ധര്മേണ ച പ്രജാഃ സര്വാ യഥാവദ് അനുരഞ്ജയന് യയാതിഃ പാലയാമാസ സാക്ഷാദിന്ദ്ര ഇവാപരഃ
ധർമ്മം പാലിച്ച് യയാതി എല്ലാ ജനങ്ങളെയും സന്തോഷിപ്പിച്ചു; അവൻ നേരിട്ട് ഇന്ദ്രനുപോലെയാണ് രാജ്യത്തെ ഭരിച്ചത്.
സ രാജാ സിംഹവിക്രാന്തോ യുവാ വിഷയഗോചരഃ അവിരോധേന ധര്മസ്യ ചചാര സുഖമുത്തമമ്
ആ രാജാവ്, സിംഹത്തിന്റെ നടപ്പുപോലുള്ളവൻ, യൗവനത്തോടെയും സുഖങ്ങളിൽ മുഴുകിയും, ധർമ്മത്തെ ലംഘിക്കാതെ പരമാനന്ദം അനുഭവിച്ചു.
സ സമ്പ്രാപ്യ ശുഭാന്കാമാംസ് തൃപ്തഃ ഖിന്നശ്ച പാര്ഥിവഃ കാലം വര്ഷസഹസ്രാന്തം സസ്മാര മനുജാധിപഃ
ആ രാജാവിന് സ്വപ്നസിദ്ധികൾ ലഭിച്ചപ്പോൾ, സന്തോഷവും ക്ഷീണവും ഒരുപോലെ അനുഭവപ്പെട്ടു. മനുഷ്യരുടെ അധിപൻ ആയ അദ്ദേഹം, ആയിരം വർഷം കഴിയുന്ന സമയത്തെ ഓർത്ത് ചിന്തിച്ചു.
പരിചിന്ത്യ സ കാലജ്ഞഃ കലാകാഷ്ഠാശ്ച വീര്യവാന് പൂര്ണമ് മത്വാ തതഃ കാലം പൂരും പുത്രമുവാച ഹ
സമയത്തെ അറിയുന്ന ശക്തനായ രാജാവ്, കാലത്തിന്റെ അളവുകൾ ആലോചിച്ചു, കാലം പൂർണ്ണമായതായി കരുതി, തന്റെ മകനായ പൂരുവിനോട് പറഞ്ഞു.
ന ജാതു കാമഃ കാമാനാമ് ഉപഭോഗേന ശാമ്യതി ഹവിഷാ കൃഷ്ണവര്ത്മേവ ഭൂയ ഏവാഭിവര്ധതേ
ആഗ്രഹങ്ങൾ അനുഭവങ്ങൾകൊണ്ട് ഒരിക്കലും ശമിക്കുകയില്ല; നെയ്യ് ചേർക്കുന്ന തീ പോലെ, ആഗ്രഹം കൂടുതൽ വളരുന്നു.
യത്പൃഥിവ്യാം വ്രീഹിയവം ഹിരണ്യം പശവഃ സ്ത്രിയഃ നാലമേകസ്യ തത്സര്വമ് ഇതി മത്വാ ശമം വ്രജേത്
ഭൂമിയിൽ ഉള്ള അരി, യവം, പൊന്നു, മൃഗങ്ങൾ, സ്ത്രീകൾ—ഇവയെല്ലാം ഒരാൾക്കു പോലും മതിയാവില്ല; ഇതു മനസ്സിലാക്കി, ഒരാൾ സംതൃപ്തി തേടണം.
യഥാസുഖം യഥോത്സാഹം യഥാകാമമരിംദമ സേവിതാ വിഷയാഃ പുത്ര യൌവനേന മയാ തവ
ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച മകനേ, സന്തോഷത്തോടും ഉത്സാഹത്തോടും ഇഷ്ടപ്രകാരം ഞാനും നീയും ചേർന്ന് യൗവനത്തിലെ സുഖങ്ങൾ അനുഭവിച്ചു.
