ശ്രദ്ധയോടും ഭക്തിയോടും കൂടി തീർത്ഥങ്ങളുടെ മഹത്വം വിവരിക്കുന്ന ഒരു ദിവ്യമായ കഥയാണിത്. സമലനാഥൻ, വലിയ ശാലാ നദി, ചക്രവാക, ചർമകോട, മഹാ ജന്മേശ്വര—ഇവയെല്ലാം അനന്ത ഫലങ്ങൾ നൽകുന്ന പിതൃകർമ്മത്തിനായി വിശേഷമായി പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്ന സ്ഥലങ്ങളാണ്. അതുപോലെ അർജുന, ത്രിപുര, സിദ്ധേശ്വര, ശൃശൈല എന്ന ശൈവ തീർത്ഥം, നരസിംഹ—ഇവയും അതിന്റെ മഹത്വം വഹിക്കുന്നു. മഹേന്ദ്ര, ശ്രിരംഗ എന്ന പവിത്രസ്ഥലം—ഇവിടങ്ങളിൽ പിതൃകർമ്മം അനന്ത ഫലങ്ങൾ നൽകുന്നു. ഈ സ്ഥലങ്ങൾ കാണുമ്പോൾ പോലും പാപങ്ങൾ ഉടൻ നശിക്കുന്നു. തുങ্গഭദ്ര, ഭിമരതി—ഈ ദിവ്യ നദികൾക്കും അതേ മഹത്വം ഉണ്ട്. ഭീമേശ്വര, കൃഷ്ണവേന, കാവേരി, കുട്മല, ഗോദാവരി, ത്രിസന്ധ്യ—ഇവിടങ്ങളിൽ ancestral offering നടത്തുമ്പോൾ അതിന് അനേകം ഗുണങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നു. ത്രയംബക എന്ന പവിത്രതീർത്ഥം, എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളാലും ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന സ്ഥലം, അവിടെയാണ് ആ ദിവ്യമായ മൂന്നുകണ്ണുള്ള ഭഗവാൻ സ്വയം സാനിധ്യം വഹിക്കുന്നത്. ഈ സ്ഥലങ്ങളിൽ പിതൃകർമ്മം ചെയ്താൽ കോടികൾ ഗുണം ലഭിക്കുന്നു; അവയെ ഓർമ്മിച്ചാലും പാപങ്ങൾ നൂറു മടങ്ങ് നശിക്കുന്നു, ദ്വിജന്മാരേ. ശ്രീപർണി, താമ്രപർണി, ജയ എന്ന അതുല്യതീർത്ഥം, മത്സ്യ നദി, ശിവധാര—ഇവയും അതിന്റെ ദിവ്യത്വം കൊണ്ടു പ്രശസ്തമാണ്. ഭദ്രതീർത്ഥം, പമ്പതീർത്ഥം, രാമേശ്വര, എലാപുര—ഇവിടങ്ങളിൽ പിതൃകർമ്മം ചെയ്താൽ അതിന് അനന്ത ഫലങ്ങൾ ലഭിക്കും. അംഗഭൂത, അമർദക, അലമ്പുഷ, അമൃതകേശ്വര, ഏകാംഭക—ഇവിടങ്ങളിൽ ancestral offering ചെയ്യുന്നത് അത്യന്തം ഗുണം നൽകുന്നു. ഗോവർധന, ഹരിശ്ചന്ദ്ര, കൃപുചന്ദ്ര, പൃഥുദക, സഹസ്രാക്ഷ, ഹിരണ്യാക്ഷ, കടലി—ഇവിടങ്ങളിൽ ദൈവ സാനിധ്യം അനുഭവപ്പെടുന്നു. രാമന്റെ സാനിധ്യവും, സൗമിത്രിയുമായുള്ള സംഗമവും, ഇന്ദ്രകില, വലിയ നാദ, പ്രിയമേലക—ഇവിടങ്ങളിലും ancestral offering വലിയ ഗുണം നൽകുന്നു. ഈ സ്ഥലങ്ങൾ പിതൃകർമ്മത്തിനായി പ്രത്യേകമായി പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു, കാരണം ഇവിടങ്ങളിൽ എല്ലാ ദേവതകളുടെയും സാനിധ്യം അനുഭവപ്പെടുന്നു. ഈ സ്ഥലങ്ങളിൽ ദാനം ചെയ്താൽ അതിന് കോടികൾ ഗുണം ലഭിക്കുന്നു; ബഹുദാ എന്ന പവിത്രനദി, സിദ്ധവന—ഇവിടങ്ങളിലും അതേ ഫലമാണ്. പാശുപത എന്ന പവിത്രതീർത്ഥം, പാർവതികാ എന്ന ദിവ്യനദി—ഇവിടങ്ങളിൽ ancestral offering ചെയ്യുന്നത് കോടികൾ ഗുണം നൽകുന്നു. ഗോദാവരി നദി ഒഴുകുന്ന പിതൃതീർത്ഥം, ആയിരം ലിംഗങ്ങൾ ചേർന്നിരിക്കുന്ന സ്ഥലം, എല്ലാ ജലവും ഉൾക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നവ—ഇവിടങ്ങളിൽ ancestral rites ചെയ്യുന്നത് അത്യന്തം ഗുണം നൽകുന്നു. ജാമദഗ്ന്യ തീർത്ഥം, ക്രമത്തിൽ എത്തിയതും, അത്യന്തം ഉന്നതമായതും; പ്രതീകന്റെ ഭയത്തിൽ ഗോദാവരി നദി അവിടത്ത് വിഭജിക്കപ്പെട്ടു. അപ്സരോയുഗ എന്ന തീർത്ഥം, ദേവതകൾക്കും പിതൃകൾക്കും offerings ചെയ്യുന്നതിനായി; അവിടയിൽ ancestral rites, ഹോമങ്ങൾ ചെയ്താൽ കോടികൾ ഗുണം ലഭിക്കുന്നു. സഹസ്രലിംഗം, രാഘവേശ്വര, സെന്ദ്രഫേനാ നദി—ഇവിടങ്ങളിൽ ഒരിക്കൽ ഇന്ദ്രൻ വീണു. നമുചിയെ വധിച്ചശേഷം, ശക്രൻ തപസ്സിലൂടെ സ്വർഗം നേടുകയും, അവിടയിൽ പിതൃകർമ്മം ചെയ്താൽ അനന്ത ഫലങ്ങൾ ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. പുഷ്കര, ശാലഗ്രാമ, പ്രശസ്തമായ സോമപാന—വൈശ്വാനരന്റെ സാനിധ്യവും അവിടുണ്ട്. സാരസ്വത തീർത്ഥം, സ്വാമിതീർത്ഥം, മലന്ദരാ, കൗശികി, ചന്ദ്രികാ—ദിവ്യനദികൾ. വൈദർഭാ (വൈറാ), കിഴക്കോട്ട് ഒഴുകുന്ന പയോഷ്ണി, വടക്കൻ കാവേരി, ജാലന്ധര പർവതം—ഇവിടങ്ങളിൽ ancestral rites ചെയ്യുന്നത് അനന്ത ഫലങ്ങൾ നൽകുന്നു. ലോഹദണ്ഡ, ചിത്രകൂട്—ഇവിടങ്ങളിലും അതേ മഹത്വം. ഗംഗയും വിന്ധ്യയും ചേർന്ന തീർത്ഥം, ദിവ്യനദി തീരങ്ങൾ, കുബ്ജാഭ്ര തീർത്ഥം, ഉർവശി മണൽതീരം—ഇവിടങ്ങളിലും പിതൃകർമ്മം അനന്ത ഫലങ്ങൾ നൽകുന്നു. സാംസാരിക മോചനം നൽകുന്ന, കടം മോചനം നൽകുന്ന തീർത്ഥങ്ങൾ—പിതൃകർമ്മം അനന്ത