ശാസ്വതവും സത്യവുമായ ബ്രഹ്മം, പതിനെട്ട് രൂപങ്ങളുള്ള അതു, സത്യം എന്നതൊക്കെയും, ധർമ്മം എന്നതും, ആ പരമാവസ്ഥയെ ഓർക്കുവാൻ ഉപദേശിക്കപ്പെട്ടു. ഈ വചനങ്ങൾ കേട്ടവൻ വടക്കേ ദിക്കിലേക്ക് പോയി, അവിടെ ജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രകാശംകൊണ്ട് ബ്രഹ്മാവിന്റെ അവസ്ഥയെ പ്രാപിച്ചു. അതിനുശേഷം ബ്രഹ്മാവ് തന്റെ മഹത്തായ മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ച് ഭൂമി എന്ന രണ്ടാം ലോകം സൃഷ്ടിച്ചു. പിന്നെ അവൻ ചോദിച്ചു: “എന്താണ് ഞാൻ ചെയ്യേണ്ടത്, പിതാമഹാ?” പിതാമഹനാൽ ആജ്ഞാപിക്കപ്പെട്ട്, അവൻ ബ്രഹ്മാവിനോട് സമീപിച്ചു. അവൻ ബ്രഹ്മാഭക്തി ആചരിച്ചു, അന്തരീക്ഷത്തിൽ നിന്ന് ഭൂമിയിലേക്ക് എത്തിയശേഷം പരമാവസ്ഥയെ പ്രാപിച്ചു, മറ്റുള്ളവരുടെ അടുത്തെത്തി. അവൻ, ആ മകനും, യാത്രപോയപ്പോൾ, ഭഗവാൻ മൂന്നാമത്തെ മകനെ സൃഷ്ടിച്ചു—മോക്ഷസാധനത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള, പ്രശസ്തനായ ഭൂർഭുവ എന്ന പേരിലുള്ളവനെ. അവനും ഗോകുല സംരക്ഷണത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വം ഏറ്റെടുത്തു, മുൻപത്തെ രണ്ടു മക്കളുടെ പാത പിന്തുടർന്നു. ഇങ്ങനെ, മഹാത്മാവായ ശംഭുവിന്റെ ഈ മൂന്ന് പുത്രന്മാരെക്കുറിച്ച് വിവരിക്കപ്പെട്ടു. ഈ പുത്രന്മാരെ കൂട്ടിക്കൊണ്ട് അവൻ താൻ ലഭിച്ച അവസ്ഥയിലേക്ക് പോയി. ഭഗവാൻ നാരായണൻ, കപിലൻ, സന്യാസികളുടെ പ്രഭു എന്നിവരും അങ്ങനെ തന്നെ ചെയ്തു. ആ രണ്ടു പേർ മോക്ഷം പ്രാപിച്ച സമയമാണ് ബ്രഹ്മാവിന്റെ സമയവും; അതിനുശേഷം അവൻ അത്യന്തം കഠിനമായ വ്രതം ആചരിച്ചു. പിന്നീട് ബ്രഹ്മാവ്, ഏകാധിപതിയായ ഭഗവാൻ, സന്തോഷം കണ്ടെത്തിയില്ല; അതിനാൽ തപസ്സ് ആചരിച്ച്, തന്റെ ശരീരത്തിന്റെ പാതിയിൽ നിന്ന് ഒരു ശുഭദായിനിയായ ഭാര്യമാരെ സൃഷ്ടിച്ചു. തപസ്സും, ജ്യോതിയും, തേജസ്സും, സംയമനവും ഉപയോഗിച്ച്, ലോകങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള കഴിവുള്ള, തനിക്കു തുല്യമായ ഒരു ദേവിയെ സൃഷ്ടിച്ചു. അവളുമായി ഐക്യമായ് ബ്രഹ്മാവ് തപസ്സിനിടയിൽ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു; അപ്പോൾ അവൻ വേദങ്ങളിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്ന മൂന്നടി ഗായത്രീയെ ഉച്ചരിച്ചു. ജീവജാലങ്ങളുടെ പ്രഭുക്കളെയും സമുദ്രങ്ങളെയും സൃഷ്ടിച്ച്, ഗായത്രീയിൽ നിന്ന് ജനിച്ച നാല് വേദങ്ങളും അവൻ സൃഷ്ടിച്ചു. പിതാമഹൻ തനിക്കു തുല്യരായ പുത്രന്മാരെ, സകല ജീവികളുടെ പ്രഭുക്കളെ, സൃഷ്ടിച്ചു; അവരിൽ നിന്നാണ് ലോകങ്ങൾ ഉദ്ഭവിച്ചത്. ആദ്യം, ബ്രഹ്മാവ് വിശ്വേശ എന്ന തന്റെ പുത്രനെ സൃഷ്ടിച്ചു; ഈ മഹാതപസ്വി ധർമ്മം എന്ന പേരിൽ, എല്ലാ മന്ത്രങ്ങളിലും ധർമ്മത്തിലും സമ്പന്നനായിരുന്നു. അടുത്തതായി ദക്ഷൻ, മരീചി, അത്രി, പുലസ്ത്യ, പുലഹ, ക്രതു, വസിഷ്ഠ, ഗൗതമ, ഭൃഗു, അങ്കിരസ്, മനു എന്നിവരെ സൃഷ്ടിച്ചു. ഇവർ അത്ഭുതകരമായ പിതൃമുനികളായി അറിയപ്പെടുന്നു; മഹർഷികൾ പതിമൂന്നായി ധർമ്മത്തെ ആലിംഗനം ചെയ്തു. അദിതി, ദിതി, ദനു, കാല, അനായു, സിംഹിക, മുനി, താമ്ര, ക്രോധ, സുരത, വിനത, കദ്രു—ഈ പന്ത്രണ്ടു പുത്രിമാർ ദക്ഷന്റെ പുത്രിമാരാണ്. മരീചിയുടെ പുത്രനായ കശ്യപൻ തപസ്സിലൂടെ ജനിച്ചു. അവനു ദക്ഷൻ ആ പന്ത്രണ്ടു പുത്രിമാരെയും നൽകി; അതേ സമയം, സപ്തർഷി സോമനു നക്ഷത്രങ്ങളെ നൽകി. രോഹിണിയുമായി ആരംഭിക്കുന്ന എല്ലാ ശുഭദായക നക്ഷത്രങ്ങളും, ലക്ഷ്മി, മരുത്വതി, സാദ്ധ്യ, വിശ്വേശാ എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു. സരസ്വതി ദേവി ബ്രഹ്മാവാൽ മുൻകാലത്ത് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു; ഈ അഞ്ചു ദേവതകളും ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠം ആണെന്ന് രാജാവേ, അറിയുക. ശുഭദായകതയും ധർമ്മവും ഉള്ള സുന്ദരിയായ ഭാര്യമാരെ, ബ്രഹ്മാവ്, സർവ്വകർമ്മങ്ങൾ കാണുന്നവൻ, നൽകുകയും, അവൾക്ക് ഇഷ്ടാനുസൃതമാകാവുന്ന രൂപം എടുക്കാൻ കഴിവുണ്ടായിരുന്നു. അവൾ, അനുകൂലമായും സുരഭി എന്ന പേരിൽ, ബ്രഹ്മാവിനെ സമീപിച്ചു; ലോകങ്ങൾ ആദരിക്കുന്ന ബ്രഹ്മാവ് അവളുമായി ഐക്യമായി. സൃഷ്ടിയുടെ ലക്ഷ്യവും, പശുക്കളുടെ സംരക്ഷണവും മനസ്സിലാക്കി, അവളിൽ നിന്ന് മക്കൾ ജനിച്ചു—വ്യാപകവും പുകപോലെയും. അവർ രാത്രിയുടെ ഇരുണ്ടത്വവും സന്ധ്യാമേഘങ്ങളുടെയും പോലെയായിരുന്നു; വലിയ തേജസ്സോടെ, അവർ കരഞ്ഞു, ഓടി, പിതാമഹനോടു കുറ്റം ചൊല്ലി. അവരുടെ കരച്ചിലും ഓടലും കൊണ്ടാണ് അവർക്ക് രുദ്രന്മാർ എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്; നിരൃതി, ശംഭു, അപരാജിതൻ എന്നിവരാണ് മൂന്നാമത്തെ രുദ്രന്മാർ. മൃഗവ്യാധ, കപർദി, ദഹന, ഈശ്വര, അഹിർബുദ്ധ്ന്യ, ആദരണീയനായ കപാലി, പിംഗളൻ എന്നിവരും ഉണ്ടായി. ഈ മഹത്തായ ശക്തിയുള്ള പതിനൊന്ന് രുദ്രന്മാരാണ് സേനാനായകർ; സുരഭിയിൽ നിന്ന് പശുക്കളും യജ്ഞാധിപതികളും ജനിച്ചു. സുരഭിയിൽ നിന്ന് ശ്രേഷ്ഠമായ ശക്തികളും, നാശശേഷിയില്ലാത്ത പശുക്കളും, ആടുകളും ഹംസകളും, പരമാമൃതവും ഉത്ഭവിച്ചു. മഹത്തായ സുരസയിൽ നിന്ന് പ്രധാന ഔഷധങ്ങൾ ഉത്ഭവിച്ചു; ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് ലക്ഷ്മിയും കാമനും, സാദ്ധ്യയിൽ നിന്ന് സാദ്ധ്യന്മാരും ജനിച്ചു. ഭവ, പ്രഭവ, ഈശ, അസുരനാശകൻ, അരുണ, ആരുണി, വിശ്വാവസു, ബല, ധ്രുവൻ എന്നിവരും; ഹവിഷ്യ, വിതാന, വിധാന, ശമിത, വത്സര, ഭൂതി, അസുരനാശകൻ എന്നിവരും. സുപർവാണ, ബൃഹത്കാന്തി, ലോകങ്ങൾ ആദരിക്കുന്ന സാദ്ധ്യന്മാർ, വാസവനെ പിന്തുടർന്ന ദേവി ദേവന്മാർക്ക് ജന്മം നൽകി. ആദ്യം വര, രണ്ടാം ധ്രുവൻ, മൂന്നാം വിശ്വാവസു, നാലാമത് സോമൻ, ദേവൻ. അവളുടെ ശക്തിക്ക് അനുസൃതമായി യമൻ ജനിച്ചു; ഏഴാമത് വായു, എട്ടാമത് നിരൃതി, വസുക്കൾ. ഈ ധർമ്മപുത്രന്മാർ സുദേവിയിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്; വിശ്വദേവന്മാർ വിശ്വയിൽ നിന്ന് ധർമ്മത്തിലൂടെ ജനിച്ചതായി പറയുന്നു. ദക്ഷൻ, ബലവാനായ പുഷ്കരസ്വാന, ചാക്ഷുഷമനു, മധു, മഹാസർപ്പൻ എന്നിവരും; വിശ്രാന്തക, വിശ്രമമുള്ള ശരീരമുള്ള യുവാവായ വിശ്കംഭൻ, മഹാബലശാലിയായ, സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന ഗരുഡൻ. വിശ്വദേവമാരുടെ മാതാവ് വിശ്വദേവന്മാരെ പ്രസവിച്ചു; മരുത്വതിയുടെ പുത്രന്മാർ മരുത്വതിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു, ദേവന്മാർ.