പുരാ രാജാ മനുര് നാമ ചീര്ണവാന് വിപുലം തപഃ പുത്രേ രാജ്യം സമാരോപ്യ ക്ഷമാവാന് രവിനന്ദനഃ
പഴയകാലത്ത്, മനു എന്ന രാജാവ് വലിയ തപസ്സു ചെയ്തവനായിരുന്നു; തന്റെ മകനു രാജ്യം ഏൽപ്പിച്ച്, സൂര്യവംശത്തിൽ പിറന്നവൻ ക്ഷമയോടെ ജീവിച്ചു.
മലയസ്യൈകദേശേ തു സര്വാത്മഗുണസംയുതഃ സമദുഃഖസുഖോ വീരഃ പ്രാപ്തവാന് യോഗമ് ഉത്തമമ്
മലയപർവ്വതത്തിലെ ഒരു ഭാഗത്ത്, സകല ഗുണങ്ങളാലും സമ്പന്നനായ, സുഖദുഃഖങ്ങളിൽ സമമായ ധീരനായ രാജാവ് ഉത്തമമായ യോഗം പ്രാപിച്ചു.
ബഭൂവ വരദശ് ചാസ്യ വര്ഷായുതശതേ ഗതേ വരം വൃണീഷ്വ പ്രോവാച പ്രീതഃ സ കമലാസനഃ
പതിനായിരം വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, കമലാസനനായ ദൈവം സന്തോഷത്തോടെ അവനോടു പറഞ്ഞു: 'നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളൊരു വരം ചോദിക്കൂ'.
ഏവമുക്തോ ഽബ്രവീദ് രാജാ പ്രണമ്യ സ പിതാമഹമ് ഏകമ് ഏവാഹമ് ഇച്ഛാമി ത്വത്തോ വരമനുത്തമമ്
അങ്ങനെ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞപ്പോൾ, രാജാവ് പിതാമഹനോട് നമസ്കരിച്ചു: 'നിനക്കിൽ നിന്നു ഞാൻ ഒരൊറ്റ അതുല്യമായ വരം മാത്രം ആഗ്രഹിക്കുന്നു' എന്നു പറഞ്ഞു.
ഭൂതഗ്രാമസ്യ സര്വസ്യ സ്ഥാവരസ്യ ചരസ്യ ച ഭവേയം രക്ഷണായാലം പ്രലയേ സമുപസ്ഥിതേ
സ്ഥാവരങ്ങളായും ചലിക്കുന്നവരായും എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളെയും പ്രളയം വരുമ്പോൾ ഞാൻ സംരക്ഷിക്കാൻ കഴിയുന്നവനാകട്ടെ.
ഏവമസ്ത്വിതി വിശ്വാത്മാ തത്രൈവാന്തരധീയത പുഷ്പവൃഷ്ടിഃ സുമഹതീ ഖാത്പപാത സുരാര്പിതാ
'അങ്ങനെ തന്നെയാകട്ടെ' എന്ന് വിശ്വാത്മാവ് പറഞ്ഞ് അവിടെത്തന്നെ അദൃശ്യനായി; ദേവതകൾ അർപ്പിച്ച വലിയ പുഷ്പവൃഷ്ടി ആകാശത്തിൽ നിന്ന് വീണു.
കദാചിദാശ്രമേ തസ്യ കുര്വതഃ പിതൃതര്പണമ് പപാത പാണ്യോര് ഉപരി ശഫരീ ജലസംയുതാ
ഒരു ദിവസം, തന്റെ ആശ്രമത്തിൽ പിതൃകർമ്മം ചെയ്യുമ്പോൾ, വെള്ളംകൂടി ഒരു ചെറിയ മീൻ അവന്റെ കൈകളിൽ വീണു.
ദൃഷ്ട്വാ തച്ഛഫരീരൂപം സ ദയാലുര്മഹീപതിഃ രക്ഷണായാകരോദ്യത്നം സ തസ്മിന്കരകോദരേ
ആ മീൻ രൂപം കണ്ട രാജാവ് കരുണയോടെ അതിനെ സംരക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു, അതിനെ തന്റെ കൈയുടെ കുഴിയിൽ വച്ചു.
