ദിവ്യതേജോമയീ ഭൂപ ദിവ്യജ്ഞാനസമുദ്ഭവാ ന മര്ത്യൈരഭിതഃ ശക്യാ വക്തും വൈ മാംസചക്ഷുഭിഃ
രാജാവേ, ഇത് ദിവ്യപ്രഭയിൽ നിറഞ്ഞതും ദിവ്യജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നു ഉദിച്ചതുമാണ്; മാംസചക്ഷുസ്സുള്ള മനുഷ്യർക്ക് ഇതിനെ വിശദീകരിക്കാൻ കഴിയില്ല.
യഥാ ഭുജംഗാഃ സര്പാണാമ് ആകാശം വിശ്വപക്ഷിണാമ് വിദന്തി മാര്ഗം ദിവ്യാനാം ദിവ്യാ ഏവ ന മാനവാഃ
പാമ്പുകൾക്ക് തങ്ങളുടെ വഴിയും, ദിവ്യപക്ഷികൾക്ക് ആകാശവും അറിയാം; അതുപോലെ ദിവ്യന്മാർക്ക് ദിവ്യരുടെ വഴികൾ അറിയാം, മനുഷ്യർക്കല്ല.
കാര്യാകാര്യേ ന ദേവാനാം ശുഭാശുഭഫലപ്രദേ യസ്മാത്തസ്മാന്ന രാജേന്ദ്ര തദ്വിചാരോ നൃണാം ശുഭഃ
ദേവന്മാർക്ക് ശരിയും തെറ്റും എന്ന വ്യത്യാസമില്ല, ശുഭവും അശുഭവും ഫലമായി ലഭിക്കാറുമില്ല; അതുകൊണ്ട് രാജാവേ, മനുഷ്യർക്ക് അത്തരം വിധി പറയുന്നത് ശരിയല്ല.
അന്യച്ച സര്വവേദാനാമ് അധിഷ്ഠാതാ ചതുര്മുഖഃ ഗായത്രീ ബ്രഹ്മണസ്തദ്വദ് അങ്ഗഭൂതാ നിഗദ്യതേ
മറ്റൊന്ന്, നാലുമുഖനായവൻ എല്ലാ വേദങ്ങൾക്കും അധിഷ്ഠാനദേവതയാണ്; അതുപോലെ ഗായത്രി ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഒരു അങ്കമായി പറയുന്നു.
അമൂര്തം മൂര്തിമദ് വാപി മിഥുനം തത്പ്രചക്ഷതേ വിരിഞ്ചിര് യത്ര ഭഗവാംസ് തത്ര ദേവീ സരസ്വതീ ഭാരതീ യത്ര യത്രൈവ തത്ര തത്ര പ്രജാപതിഃ
രൂപമില്ലാതെയോ രൂപമുള്ളതോ ആയ ദമ്പതികളെ അങ്ങനെ പറയുന്നു; യഥാർത്ഥത്തിൽ, വിശ്വകർമ്മൻ എവിടെയുണ്ടോ അവിടെ ദേവി സരസ്വതിയും ഉണ്ടാകും—ഭാരതി എവിടെയുണ്ടോ അവിടെ പ്രജാപതിയും ഉണ്ടാകും.
യഥാതപോ ന രഹിതശ് ഛായയാ ദൃശ്യതേ ക്വചിത് ഗായത്രീ ബ്രഹ്മണഃപാര്ശ്വം തഥൈവ ന വിമുഞ്ചതി
ഏതുപോലെ ചായയില്ലാതെ ചൂട് എവിടെയും കാണാറില്ല, അതുപോലെ ഗായത്രി ബ്രഹ്മാവിന്റെ പക്കൽ നിന്ന് ഒരിക്കലും വിട്ടുപോകുന്നില്ല.
വേദരാശിഃ സ്മൃതോ ബ്രഹ്മാ സാവിത്രീ തദധിഷ്ഠിതാ തസ്മാന്ന കശ്ചിദ്ദോഷഃ സ്യാത് സാവിത്രീഗമനേ വിഭോ
വേദങ്ങളുടെ സമാഹാരം ബ്രഹ്മാവെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു, അതിന്റെ മേൽ സാവിത്രി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അതിനാൽ, സാവിത്രിയെ സമീപിക്കുന്നതിൽ ഒരു തെറ്റുമില്ല, മഹാപ്രഭോ.