പൂരോ പ്രീതോ ഽസ്മി ഭദ്രം തേ ഗൃഹാണേദം സ്വയൌവനമ് രാജ്യം ചൈവ ഗൃഹാണേദം ത്വം ഹി മേ പ്രിയകൃത്സുതഃ
പൂരു, ഞാൻ സന്തോഷവാനാണ്; നിനക്ക് ആശംസകൾ! ഈ യൗവനം നീ ഏറ്റെടുക്കൂ, രാജ്യം കൂടി ഏറ്റെടുക്കൂ, കാരണം നീയാണ് എനിക്ക് ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട മകൻ.
പ്രതിപേദേ ജരാം രാജാ യയാതിര്നാഹുഷസ്തദാ യൌവനം പ്രതിപേദേ സ പൂരുഃ സ്വം പുനരാത്മനഃ
അന്നപ്പോൾ, നഹുഷന്റെ മകൻ ആയ യയാതി ജരയെ ഏറ്റെടുത്തു; പൂരു തന്റെ യൗവനം വീണ്ടും സ്വന്തമാക്കി.
അഭിഷേക്തുകാമം ച നൃപം പൂരും പുത്രം കനീയസമ് ബ്രാഹ്മണപ്രമുഖാ വര്ണാ ഇദം വചനമബ്രുവന്
രാജാവ് തന്റെ ഇളയ മകൻ പൂരുവിനെ അഭിഷേകം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിച്ചപ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്നവർ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ വർഗ്ഗങ്ങളും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
കഥം ശുക്രസ്യ ദൌഹിത്രം ദേവയാന്യാഃ സുതം പ്രഭോ ജ്യേഷ്ഠം യദുമതിക്രമ്യ രാജ്യം പൂരോഃ പ്രദാസ്യസി
പ്രഭുവേ, ശുക്രന്റെ മകനും ദേവയാനിയുടെ പുത്രനുമായ പൂരുവിന്, ജ്യേഷ്ഠനായ യദുവിനെ ഒഴിവാക്കി, രാജ്യം എങ്ങനെ നൽകും?
ജ്യേഷ്ഠോ യദുസ്തവ സുതസ് തുര്വസുസ്തദനന്തരമ് ശര്മിഷ്ഠായാഃ സുതോ ദ്രുഹ്യുസ് തഥാനുഃ പൂരുരേവ ച
നിന്റെ ജ്യേഷ്ഠൻ യദു, പിന്നെ തുര്വസു; ശർമിഷ്ഠയുടെ മകനായ ദ്രുഹ്യു, അതിനുശേഷം അനു, പിന്നെ പൂരു.
കഥം ജ്യേഷ്ഠമതിക്രമ്യ കനീയാന് രാജ്യമര്ഹതി ഏതത്സംബോധയാമസ്ത്വാം സ്വധര്മമനുപാലയ
ജ്യേഷ്ഠനെ ഒഴിവാക്കി ഇളയവൻ എങ്ങനെ രാജ്യം അർഹിക്കുന്നു? ഇതു നിനക്ക് വ്യക്തമാക്കുന്നു: നീ നിന്റെ ധർമ്മം പാലിക്കണം.
ബ്രാഹ്മണപ്രമുഖാ വര്ണാഃ സര്വേ ശൃണ്വന്തു മേ വചഃ ജ്യേഷ്ഠം പ്രതി യതോ രാജ്യം ന ദേയം മേ കഥംചന
ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്ന എല്ലാ വർഗ്ഗങ്ങളും എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കട്ടെ: ഞാൻ ഒരിക്കലും ജ്യേഷ്ഠനോട് രാജ്യം നൽകില്ല.
മമ ജ്യേഷ്ഠേന യദുനാ നിയോഗോ നാനുപാലിതഃ പ്രതികൂലഃ പിതുര്യശ്ച ന സ പുത്രഃ സതാം മതഃ
എന്റെ ജ്യേഷ്ഠനായ യദു എന്റെ ആജ്ഞ പാലിച്ചില്ല; അപ്പനോട് വിരുദ്ധമായി പെരുമാറി. അങ്ങനെയുള്ളവൻ നല്ലവരുടെ ഇടയിൽ മകനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നില്ല.
