അഹം ഹി പൂര്വോ വയസാ ഭവദ്ഭയസ് തേനാഭിവാദം ഭവതാം ന യുഞ്ജേ യോ വിദ്യയാ തപസാ ജന്മനാ വാ വൃദ്ധഃ സ വൈ സമ്ഭവതി ദ്വിജാനാമ്
വയസ്സിൽ ഞാൻ നിങ്ങളേക്കാൾ മുതിർന്നവൻ, അതിനാലാണ് ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് വന്ദനം ചെയ്യാത്തത്. വിദ്യയിലും തപസ്സിലും ജന്മത്തിലും മുതിർന്നവനാണ് ദ്വിജന്മാരിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നത്.
അവാദീസ്ത്വം വയസാസ്മി പ്രവൃദ്ധ ഇതി വൈ രാജന്ന് അധികഃ കഥംചിത് യോ വൈ വിദ്വാംസ്തപസാ സമ്പ്രവൃദ്ധഃ സ ഏവ പൂജ്യോ ഭവതി ദ്വിജാനാമ്
നീ പറഞ്ഞു, 'വയസ്സിൽ ഞാൻ മുതിർന്നവനാണ്' എന്ന്. പക്ഷേ, വിദ്യയിലും തപസ്സിലും വളർന്നവനാണ് ദ്വിജന്മാരിൽ സത്യത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നത്.
പ്രതികൂലം കര്മണാം പാപമാഹുസ് തദ്വര്തിനാം പ്രവണം പാപലോകമ് സന്തോ ഽസതോ നാന്വവര്തന്ത തേ വൈ യദാത്മനൈഷാം പ്രതികൂലവാദീ
ധർമ്മത്തിന് വിരുദ്ധമായ പ്രവർത്തി പാപമാണ് എന്ന് പറയുന്നു; അങ്ങനെ നടക്കുന്നവർ പാപലോകത്തിലേക്ക് വീഴും. നല്ലവർ ദുഷ്ടരുടെ വഴിയേ പോകാറില്ല; നീ അവരുടെ സ്വഭാവത്തിന് വിരുദ്ധമായി സംസാരിച്ചു.
അഭൂദ്ധനം മേ വിപുലം മഹദ്വൈ വിചേഷ്ടമാനോ ഽധിഗന്താ തദസ്മി ഏവം പ്രധാര്യാത്മഹിതേ നിവിഷ്ടോ യോ വര്തതേ സ വിജാനാതി ധീരഃ
എനിക്ക് വലിയ സമ്പത്ത് ഉണ്ടായിരുന്നു, വളരെ അധികം. എന്നാൽ പരിശ്രമിച്ചുകൊണ്ട് ഞാൻ ഈ നിലയിലേക്കാണ് എത്തിയത്. ഇങ്ങനെ ആത്മഹിതത്തിൽ ഉറച്ചവനാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ മനസ്സിലാക്കുന്നത്; ധീരന്മാർ ഈ വഴിയാണ് പിന്തുടരുന്നത്.
നാനാഭാവാ ബഹവോ ജീവലോകേ ദൈവാധീനാ നഷ്ടചേഷ്ടാധികാരാഃ തത്തത്പ്രാപ്യ ന വിഹന്യേത ധീരോ ദിഷ്ടം ബലീയ ഇതി മത്വാത്മബുദ്ധ്യാ
ജീവജാലങ്ങളിൽ അനേകംവിധ രൂപങ്ങൾ ഉണ്ട്, അവയെല്ലാം വിധിയുടെ അധീനമാണ്; അവരുടെ സ്വതന്ത്രമായ പ്രവർത്തനശക്തി ഇല്ലാതായിരിക്കുന്നു. ഓരോരുത്തനും വിധി കൊടുത്തതെന്താണോ അതാണ് ലഭിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ട്, ബുദ്ധിമാനായവൻ വിധി ശക്തമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, ഒന്നും നഷ്ടപ്പെട്ടെന്നോ ലഭിച്ചെന്നോ മനസ്സിൽ വേദനിക്കരുത്.
