തേ ഽഭിരുഹ്യ രഥാന്സര്വേ പ്രയാതാ നൃപതേ നൃപാഃ ആക്രാമന്തോ ദിവം ഭാന്തി ധര്മേണാവൃത്യ രോദസീ
എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും രഥങ്ങളിൽ കയറി പുറപ്പെട്ടു; അവർ ധർമ്മം പൂർണ്ണമായി പാലിച്ച് ഭൂമിയും ആകാശവും പ്രകാശിപ്പിച്ചു കൊണ്ട് സ്വർഗത്തിലേക്ക് ഉയർന്നു.
അഹം മന്യേ പൂര്വമേകോ ഽഭിഗന്താ സഖാ ചേന്ദ്രഃ സര്വഥാ മേ മഹാത്മാ കസ്മാദേവം ശിബിരൌശീനരോ ഽയമ് ഏകോ ഽത്യയാത് സര്വം വേഗേന വാഹാന്
ഞാൻ ആദ്യം മുന്നോട്ട് പോകുമെന്ന് വിചാരിക്കുന്നു, എന്റെ മഹാത്മാവായ ഇന്ദ്രൻ സഖാവായി കൂടെ വരും. പക്ഷേ, ഉശീനരരാജാവായ ശിബി മാത്രമേ തന്റെ കുതിരകളെ അതിവേഗത്തിൽ ഓടിപ്പിച്ചിട്ടുള്ളു.
അദദാദ്ദേവയാനായ യാവദ്വിത്തമനിന്ദിതഃ ഉശീനരസ്യ പുത്രോ ഽയം തസ്മാച്ഛ്രേഷ്ഠോ ഹി വഃ ശിബിഃ
ഉശീനരന്റെ മകനായ ശിബി തന്റെ എല്ലാ സമ്പത്തും ദേവയാനയ്ക്ക് നിർദോഷമായി നൽകി. അതുകൊണ്ടാണ് ശിബി നിങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠൻ.
ദാനം ശൌചം സത്യമഥോ ഹ്യ് അഹിംസാ ഹ്രീഃ ശ്രീസ്തിതിക്ഷാ സമതാനൃശംസ്യമ് രാജന്ത്യേതാന്യഥ സര്വാണി രാജ്ഞി ശിബൌ സ്ഥിതാന്യപ്രതിമേ സുബുദ്ധ്യാ ഏവം വൃത്തം ഹ്രീനിഷേവീ ബിഭര്തി തസ്മാച്ഛിബിര് അഭിഗന്താ രഥേന
ദാനം, ശുദ്ധി, സത്യം, അഹിംസ, ലജ്ജ, ഐശ്വര്യം, ക്ഷമ, സമത്വം, കരുണ—ഈ എല്ലാ ഗുണങ്ങളും രാജാവേ, അപാരമായ ബുദ്ധിയുള്ള ശിബിയിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. ഇങ്ങനെ സദാചാരവും ലജ്ജയും പാലിക്കുന്നവനാണ് ഈ ഗുണങ്ങൾ കൈവരിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടാണ് ശിബി രഥത്തിൽ കയറി മുന്നോട്ട് പോകുന്നത്.
അഥാഷ്ടകഃ പുനരേവാന്വപൃച്ഛന് മാതാമഹം കൌതുകാദിന്ദ്രകല്പമ് പൃച്ഛാമി ത്വാം നൃപതേ ബ്രൂഹി സത്യം കുതശ്ച കശ്ചാസി കഥം ത്വമാഗാഃ കൃതം ത്വയാ യദ്ധി ന തസ്യ കര്താ ലോകേ ത്വദന്യോ ബ്രാഹ്മണഃ ക്ഷത്രിയോ വാ
അപ്പോൾ അഷ്ടകൻ വീണ്ടും കൗതുകത്തോടെ തന്റെ മാതാമഹനോട് ചോദിച്ചു: 'രാജാവേ, സത്യം പറയൂ—നിങ്ങൾ ആരാണ്, എവിടെ നിന്നാണ് വന്നത്, എങ്ങനെ എത്തി? നിങ്ങൾ ചെയ്തതുപോലുള്ളത് ലോകത്ത് മറ്റൊരു ബ്രാഹ്മണനും ക്ഷത്രിയനും ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല.'
യയാതിരസ്മി നഹുഷസ്യ പുത്രഃ പൂരോഃ പിതാ സാര്വഭൌമസ്ത്വിഹാസമ് ഗുഹ്യം മന്ത്രം മാമകേഭ്യോ ബ്രവീമി മാതാമഹോ ഭവതാം സുപ്രകാശഃ
ഞാൻ യയാതിയാണ്, നഹുഷന്റെ മകനും പുരുവിന്റെ പിതാവും ഭൂമിയുടെ രാജാവുമാണ്. എന്റെ മക്കളേ, ഈ രഹസ്യോപദേശമാണ് ഞാൻ നിങ്ങളോട് വെളിപ്പെടുത്തുന്നത്.
