കഥം ശുക്രസ്യ ദൌഹിത്രം ദേവയാന്യാഃ സുതം പ്രഭോ ജ്യേഷ്ഠം യദുമതിക്രമ്യ രാജ്യം പൂരോഃ പ്രദാസ്യസി
പ്രഭുവേ, ശുക്രന്റെ മകനും ദേവയാനിയുടെ പുത്രനുമായ പൂരുവിന്, ജ്യേഷ്ഠനായ യദുവിനെ ഒഴിവാക്കി, രാജ്യം എങ്ങനെ നൽകും?
ജ്യേഷ്ഠോ യദുസ്തവ സുതസ് തുര്വസുസ്തദനന്തരമ് ശര്മിഷ്ഠായാഃ സുതോ ദ്രുഹ്യുസ് തഥാനുഃ പൂരുരേവ ച
നിന്റെ ജ്യേഷ്ഠൻ യദു, പിന്നെ തുര്വസു; ശർമിഷ്ഠയുടെ മകനായ ദ്രുഹ്യു, അതിനുശേഷം അനു, പിന്നെ പൂരു.
കഥം ജ്യേഷ്ഠമതിക്രമ്യ കനീയാന് രാജ്യമര്ഹതി ഏതത്സംബോധയാമസ്ത്വാം സ്വധര്മമനുപാലയ
ജ്യേഷ്ഠനെ ഒഴിവാക്കി ഇളയവൻ എങ്ങനെ രാജ്യം അർഹിക്കുന്നു? ഇതു നിനക്ക് വ്യക്തമാക്കുന്നു: നീ നിന്റെ ധർമ്മം പാലിക്കണം.
ബ്രാഹ്മണപ്രമുഖാ വര്ണാഃ സര്വേ ശൃണ്വന്തു മേ വചഃ ജ്യേഷ്ഠം പ്രതി യതോ രാജ്യം ന ദേയം മേ കഥംചന
ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്ന എല്ലാ വർഗ്ഗങ്ങളും എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കട്ടെ: ഞാൻ ഒരിക്കലും ജ്യേഷ്ഠനോട് രാജ്യം നൽകില്ല.
മമ ജ്യേഷ്ഠേന യദുനാ നിയോഗോ നാനുപാലിതഃ പ്രതികൂലഃ പിതുര്യശ്ച ന സ പുത്രഃ സതാം മതഃ
എന്റെ ജ്യേഷ്ഠനായ യദു എന്റെ ആജ്ഞ പാലിച്ചില്ല; അപ്പനോട് വിരുദ്ധമായി പെരുമാറി. അങ്ങനെയുള്ളവൻ നല്ലവരുടെ ഇടയിൽ മകനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നില്ല.
മാതാപിത്രോര്വചനകൃദ് ധിതഃ പഥ്യശ്ച യഃ സുതഃ സ പുത്രഃ പുത്രവദ്യശ്ച വര്തതേ പിതൃമാതൃഷു
അമ്മയുടെയും അപ്പയുടെയും വാക്കുകൾ അനുസരിച്ച് നല്ല വഴി പോകുന്നവൻ, അത്തരം മകനാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ മകനും, മാതാപിതാക്കൾക്ക് മകനെപ്പോലെയും പെരുമാറുന്നു.
യദുനാഹമവജ്ഞാതസ് തഥാ തുര്വസുനാപി വാ ദ്രുഹ്യുണാ ചാനുനാ ചൈവമ് അപ്യവജ്ഞാ കൃതാ ഭൃശമ്
യദുവും തുര്വസുവും ദ്രുഹ്യുവും അനുവും എന്നെ അവഗണിച്ചു; അങ്ങനെ ഞാൻ വളരെ അപമാനിതനായി.
പൂരുണാ മേ കൃതം വാക്യം മാനിതം ച വിശേഷതഃ കനീയാന്മമ ദായാദോ ജരാ യേന ധൃതാ മമ
പൂരു എന്റെ വാക്ക് അനുസരിച്ചു, പ്രത്യേകമായി ആദരവുമുണ്ടാക്കി; ഇളയവനായിട്ടും, എന്റെ ജരയെ സഹിച്ചവൻ എന്ന നിലയിൽ അവൻ എന്റെ അവകാശിയാണ്.