സുഖം ഹി ജന്തുര്യദി വാപി ദുഃഖം ദൈവാധീനം വിന്ദതി നാത്മശക്ത്യാ തസ്മാദ്ദിഷ്ടം ബലവന്മന്യമാനോ ന സംജ്വരേന്നാപി ഹൃഷ്യേത്കദാചിത്
സന്തോഷമോ ദുഃഖമോ, ജീവികൾക്ക് അനുഭവപ്പെടുന്നത് വിധിയാൽ മാത്രമാണ്, സ്വന്തം ശക്തിയാൽ അല്ല. അതുകൊണ്ട്, വിധി ശക്തമാണെന്ന് കരുതി, ഒരിക്കലും ദുഃഖിക്കുകയോ അതിയായി സന്തോഷിക്കുകയോ ചെയ്യരുത്.
ദുഃഖേ ന തപ്യേത സുഖേ ന ഹൃഷ്യേത് സമേന വര്തേത സദൈവ ധീരഃ ദിഷ്ടം ബലീയ ഇതി മന്യമാനോ ന സംജ്വരേന്നാപി ഹൃഷ്യേത് കദാചിത്
ദുഃഖം അനുഭവിക്കുമ്പോൾ വേദനിക്കരുത്; സുഖം ലഭിക്കുമ്പോൾ അതിയായി ആഹ്ലാദിക്കരുത്; ബുദ്ധിമാനായവൻ എല്ലായ്പ്പോഴും സമബുദ്ധിയോടെ ഇരിക്കണം. വിധി ശക്തമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, ഒരിക്കലും ദുഃഖിക്കുകയോ അതിയായി സന്തോഷിക്കുകയോ ചെയ്യരുത്.
ഭയേ ന മുഹ്യാമ്യഷ്ടകാഹം കദാചിത് സംതാപോ മേ മനസോ നാസ്തി കശ്ചിത് ധാതാ യഥാ മാം വിദധാതി ലോകേ ധ്രുവം തഥാഹം ഭവിതേതി മത്വാ
ഭയത്തിൽ ഞാൻ ഒരിക്കലും ആശങ്കപ്പെടുന്നില്ല, അഷ്ടകാ; എന്റെ മനസ്സിൽ ദുഃഖം ഇല്ല. സൃഷ്ടാവൻ എനിക്ക് ലോകത്തിൽ എങ്ങനെ വിധിച്ചുവോ, അതുപോലെയാണ് ഞാൻ ആകുന്നത് എന്ന് ഞാൻ മനസ്സിലാക്കുന്നു.
സംസ്വേദജാ ഹ്യ് അണ്ഡജാ ഹ്യ് ഉദ്ഭിദശ്ച സരീസൃപാഃ കൃമയോ ഽപ്യ് അപ്സു മത്സ്യാഃ തഥാശ്മാനസ്തൃണകാഷ്ഠം ച സര്വം ദിഷ്ടക്ഷയേ സ്വാം പ്രകൃതിം ഭജന്തേ
ചോർച്ചയിൽ നിന്നു ജനിക്കുന്നവരും, മുട്ടിൽ നിന്നു ജനിക്കുന്നവരും, തൈകളായും, പാമ്പുകളും, കീടങ്ങളും, വെള്ളത്തിൽ ജീവിക്കുന്ന മീനുകളും, കല്ലുകളും പുല്ലും മരംവളയും — ഇവയൊക്കെയും വിധിയുടെ കാലം കഴിഞ്ഞാൽ തങ്ങളുടെ സ്വഭാവത്തിലേക്ക് തിരികെ പോകുന്നു.
അനിത്യതാം സുഖദുഃഖസ്യ ബുദ്ധ്വാ കസ്മാത് സംതാപമഷ്ടകാഹം ഭജേയമ് കിം കുര്യാം വൈ കിംച കൃത്വാ ന തപ്യേ തസ്മാത്സംതാപം വര്ജയാമ്യപ്രമത്തഃ
സുഖവും ദുഃഖവും നിലനിൽക്കാത്തതാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയാൽ, അഷ്ടകാ, ഞാൻ എന്തിനാണ് ദുഃഖിക്കേണ്ടത്? ഞാൻ എന്ത് ചെയ്താലും, അതിനുശേഷം ദുഃഖം ഒഴിവാക്കാൻ കഴിയില്ല. അതുകൊണ്ട്, ജാഗ്രതയോടെ ഞാൻ ദുഃഖം വിട്ട് ജീവിക്കുന്നു.
