അഹമേവംവിധഃ സൃഷ്ടസ് ത്വയൈവ ചതുരാനന ഇന്ദ്രിയക്ഷോഭജനകഃ സര്വേഷാമേവ ദേഹിനാമ്
'നാലുമുഖനേ, എല്ലാ ജീവികളുടെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ഉണർത്താൻ എന്നെ നീ തന്നെയാണ് ഇങ്ങനെ സൃഷ്ടിച്ചത്.'
സ്ത്രീപുംസോരവിചാരേണ മയാ സര്വത്ര സര്വദാ ക്ഷോഭ്യം മനഃ പ്രയത്നേന ത്വയൈവോക്തം പുരാ വിഭോ
'സ്ത്രീപുരുഷഭേദമില്ലാതെ എല്ലായിടത്തും എല്ലായ്പ്പോഴും മനസ്സിനെ ഉണർത്തേണ്ടത് എന്നെക്കുറിച്ച് നീ തന്നെ മുൻപേ പറഞ്ഞതല്ലേ, മഹാപ്രഭോ.'
തസ്മാദനപരാധോ ഽഹം ത്വയാ ശപ്തസ്തഥാ വിഭോ കുരു പ്രസാദം ഭഗവന് സ്വശരീരാപ്തയേ പുനഃ
'അതിനാൽ, ഞാൻ കുറ്റക്കാരനല്ല, നീ എന്നെ ഇങ്ങനെ ശപിച്ചാലും. ദയവായി അനുഗ്രഹം നൽകണം, മഹാഭാഗവ, ഞാൻ വീണ്ടും ശരീരം നേടേണ്ടതുണ്ട്.'
വൈവസ്വതേ ഽന്തരേ പ്രാപ്തേ യാദവാന്വയസമ്ഭവഃ രാമോ നാമ യദാ മര്ത്യോ മത്സത്ത്വബലമാശ്രിതഃ
വൈവസ്വതാന്തരത്തിൽ, യദുവംശത്തിൽ ജനിക്കുന്ന രാമൻ എന്ന മനുഷ്യൻ എന്റെ ശക്തിയിൽ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും.
അവതീര്യാസുരധ്വംസീ ദ്വാരകാമ് അധിവത്സ്യതി തദ്ഭ്രാതുസ്തത്സമസ്യ ത്വം തദാ പുത്രത്വമേഷ്യസി
അവൻ അസുരന്മാരെ നശിപ്പിക്കാൻ ഭൂമിയിൽ ജനിച്ച് ദ്വാരകയിൽ പാർക്കും. അപ്പോൾ അവനോടു തുല്യനായ അവന്റെ സഹോദരന്റെ മകനായി നീ ജനിക്കും.
ഏവം ശരീരമാസാദ്യ ഭുക്ത്വാ ഭോഗാനശേഷതഃ തതോ ഭരതവംശാന്തേ ഭൂത്വാ വത്സനൃപാത്മജഃ
ഇങ്ങനെ ശരീരം ലഭിച്ച് എല്ലാ സുഖങ്ങളും അനുഭവിച്ച ശേഷം, ഭാരതവംശത്തിന്റെ അവസാനം വത്സരാജാവിന്റെ മകനായി നീ ജനിക്കും.
വിദ്യാധരാധിപത്യം ച യാവദ് ആഭൂതസംപ്ലവമ് സുഖാനി ധര്മതഃ പ്രാപ്യ മത്സമീപം ഗമിഷ്യസി
ആ സൃഷ്ടിയുടെ അവസാനംവരെ നീ വിദ്യാധരന്മാരുടെ രാജാവായിരിക്കും; ധർമ്മപഥത്തിൽ സുഖം അനുഭവിച്ച്, പിന്നെ എന്റെ അടുക്കൽ എത്തും.
ഏവം ശാപപ്രസാദാഭ്യാമ് ഉപേതഃ കുസുമായുധഃ ശോകപ്രമോദാഭിയുതോ ജഗാമ സ യഥാഗതമ്
ഇങ്ങനെ ശാപവും അനുഗ്രഹവും ലഭിച്ച കാമദേവൻ ദുഃഖവും സന്തോഷവും നിറഞ്ഞ്, വന്നപോലെ തന്നെ മടങ്ങി.
