മാമബ്രവീത്തദാ ശുക്രോ ദേവയാനീം യദാവഹമ് നേയമ് ആഹ്വയിതവ്യാ തേ ശയനേ വാര്ഷപര്വണീ
'ദേവയാനിയെ വിവാഹം കഴിച്ചപ്പോൾ ശുക്രൻ എന്നോട് പറഞ്ഞിരുന്നു: വൃഷപർവന്റെ ഈ മകളെ നീ കിടക്കയിലേക്ക് വിളിക്കരുത്.'
ന നര്മയുക്തം വചനം ഹിനസ്തി ന സ്ത്രീഷു രാജന് ന വിവാഹകാലേ പ്രാണാത്യയേ സര്വധനാപഹാരേ പഞ്ചാനൃതാന്യാഹുര് അപാതകാനി
'നർമ്മത്തിൽ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ ദോഷം വരുത്തില്ല, രാജാവേ; സ്ത്രീകളോടോ, വിവാഹസമയത്തോ, ജീവൻ അപകടത്തിലോ, എല്ലാം നഷ്ടപ്പെട്ടപ്പോൾ പറയുന്ന അഞ്ചു അസത്യങ്ങൾ പാപമല്ലെന്ന് പറയുന്നു.'
പൃഷ്ടാസ്തു സാക്ഷ്യേ പ്രവദന്തി ചാന്യഥാ ഭവന്തി മിഥ്യാവചനാ നരേന്ദ്ര തേ ഏകാര്ഥതായാം തു സമാഹിതായാം മിഥ്യാ വദന്തം ഹ്യ് അനൃതം ഹിനസ്തി
സാക്ഷികളായി ചോദിക്കുമ്പോൾ, അവർ വ്യത്യസ്തമായി സംസാരിക്കുന്നു; അവരുടെ വാക്കുകൾ അസത്യമായി മാറുന്നു, രാജാവേ. എന്നാൽ ഒരേ മനസ്സോടെ ഒരുമിച്ച് നിൽക്കുമ്പോൾ, അസത്യം പറയുന്നവൻ സത്യം തന്നെ വേദനിപ്പിക്കുന്നു.
രാജാ പ്രമാണം ഭൂതാനാം സ വിനശ്യേന്മൃഷാ വദന് അര്ഥകൃച്ഛ്രമപി പ്രാപ്യ ന മിഥ്യാ കര്തുമുത്സഹേ
ജന്തുക്കളിൽ രാജാവാണ് പ്രമാണം; അദ്ദേഹം അസത്യം പറഞ്ഞാൽ നശിക്കും. ധനത്തിനായി എത്രയെങ്കിലും കഷ്ടം വന്നാലും, അദ്ദേഹം അസത്യം ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കരുത്.
സമാവ് ഏതൌ മതൌ രാജന് പതിഃ സഖ്യാശ്ച യഃ പതിഃ സമം വിവാഹ ഇത്യാഹുഃ സഖ്യാ മേ ഽസി പതിര്യതഃ
രണ്ടു അഭിപ്രായങ്ങൾ ഉണ്ട്, രാജാവേ: ഭർത്താവിന് സ്നേഹവും അധികാരവും ഉണ്ട്. വിവാഹം സമത്വമാണെന്ന് പറയുന്നു; നീ എന്റെ ഭർത്താവായതിനാൽ നീ എന്റെ സുഹൃത്താണ്.
ദാതവ്യം യാചമാനസ്യ ഹീതി മേ വ്രതമാഹിതമ് ത്വം ച യാചസി കാമം മാം ബ്രൂഹി കിം കരവാണി തത്
യാചിക്കുന്നവന് നൽകണമെന്ന് ഞാൻ വ്രതമായി എടുത്തിരിക്കുന്നു; നീ എനിക്ക് ഇഷ്ടം ചോദിക്കുന്നു. എനിക്ക് എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് നീ പറയൂ.
അധര്മാത്ത്രാഹി മാം രാജന് ധര്മം ച പ്രതിപാദയ ത്വത്തോ ഽപത്യവതീ ലോകേ ചരേയം ധര്മമുത്തമമ്
അധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് എന്നെ രക്ഷിക്കൂ, രാജാവേ, ധർമ്മം നിലനിറുത്തൂ. നിന്റെ വഴി ഞാൻ സന്താനവതിയായി ലോകത്തിൽ ഉത്തമധർമ്മം പാലിക്കട്ടെ.