ഏവം ബ്രുവാണം നൃപതിം യയാതിമ് അഥാഷ്ടകഃ പുനരേവാന്വപൃച്ഛത് മാതാമഹം സര്വഗുണോപപന്നം യത്ര സ്ഥിതം സ്വര്ഗലോകേ യഥാവത്
ഇങ്ങനെ രാജാവായ യയാതി സംസാരിക്കുമ്പോൾ, അഷ്ടകൻ വീണ്ടും ചോദിച്ചു: 'എന്റെ മുത്തച്ഛാ, എല്ലാ ഗുണങ്ങളാലും സമ്പന്നനായവൻ, സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ നിങ്ങൾ എങ്ങനെ താമസിച്ചു എന്ന് സത്യമായി പറയൂ.'
യേ യേ ലോകാഃ പാര്ഥിവേന്ദ്ര പ്രധാനാസ് ത്വയാ ഭുക്താ യം ച കാലേ യഥാ ച തന്മേ രാജന്ബ്രൂഹി സര്വം യഥാവത് ക്ഷേത്രജ്ഞവദ്ഭാഷസേ ത്വം ഹി ധര്മമ്
രാജാധിരാജാ, നിങ്ങൾ അനുഭവിച്ച പ്രധാന ലോകങ്ങൾ ഏവയും, ഏത് സമയത്താണ്, എങ്ങനെയാണ് അനുഭവിച്ചത് എന്നതൊക്കെ വിശദമായി പറയൂ. നിങ്ങൾ ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവനായി സംസാരിക്കുന്നു, അതുകൊണ്ട് എല്ലാം സത്യമായി പറയണം.
രാജാഹമാസം ത്വ് ഇഹ സാര്വഭൌമസ് തതോ ലോകാന്മഹതശ് ചാജര്യം വൈ തത്രാവസം വര്ഷസഹസ്രമാത്രം തതോ ലോകാന്പരമാനഭ്യുപേതഃ
ഇവിടെ ഞാൻ സർവ്വഭൗമനായ രാജാവായിരുന്നു. അതിനുശേഷം വലിയ ലോകങ്ങൾ ഞാൻ നേടി, അവിടെ ആയിരം വർഷം താമസിച്ചു. പിന്നെ അതിലും ഉയർന്ന ലോകങ്ങളിൽ എത്തി.
തതഃ പുരീം പുരുഹൂതസ്യ രമ്യാം സഹസ്രദ്വാരാം ശതയോജനാന്താമ് അധ്യാവസം വര്ഷസഹസ്രമാത്രം തതോ ലോകാന്പരമാനഭ്യുപേതഃ
അതിനുശേഷം, മനോഹരമായ, ആയിരം വാതിലുകളുള്ള, നൂറു യോജന ദൂരമുള്ള പുരുഹൂതന്റെ നഗരത്തിൽ ആയിരം വർഷം താമസിച്ചു. അതിനുശേഷം അതിലും ഉയർന്ന ലോകങ്ങളിൽ എത്തി.
തതോ ദിവ്യമജരം പ്രാപ്യ ലോകം പ്രജാപതേര് ലോകപതേര്ദുരാപമ് തത്രാവസം വര്ഷസഹസ്രമാത്രം തതോ ലോകാന്പരമാനഭ്യുപേതഃ
പിന്നീട്, ദൈവികവും വൃദ്ധിയില്ലാത്തതുമായ, പ്രജാപതിയുടെ ലോകം, ലോകപതിക്കും പ്രാപിക്കാനാകാത്തത്, ഞാൻ നേടി അവിടെ ആയിരം വർഷം താമസിച്ചു. അതിനുശേഷം അതിലും ഉയർന്ന ലോകങ്ങളിൽ എത്തി.
ദേവസ്യ ദേവസ്യ നിവേശനേ ച വിജിത്യ ലോകാന്ന്യവസം യഥേഷ്ടമ് സമ്പൂജ്യമാനസ്ത്രിദശൈഃ സമസ്തൈസ് തുല്യപ്രഭാവദ്യുതിരീശ്വരാണാമ്
ദേവന്മാരുടെ ദേവന്റെ വാസസ്ഥലത്തിൽ, ലോകങ്ങളെ ജയിച്ച്, ഞാൻ ഇഷ്ടംപോലെ താമസിച്ചു. എല്ലാ ദേവന്മാരും എന്നെ ആദരിച്ചു. രാജാക്കന്മാരുടെ തുല്യമായ പ്രഭയും തേജസ്സും എനിക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നു.
തഥാവസം നന്ദനേ കാമരൂപീ സംവത്സരാണാമയുതം ശതാനാമ് സഹാപ്സരോഭിര്വിചരന്പുണ്യഗന്ധാന് പശ്യന്നഗാന് പുഷ്പിതാംശ്ചാരുരൂപാന്
അങ്ങനെ തന്നെ, ഞാൻ നന്ദനവനത്തിൽ ഇഷ്ടരൂപം ധരിച്ച്, ഒരു ലക്ഷം വർഷം താമസിച്ചു. അപ്പസരസുകളോടൊപ്പം സഞ്ചരിച്ച്, സുഗന്ധമുള്ള കാറ്റ് അനുഭവിച്ച്, മനോഹരമായ പൂത്തുനിൽക്കുന്ന വൃക്ഷങ്ങൾ കണ്ടു.
തത്ര സ്ഥിതം മാം ദേവസുഖേഷു സക്തം കാലേ ഽതീതേ മഹതി തതോ ഽതിമാത്രമ് ദൂതോ ദേവാനാമബ്രവീദുഗ്രരൂപോ ധ്വംസേത്യുച്ചൈസ്ത്രിഃ പ്ലുതേന സ്വരേണ
അവിടെ ദൈവസുഖങ്ങളിൽ ആസ്വദിച്ച് ഞാൻ താമസിക്കുമ്പോൾ, വലിയ കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ഭയങ്കരമായ ദേവദൂതൻ ഉയർന്ന ശബ്ദത്തിൽ മൂന്നു പ്രാവശ്യം 'നശിച്ചുപോകൂ' എന്ന് വിളിച്ചു.
ഏതാവന്മേ വിദിതം രാജസിംഹ തതോ ഭ്രഷ്ടോ ഽഹം നന്ദനാത്ക്ഷീണപുണ്യഃ വാചോ ഽശ്രൌഷം ചാന്തരിക്ഷേ സുരാണാമ് അനുക്രോശാച്ഛോചതാം മാം നരേന്ദ്ര
രാജസിംഹാ, ഇത്രയൊക്കെ ഞാൻ അറിയുന്നു. പിന്നെ, നന്ദനത്തിൽ നിന്ന് ഞാൻ വീണു, പുണ്യം തീർന്നു. അപ്പോൾ ആകാശത്തിൽ ദേവന്മാരുടെ വാക്കുകൾ ഞാൻ കേട്ടു; അവർ കരുണയോടെ എന്നെ ഓർത്ത് ദുഃഖിച്ചു, രാജാവേ.
അകസ്മാദ്വൈ ക്ഷീണപുണ്യോ യയാതിഃ പതത്യസൌ പുണ്യകൃത്പുണ്യകീര്തിഃ താനബ്രുവം പതമാനസ്തദാഹം സതാം മധ്യേ നിപതേയം കഥം നു
പെട്ടെന്ന്, പുണ്യം തീർന്ന യയാതി വീണു; നല്ല പ്രവൃത്തികളും പുണ്യകീർത്തിയും ഉള്ളവൻ. ഞാൻ വീഴുമ്പോൾ ദേവന്മാരോട് ചോദിച്ചു: 'സത്സംഗത്തിൽ ഞാൻ എങ്ങനെ വീഴുന്നു?'