മമ കാമഃ സ ച കൃതഃ പൂരുണാ പുത്രരൂപിണാ ശുക്രേണ ച വരോ ദത്തഃ കാവ്യേനോശനസാ സ്വയമ്
എന്റെ ആഗ്രഹം പൂരു എന്ന മകന്റെ രൂപത്തിൽ പൂർത്തിയായി; ശുക്രൻ, അതായത് കാവ്യ ഉശനസ്, എന്നെ അനുഗ്രഹിച്ചു.
പുത്രോ യസ്ത്വാനുവര്തേത സ രാജാ പൃഥിവീപതിഃ ഭവന്തഃ പ്രതിജാനന്തു പൂരൂ രാജ്യേ ഽഭിഷിച്യതാമ്
അപ്പനെ അനുസരിക്കുന്നവനാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ മകനും ഭൂമിയുടെ രാജാവും; നിങ്ങൾ എല്ലാവരും സമ്മതിക്കട്ടെ—പൂരുവിനെ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്യാം.
യഃ പുത്രോ ഗുണസമ്പന്നോ മാതാപിത്രോര്ഹിതഃ സദാ സര്വം സോ ഽര്ഹതി കല്യാണം കനീയാനപി സ പ്രഭുഃ
സദാ മാതാപിതാക്കളുടെ ഭാവം നോക്കി, നല്ല ഗുണങ്ങളുള്ള മകനാണ് എങ്കിൽ, അവൻക്ക് എല്ലാം മംഗളവും ലഭിക്കും; അവൻ ഏറ്റവും ഇളയവനാണെങ്കിലും, അവൻ തന്നെ പ്രഭു.
അര്ഹം പൂരോരിദം രാജ്യം യഃ പ്രിയഃ പ്രിയകൃത് തവ വരദാനേന ശുക്രസ്യ ന ശക്യം വക്തുമുത്തരമ്
ഈ രാജ്യം അർഹനായ മൂത്തവനാണ് സ്വന്തമാക്കേണ്ടത്; നിന്നെ സ്നേഹിക്കുന്നവനും നിന്നെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നവനും. ശുക്രന് വാഗ്ദാനം നൽകിയതുകൊണ്ട്, ഇതിന് വിപരീതമായി പറയാൻ കഴിയില്ല.
പൌരജാനപദൈസ് തുഷ്ടൈര് ഇത്യുക്തോ നാഹുഷസ്തദാ അഭിഷിച്യ തതഃ പൂരും രാജ്യേ സ്വസുതമാത്മജമ്
പൗരന്മാരും ജനങ്ങളും സന്തോഷത്തോടെ പറഞ്ഞതനുസരിച്ച്, അന്നത്തെ നാഹുഷൻ തന്റെ സ്വന്തം മകനായ പൂരുവിനെ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്തു.
ദത്ത്വാ ച പൂരവേ രാജ്യം വനവാസായ ദീക്ഷിതഃ പുരാത്സ നിര്യയൌ രാജാ ബ്രാഹ്മണൈസ്താപസൈഃ സഹ
പൂരുവിന് രാജ്യം നൽകി, രാജാവ് വനവാസം സ്വീകരിച്ചു; ബ്രാഹ്മണന്മാരോടും തപസ്സുകാരോടും കൂടി നഗരത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.
യദോസ്തു യാദവാ ജാതാസ് തുര്വസോര്യവനാഃ സുതാഃ ദ്രുഹ്യോശ്ചൈവ സുതാ ഭോജാ അനോസ്തു മ്ലേച്ഛജാതയഃ
യദുവിൽ നിന്ന് യാദവന്മാർ, തുര്വസുവിൽ നിന്ന് യവനന്മാർ, ദൃഹ്യുവിൽ നിന്ന് ഭോജന്മാർ, അനുവിൽ നിന്ന് മ്ലേഛജാതികൾ ഉത്ഭവിച്ചു.