ത്രയ ഏവാധനാ രാജന് ഭാര്യാ ദാസസ്തഥാ സുതഃ യത്തേ സമധിഗച്ഛന്തി യസ്യ തേ തസ്യ തദ്ധനമ്
മൂന്നു പേരാണ് ധനം ഇല്ലാത്തത്, രാജാവേ: ഭാര്യ, ദാസൻ, മകൻ. അവർ നേടുന്നതെന്തും അതിന്റെ ഉടമയായവർക്കാണ്; അതാണ് അവന്റെ സമ്പത്ത്.
ദേവയാന്യാ ഭുജിഷ്യാസ്മി വശ്യാ ച തവ ഭാര്ഗവീ സാ ചാഹം ച ത്വയാ രാജന് ഭരണീയാം ഭജസ്വ മാമ്
ഞാൻ നിന്റെ അനുഭവത്തിനാണ്, ഭാർഗവാ, നിന്റെ വശത്താണ്. ദേവയാനിയും ഞാനും നീ പോഷിക്കണം, രാജാവേ; എന്നെ അംഗീകരിക്കൂ.
ഏവമുക്തസ്തയാ രാജാ തഥ്യമ് ഇത്യഭിജജ്ഞിവാന് പൂജയാമാസ ശര്മിഷ്ഠാം ധര്മം ച പ്രതിപാദയന്
അവൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, രാജാവ് അതിന് സത്യമാണെന്ന് അംഗീകരിച്ചു, ശർമിഷ്ഠയെ ആദരിച്ചു, ധർമ്മം നിലനിറുത്തി.
സ സമാഗമ്യ ശര്മിഷ്ഠാം യഥാകാമമവാപ്യ ച അന്യോന്യം ചാഭിസംപൂജ്യ ജഗ്മതുസ്തൌ യഥാഗതമ്
അവൻ ശർമിഷ്ഠയുമായി ചേർന്ന് തന്റെ ആഗ്രഹം നിറവേറ്റി; പരസ്പരം ആദരിച്ച്, അവർ വന്നപോലെ തിരികെ പോയി.
തസ്മിന്സമാഗമേ സുഭ്രൂഃ ശര്മിഷ്ഠാ വാര്ഷപര്വണീ ലേഭേ ഗര്ഭം പ്രഥമതസ് തസ്മാന്നൃപതിസത്തമാത്
ആ സംഗമത്തിൽ മനോഹരഭ്രുവായ ശർമിഷ്ഠ, വൃഷപർവന്റെ മകൾ, ആ മഹാരാജാവിൽ നിന്ന് ആദ്യം ഗർഭം ധരിച്ചു.
പ്രജജ്ഞേ ച തതഃ കാലേ രാജ്ഞീ രാജീവലോചനാ കുമാരം ദേവഗര്ഭാഭമ് ആദിത്യസമതേജസമ്
ശേഷം, സമയമെത്തുമ്പോൾ, താമരപ്പൂക്കണ്ണുള്ള രാജ്ഞി ഒരു രാജകുമാരനെ പ്രസവിച്ചു; ദേവന്മാരിൽ ജനിച്ചവനെപ്പോലെയും സൂര്യനു തുല്യപ്രഭയുള്ളവനെയും.
ശ്രുത്വാ കുമാരം ജാതം സാ ദേവയാനീ ശുചിസ്മിതാ ചിന്തയാവിഷ്ടദുഃഖാര്താ ശര്മിഷ്ഠാം പ്രതി ഭാരത
കുമാരൻ ജനിച്ചെന്നു കേട്ടപ്പോൾ, ശുദ്ധഹാസമുള്ള ദേവയാനി, ശർമിഷ്ഠയെ കുറിച്ച് ഉത്കണ്ഠയും ദുഃഖവും കൊണ്ട് ഭരതാവംശജാ, വിഷമിച്ചു.