തൈരാഖ്യാതാം ഭവതാം യജ്ഞഭൂമിം സമീക്ഷ്യ ചൈനാമഹമാഗതോ ഽസ്മി ഹവിര്ഗന്ധൈര് ദര്ശിതാം യജ്ഞഭൂമിം ധൂമാപാങ്ഗം പരിഗൃഹ്യ പ്രതീതാമ്
അവർ നിങ്ങളുടെ യജ്ഞഭൂമി എനിക്കു പറഞ്ഞു. അതു കണ്ടു ഞാൻ ഇവിടെ വന്നു. ഹവിസിന്റെ സുഗന്ധം അനുഭവിച്ച്, പുക ഉയരുന്നതു കണ്ടു, യജ്ഞഭൂമിയെ ഞാൻ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.
യദാ വസന്നന്ദനേ കാമരൂപേ സംവത്സരാണാമയുതം ശതാനാമ് കിംകാരണം കാര്തയുഗപ്രധാന ഹിത്വാ തദ്വൈ വസുധാമ് അന്വപദ്യഃ
നന്ദനവനത്തിൽ ഇഷ്ടരൂപം ധരിച്ച്, ഒരു ലക്ഷം വർഷം താമസിച്ചപ്പോൾ, കൃതയുഗത്തിൽ പ്രധാനനായ നീ ആ സ്വർഗ്ഗം വിട്ട് ഭൂമിയിൽ ഇറങ്ങാൻ എന്താണ് കാരണം?
ജ്ഞാതിഃ സുഹൃത്സ്വജനോ യോ യഥേഹ ക്ഷീണേ വിത്തേ ത്യജ്യതേ മാനവൈര്ഹി തഥാ സ്വര്ഗേ ക്ഷീണപുണ്യം മനുഷ്യം ത്യജന്തി സദ്യഃ ഖേചരാ ദേവസംഘാഃ
ഇവിടെ മനുഷ്യരുടെ ഇടയിൽ, ധനം ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ ബന്ധുക്കളും സുഹൃത്തുക്കളും സ്വന്തം ആളുകളും ആ മനുഷ്യനെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ, സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പുണ്യം തീർന്നാൽ, ആ മനുഷ്യനെ ദേവതകളും ആകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്ന ദേവസംഘങ്ങളും ഉടൻ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു.
കഥം തസ്മിന്ക്ഷീണപുണ്യാ ഭവന്തി സംമുഹ്യതേ മേ ഽത്ര മനോ ഽതിമാത്രമ് കിംവിശിഷ്ടാഃ കസ്യ ധാമോപയാന്തി തദ്വൈ ബ്രൂഹി ക്ഷേത്രവിത്ത്വം മതോ മേ
അവിടെ പുണ്യം എങ്ങനെ തീരുന്നു? ഇതിൽ എന്റെ മനസ്സ് വളരെ ആശ്ചര്യപ്പെടുന്നു. ആരാണ് അതിൽ പ്രധാനൻ? അവർ ആരുടെ വാസസ്ഥലത്തേക്കാണ് പോകുന്നത്? ഇതെല്ലാം നീ പറയണം, കാരണം ഞാൻ നിന്നെ തന്നെ ഈ വിഷയത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനായി കരുതുന്നു.
ഇമം ഭൌമം നരകം തേ പതന്തി ലാലപ്യമാനാ നരദേവ സര്വേ തേ കങ്കഗോമായുപലാശനാര്ഥം ക്ഷിതൌ വിവൃദ്ധിം ബഹുധാ പ്രയാന്തി
മനുഷ്യരാജാവേ, അവർ ഈ ഭൂമിയിലെ നരകത്തിലേക്ക് വീണു വിലപിക്കുന്നു; അവരെല്ലാവരും കാക്കകൾക്കും നായ്ക്കളും മറ്റും ഭക്ഷിക്കാനായി പലവിധം ഭൂമിയിൽ വളർച്ചയിലേക്ക് കടക്കുന്നു.