മാതാപിത്രോര്വചനകൃദ് ധിതഃ പഥ്യശ്ച യഃ സുതഃ സ പുത്രഃ പുത്രവദ്യശ്ച വര്തതേ പിതൃമാതൃഷു
അമ്മയുടെയും അപ്പയുടെയും വാക്കുകൾ അനുസരിച്ച് നല്ല വഴി പോകുന്നവൻ, അത്തരം മകനാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ മകനും, മാതാപിതാക്കൾക്ക് മകനെപ്പോലെയും പെരുമാറുന്നു.
യദുനാഹമവജ്ഞാതസ് തഥാ തുര്വസുനാപി വാ ദ്രുഹ്യുണാ ചാനുനാ ചൈവമ് അപ്യവജ്ഞാ കൃതാ ഭൃശമ്
യദുവും തുര്വസുവും ദ്രുഹ്യുവും അനുവും എന്നെ അവഗണിച്ചു; അങ്ങനെ ഞാൻ വളരെ അപമാനിതനായി.
പൂരുണാ മേ കൃതം വാക്യം മാനിതം ച വിശേഷതഃ കനീയാന്മമ ദായാദോ ജരാ യേന ധൃതാ മമ
പൂരു എന്റെ വാക്ക് അനുസരിച്ചു, പ്രത്യേകമായി ആദരവുമുണ്ടാക്കി; ഇളയവനായിട്ടും, എന്റെ ജരയെ സഹിച്ചവൻ എന്ന നിലയിൽ അവൻ എന്റെ അവകാശിയാണ്.
മമ കാമഃ സ ച കൃതഃ പൂരുണാ പുത്രരൂപിണാ ശുക്രേണ ച വരോ ദത്തഃ കാവ്യേനോശനസാ സ്വയമ്
എന്റെ ആഗ്രഹം പൂരു എന്ന മകന്റെ രൂപത്തിൽ പൂർത്തിയായി; ശുക്രൻ, അതായത് കാവ്യ ഉശനസ്, എന്നെ അനുഗ്രഹിച്ചു.
പുത്രോ യസ്ത്വാനുവര്തേത സ രാജാ പൃഥിവീപതിഃ ഭവന്തഃ പ്രതിജാനന്തു പൂരൂ രാജ്യേ ഽഭിഷിച്യതാമ്
അപ്പനെ അനുസരിക്കുന്നവനാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ മകനും ഭൂമിയുടെ രാജാവും; നിങ്ങൾ എല്ലാവരും സമ്മതിക്കട്ടെ—പൂരുവിനെ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്യാം.
യഃ പുത്രോ ഗുണസമ്പന്നോ മാതാപിത്രോര്ഹിതഃ സദാ സര്വം സോ ഽര്ഹതി കല്യാണം കനീയാനപി സ പ്രഭുഃ
സദാ മാതാപിതാക്കളുടെ ഭാവം നോക്കി, നല്ല ഗുണങ്ങളുള്ള മകനാണ് എങ്കിൽ, അവൻക്ക് എല്ലാം മംഗളവും ലഭിക്കും; അവൻ ഏറ്റവും ഇളയവനാണെങ്കിലും, അവൻ തന്നെ പ്രഭു.
അര്ഹം പൂരോരിദം രാജ്യം യഃ പ്രിയഃ പ്രിയകൃത് തവ വരദാനേന ശുക്രസ്യ ന ശക്യം വക്തുമുത്തരമ്
ഈ രാജ്യം അർഹനായ മൂത്തവനാണ് സ്വന്തമാക്കേണ്ടത്; നിന്നെ സ്നേഹിക്കുന്നവനും നിന്നെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നവനും. ശുക്രന് വാഗ്ദാനം നൽകിയതുകൊണ്ട്, ഇതിന് വിപരീതമായി പറയാൻ കഴിയില്ല.
പൌരജാനപദൈസ് തുഷ്ടൈര് ഇത്യുക്തോ നാഹുഷസ്തദാ അഭിഷിച്യ തതഃ പൂരും രാജ്യേ സ്വസുതമാത്മജമ്
പൗരന്മാരും ജനങ്ങളും സന്തോഷത്തോടെ പറഞ്ഞതനുസരിച്ച്, അന്നത്തെ നാഹുഷൻ തന്റെ സ്വന്തം മകനായ പൂരുവിനെ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്തു.