സര്വാമ് ഇമാം പൃഥിവീം നിര്ജിഗായ ഋദ്ധാം മഹീമദദാം ബ്രാഹ്മണേഭ്യഃ മേധ്യാനശ്വാന്നൈകശസ് താന്സുരൂപാംസ് തദാ ദേവാഃ പുണ്യഭാജോ ഭവന്തി
ഞാൻ ഈ സമ്പന്നമായ ഭൂമി മുഴുവൻ ജയിച്ച് ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് നൽകി, ശുദ്ധമായ കുതിരകളും അനേകം മനോഹരങ്ങളുമാണ് അവര്ക്ക് നൽകിയതും. അപ്പോൾ ദേവന്മാർക്ക് പുണ്യഫലം ലഭിച്ചു.
അദാമഹം പൃഥിവീം ബ്രാഹ്മണേഭ്യഃ പൂര്ണാമിമാമഖിലാന്നൈഃ പ്രശസ്താമ് ഗോഭിഃ സുവര്ണൈശ്ച ധനൈശ്ച മുഖ്യൈര് അശ്വാഃ സനാഗാഃ ശതശസ്ത്വര്ബുദാനി
ഞാൻ ഈ ഭൂമി ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് നൽകി, എല്ലാ ഉത്തമഭക്ഷ്യങ്ങളും, പ്രശംസിതമായ പശുക്കളും പൊന്നും പ്രധാന ധനസമ്പത്തും, കുതിരകളും ആനകളും ആയിരക്കണക്കിന്, ലക്ഷക്കണക്കിന് നൽകി.
സത്യേന മേ ദ്യൌശ്ച വസുംധരാ ച തഥൈവാഗ്നിര്ജ്വലതേ മാനുഷേഷു ന മേ വൃഥാ വ്യാഹൃതമേവ വാക്യം സത്യം ഹി സന്തഃ പ്രതിപൂജയന്തി
സത്യത്താൽ ആകാശവും ഭൂമിയും, അഗ്നിയും മനുഷ്യരിൽ പ്രകാശിക്കുന്നു. ഞാൻ ഒരിക്കലും വ്യർത്ഥമായി ഒരു വാക്കും പറയില്ല; സന്മാർഗ്ഗികൾ സത്യത്തെയാണ് ആദരിക്കുന്നത്.
യോ നഃ സര്വജിതം സര്വം യഥാവൃത്തം നിവേദയേത് അനസൂയുര് ദ്വിജാഗ്ന്യേഭ്യഃ സ ഭജേന്നഃ സലോകതാമ്
നമ്മുടെ എല്ലാ പ്രവൃത്തികളും യഥാർത്ഥത്തിൽ എങ്ങനെയുണ്ടായോ അങ്ങനെ, അസൂയയില്ലാതെ, ദ്വിജന്മാർക്കും അഗ്നിക്കുമാണ് ആരെങ്കിലും വിവരിച്ചാൽ, അവൻ നമ്മോടൊപ്പം ലോകത്തിൽ പങ്കുചേരും.
ഏവം രാജന്സ മഹാത്മാ യയാതിഃ സ്വദൌഹിത്രൈസ്താരിതോ മിത്രവര്യൈഃ ത്യക്ത്വാ മഹീം പരമോദാരകര്മാ സ്വര്ഗം ഗതഃ കര്മഭിര്വ്യാപ്യ പൃഥ്വീമ്
ഇങ്ങനെ മഹാത്മാവായ യയാതിയെ അവന്റെ മക്കളായ സുഹൃത്തുക്കൾ കടത്തിക്കൊണ്ടുപോയി; ഭൂമി ഉപേക്ഷിച്ച് ഉത്തമമായ പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്തവൻ തന്റെ കർമ്മങ്ങൾ ലോകത്ത് വ്യാപിപ്പിച്ച് സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി.
ഏവം സര്വം വിസ്തരതോ യഥാവദ് ആഖ്യാതം തേ ചരിതം നാഹുഷസ്യ വംശോ യസ്യ പ്രഥിതം പൌരവേയോ യസ്മിഞ്ജാതസ്ത്വം മനുജേന്ദ്രകല്പഃ
ഇങ്ങനെ, നഹുഷന്റെ വംശത്തിലെ സംഭവങ്ങൾ എല്ലാം വിശദമായി, യഥാർത്ഥത്തിൽ എങ്ങനെയുണ്ടായോ അങ്ങനെ ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു. ഈ വംശത്തിലാണ് നീ ജനിച്ചത്, മനുഷ്യരിൽ രാജാവായവനേ.