തതോ ഽഭിഗമ്യ ശര്മിഷ്ഠാം ദേവയാന്യബ്രവീദിദമ് കിമര്ഥം വൃജിനം സുഭ്രൂഃ കൃതം തേ കാമലുബ്ധയാ
അതിനുശേഷം ശർമിഷ്ഠയോടു സമീപിച്ച് ദേവയാനി പറഞ്ഞു: 'സുന്ദരഭ്രുവേ, ഇഷ്ടത്തിനായി നീ എന്തുകൊണ്ടാണ് തെറ്റായ പ്രവൃത്തിയുണ്ടാക്കിയതെന്ന്?'
ഋഷിര് അഭ്യാഗതഃ കശ്ചിദ് ധര്മാത്മാ വേദപാരഗഃ സ മയാ തു വരഃ കാമം യാചിതോ ധര്മസംഹതമ്
ഒരു മഹർഷി, ധർമ്മപരനും വേദപാരായണനും, എന്നെ സന്ദർശിച്ചു. ഞാൻ അവനോടു ധർമ്മത്തിന് അനുസരിച്ച് ഒരു വരം ചോദിച്ചു.
നാഹമന്യായതഃ കാമമ് ആചരാമി ശുചിസ്മിതേ തസ്മാദ് ഋഷേര് മമാപത്യമ് ഇതി സത്യം ബ്രവീമി തേ
ഞാൻ ഇഷ്ടത്തിനായി അശുദ്ധമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നില്ല, ശുദ്ധഹാസമുള്ളവളേ. അതുകൊണ്ട് എന്റെ മകൻ ആ മഹർഷിയിൽ നിന്നാണ്; ഞാൻ നിനക്കു സത്യം പറയുന്നു.
പദ്യേതദേവം ശര്മിഷ്ഠേ ന മന്യുര്വിദ്യതേ മമ അപത്യം യദി തേ ലബ്ധം ജ്യേഷ്ഠാച്ഛ്രേഷ്ഠാച്ച വൈ ദ്വിജാത്
അങ്ങനെയാകട്ടെ, ശർമിഷ്ഠേ; എനിക്ക് കോപമില്ല. നീ മുതിർന്ന ഉത്തമദ്വിജനിൽ നിന്ന് സന്താനമുണ്ടാക്കിയെങ്കിൽ, അതിന് എനിക്ക് എതിരില്ല.
ശോഭനം ഭീരു സത്യം ചേത് കഥം സ ജ്ഞായതേ ദ്വിജഃ ഗോത്രനാമാഭിജനതഃ ശ്രോതുമിച്ഛാമി തം ദ്വിജമ്
അത് നല്ലതും സത്യവുമാണെങ്കിൽ, ഭയങ്കരയേ, ആ ദ്വിജനെ എങ്ങനെ അറിയാം? അവന്റെ ഗോത്രവും പേരും വംശവും ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ഓജസാ തേജസാ ചൈവ ദീപ്യമാനം രവിം യഥാ തം ദൃഷ്ട്വാ മമ സംപ്രഷ്ടും ശക്തിര് നാസീച്ഛുചിസ്മിതേ
ശക്തിയും തേജസ്സും കൊണ്ട് സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നവനായിരുന്നു അവൻ; അവനെ കണ്ടപ്പോൾ, ശുദ്ധഹാസമുള്ളവളേ, ഞാൻ ചോദിക്കാൻ ധൈര്യം ഉണ്ടായില്ല.
അന്യോന്യമേവമ് ഉക്ത്വാ ച സമ്പ്രഹസ്യ ച തേ മിഥഃ ജഗാമ ഭാര്ഗവീ വേശ്മ തഥ്യമിത്യഭിജാനതീ
അവരൊക്കെ ഇങ്ങനെ തമ്മിൽ സംസാരിച്ച് ചിരിച്ചുകൊണ്ട്, ഭാർഗവിയും സത്യം മനസ്സിലാക്കി തന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി.
യയാതിര്ദേവയാന്യാം തു പുത്രാവ് അജനയന്നൃപഃ യദും ച തുര്വസും ചൈവ ശക്രവിഷ്ണൂ ഇവാപരൌ
രാജാവ് യയാതി ദേവയാനിയിലൂടെ രണ്ട് മക്കളെ ജനിപ്പിച്ചു—യദുവും തുര്വസുവും—അവർ ഇന്ദ്രനും വിഷ്ണുവും പോലെയായിരുന്നു.
