ഹിരണ്യാക്ഷനെ സംഹരിച്ചപ്പോള് മുന്പന്തിയില് നിന്നിരുന്ന നിങ്ങളുടെ കൂട്ടുകാരന് ആര് ആയിരുന്നുവെന്ന് ദേവന്മാര് വിഷ്ണുവിനോട് ചോദിച്ചു. അതു കേട്ടു, ഹിരണ്യകശിപു എന്ന അത്യന്ത ബലശാലിയും അഹങ്കാരിയും ആയ അസുരന് തന്നെയാണെന്ന് ഓര്മ്മപ്പെടുത്തി. ആ അസുരന് വിഷ്ണുവിനെ നേരിട്ടപ്പോള് വന് പ്രതിസന്ധിയും സ്മൃതിഭ്രാന്തിയും അനുഭവിച്ചു; ദേവന്മാരെ വെറുക്കുന്ന മുന്പത്തെ അതി ശക്തന്മാരായ അസുരരാജാക്കളും അങ്ങനെ തന്നെ ദുര്ഗതിയില് ആകുകയായിരുന്നു. അവര് തീയില് ചാടുന്ന ഈരളികളുപോലെ നശിച്ചു പോയി. എല്ലാ യുഗങ്ങളിലും ദാനവന്മാരെ സംഹരിക്കുന്നതില് ഏകദേശം വിഷ്ണുവാണ് പ്രധാനനായകന്. അതുപോലെ തന്നെ, ദേവന്മാര് ഇപ്പോള് വലിയ പ്രതിസന്ധിയില് മുങ്ങിക്കിടക്കുമ്പോള്, ദേവന്മാര് വിഷ്ണുവിനോട് അഭയം നല്കണമെന്ന് അപേക്ഷിച്ചു. ഈ വാക്കുകള് കേട്ട വിഷ്ണു, മഹാബലശാലിയായവന്, തന്റെ ശക്തി വര്ദ്ധിപ്പിച്ചു. അതിരൂക്ഷമായ ഐശ്വര്യവും ശത്രുനാശന ശേഷിയും ഉള്ള അദ്ധോക്ഷജന് എന്ന വിഷ്ണു, സഹസ്രാക്ഷനായ ഇന്ദ്രനോട് സംസാരിച്ചു: "അസുരരാജന്മാരെ അവര് തന്നെ സംഹരിക്കാവുന്ന മാര്ഗ്ഗങ്ങളിലൂടെ മാത്രമേ ജയിക്കാനാവൂ. ദാനവനായ താരന് എന്ന അസുരന് ജനിച്ചശേഷം ഏഴു ദിവസം മാത്രം അജയ്യനാണ്. ആരൊക്കെയോ സ്ത്രീയുടെ കയ്യാല് മരണശേഷിയിലായി; മറ്റൊരാളുടെ മരണകാരണം കന്യകയായിരുന്നു; ജംഭന് എന്ന ഭയങ്കരന് ഇപ്പോള് മരണശേഷിയിലായി." "അതുകൊണ്ട്, ദൈവികശക്തിയോടെ ജംഭനെ, ലോകത്തിന് ഭയമായവനെ, നീ സംഹരിക്കണം. അവന് നിന്നെ ഒഴികെ മറ്റാരാലും ജയിക്കാനാവില്ല." "യുദ്ധത്തില് ഞാന് നിന്നെ സംരക്ഷിക്കും; നീ ഈ ലോകത്തിലെ കട്ടക്കുരുവായ ജംഭനെ നശിപ്പിക്കൂ." വൈകുണ്ഠന്റെ ഈ വാക്കുകള് കേട്ട ഇന്ദ്രന്, ദേവസൈന്യത്തിന്റെ ക്രമീകരണങ്ങള് എല്ലാ ദേവന്മാരെയും വിളിച്ചു നിര്ദ്ദേശിച്ചു. ലോകങ്ങളില് ധൈര്യത്തിന്റെയും തപസ്സിന്റെയും മൂല്യങ്ങള് എല്ലാം അവിടെയുണ്ടായി. ഹരി, പതിനൊന്ന് രുദ്രന്മാരെ മുന്പന്തിയില് നയിക്കാന് നിയോഗിച്ചു. അവര് ശക്തിയുള്ളവരും നീലകണ്ഠന്മാരും, ശരീരത്തില് പാമ്പുകളെ അലങ്കാരമായി ധരിച്ചവരും ആയിരുന്നു. അവരുടേതായ ചൂണ്ടക്കുടകളും മനുഷ്യകപ്പാലങ്ങളും ചന്ദ്രഭാഗങ്ങളും അലങ്കാരമായി തലയില് ധരിച്ചിരുന്നതും, ത്രിശൂലത്തിലെ ജ്വാലകള് ശരീരത്തില് പടര്ന്നതുമായ ഭയാനകശോഭയോടെ അവര് എത്തി. മഞ്ഞുനിറമുള്ള, വലിയ ജടകളോടും സിംഹച്ചർമ്മം ധരിച്ചും, കപാലി, പിംഗല, ഭീമ, വിരൂപാക്ഷ, വിലോഹിത, അജേശ, ശാസന, ശാസ്താ, ശംഭു, ചണ്ഡ, ധ്രുവ എന്നിങ്ങനെ പതിനൊന്ന് രുദ്രന്മാര് മുന്നില് നിന്നു. ഈ രുദ്രന്മാര് അതുല്യശക്തിയും വീര്യവും ഉള്ളവരായി സൈന്യത്തിന്റെ മുന്പില് ദാനവരെ കീറിക്കളഞ്ഞു. അവര് ഇടിമുഴക്കത്തെപ്പോലെ ഗര്ജിച്ചു, ഹിമാലയപര്വതങ്ങളെപ്പോലെ വിപുലരൂപം, പൊന്നാലങ്കരിച്ച കമലമാലകള് ധരിച്ചിരുന്നതും ദേവന്മാരെ ഉല്ലസിപ്പിച്ചു. നാല് പല്ലുള്ള, ചലനശേഷിയുള്ള ചാമരകളും പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള മണികള് കൂടിയ എയരാവതത്തില് ഇന്ദ്രന് അചഞ്ചലനായി നിലകൊണ്ടു. ശതയജ്ഞപതി, ഇന്ദ്രന് രൂപം മാറ്റാന് കഴിവുള്ളവനായി, ഹിമശിഖരത്തില് സൂര്യപ്രഭയോടെ നില്ക്കുമ്പോള് ആനയില് നിന്നു മദപാനീയത്തിന്റെ പ്രവാഹം ഒഴുകി. ഇന്ദ്രന്റെ ഇടതുവശത്ത് വായു ദേവന് ശക്തിയായി സംരക്ഷണം നല്കി; മറ്റുവശത്ത് ജ്വാലകള് നിറഞ്ഞ വായുമായി അഗ്നിദേവന് കാവലായി. വിഷ്ണു പിന്നില് നിന്ന് ഇന്ദ്രനും സൈന്യത്തിനും സംരക്ഷണം നല്കി. ആദിത്യര്, വസുക്കള്, വിശ്വദേവന്മാര്, മരുത്ഗണങ്ങള്, അശ്വിനികളും അവിടെയുണ്ടായി. ഗന്ധര്വര്, രാക്ഷസന്മാര്, യക്ഷന്മാര്, കിന്നരന്മാര്, മഹാനാഗന്മാര് തുടങ്ങി പലവിധ അത്ഭുതായുധങ്ങള് കൈവശം വെച്ചു, പൊന്നാലങ്കാരങ്ങളില് അലങ്കരിച്ചും അവിടെ ഒന്നിച്ചു. അനേകം സംഘങ്ങള് തങ്ങളുടേതായ ചിഹ്നങ്ങളോടെ, ഭടന്മാരുടെ നേതൃത്വത്തില് തങ്ങളുടെ മഹത്വം ആഹ്ലാദത്തോടെ പ്രകടിപ്പിച്ചു. ദാനവനാശം ആഘോഷിച്ച് ദേവതകളും ഇന്ദ്രനും ആനന്ദിച്ചു. അമരന്മാരാല് സംരക്ഷിതമായ ഇന്ദ്രസൈന്യം, പതാകകളും, അനേകം ആനകളുടെയും കുതിരകളുടെയും ഗര്ജ്ജനവും, ഉയരമുള്ള വെള്ളപതാകകളാല് അലങ്കരിച്ചും, ദിതിപുത്രന്മാര്ക്ക് ദുഃഖത്തിന്റെ കാരണമായിത്തീര്ന്നു. ദേവസൈന്യം മുന്നോട്ട് വരുന്നത് കണ്ടപ്പോള് ആനരൂപത്തിലുള്ള അസുരന് ഭയാനകമായ വടിവില് വലിയ മേഘക്കൂട്ടംപോലെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. യുദ്ധകുതിരയില് ആയുധമായ പരശു കൈവശം വെച്ച്, കോപത്താല് അധരങ്ങള് ചുരുണ്ടു, ദേവന്മാരെ യുദ്ധത്തില് തകര്ത്തു, ചിലരെ കൈകൊണ്ട് എറിഞ്ഞു. ആ അസുരരാജാവ് ഭയങ്കരമായ ധൈര്യത്തോടെ ശത്രുക്കളെ പരശുവാല് വീഴ്ത്തി; സൈന്യം തകര്ന്നപ്പോള് യക്ഷന്മാര്, ഗന്ധര്വര്, കിന്നരന്മാര് ഒത്തു ചേര്ന്ന് അത്ഭുതായുധങ്ങളും അസ്ത്രങ്ങളും പ്രയോഗിച്ചു—പാശം, പരശു, ചക്രം, ശൂലം, ഗദ എന്നിവയൊക്കെയും. ശക്തി, തോംരം, വാളുകള്, ഭയങ്കരമായ ഗദകള്—ഈ ആയുധങ്ങള് എല്ലാം ആനാസുരന് ഒരു കന്നുകാലി ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതുപോലെ വിഴുങ്ങി. ദീര്ഘവും കോപഭരിതവുമായ സുന്ദം ഉപയോഗിച്ച് ദേവന്മാരുടെ ഇടയില് ആനാസുരന് ഭയാനകമായി പര്യടിച്ചു. അവന് ദേവസംഘത്തെ തകര്ത്തിടങ്ങളൊക്കെയും വലിയ വിലാപം ഉയർന്നു. അപ്പോള് ദേവസൈന്യം എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും ഓടിപ്പോകുന്നത് കണ്ട രുദ്രന്മാര് അഭിമാനത്തോടു തമ്മില് പറഞ്ഞു: "ഹോ, ഹോ! അസുരരാജാവിനെ പിടിക്കൂ! അവന്റെ അഭയം ഇല്ലാതായിരിക്കുന്നു! മൂര്ദ്ധനി കുത്തി വലിച്ചിഴക്കൂ, പ്രധാന ഭാഗങ്ങളില് തകര്ക്കൂ!" ഈ വാക്കുകള് കേട്ട് കപാലി, കോപഭരിതമായ വീര്ണ്ണ കണ്ണുകളോടെ, ഇടതു കൈയില് മൂര്ദ്ധന്യമായ ശൂലം പിടിച്ചു, അതു ശുചീകരിച്ചു. ഭ്രുക്കൂട്ടം ചുരുണ്ടു, കപാലി യുദ്ധഭൂമിയില് spotless ആയ ശൂലം കൈവശം പിടിച്ച് അസുരരാജാവിനെ നേരെ ചാടിപ്പോയി. കപാലി ആനാസുരന്റെ വക്ഷസില് ശക്തിയായി കുത്തി; പിന്നെ മറ്റുപത്തുരുദ്രന്മാര് തങ്ങളുടേതായ ഇരുമ്പായുധങ്ങളുമായി യുദ്ധത്തില് ചാടിപ്പോയി. പര്വതത്തെപ്പോലെ വലിയ ദാനവനാഥനെ അവര് ശൂലങ്ങളാല് തുളച്ച് രക്തം ഒഴിയിച്ച് വേദനിപ്പിച്ചു. കരിമ്പോലുള്ള ആ അസുരന് ചുവന്നയും നീലയും കമലങ്ങള് ചുറ്റിയ ശുദ്ധമായ ശരത്കാലത്തിലെ തടാകംപോലെ ദൃശ്യമായി. അവന്റെ ചാരനിറമുള്ള ശരീരം, ഹംസകളെപ്പോലെ രുദ്രന്മാര് ചുറ്റിനില്ക്ക, അസുരന് വേദനയോടെ ചെവിപാളികള് വിറയ്ത്തുകൊണ്ട് സമീപിച്ചു. ആനാസുരന് തന്റെ പത്തു പല്ലുകള് കൊണ്ട് ശംഭുവിനെ നാഭിയില് തുളച്ചു; അവനെ രണ്ടു രുദ്രന്മാരുടെ ഇടയില് കുടുങ്ങിയതായി കണ്ട മറ്റൊന്പതു രുദ്രന്മാര് അത്ഭുതകരമായ പ്രവര്ത്തി നടത്തി. അവര് ഭയമില്ലാതെ ശക്തിയോടെ യുദ്ധഭൂമിയില് നിലകൊണ്ട് അമരശത്രുവിന്റെ ശരീരത്തില് വിവിധ ആയുധങ്ങളാല് ആക്രമിച്ചു.