തഥാപി ലജ്ജാവനതഃ പ്രജാപതിര് അഭൂത്പുരാ സ്വസുതോപഗമാദ് ബ്രഹ്മാ ശശാപ കുസുമായുധമ്
എന്നിരുന്നാലും, പഴയകാലത്ത് പ്രജാപതി തന്റെ സ്വന്തം മകളെ സമീപിച്ചതിനുശേഷം ലജ്ജിച്ചു, ബ്രഹ്മാവ് കാമദേവനെ ശപിച്ചു.
യസ്മാന്മമാഭിഭവതാ മനഃ സംക്ഷോഭിതം ശരൈഃ തസ്മാത്ത്വദ്ദേഹമചിരാദ് രുദ്രോ ഭസ്മീകരിഷ്യതി
നിന്റെ അമ്പുകൾ കൊണ്ടു എന്റെ മനസ്സ് കലങ്ങിപ്പോയതുകൊണ്ടാണ്, അതിനാൽ ഉടൻ രുദ്രൻ നിന്റെ ശരീരം ചാരമാക്കും.
തതഃ പ്രസാദയാമാസ കാമദേവശ്ചതുര്മുഖമ് ന മാമകാരണേ ശപ്തും ത്വമിഹാര്ഹസി മാനദ
അപ്പോൾ കാമദേവൻ നാലുമുഖനോടു ക്ഷമയാചിച്ചു: 'മഹതേ, എന്റെ കാരണത്താൽ നീ എന്നെ ഇവിടെ ശപിക്കേണ്ടതില്ല.'
അഹമേവംവിധഃ സൃഷ്ടസ് ത്വയൈവ ചതുരാനന ഇന്ദ്രിയക്ഷോഭജനകഃ സര്വേഷാമേവ ദേഹിനാമ്
'നാലുമുഖനേ, എല്ലാ ജീവികളുടെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ഉണർത്താൻ എന്നെ നീ തന്നെയാണ് ഇങ്ങനെ സൃഷ്ടിച്ചത്.'
സ്ത്രീപുംസോരവിചാരേണ മയാ സര്വത്ര സര്വദാ ക്ഷോഭ്യം മനഃ പ്രയത്നേന ത്വയൈവോക്തം പുരാ വിഭോ
'സ്ത്രീപുരുഷഭേദമില്ലാതെ എല്ലായിടത്തും എല്ലായ്പ്പോഴും മനസ്സിനെ ഉണർത്തേണ്ടത് എന്നെക്കുറിച്ച് നീ തന്നെ മുൻപേ പറഞ്ഞതല്ലേ, മഹാപ്രഭോ.'
തസ്മാദനപരാധോ ഽഹം ത്വയാ ശപ്തസ്തഥാ വിഭോ കുരു പ്രസാദം ഭഗവന് സ്വശരീരാപ്തയേ പുനഃ
'അതിനാൽ, ഞാൻ കുറ്റക്കാരനല്ല, നീ എന്നെ ഇങ്ങനെ ശപിച്ചാലും. ദയവായി അനുഗ്രഹം നൽകണം, മഹാഭാഗവ, ഞാൻ വീണ്ടും ശരീരം നേടേണ്ടതുണ്ട്.'
വൈവസ്വതേ ഽന്തരേ പ്രാപ്തേ യാദവാന്വയസമ്ഭവഃ രാമോ നാമ യദാ മര്ത്യോ മത്സത്ത്വബലമാശ്രിതഃ
വൈവസ്വതാന്തരത്തിൽ, യദുവംശത്തിൽ ജനിക്കുന്ന രാമൻ എന്ന മനുഷ്യൻ എന്റെ ശക്തിയിൽ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും.
അവതീര്യാസുരധ്വംസീ ദ്വാരകാമ് അധിവത്സ്യതി തദ്ഭ്രാതുസ്തത്സമസ്യ ത്വം തദാ പുത്രത്വമേഷ്യസി
അവൻ അസുരന്മാരെ നശിപ്പിക്കാൻ ഭൂമിയിൽ ജനിച്ച് ദ്വാരകയിൽ പാർക്കും. അപ്പോൾ അവനോടു തുല്യനായ അവന്റെ സഹോദരന്റെ മകനായി നീ ജനിക്കും.