ഇത്യേതച്ഛൌനകാദ്രാജാ ശതാനീകോ നിശമ്യ തു വിസ്മിതഃ പരയാ പ്രീത്യാ പൂര്ണചന്ദ്ര ഇവാബഭൌ
ശൗണകന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട രാജാവ് ശതാനീകൻ അതിശയത്തോടെ അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ പൂർണ്ണചന്ദ്രനുപോലെ പ്രകാശിച്ചു.
പൂജയാമാസ നൃപതിര് വിധിവച്ചാഥ ശൌനകമ് രത്നൈര്ഗോഭിഃ സുവര്ണൈശ്ച വാസോഭിര്വിവിധൈസ്തഥാ
അതിനുശേഷം രാജാവ് ശൗണകനെ ആചാരപ്രകാരം രത്നങ്ങൾ, പശുക്കൾ, പൊൻ, വിവിധ വസ്ത്രങ്ങൾ എന്നിവ നൽകി ആദരിച്ചു.
പ്രതിഗൃഹ്യ തതഃ സര്വം യദ്രാജ്ഞാ പ്രഹിതം ധനമ് ദത്ത്വാ ച ബ്രാഹ്മണേഭ്യശ്ച ശൌനകോ ഽന്തരധീയത
രാജാവ് നൽകിയ എല്ലാ സമ്പത്തും ശൗണകൻ സ്വീകരിച്ചു, പിന്നെ അത് ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് നൽകി അവൻ അപ്രത്യക്ഷനായി.
യയാതേര്വംശമിച്ഛാമഃ ശ്രോതും വിസ്തരതോ വദ യദുപ്രഭൃതിഭിഃ പുത്രൈര് യദാ ലോകേ പ്രതിഷ്ഠിതമ്
യയാതിയുടെ വംശത്തെപ്പറ്റി വിശദമായി ഞങ്ങൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. യദുവിനെ തുടങ്ങി അവന്റെ പുത്രന്മാർ വഴി ലോകത്ത് എങ്ങനെ പ്രസിദ്ധമായി എന്നത് പറയൂ.
യദോര്വംശം പ്രവക്ഷ്യാമി ജ്യേഷ്ഠസ്യോത്തമതേജസഃ വിസ്തരേണാനുപൂര്വ്യാ ച ഗദതോ മേ നിബോധത
ജ്യേഷ്ഠനും അതിവിശേഷശക്തിയുള്ള യദുവിന്റെ വംശം ഞാൻ ക്രമമായി വിശദമായി പറയാം; എന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധിച്ചുകൊൾവിൻ.
യദോഃ പുത്രാ ബഭൂവുര്ഹി പഞ്ച ദേവസുതോപമാഃ മഹാരഥാ മഹേഷ്വാസാ നാമതസ്താന്നിബോധത
യദുവിന് ദേവപുത്രന്മാരെപ്പോലെ അഞ്ചു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവർ മഹാരഥരും മഹാശരധാരികളും ആയിരുന്നു. അവരുടെ പേരുകൾ ഞാൻ പറയുന്നു, കേൾക്കൂ.
സഹസ്രജിര് അഥോ ജ്യേഷ്ഠഃ ക്രോഷ്ടുര്നീലോ ഽന്തികോ ലഘുഃ സഹസ്രജേസ്തു ദായാദഃ ശതജിര്നാമ പാര്ഥിവഃ
സഹസ്രജിത് മുതിർന്നവനായിരുന്നു; പിന്നെ ക്രോഷ്ടു, നീല, അന്തിക, ലഘു എന്നിങ്ങനെ. സഹസ്രജിതിന്റെ വംശാവലി ശതജിത് എന്ന രാജാവിലേയ്ക്ക് നീങ്ങി.
ശതജേരപി ദായാദാസ് ത്രയഃ പരമകീര്തയഃ ഹൈഹയശ്ച ഹയശ്ചൈവ തഥാ വേണുഹയശ്ച യഃ
ശതജിതിന് മൂന്നു പ്രസിദ്ധരായ പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു: ഹേഹയൻ, ഹയൻ, വേണുഹയൻ.
ഹൈഹയസ്യ തു ദായാദോ ധര്മനേത്രഃ പ്രതിശ്രുതഃ ധര്മനേത്രസ്യ കുന്തിസ്തു സംഹതസ്തസ്യ ചാത്മജഃ
ഹേഹയന്റെ പുത്രൻ ധർമ്മനേത്രൻ എന്ന പ്രശസ്തൻ; ധർമ്മനേത്രന്റെ പുത്രൻ കുന്തി, കുന്തിയുടെ പുത്രൻ സംഹതൻ.