തസ്മാദേവം വര്ജനീയം നരേന്ദ്ര ദുഷ്ടം ലോകേ ഗര്ഹണീയം ച കര്മ ആഖ്യാതം തേ പാര്ഥിവ സര്വമേതദ് ഭൂയശ്ചേദാനീം വദ കിം തേ വദാമി
അതുകൊണ്ട്, രാജാവേ, ഈ ലോകത്ത് ദുഷ്ടവും അപമാനിക്കപ്പെടേണ്ടതുമായ പ്രവൃത്തികൾ ഒഴിവാക്കണം. ഇതെല്ലാം ഞാൻ നിന്നോട് വിശദമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ഇനി കൂടുതൽ അറിയാൻ ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ, നീ ചോദിക്കൂ, ഞാൻ പറയും.
യദാ തു താംസ് തേ വിതുദന്തേ വയാംസി തഥാ ഗൃധ്രാഃ ശിതികണ്ഠാഃ പതംഗാഃ കഥം ഭവന്തി കഥമാഭവന്തി ത്വത്തോ ഭൌമം നരകമഹം ശൃണോമി
പക്ഷികളും കഴുകനും ആണ്ടിപ്പക്ഷിയും കീടങ്ങളും അവരെ ആക്രമിക്കുമ്പോൾ, അത് എങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നു? അവർ അങ്ങനെ എങ്ങനെ ആകുന്നു? ഈ ഭൂമിയിലെ നരകത്തെക്കുറിച്ച് ഞാൻ നിന്നിൽ നിന്ന് കേൾക്കുന്നു.
ഊര്ധ്വം ദേഹാത്കര്മണോ ജൃമ്ഭമാണാദ് വ്യക്തം പൃഥിവ്യാമ് അനുസംചരന്തി ഇമം ഭൌമം നരകം തേ പതന്തി നാവേക്ഷന്തേ വര്ഷപൂഗാനനേകാന്
ശരീരം വിട്ട്, കർമ്മഫലങ്ങൾ വളരുമ്പോൾ, അവർ ഭൂമിയിൽ വ്യക്തമായി സഞ്ചരിക്കുന്നു. അവർ ഈ ഭൂമിയിലെ നരകത്തിലേക്ക് വീഴുന്നു, അനേകം വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോകുന്നതു പോലും അവർക്കു മനസ്സിലാവുന്നില്ല.
ഷഷ്ടിം സഹസ്രാണി പതന്തി വ്യോമ്നി തഥാശീതിം ചൈവ തു വത്സരാണാമ് താന്വൈ നുദന്തേ പ്രപതന്തഃ പ്രയാതാന് ഭീമാ ഭൌമാ രാക്ഷസാസ് തീക്ഷ്ണദംഷ്ട്രാഃ
അവരിൽ അറുപതിനായിരം പേർ ആകാശത്ത് വീഴുന്നു, എൺപതിനായിരം വർഷങ്ങൾക്കു തുല്യമായി; അങ്ങനെ വീഴുന്നവരെയും പോകുന്നവരെയും ഭയങ്കരമായ, മൂർച്ചയുള്ള പല്ലുള്ള ഭൂമിയിലെ രാക്ഷസന്മാർ ഓടിച്ചിരിക്കുന്നു.
യദേതാംസ്തേ സംപതതസ്തുദന്തി ഭീമാ ഭൌമാ രാക്ഷസാസ്തീക്ഷ്ണദംഷ്ട്രാഃ കഥം ഭവന്തി കഥമാഭവന്തി കഥംഭൂതാ ഗര്ഭഭൂതാ ഭവന്തി
അവരെ ഭയങ്കരമായ, മൂർച്ചയുള്ള പല്ലുള്ള ഭൂമിയിലെ രാക്ഷസന്മാർ വീഴുമ്പോൾ ആക്രമിക്കുമ്പോൾ, അത് എങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നു? അവർ അങ്ങനെ എങ്ങനെ ആകുന്നു? അവർക്ക് എങ്ങനെയാണ് അവസ്ഥ? അവർ എങ്ങനെ ഗർഭരൂപം എടുക്കുന്നു?