അഹോരാത്രേണ ചൈകേന ഷോഡശാങ്ഗുലവിസ്തൃതഃ സോ ഽഭവന്മത്സ്യരൂപേണ പാഹി പാഹീതി ചാബ്രവീത്
ഒരു ദിവസം രാത്രിയ്ക്കുള്ളിൽ, ആ മീൻ പതിനാറ് വിരൽ വീതിയിലായി വളർന്നു. അവൻ, 'എന്നെ രക്ഷിക്കൂ, എന്നെ രക്ഷിക്കൂ!' എന്നു പറഞ്ഞു.
സ തമാദായ മണികേ പ്രാക്ഷിപജ്ജലചാരിണമ് തത്രാപി ചൈകരാത്രേണ ഹസ്തത്രയമ് അവര്ധത
അവനെ എടുത്ത്, ഒരു ചെറിയ പാത്രത്തിൽ വെള്ളത്തിൽ വെച്ചു. അവിടെയും, ഒരു രാത്രിയ്ക്കുള്ളിൽ, ആ മീൻ മൂന്നു കൈ നീളത്തിലേക്ക് വളർന്നു.
പുനഃ പ്രാഹാര്തനാദേന സഹസ്രകിരണാത്മജമ് സ മത്സ്യഃ പാഹി പാഹീതി ത്വാമഹം ശരണം ഗതഃ
പിന്നീട്, ദു:ഖത്തോടെ ആ മീൻ ആയിരം കിരണങ്ങളുള്ളവന്റെ മകനോട് വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'എന്നെ രക്ഷിക്കൂ, എന്നെ രക്ഷിക്കൂ! ഞാൻ നിന്നിൽ അഭയം തേടുന്നു.'
തതഃ സ കൂപേ തം മത്സ്യം പ്രാഹിണോദ് രവിനന്ദനഃ യദാ ന മാതി തത്രാപി കൂപേ മത്സ്യഃ സരോവരേ
അപ്പോൾ സൂര്യവംശജൻ ആ മീനെ കിണറ്റിൽ ഇടിച്ചു. അവിടെയും അതിന് ഇടം പോരായപ്പോൾ, ആ മീനെ തടാകത്തിൽ വെച്ചു.
ക്ഷിപ്തോ ഽസൌ പൃഥുതാമാഗാത് പുനര് യോജനസംമിതാമ് തത്രാപ്യാഹ പുനര് ദീനഃ പാഹി പാഹി നൃപോത്തമ
അവിടെ ഇട്ടപ്പോൾ, ആ മീൻ വലിയതായി, ഒരു യോജന നീളത്തിലായി. വീണ്ടും ദു:ഖത്തോടെ അവൻ പറഞ്ഞു: 'എന്നെ രക്ഷിക്കൂ, രാജന്മാരിൽ ഉത്തമനേ!'
തതഃ സ മനുനാ ക്ഷിപ്തോ ഗങ്ഗായാമപ്യവര്ധത യദാ തദാ സമുദ്രേ തം പ്രാക്ഷിപന്മേദിനീപതിഃ
പിന്നീട്, മനു ആ മീനെ ഗംഗയിൽ ഇട്ടു. അവിടെയും അത് വളർന്നു. അപ്പോൾ ഭൂമിയുടെ രാജാവു അതിനെ സമുദ്രത്തിൽ വെച്ചു.
യദാ സമുദ്രമഖിലം വ്യാപ്യാസൌ സമുപസ്ഥിതഃ തദാ പ്രാഹ മനുര്ഭീതഃ കോ ഽപി ത്വമസുരേശ്വരഃ
അവൻ മുഴുവൻ സമുദ്രം നിറച്ചു പ്രത്യക്ഷനായപ്പോൾ, മനു ഭയപ്പെട്ട് ചോദിച്ചു: 'നീ ആരാണ്, അസുരാധിപതിയേ?'