സംഹതസ്യ തു ദായാദോ മഹിഷ്മാന്നാമ പാര്ഥിവഃ ആസീന്മഹിഷ്മതഃ പുത്രോ രുദ്രശ്രേണ്യഃ പ്രതാപവാന്
സംഹതന്റെ പുത്രൻ മഹിഷ്മാൻ എന്ന രാജാവ്; മഹിഷ്മാന്റെ പുത്രൻ രുദ്രശ്രേണ്യൻ എന്ന വീരൻ.
വാരാണസ്യാമ് അഭൂദ്രാജാ കഥിതം പൂര്വമേവ തു രുദ്രശ്രേണ്യസ്യ പുത്രോ ഽഭൂദ് ദുര്ദമോ നാമ പാര്ഥിവഃ
വാരാണസിയിൽ രാജാവായി ഭരിച്ചവൻ രുദ്രശ്രേണ്യൻ; അവന്റെ പുത്രൻ ദുര്ദമൻ എന്ന രാജാവായിരുന്നു.
ദുര്ദമസ്യ സുതോ ധീമാന് കനകോ നാമ വീര്യവാന് കനകസ്യ തു ദായാദാശ് ചത്വാരോ ലോകവിശ്രുതാഃ
ദുര്ദമന്റെ പുത്രൻ ധീമാനായ ശക്തനായ കനകൻ; കനകന്റെ നാലു പുത്രന്മാർ ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തരാണ്.
കൃതവീര്യഃ കൃതാഗ്നിശ്ച കൃതവര്മാ തഥൈവ ച കൃതൌജാശ്ച ചതുര്ഥോ ഽഭൂത് കൃതവീര്യാത്തതോ ഽര്ജുനഃ
അവർ കൃതവീര്യൻ, കൃതാഗ്നി, കൃതവർമ, നാലാമൻ കൃതൗജസ്; കൃതവീര്യനിൽ നിന്ന് അർജുനൻ ജനിച്ചു.
ജാതഃ കരസഹസ്രേണ സപ്തദ്വീപേശ്വരോ നൃപഃ വര്ഷായുതം തപസ്തേപേ ദുശ്ചരം പൃഥിവീപതിഃ
ആ അർജുനൻ ആയിരം കൈകളോടെ ജനിച്ചു, ഏഴു ദ്വീപുകളുടെ അധിപനായി. പത്തായിരം വർഷം കഠിനതപസ്സ് അനുഷ്ഠിച്ചു.
ദത്തമാരാധയാമാസ കാര്തവീര്യോ ഽത്രിസമ്ഭവമ് തസ്മൈ ദത്താ വരാസ്തേന ചത്വാരഃ പുരുഷോത്തമ
കാർതവീര്യൻ അത്രിപുത്രനായ ദത്താത്രേയനെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചു; ദത്താത്രേയൻ അവനു നാലു മഹാവരങ്ങൾ നൽകി.
പൂര്വം ബാഹുസഹസ്രം തു സ വവ്രേ രാജസത്തമഃ അധര്മം ചരമാണസ്യ സദ്ഭിശ്ചാപി നിവാരണമ്
ആദ്യമായി, രാജാവ് ആയിരം കൈകൾ വേണമെന്ന് ചോദിച്ചു; പിന്നെ, ദുഷ്ടരെ തടയാനും, സന്മാർഗ്ഗത്തിൽ നില്ക്കുന്നവരെ അധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കാനും ശക്തി വേണമെന്ന് പ്രാർത്ഥിച്ചു.
യുദ്ധേന പൃഥിവീം ജിത്വാ ധര്മേണൈവാനുപാലനമ് സംഗ്രാമേ വര്തമാനസ്യ വധശ്ചൈവാധികാദ്ഭവേത്
യുദ്ധത്തിലൂടെ ഭൂമി ജയിക്കാനും, നീതിപൂർവ്വം ഭരിക്കാനും, സമരത്തിൽ അതിരുവിട്ടവരെ വധിക്കാൻ അവകാശം വേണമെന്നും ചോദിച്ചു.
തേനേയം പൃഥിവീ സര്വാ സപ്തദ്വീപാ സപര്വതാ സപ്തോദധിപരിക്ഷിപ്താ ക്ഷാത്ത്രേണ വിധിനാ ജിതാ
അവൻ ഏഴു ദ്വീപുകളും പർവതങ്ങളും ഏഴു സമുദ്രങ്ങൾ ചുറ്റിയ ഈ ഭൂമി മുഴുവനും ക്ഷത്രധർമ്മപ്രകാരം ജയിച്ചു.