തസ്മാദേവ തു രാജര്ഷേഃ ശര്മിഷ്ഠാ വാര്ഷപര്വണീ ദ്രുഹ്യം ചാനും ച പൂരും ച ത്രീന്കുമാരാനജീജനത്
അന്നേ രാജർഷിയിൽ നിന്ന് വൃഷപർവന്റെ മകൾ ശർമിഷ്ഠയ്ക്ക് മൂന്ന് മക്കൾ ജനിച്ചു—ദ്രുഹ്യു, അനു, പൂരു.
തതഃ കാലേ ച കസ്മിംശ്ചിദ് ദേവയാനീ ശുചിസ്മിതാ യയാതിസഹിതാ രാജഞ് ജഗാമ ഹരിതം വനമ്
അപ്പോൾ ഒരു സമയത്ത്, മനോഹരമായ പുഞ്ചിരിയുള്ള ദേവയാനി യയാതിയോടൊപ്പം ഒരു പച്ചക്കാടിലേക്ക് പോയി.
ദദര്ശ ച തദാ തത്ര കുമാരാന്ദേവരൂപിണഃ ക്രീഡമാനാന് തു വിസ്രബ്ധാന് വിസ്മിതാ ചേദമബ്രവീത്
അവിടെ ദൈവസദൃശമായ രൂപമുള്ള കുട്ടികൾ സ്വതന്ത്രമായി കളിക്കുന്നതും കണ്ടു, അതിൽ അത്ഭുതപ്പെട്ട് അവൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
കസ്യൈതേ ദാരകാ രാജന് ദേവപുത്രോപമാഃ ശുഭാഃ വര്ചസാ രൂപതശ്ചൈവ ദൃശ്യന്തേ സദൃശാസ്തവ
രാജാവേ, ഇവർ ആരുടെ മക്കളാണ്? ദേവപുത്രന്മാരെപ്പോലെയും ഭംഗിയിലും പ്രകാശത്തിലും നിനക്കു തുല്യരായവരെയും പോലെ കാണുന്നു.
ഏവം പൃഷ്ട്വാ തു രാജാനം കുമാരാന്പര്യപൃച്ഛത കിം നാമധേയഗോത്രേ വഃ പുത്രകാ ബ്രാഹ്മണഃ പിതാ
ഇങ്ങനെ രാജാവിനോട് ചോദിച്ച ശേഷം, അവൾ കുട്ടികളോടും ചോദിച്ചു: 'നിങ്ങളുടെ പേരും വംശവും എന്താണ്? കുട്ടികളേ, നിങ്ങളുടെ അച്ഛൻ ബ്രാഹ്മണനാണോ?'
വിബ്രൂത മേ യഥാതഥ്യം ശ്രോതുകാമാസ്മ്യതോ ഹ്യ് അഹമ് തേ ഽദര്ശയന്പ്രദേശിന്യാ തമേവ നൃപസത്തമമ്
നിങ്ങൾ സത്യം പറഞ്ഞുതരൂ, ഞാൻ അതു കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. പിന്നീട്, നാട്ടിലെ സ്ത്രീയുടെ വഴികാട്ടലിൽ അവർ ആ മഹാനായ രാജാവിനെ അവളെ കാണിച്ചു.
ശര്മിഷ്ഠാം മാതരം ചൈവ തസ്യാ ഊചുഃ കുമാരകാഃ ഇത്യുക്ത്വാ സഹിതാസ്തേന രാജാനമ് ഉപചക്രമുഃ
കുട്ടികൾ പറഞ്ഞു: 'ശർമിഷ്ഠയാണ് ഞങ്ങളുടെ അമ്മ.' അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അവരൊക്കെ ചേർന്ന് രാജാവിന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയി.
നാഭ്യനന്ദത താന്രാജാ ദേവയാന്യാസ് തദാന്തികേ രുദന്തസ്തേ ഽഥ ശര്മിഷ്ഠാമ് അഭ്യയുര് ബാലകാസ്തദാ
ദേവയാനിയുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ രാജാവ് അവരെ സ്വീകരിച്ചില്ല; പിന്നെ, കുട്ടികൾ കരയുമ്പോൾ അവർ ശർമിഷ്ഠയോടു ചേർന്നു.