിച്ചു.
ഏഷ വേഗം സമുദ്രസ്യ പ്രാവൃട്കാലേ ഭജേത വൈ ക്രീഡന്നേവ സുഖോദ്ഭിന്നഃ പ്രതിസ്രോതോ മഹീപതിഃ
മഴക്കാലത്ത് ഈ രാജാവ് സമുദ്രത്തിന്റെ ഉരുളുന്ന പ്രവാഹം എതിര്ത്തു സന്തോഷത്തോടെ കളിച്ചുകൊണ്ടു കടന്നുപോകുമായിരുന്നു.
ലലതാ ക്രീഡതാ തേന പ്രതിസ്രഗ്ദാമമാലിനീ ഊര്മിഭ്രുകുടിസംത്രാസാച് ചകിതാഭ്യേതി നര്മദാ
അവൻ തീരത്ത് കളിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, മത്സരപൂക്കളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട അവനെ കണ്ടു, തിരകളുടെ ചുണ്ടുപിടിപ്പിൽ ഭയപ്പെട്ട നർമദാ നദി ഭയഭക്തിയോടെ സമീപിക്കുന്നു.
ഏകോ ബാഹുസഹസ്രേണ വഗാഹേ സ മഹാര്ണവമ് കരോത്യുദ്വൃത്തവേഗാം തു നര്മദാം പ്രാവൃഡുദ്ധതാമ്
അവൻ ഒരുത്തൻ തന്നെ ആയിരം കൈകളോടെ മഹാസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങി, മഴകൊണ്ട് നിറഞ്ഞ നർമദയെ ശക്തിയോടെ ഉണർത്തുന്നു.
തസ്യ ബാഹുസഹസ്രേണ ക്ഷോഭ്യമാണേ മഹോദധൌ ഭവന്ത്യതീവ നിശ്ചേഷ്ടാഃ പാതാലസ്ഥാ മഹാസുരാഃ
അവന്റെ ആയിരം കൈകൾ കൊണ്ട് മഹാസമുദ്രം കലങ്ങുമ്പോൾ, പാതാളത്തിൽ വസിക്കുന്ന മഹാസുരന്മാർ അതിയായി അചഞ്ചലരാവുന്നു.
ചൂര്ണീകൃതമഹാവീചിലീനമീനമഹാതിമിമ് മാരുതാവിദ്ധഫേനൌഘമ് ആവര്താക്ഷിപ്തദുഃസഹമ്
അവൻ തന്റെ ആയിരം കൈകളാൽ സമുദ്രത്തെ ഇളക്കി, വലിയ തിരകളും, മീനുകളും തിമിംഗലങ്ങളും മുങ്ങിപ്പോകുന്നു; കാറ്റ് അടിച്ചുനീക്കുന്ന നുരയും ചുഴലിയും കൊണ്ട് കടക്കാൻ കഴിയാത്തതാക്കുന്നു.
കരോത്യാലോഡയന്നേവ ദോഃസഹസ്രേണ സാഗരമ് മന്ദരക്ഷോഭചകിതാ ഹ്യ് അമൃതോത്പാദശങ്കിതാഃ
അവൻ ആയിരം കൈകളാൽ സമുദ്രം ഇളക്കുമ്പോൾ, മന്ദരപർവ്വതം ഇളക്കിയപ്പോലെ ദേവന്മാർ ഭയപ്പെട്ട് അമൃതം ജനിക്കുമോ എന്ന് സംശയിക്കുന്നു.
തദാ നിശ്ചലമൂര്ധാനോ ഭവന്തി ച മഹോരഗാഃ സായാഹ്നേ കദലീഖണ്ഡാ നിര്വാതസ്തിമിതാ ഇവ
അപ്പോൾ മഹാനാഗങ്ങൾ തല നീങ്ങാതെ അചഞ്ചലരായി, സന്ധ്യാകാലത്ത് കാറ്റില്ലാതെ നില്ക്കുന്ന വാഴക്കൊമ്പുകളെപ്പോലെ ശാന്തരാവുന്നു.
ഏവം ബദ്ധ്വാ ധനുര്ജ്യായാമ് ഉത്സിക്തം പഞ്ചഭിഃ ശരൈഃ ലങ്കായാം മോഹയിത്വാ തു സബലം രാവണം ബലാത്
അങ്ങനെ തന്റെ വില്ലിൽ പഞ്ചബാണങ്ങൾ കെട്ടി, കരുത്തോടെ ലങ്കയിൽ രാവണനെയും അവന്റെ സൈന്യത്തെയും അജ്ഞാനത്തിലാക്കി.
നിര്ജിത്യ ബദ്ധ്വാ ചാനീയ മാഹിഷ്മത്യാം ബബന്ധ ച തതോ ഗത്വാ പുലസ്ത്യസ്തു ഹ്യ് അര്ജുനം സംപ്രസാദയന്
അവനെ ജയിച്ച് ബന്ധിച്ചു, പിന്നെ മാഹിഷ്മതിയിൽ കൊണ്ടുപോയി തടവിലാക്കി; അതിനുശേഷം പുലസ്ത്യൻ അർജുനനോട് സമാധാനം തേടാൻ എത്തിയിരിക്കുന്നു.