അഥവാ വാസുദേവസ്ത്വമ് അന്യ ഈദൃക്കഥം ഭവേത് യോജനായുതവിംശത്യാ കസ്യ തുല്യം ഭവേദ്വപുഃ
അല്ലെങ്കിൽ നീ വാസുദേവനാകാം; ഇതുപോലെയുള്ളവൻ വേറെയുണ്ടാകുമോ? ഇരുപതിനായിരം യോജന നീളമുള്ള രൂപം ആര്ക്ക് ഉണ്ടാകും?
ജ്ഞാതസ്ത്വം മത്സ്യരൂപേണ മാം ഖേദയസി കേശവ ഹൃഷീകേശ ജഗന്നാഥ ജഗദ്ധാമ നമോ ഽസ്തു തേ
കേശവാ, ഞാൻ നിന്നെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു; മീൻ രൂപത്തിൽ എന്നെ പരീക്ഷിക്കുന്നു. ഹൃഷീകേശാ, ലോകനാഥാ, ലോകത്തിന്റെ ആധാരമേ, നിനക്ക് ഞാനവലംബം ചെയ്യുന്നു.
ഏവമുക്തഃ സ ഭഗവാന് മത്സ്യരൂപീ ജനാര്ദനഃ സാധു സാധ്വിതി ചോവാച സമ്യഗ്ജ്ഞാതസ് ത്വയാനഘ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഭഗവാൻ മീൻ രൂപത്തിൽ ജനാർദ്ദനൻ പറഞ്ഞു: 'നല്ലതു, നല്ലതു! പാപരഹിതനേ, നീ ശരിയായി എന്നെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.'
അചിരേണൈവ കാലേന മേദിനീ മേദിനീപതേ ഭവിഷ്യതി ജലേ മഗ്നാ സശൈലവനകാനനാ
ഭൂമിയുടെ രാജാവേ, വളരെ വേഗത്തിൽ, പർവ്വതങ്ങളും കാടുകളും ഉൾപ്പെടെ ഭൂമി മുഴുവൻ വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങും.
നൌര് ഇയം സര്വദേവാനാം നികായേന വിനിര്മിതാ മഹാജീവനികായസ്യ രക്ഷണാര്ഥം മഹീപതേ
ഈ തോണി എല്ലാ ദേവന്മാരും ചേർന്ന് നിർമിച്ചതാണ്, മഹാരാജാവേ, എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളെയും രക്ഷിക്കാൻ വേണ്ടി.
സ്വേദാണ്ഡജോദ്ഭിദോ യേ വൈ യേ ച ജീവാ ജരായുജാഃ അസ്യാം നിധായ സര്വാംസ് താന് അനാഥാന് പാഹി സുവ്രത
വിയർപ്പിൽ നിന്നോ, മുട്ടിൽ നിന്നോ, തൈയിൽ നിന്നോ, വയറ്റിൽ നിന്നോ ജനിക്കുന്ന എല്ലാ ജീവികളും, അവരിൽ ആരും ആശ്രയം ഇല്ലാത്തവരെ ഈ തോണിയിൽ വെച്ച്, നീ രക്ഷിക്കണം, ധർമ്മശീലനേ.
യുഗാന്തവാതാഭിഹതാ യദാ ഭവതി നൌര് നൃപ ശൃങ്ഗേ ഽസ്മിന്മമ രാജേന്ദ്ര തദേമാം സംയമിഷ്യസി
യുഗാന്തത്തിൽ ശക്തമായ കാറ്റ് ഈ തോണിയെ അടിച്ചുകയറുമ്പോൾ, രാജാധിരാജാവേ, നീ ഈ കൊമ്പിൽ തോണി കെട്ടണം.
തതോ ലയാന്തേ സര്വസ്യ സ്ഥാവരസ്യ ചരസ്യ ച പ്രജാപതിസ്ത്വം ഭവിതാ ജഗതഃ പൃഥിവീപതേ
അപ്പോൾ, എല്ലാം—ചലനമുള്ളതും അചലമായതും—ലയിച്ചശേഷം, ഭൂമിയുടെ രാജാവേ, നീ ലോകത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവാവും.