ഏവം ശരീരമാസാദ്യ ഭുക്ത്വാ ഭോഗാനശേഷതഃ തതോ ഭരതവംശാന്തേ ഭൂത്വാ വത്സനൃപാത്മജഃ
ഇങ്ങനെ ശരീരം ലഭിച്ച് എല്ലാ സുഖങ്ങളും അനുഭവിച്ച ശേഷം, ഭാരതവംശത്തിന്റെ അവസാനം വത്സരാജാവിന്റെ മകനായി നീ ജനിക്കും.
വിദ്യാധരാധിപത്യം ച യാവദ് ആഭൂതസംപ്ലവമ് സുഖാനി ധര്മതഃ പ്രാപ്യ മത്സമീപം ഗമിഷ്യസി
ആ സൃഷ്ടിയുടെ അവസാനംവരെ നീ വിദ്യാധരന്മാരുടെ രാജാവായിരിക്കും; ധർമ്മപഥത്തിൽ സുഖം അനുഭവിച്ച്, പിന്നെ എന്റെ അടുക്കൽ എത്തും.
ഏവം ശാപപ്രസാദാഭ്യാമ് ഉപേതഃ കുസുമായുധഃ ശോകപ്രമോദാഭിയുതോ ജഗാമ സ യഥാഗതമ്
ഇങ്ങനെ ശാപവും അനുഗ്രഹവും ലഭിച്ച കാമദേവൻ ദുഃഖവും സന്തോഷവും നിറഞ്ഞ്, വന്നപോലെ തന്നെ മടങ്ങി.
കോ ഽസൌ യദുരിതി പ്രോക്തോ യദ്വംശേ കാമസമ്ഭവഃ കഥം ച ദഗ്ധോ രുദ്രേണ കിമഥ കുസുമായുധഃ
ആ യദു ആരാണ്, യദുവംശത്തിൽ കാമദേവൻ എങ്ങനെ ജനിച്ചു? രുദ്രൻ എങ്ങനെ അവനെ ചാരമാക്കിയതും, പിന്നെ കാമദേവന് എന്ത് സംഭവിച്ചതും എന്താണ്?
ഭരതസ്യാന്വയേ കസ്യ കാ ച സൃഷ്ടിഃ പുരാഭവത് ഏതത്സര്വം സമാചക്ഷ്വ മൂലതഃ സംശയോ ഹി മേ
ഭാരതവംശത്തിൽ ആരുടെ സൃഷ്ടിയാണ് മുൻകാലത്ത് ഉണ്ടായിരുന്നത്, അതെന്താണ്? ഇതെല്ലാം ആദ്യം മുതൽ വിശദമായി പറയണം, എനിക്ക് സംശയമുണ്ട്.
യാ സാ ദേഹാര്ധസമ്ഭൂതാ ഗായത്രീ ബ്രഹ്മവാദിനീ ജനനീ യാ മനോര്ദേവീ ശതരൂപാ ശതേന്ദ്രിയാ
ആ ദേഹത്തിന്റെ പാതിയിൽ നിന്നു ജനിച്ച ഗായത്രി ബ്രഹ്മജ്ഞാനിയായ മാതാവാണ്; മനുവിന്റെ ദേവിയായ ശതരൂപയും നൂറു രൂപവും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ഉള്ളവളാണ്.
രതിര്മനസ്തപോ ബുദ്ധിര് മഹാന് ദിക്സമ്ഭ്രമസ് തഥാ തതഃ സ ശതരൂപായാം സപ്താപത്യാന്യജീജനത്
സന്തോഷം, മനസ്സ്, തപസ്, ബുദ്ധി, മഹാനായവൻ, ദിശകളുടെ കലഹം എന്നിവയും, പിന്നെ ശതരൂപയിൽ നിന്ന് ഏഴു മക്കളെ അവൻ ജനിപ്പിച്ചു.