ദത്ത്വാ ച പൂരവേ രാജ്യം വനവാസായ ദീക്ഷിതഃ പുരാത്സ നിര്യയൌ രാജാ ബ്രാഹ്മണൈസ്താപസൈഃ സഹ
പൂരുവിന് രാജ്യം നൽകി, രാജാവ് വനവാസം സ്വീകരിച്ചു; ബ്രാഹ്മണന്മാരോടും തപസ്സുകാരോടും കൂടി നഗരത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.
യദോസ്തു യാദവാ ജാതാസ് തുര്വസോര്യവനാഃ സുതാഃ ദ്രുഹ്യോശ്ചൈവ സുതാ ഭോജാ അനോസ്തു മ്ലേച്ഛജാതയഃ
യദുവിൽ നിന്ന് യാദവന്മാർ, തുര്വസുവിൽ നിന്ന് യവനന്മാർ, ദൃഹ്യുവിൽ നിന്ന് ഭോജന്മാർ, അനുവിൽ നിന്ന് മ്ലേഛജാതികൾ ഉത്ഭവിച്ചു.
പൂരോസ്തു പൌരവോ വംശോ യത്ര ജാതോ ഽസി പാര്ഥിവ ഇദം വര്ഷസഹസ്രാത്തു രാജ്യം കുരുകുലാഗതമ്
പൂരുവിൽ നിന്ന് പൗരവ വംശം ഉത്ഭവിച്ചു; അതിൽ തന്നെയാണ് നീ ജനിച്ചത്, രാജാവേ. ആയിരം വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ഈ രാജ്യം കുറുകുലത്തിൽ എത്തി.
ഏവം സ നാഹുഷോ രാജാ യയാതിഃ പുത്രമീപ്സിതമ് രാജ്യേ ഽഭിഷിച്യ മുദിതോ വാനപ്രസ്ഥോ ഽഭവന്മുനിഃ
ഇങ്ങനെ നാഹുഷൻ എന്ന രാജാവ് യയാതിയെ ഇഷ്ടപ്പെട്ട മകനായി സന്തോഷത്തോടെ രാജസിംഹാസനത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്തു, പിന്നെ വനവാസം സ്വീകരിച്ച് തപസ്സുകാരനായി.
ഉഷിത്വാ വനവാസം സ ബ്രാഹ്മണൈഃ സഹ സംശ്രിതഃ ഫലമൂലാശനോ ദാന്തോ യഥാ സ്വര്ഗമിതോ ഗതഃ
അവൻ ബ്രാഹ്മണന്മാരോടൊപ്പം വനത്തിൽ താമസിച്ച്, പഴവും കിഴങ്ങും മാത്രം കഴിച്ചു, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ച്, സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എത്തി.
സ ഗതഃ സ്വര്ഗവാസം തു ന്യവസന്മുദിതഃ സുഖീ കാലസ്യ നാതിമഹതഃ പുനഃ ശക്രേണ പാതിതഃ
അവൻ സന്തോഷത്തോടെയും സുഖത്തോടെയും സ്വർഗ്ഗത്തിൽ താമസിച്ചു; പക്ഷേ അധികം കാലം കഴിഞ്ഞില്ല, ഇന്ദ്രൻ അവനെ വീണ്ടും താഴേക്ക് തള്ളിക്കളഞ്ഞു.
വിവശഃ പ്രച്യുതഃ സ്വര്ഗാദ് അപ്രാപ്തോ മേദിനീതലമ് സ്ഥിതശ്ചാസീദ് അന്തരിക്ഷേ സ തദേതി ശ്രുതം മയാ
അവൻ അസഹായനായി സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് വീണു, ഭൂമിയിലെത്താൻ കഴിയാതെ അന്തരീക്ഷത്തിൽ തന്നെ നില്ക്കേണ്ടി വന്നു; ഇതാണ് ഞാൻ കേട്ടത്.