കോ ഽസൌ യദുരിതി പ്രോക്തോ യദ്വംശേ കാമസമ്ഭവഃ കഥം ച ദഗ്ധോ രുദ്രേണ കിമഥ കുസുമായുധഃ
ആ യദു ആരാണ്, യദുവംശത്തിൽ കാമദേവൻ എങ്ങനെ ജനിച്ചു? രുദ്രൻ എങ്ങനെ അവനെ ചാരമാക്കിയതും, പിന്നെ കാമദേവന് എന്ത് സംഭവിച്ചതും എന്താണ്?
ഭരതസ്യാന്വയേ കസ്യ കാ ച സൃഷ്ടിഃ പുരാഭവത് ഏതത്സര്വം സമാചക്ഷ്വ മൂലതഃ സംശയോ ഹി മേ
ഭാരതവംശത്തിൽ ആരുടെ സൃഷ്ടിയാണ് മുൻകാലത്ത് ഉണ്ടായിരുന്നത്, അതെന്താണ്? ഇതെല്ലാം ആദ്യം മുതൽ വിശദമായി പറയണം, എനിക്ക് സംശയമുണ്ട്.
യാ സാ ദേഹാര്ധസമ്ഭൂതാ ഗായത്രീ ബ്രഹ്മവാദിനീ ജനനീ യാ മനോര്ദേവീ ശതരൂപാ ശതേന്ദ്രിയാ
ആ ദേഹത്തിന്റെ പാതിയിൽ നിന്നു ജനിച്ച ഗായത്രി ബ്രഹ്മജ്ഞാനിയായ മാതാവാണ്; മനുവിന്റെ ദേവിയായ ശതരൂപയും നൂറു രൂപവും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ഉള്ളവളാണ്.
രതിര്മനസ്തപോ ബുദ്ധിര് മഹാന് ദിക്സമ്ഭ്രമസ് തഥാ തതഃ സ ശതരൂപായാം സപ്താപത്യാന്യജീജനത്
സന്തോഷം, മനസ്സ്, തപസ്, ബുദ്ധി, മഹാനായവൻ, ദിശകളുടെ കലഹം എന്നിവയും, പിന്നെ ശതരൂപയിൽ നിന്ന് ഏഴു മക്കളെ അവൻ ജനിപ്പിച്ചു.
യേ മരീച്യാദയഃ പുത്രാ മാനസാസ്തസ്യ ധീമതഃ തേഷാമയമഭൂല്ലോകഃ സര്വജ്ഞാനാത്മകഃ പുരാ
മരീചിയാദികൾ പോലുള്ള അവന്റെ മക്കൾ മനസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ച ജ്ഞാനികൾ ആയിരുന്നു; അവർക്കു ഈ ലോകം മുഴുവൻ ജ്ഞാനത്തിൽ നിറഞ്ഞതായിരുന്നു.
തതോ ഽസൃജദ്വാമദേവം ത്രിശൂലവരധാരിണമ് സനത്കുമാരം ച വിഭും പൂര്വേഷാമപി പൂര്വജമ്
അതിനുശേഷം, ത്രിശൂലം കൈവശം വച്ച വാമദേവനെയും, മൂപ്പന്മാരേക്കാൾ മൂപ്പനായ മഹാത്മാവായ സനത്കുമാരനെയും അവൻ സൃഷ്ടിച്ചു.
വാമദേവസ്തു ഭഗവാന് അസൃജന്മുഖതോ ദ്വിജാന് രാജന്യാന് അസൃജദ്ബാഹ്വോര് വിട്ഛൂദ്രാന് ഊരുപാദയോഃ
വാമദേവൻ ഭഗവാൻ തന്റെ വായിൽ നിന്ന് ബ്രാഹ്മണരെ, ഭുജങ്ങളിൽ നിന്ന് ക്ഷത്രിയരെ, ഉരുക്കളിലും കാലുകളിലും നിന്ന് വൈശ്യരും ശൂദ്രരും സൃഷ്ടിച്ചു.