പൂരോസ്തു പൌരവോ വംശോ യത്ര ജാതോ ഽസി പാര്ഥിവ ഇദം വര്ഷസഹസ്രാത്തു രാജ്യം കുരുകുലാഗതമ്
പൂരുവിൽ നിന്ന് പൗരവ വംശം ഉത്ഭവിച്ചു; അതിൽ തന്നെയാണ് നീ ജനിച്ചത്, രാജാവേ. ആയിരം വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ഈ രാജ്യം കുറുകുലത്തിൽ എത്തി.
ഏവം സ നാഹുഷോ രാജാ യയാതിഃ പുത്രമീപ്സിതമ് രാജ്യേ ഽഭിഷിച്യ മുദിതോ വാനപ്രസ്ഥോ ഽഭവന്മുനിഃ
ഇങ്ങനെ നാഹുഷൻ എന്ന രാജാവ് യയാതിയെ ഇഷ്ടപ്പെട്ട മകനായി സന്തോഷത്തോടെ രാജസിംഹാസനത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്തു, പിന്നെ വനവാസം സ്വീകരിച്ച് തപസ്സുകാരനായി.
ഉഷിത്വാ വനവാസം സ ബ്രാഹ്മണൈഃ സഹ സംശ്രിതഃ ഫലമൂലാശനോ ദാന്തോ യഥാ സ്വര്ഗമിതോ ഗതഃ
അവൻ ബ്രാഹ്മണന്മാരോടൊപ്പം വനത്തിൽ താമസിച്ച്, പഴവും കിഴങ്ങും മാത്രം കഴിച്ചു, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ച്, സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എത്തി.
സ ഗതഃ സ്വര്ഗവാസം തു ന്യവസന്മുദിതഃ സുഖീ കാലസ്യ നാതിമഹതഃ പുനഃ ശക്രേണ പാതിതഃ
അവൻ സന്തോഷത്തോടെയും സുഖത്തോടെയും സ്വർഗ്ഗത്തിൽ താമസിച്ചു; പക്ഷേ അധികം കാലം കഴിഞ്ഞില്ല, ഇന്ദ്രൻ അവനെ വീണ്ടും താഴേക്ക് തള്ളിക്കളഞ്ഞു.
വിവശഃ പ്രച്യുതഃ സ്വര്ഗാദ് അപ്രാപ്തോ മേദിനീതലമ് സ്ഥിതശ്ചാസീദ് അന്തരിക്ഷേ സ തദേതി ശ്രുതം മയാ
അവൻ അസഹായനായി സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് വീണു, ഭൂമിയിലെത്താൻ കഴിയാതെ അന്തരീക്ഷത്തിൽ തന്നെ നില്ക്കേണ്ടി വന്നു; ഇതാണ് ഞാൻ കേട്ടത്.
തത ഏവ പുനശ്ചാപി ഗതഃ സ്വര്ഗമിതി ശ്രുതിഃ രാജ്ഞാ വസുമതാ സാര്ധമ് അഷ്ടകേന ച വീര്യവാന് പ്രതര്ദനേന ശിബിനാ സമേത്യ കില സംസദി
അതിനുശേഷം വീണ്ടും അവൻ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എത്തി എന്നാണ് കേൾവിയുള്ളത്; രാജാവായ വസുമതിയോടൊപ്പം അഷ്ടകനും വീരനായ പ്രതർദനനും ശിബിയും കൂടെ സഭയിൽ ചേർന്ന്.
കര്മണാ കേന സ ദിവം പുനഃ പ്രാപ്തോ മഹീപതിഃ കഥമിന്ദ്രേണ ഭഗവന് പാതിതോ മേദിനീതലേ
ഏത് കർമ്മം കൊണ്ടാണ് ആ രാജാവ് വീണ്ടും സ്വർഗ്ഗം നേടിയത്? ഭഗവനേ, എങ്ങനെ ഇന്ദ്രൻ അവനെ ഭൂമിയിൽ തള്ളിക്കളഞ്ഞു?
സര്വമേതദ് അശേഷേണ ശ്രോതുമിച്ഛാമി തത്ത്വതഃ കഥ്യമാനം ത്വയാ വിപ്ര ദേവര്ഷിഗണസംനിധൌ
ഇതെല്ലാം മുഴുവനും യഥാർത്ഥത്തിൽ ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, ദേവർഷിമാരുടെ സന്നിധിയിൽ നീ പറയുന്നതുപോലെ, മഹർഷേ.
ദേവരാജസമോ ഹ്യ് ആസീദ് യയാതിഃ പൃഥിവീപതിഃ വര്ധനഃ കുരുവംശസ്യ വിഭാവസുസമദ്യുതിഃ
യയാതി എന്ന ഭൂമിയുടെ രാജാവ് ദേവരാജനോടു തുല്യനായിരുന്നു; കുറുവംശത്തെ വളർത്തിയവനും അഗ്നിപോലെ പ്രകാശമുള്ളവനും.
തസ്യ വിസ്തീര്ണയശസഃ സത്യകീര്തേര് മഹാത്മനഃ ശ്രോതുമിച്ഛാമി ദേവേശ ദിവി ചേഹ ച സര്വശഃ
വ്യാപകമായ കീർത്തിയും സത്യസന്ധതയും ഉള്ള ആ മഹാത്മാവിന്റെ സ്വർഗ്ഗത്തിലും ഭൂമിയിലും നടന്ന കാര്യങ്ങൾ മുഴുവനും ഞാൻ നിന്നിൽ നിന്ന് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, ദേവേശാ.
ഹന്ത തേ കഥയിഷ്യാമി യയാതേരുത്തമാം കഥാമ് ദിവി ചേഹ ച പുണ്യാര്ഥാം സര്വപാപപ്രണാശിനീമ്
ശ്രദ്ധിക്കൂ, ഞാൻ യയാതിയുടെ ഉത്തമമായ കഥ സ്വർഗ്ഗത്തിലും ഭൂമിയിലും പറയാം; ഈ കഥ പുണ്യം നൽകുകയും എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുകയും ചെയ്യും.
യയാതിര്നാഹുഷോ രാജാ പൂരും പുത്രം കനീയസമ് രാജ്യേ ഽഭിഷിച്യ മുദിതഃ പ്രവവ്രാജ വനം തദാ
യയാതി എന്ന നാഹുഷൻ രാജാവ് സന്തോഷത്തോടെ തന്റെ ഇളയമകനായ പൂരുവിനെ രാജസിംഹാസനത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്തു, പിന്നെ വനത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
അന്തേഷു സ വിനിക്ഷിപ്യ പുത്രാന് യദുപുരോഗമാന് ഫലമൂലാശനോ രാജാ വനേ ഽസൌ ന്യവസച്ചിരമ്
യദുവിനെ മുൻനിർത്തി മക്കളെ അവരുടെ സ്ഥാനങ്ങളിൽ ഏൽപ്പിച്ച്, പഴവും കിഴങ്ങും മാത്രം കഴിച്ചു, രാജാവ് ദീർഘകാലം വനത്തിൽ താമസിച്ചു.
സ ജിതാത്മാ ജിതക്രോധസ് തര്പയന് പിതൃദേവതാഃ അഗ്നീംശ്ച വിധിവജ്ജുഹ്വന് വാനപ്രസ്ഥവിധാനതഃ
സ്വയം മനസ്സിനെ ജയിച്ചവനും കോപം നിയന്ത്രിച്ചവനും, പിതാക്കളെയും ദേവതകളെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തി, വനവാസിയുടെ നിയമപ്രകാരം അഗ്നികളിൽ യജ്ഞങ്ങൾ നിർവ്വഹിച്ചു.
അതിഥീന് പൂജയന്നിത്യം വന്യേന ഹവിഷാ വിഭുഃ ശിലോഞ്ഛവൃത്തിമാസ്ഥായ ശേഷാന്നകൃതഭോജനഃ
അവൻ എപ്പോഴും അതിഥികളെ വനത്തിൽ നിന്ന് ശേഖരിച്ച ഹവിസ്സുകൊണ്ട് ആദരിച്ച്, ശിലോഞ്ചവൃത്തി സ്വീകരിച്ചു, ശേഷിച്ച ഭക്ഷണം മാത്രം കഴിച്ചു, സ്വയം വേണ്ടി തയ്യാറാക്കിയ ഭക്ഷണം കഴിച്ചില്ല.