യേ മരീച്യാദയഃ പുത്രാ മാനസാസ്തസ്യ ധീമതഃ തേഷാമയമഭൂല്ലോകഃ സര്വജ്ഞാനാത്മകഃ പുരാ
മരീചിയാദികൾ പോലുള്ള അവന്റെ മക്കൾ മനസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ച ജ്ഞാനികൾ ആയിരുന്നു; അവർക്കു ഈ ലോകം മുഴുവൻ ജ്ഞാനത്തിൽ നിറഞ്ഞതായിരുന്നു.
തതോ ഽസൃജദ്വാമദേവം ത്രിശൂലവരധാരിണമ് സനത്കുമാരം ച വിഭും പൂര്വേഷാമപി പൂര്വജമ്
അതിനുശേഷം, ത്രിശൂലം കൈവശം വച്ച വാമദേവനെയും, മൂപ്പന്മാരേക്കാൾ മൂപ്പനായ മഹാത്മാവായ സനത്കുമാരനെയും അവൻ സൃഷ്ടിച്ചു.
വാമദേവസ്തു ഭഗവാന് അസൃജന്മുഖതോ ദ്വിജാന് രാജന്യാന് അസൃജദ്ബാഹ്വോര് വിട്ഛൂദ്രാന് ഊരുപാദയോഃ
വാമദേവൻ ഭഗവാൻ തന്റെ വായിൽ നിന്ന് ബ്രാഹ്മണരെ, ഭുജങ്ങളിൽ നിന്ന് ക്ഷത്രിയരെ, ഉരുക്കളിലും കാലുകളിലും നിന്ന് വൈശ്യരും ശൂദ്രരും സൃഷ്ടിച്ചു.
വിദ്യുതോ ഽശനിമേഘാംശ്ച രോഹിതേന്ദ്രധനൂംഷി ച ഛന്ദാംസി ച സസര്ജാദൌ പര്ജന്യം ച തതഃ പരമ്
അവൻ മിന്നൽ, ഇടിമുഴക്കം, മേഘങ്ങൾ, ചുവന്ന വില്ലുകൾ, വേദമന്ത്രങ്ങൾ, ആദ്യം പർജന്യൻ എന്നിവയെ സൃഷ്ടിച്ചു; പിന്നെ ഇവയെല്ലാം.
തതഃ സാധ്യഗണാനീശസ് ത്രിനേത്രാനസൃജത്പുനഃ കോടീശ്ച ചതുരശീതിം ജരാമരണവര്ജിതാഃ
പിന്നീട്, ഭഗവാൻ വീണ്ടും സാദ്ധ്യന്മാരെയും, മൂന്നുകണ്ണുള്ളവരെയും, ജരാമരണമില്ലാത്ത എൺപത്തിനാലു കോടി ജീവികളെയും സൃഷ്ടിച്ചു.
വാമോ ഽസൃജന്നമര്ത്യാംസ് താന് ബ്രഹ്മണാ വിനിവാരിതഃ നൈവംവിധാ ഭവേത്സൃഷ്ടിര് ജരാമരണവര്ജിതാ
വാമൻ മരണശീലികളായ മനുഷ്യരെ സൃഷ്ടിച്ചു; എന്നാൽ ബ്രഹ്മാവ് അതിനെ തടഞ്ഞു, കാരണം ജരയും മരണവും ഇല്ലാത്ത സൃഷ്ടി അങ്ങനെയൊന്നും ഉണ്ടാകരുത്.
ശുഭാശുഭാത്മികാ യാ തു സൈവ സൃഷ്ടിഃ പ്രശസ്യതേ ഏവം സ്ഥിതഃ സ തേനാദൌ സൃഷ്ടേഃ സ്ഥാണുരതോ ഽഭവത്
ശുഭവും അശുഭവും ഉള്ള സൃഷ്ടിയാണ് പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നത്; അങ്ങനെ, സൃഷ്ടിയുടെ ആരംഭത്തിൽ അവൻ അചഞ്ചലനായ നിലയിൽ നിന്നു.
സ്വായമ്ഭുവോ മനുര്ധീമാംസ് തപസ്തപ്ത്വാ സുദുശ്ചരമ് പത്നീമേവാപ രൂപാഢ്യാമ് അനന്താ നാമ നാമതഃ
ധീമാനായ സ്വായംഭുവമനു കഠിനമായ തപസ്സു ചെയ്ത ശേഷം, അനന്താ എന്ന സുന്ദരിയായ ഭാര്യയെ ലഭിച്ചു.