വിദ്യുതോ ഽശനിമേഘാംശ്ച രോഹിതേന്ദ്രധനൂംഷി ച ഛന്ദാംസി ച സസര്ജാദൌ പര്ജന്യം ച തതഃ പരമ്
അവൻ മിന്നൽ, ഇടിമുഴക്കം, മേഘങ്ങൾ, ചുവന്ന വില്ലുകൾ, വേദമന്ത്രങ്ങൾ, ആദ്യം പർജന്യൻ എന്നിവയെ സൃഷ്ടിച്ചു; പിന്നെ ഇവയെല്ലാം.
തതഃ സാധ്യഗണാനീശസ് ത്രിനേത്രാനസൃജത്പുനഃ കോടീശ്ച ചതുരശീതിം ജരാമരണവര്ജിതാഃ
പിന്നീട്, ഭഗവാൻ വീണ്ടും സാദ്ധ്യന്മാരെയും, മൂന്നുകണ്ണുള്ളവരെയും, ജരാമരണമില്ലാത്ത എൺപത്തിനാലു കോടി ജീവികളെയും സൃഷ്ടിച്ചു.
വാമോ ഽസൃജന്നമര്ത്യാംസ് താന് ബ്രഹ്മണാ വിനിവാരിതഃ നൈവംവിധാ ഭവേത്സൃഷ്ടിര് ജരാമരണവര്ജിതാ
വാമൻ മരണശീലികളായ മനുഷ്യരെ സൃഷ്ടിച്ചു; എന്നാൽ ബ്രഹ്മാവ് അതിനെ തടഞ്ഞു, കാരണം ജരയും മരണവും ഇല്ലാത്ത സൃഷ്ടി അങ്ങനെയൊന്നും ഉണ്ടാകരുത്.
ശുഭാശുഭാത്മികാ യാ തു സൈവ സൃഷ്ടിഃ പ്രശസ്യതേ ഏവം സ്ഥിതഃ സ തേനാദൌ സൃഷ്ടേഃ സ്ഥാണുരതോ ഽഭവത്
ശുഭവും അശുഭവും ഉള്ള സൃഷ്ടിയാണ് പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നത്; അങ്ങനെ, സൃഷ്ടിയുടെ ആരംഭത്തിൽ അവൻ അചഞ്ചലനായ നിലയിൽ നിന്നു.
സ്വായമ്ഭുവോ മനുര്ധീമാംസ് തപസ്തപ്ത്വാ സുദുശ്ചരമ് പത്നീമേവാപ രൂപാഢ്യാമ് അനന്താ നാമ നാമതഃ
ധീമാനായ സ്വായംഭുവമനു കഠിനമായ തപസ്സു ചെയ്ത ശേഷം, അനന്താ എന്ന സുന്ദരിയായ ഭാര്യയെ ലഭിച്ചു.
പ്രിയവ്രതോത്താനപാദൌ മനുസ്തസ്യാമ് അജീജനത് ധര്മസ്യ കന്യാ ചതുരാ സൂനൃതാ നാമ ഭാമിനീ
മനു അവളിൽ നിന്ന് പ്രിയവ്രതനും ഉത്താനപാദനും, ധർമ്മന്റെ മകൾ സുനൃതാ എന്ന ഭാമിനിയെയും ജനിപ്പിച്ചു.
ഉത്താനപാദാത്തനയാന് പ്രാപ മന്ഥരഗാമിനീ അപസ്യതിമ് അപസ്യന്തം കീര്തിമന്തം ധ്രുവം തഥാ
ഉത്താനപാദിൽ നിന്ന് മന്ത്രഗാമിനി എന്നവൾ അപ്പശ്യതി, അപ്പശ്യന്ത, കീർത്തിമന്ത്, ധ്രുവൻ എന്നിങ്ങനെ പുത്രന്മാരെ ജനിച്ചു.