ഏവം കൃതയുഗസ്യാദൌ സര്വജ്ഞോ ധൃതിമാന്നൃപഃ മന്വന്തരാധിപശ്ചാപി ദേവപൂജ്യോ ഭവിഷ്യസി
ഇങ്ങനെ, കൃതയുഗത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ, സർവ്വജ്ഞനും ധൈര്യവാനുമായ രാജാവായ നീ, മന്വന്തരാധിപനായി ദേവന്മാരുടെ ആരാധനയ്ക്ക് അർഹനാകും.
ഏവമുക്തോ മനുസ്തേന പപ്രച്ഛ മധുസൂദനമ് ഭഗവന്കിയദ്ഭിര്വര്ഷൈര് ഭവിഷ്യത്യന്തരക്ഷയഃ
ഇങ്ങനെ കേട്ട മനു, മധുസൂദനനോടു ചോദിച്ചു: 'ഭഗവൻ, എത്ര വർഷത്തിനുശേഷം ഈ പ്രളയം വരും?'
സത്ത്വാനി ച കഥം നാഥ രക്ഷിഷ്യേ മധുസൂദന ത്വയാ സഹ പുനര്യോഗഃ കഥം വാ ഭവിതാ മമ
'നാഥാ, മധുസൂദനാ, ഞാൻ എങ്ങനെയാണ് ഈ ജീവികളെ രക്ഷിക്കേണ്ടത്? വീണ്ടും ഞാൻ നിനക്കൊപ്പം ചേരുന്നത് എങ്ങനെ സംഭവിക്കും?'
അദ്യപ്രഭൃത്യനാവൃഷ്ടിര് ഭവിഷ്യതി മഹീതലേ യാവദ്വര്ഷശതം സാഗ്രം ദുര്ഭിക്ഷമ് അശുഭാവഹമ്
ഇന്നുമുതല് ഭൂമിയില് ഒരു നൂറ്റാണ്ടിലേറെ മഴയില്ല. വലിയ ക്ഷാമവും ദുരിതവും ഉണ്ടാകും.
തതോ ഽല്പസത്ത്വക്ഷയദാ രശ്മയഃ സപ്ത ദാരുണാഃ സപ്തസപ്തേര്ഭവിഷ്യന്തി പ്രതപ്താങ്ഗാരവര്ഷിണഃ
അപ്പോൾ ജീവികൾ കുറയുകയും നശിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോള് ഏഴു സൂര്യന്മാരുടെ ഭയങ്കരമായ കിരണങ്ങൾ, ചൂടുള്ള അഗ്നിക്കനലുകൾ പോലെ, ഭൂമിയിൽ വീഴും.
ഔര്വാനലോ ഽപി വികൃതിം ഗമിഷ്യതി യുഗക്ഷയേ വിഷാഗ്നിശ്ചാപി പാതാലാത് സംകര്ഷണമുഖച്യുതഃ ഭവസ്യാപി ലലാടോത്ഥസ് തൃതീയനയനാനലഃ
യുഗം അവസാനിക്കുമ്പോള് ഔർവൻ എന്ന അഗ്നി ഭയങ്കരമാകും. പാതാളത്തിൽ നിന്ന് സംകർഷണന്റെ വായിലൂടെ വിഷാഗ്നിയും, ഭവന്റെ നെറ്റിയിൽ നിന്നുള്ള മൂന്നാമത്തെ കണ്ണിലെ അഗ്നിയും പ്രകടമാകും.
ത്രിജഗന്നിര്ദഹന് ക്ഷോഭം സമേഷ്യതി മഹാമുനേ ഏവം ദഗ്ധാ മഹീ സര്വാ യദാ സ്യാദ്ഭസ്മസംനിഭാ
മഹാമുനീ, ആ അഗ്നി മൂന്നു ലോകവും ദഹിപ്പിച്ച് വലിയ കലഹം ഉണ്ടാക്കും. അങ്ങനെ ഭൂമി മുഴുവൻ അഗ്നിയിൽ കത്തിയശേഷം, അവൾ ചാരമായിത്തീരും.