ഫലങ്ങൾ നൽകുന്നു. അട്ടഹാസ, ഗൗതമേശ്വര, വസിഷ്ഠ തീർത്ഥം, ഹാരിത—ഇവിടങ്ങളിലും offerings ചെയ്യുന്നത് അത്യന്തം ഗുണം നൽകുന്നു. ബ്രഹ്മാവർത്ത, കുശാവർത്ത, ഹയതീർത്ഥം, പ്രശസ്തമായ പിണ്ഡാരക, ശങ്കോദ്ധാര—ഈ ദിവ്യസ്ഥലങ്ങൾ ancestral offering ന് അത്യന്തം ഗുണം നൽകുന്നു. ഘണ്ടേശ്വര, ബിൽവക, നീലപർവതം, ധരണീതിർത്ഥം, രാമതീർത്ഥം—ഇവിടങ്ങളിലും offerings ചെയ്യുന്നത് അനന്ത ഫലങ്ങൾ നൽകുന്നു. പ്രശസ്തമായ അശ്വതീർത്ഥം, ദാനം, പിതൃകർമ്മം ചെയ്യുന്നതിന് exhaustless; വേദശിരസ്, ഔഘവതി—ഈ നദികൾക്കും അതേ മഹത്വം. വസുപ്രദ, ചാഗലാണ്ട—ഇവിടങ്ങളിൽ ancestral offering ചെയ്താൽ ഉന്നതാവസ്ഥ നേടുന്നു. ബദരീ തീർത്ഥം, ഗണതീർത്ഥം, ജയന്ത, വിജയ, ശക്രതീർത്ഥം—പിതൃകർമ്മം അനന്ത ഫലങ്ങൾ നൽകുന്നു. ശ്രീപതി, റൈവതക, ശരദ, ഭദ്രകാളേശ്വര—ഈ തീർത്ഥങ്ങൾ പിതൃകർമ്മത്തിന് ഉത്തമമായവയാണ്. വൈകുണ്ഠ തീർത്ഥം, ഭീമേശ്വര—ഇവിടങ്ങളിൽ ശ്രാദ്ധം ചെയ്താൽ ഉന്നതാവസ്ഥ നേടുന്നു. മാതൃഗൃഹ, കരവീരപുരം, പ്രശസ്തമായ കുശേശയ, ഗൗരി ശിഖര—ഈ ദിവ്യസ്ഥലങ്ങൾ ancestral offering ന് അത്യന്തം ഗുണം നൽകുന്നു. നകുലേശ, കർദമല, ദിന്ദിപുണ്യ, പുണ്ടരികപുരം—ഇവിടങ്ങളിലും offerings ചെയ്യുന്നത് മഹത്ത്വം വഹിക്കുന്നു. ഏഴ് ഗോദാവരികൾ, സർവതീർഥേശ്വര—അനന്ത ഫലങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ അവിടങ്ങളിൽ ശ്രാദ്ധം നടത്തണം. ഇവയാണ് ഞാൻ വിവരിച്ച തീർത്ഥങ്ങളുടെ സംക്ഷിപ്തം; വാഗ്ദേവതയും ഇതിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ പറയാൻ കഴിയില്ല, എങ്ങനെ ഒരു മനുഷ്യൻ പറയാൻ കഴിയും? സത്യം ഒരു തീർത്ഥമാണ്, ദയയും ഒരു തീർത്ഥമാണ്, ആത്മനിയന്ത്രണവും ഒരു തീർത്ഥമാണ്; വർണ്ണാശ്രമങ്ങളുടെ വീടുകളിലും തീർത്ഥം പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഈ തീർത്ഥങ്ങളിൽ ചെയ്യപ്പെടുന്ന ശ്രാദ്ധം ലക്ഷക്കണക്കിന് ഗുണം നൽകുന്നു; അതിനാൽ, ഒരാൾ തീർത്ഥത്തിൽ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യാൻ ഉത്സാഹത്തോടെ ശ്രമിക്കണം.