ഉത്താനപാദോ ഽജനയത് സൂനൃതായാം പ്രജാപതിഃ ധ്രുവോ വര്ഷസഹസ്രാണി ത്രീണി കൃത്വാ തപഃ പുരാ
ഉത്താനപാദൻ സുനൃതയിൽ നിന്ന് പ്രജാപതിയായ ധ്രുവനെ ജനിപ്പിച്ചു; ധ്രുവൻ പുരാതനകാലത്ത് മൂവായിരം വർഷം തപസ്സു ചെയ്തു.
ദിവ്യമാപ തതഃ സ്ഥാനമ് അചലം ബ്രഹ്മണോ വരാത് തമേവ പുരതഃ കൃത്വാ ധ്രുവം സപ്തര്ഷയഃ സ്ഥിതാഃ
പിന്നീട്, ബ്രഹ്മാവിന്റെ അനുഗ്രഹത്തോടെ ധ്രുവൻ ദൈവികവും അചഞ്ചലവുമായ സ്ഥാനം നേടി; സപ്തർഷിമാർ ധ്രുവനെ മുന്നിൽ വെച്ച് നിലകൊള്ളുന്നു.
ധന്യാ നാമ മനോഃ കന്യാ ധ്രുവാച്ഛിഷ്ടമ് അജീജനത് അഗ്നികന്യാ തു സുച്ഛായാ ശിഷ്ടാത്സാ സുഷുവേ സുതാന്
മനുവിന്റെ മകൾ ധന്യാ, ധ്രുവനിൽ നിന്ന് ഒരു പുത്രനെ ജനിപ്പിച്ചു; അഗ്നിയുടെ മകൾ സുച്ഛായ, ശേഷിച്ചവരിൽ നിന്ന് പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു.
കൃപം രിപും ജയം വൃത്തം വൃകം ച വൃകതേജസമ് ചക്ഷുഷം ബ്രഹ്മദൌഹിത്ര്യാം വീരിണ്യാം സ രിപുംജയഃ
കൃപ, രിപു, ജയ, വൃത്ത, വൃക, വൃകതേജസ, ചക്ഷുഷ എന്നിങ്ങനെ പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു; ബ്രഹ്മാവിന്റെ മുമ്മരിയായ വീരിണിയിൽ നിന്ന് രിപുജയയും ജനിച്ചു.
വീരണസ്യാത്മജായാം തു ചക്ഷുര്മനുമജീജനത് മനുര് വൈ രാജകന്യായാം നഡ്വലായാം സ ചാക്ഷുഷഃ
വീരണന്റെ ഭാര്യയിൽ നിന്ന് ചക്ഷുഷ് മനു ജനിച്ചു; രാജകുമാരി നട്വലയിൽ നിന്ന് മനു ചാക്ഷുഷ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായി.
ജനയാമാസ തനയാന് ദശ ശൂരാനകല്മഷാന് ഊരുഃ പൂരുഃ ശതദ്യുമ്നസ് തപസ്വീ സത്യവാഗ്ഘവിഃ
അവൻ പാപരഹിതരായ വീര്യശാലികളായ പത്ത് പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു: ഊരു, പൂരു, ശതദ്യുമ്ന, തപസ്വി, സത്യവാക്, ഘവി,
അഗ്നിഷ്ടുദതിരാത്രശ്ച സുദ്യുമ്നശ്ചാപരാജിതഃ അഭിമന്യുസ്തു ദശമോ നഡ്വലായാമ് അജായത
അഗ്നിഷ്ടുത്, അതിരാത്ര, സുദ്യുമ്ന, അപരാജിതൻ, പത്താമനായ അഭിമന്യു — ഇവർ നട്വലയിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു.
ഊരോര് അജനയത് പുത്രാന് ഷഡ് ആഗ്നേയീ തു സുപ്രഭാന് അഗ്നിം സുമനസം ഖ്യാതിം ക്രതുമങ്ഗിരസം ഗയമ്
ഊരുവിന്റെ അഗ്നിപുത്രിയായ ഭാര്യ ആറു പ്രസിദ്ധരായ പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു: അഗ്നി, സുമനസ്സ്, ഖ്യാതി, ക്രതു, അങ്കിരസ്, ഗയ.