മഹർഷി കെശവനോടു മനു മഹാഭാഗൻ ചോദിച്ചു: "ശ്രാദ്ധം നിർവഹിക്കേണ്ട സമയങ്ങൾ എങ്ങനെയാണ്? വ്യത്യസ്തമായ ശ്രാദ്ധവിധികൾ എന്തൊക്കെയാണ്?" അപ്പോഴവിടുത്തെ ഉത്തരം ഇപ്രകാരം ഒഴുകി. ജ്ഞാനികൾ അഗ്നിസോമീയ മന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് അപ്യായന ക്രിയ നിർവഹിക്കണം. അഗ്നി ഇല്ലാത്തിടത്തിലും, ബ്രാഹ്മണൻ തന്റെ ശ്വാസം അല്ലെങ്കിൽ വെള്ളം ഉപയോഗിച്ച് ഈ കര്മ്മം നടത്താം. അജാകർണ്ണയോ അശ്വകർണ്ണയോ എന്ന വൃക്ഷങ്ങളുടെ വേര്ക്കൽ, പശുശാല, അല്ലെങ്കിൽ ജലാസന്നിധി—ഇവിടങ്ങളിൽ ദക്ഷിണ ദിശയാണ് പിതൃകർമ്മകൾക്ക് ഏറ്റവും ഉത്തമം എന്ന് പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു. കൈകൊണ്ട് കിഴക്കോട്ട് വെള്ളം ഒഴിക്കുക, എള്ള്, ദർഭ, പാഠീനമത്സ്യം, പശുവിന്റെ പാൽ, മധുരം—ഇവയെല്ലാം ശ്രാദ്ധവിളിക്ക് അനുയോജ്യമാണ്. സ്വർഡ് ബീൻസ്, മാംസം, തേൻ, കുശ, കറുത്ത ധാന്യങ്ങൾ, അരി, യവം, ഗോതമ്പ്, മുദ്ഗം, കരിമ്പ്, വെളുത്ത പൂക്കൾ, നെയ്യ്—ഇവ പിതൃകൾക്ക് എപ്പോഴും പ്രിയം, പ്രസംസ്സനീയമാണ്. ഇനി, ശ്രാദ്ധത്തിൽ ഒഴിവാക്കേണ്ടതും പിതൃകൾക്ക് അപ്രിയവുമായ വസ്തുക്കളെ ഞാൻ പറയും: മസൂര ദാൽ, ശണ, നിഷ്പാവം, രാജമഷം, കുസുമ്പം, താമര, ബില്വം, അർക്കം, ദത്തൂരം, പാരിഭദ്രം, അടരൂഷകം—ഇവയും, ആടിന്റെ പാൽ, കോട്രവം, ഉദാരം, ചണകം, കപിത്തം, മധുകം, അതസി—ഇവയും ശ്രാദ്ധത്തിൽ ഉപയോഗിക്കരുത്. പിതൃകൃപ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ ഈ വസ്തുക്കൾ ഒഴിവാക്കണം. ഭക്തിപൂർവ്വം പിതൃങ്ങളെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നവർക്ക് അവർ അതേപോലെ അനുഗ്രഹം നൽകും. പിതൃകൾ പോഷണം, സ്വർഗം, ആരോഗ്യവും സന്താനവും നൽകുന്നവരാണ്; ദേവതകൾക്കുള്ള യാഗങ്ങളേക്കാളും പിതൃകർമ്മങ്ങൾ ഉത്തമം. ദേവതകളിൽ പിതൃകൾ ആദികാരണം; അവർ ക്ഷമയുള്ളവർ, കോപമില്ലാത്തവർ, ആയുധങ്ങളില്ലാത്തവർ, സ്നേഹത്തിൽ സ്ഥിരന്മാരാണ്. മനസ്സിൽ സമാധാനമുള്ളവർ, ശുദ്ധിക്ക് പ്രിയം വയ്ക്കുന്നവർ, സദാ മൃദുവായ വാക്ക് സംസാരിക്കുന്നവർ, ഭക്തന്മാരോട് ആസക്തരായവർ, സന്തോഷം നൽകുന്നവർ—ഇവരാണ് പിതൃകൾ, ആദിദേവതകൾ. ഹവിസുകൾക്ക് ആദിത്യനാണ് അധിപതി. ഇതുവരെ ഞാൻ പറഞ്ഞത് പിതൃവംശത്തിന്റെ വിശുദ്ധവും, പാവനവും, ജീവദായകവുമായ കഥയാണ്; ഇത് എല്ലാം മനുഷ്യർ പ്രസംസ്സിക്കേണ്ടതാണ്. ഇതൊക്കെയൊക്കെയായി കേട്ട മനു വീണ്ടും ചോദിച്ചു: "ശ്രാദ്ധത്തിൽ ആരെ വിരുന്നാക്കണം? ആരെ ഒഴിവാക്കണം? പിതൃകർമ്മം ഏത് സമയത്ത് നടത്തണം? ശ്രാദ്ധവേളയിൽ അർപ്പണം എങ്ങനെ ലക്ഷ്യത്തിലെത്തുന്നു? ഏത് രീതിയിലാണ് അത് പിതൃകൾക്ക് പ്രീതികരമാവുന്നത്?" പിതൃതൃപ്തിക്ക്, അന്നം, വെള്ളം, പാൽ, കിഴങ്ങ്, പഴം എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച്, പ്രതിദിനം ശ്രാദ്ധം നിർവഹിക്കണം. ശ്രാദ്ധം മൂന്നു വിധമാണ്: നിത്യ, നൈമിത്തിക, കാമ്യ. അതിൽ, നിത്യ ശ്രാദ്ധം വെള്ളവും, അതിഥിസത്കാരവും ഒഴിവാക്കി നടത്തുന്നതാണ്. ഇത് ദേവതകൾക്കായുള്ളതല്ല; ഇതിനെ പാർവണശ്രാദ്ധം എന്നു വിളിക്കുന്നു, ഉത്സവദിനങ്ങളിൽ നടത്തപ്പെടുന്നു. ഈ പാർവണം മൂന്നു വിധം; അതിൽ യോഗ്യരായവരെ ഇപ്പോൾ ഞാൻ പറയാം. അഗ്നിഹോത്രി, അധ്യയനം പൂർത്തിയായവൻ, ത്രിസുപർണ്ണജ്ഞാനി, വേദശാഖാവിദ്യയുള്ളവൻ, വേദപണ്ഡിതൻ, അവന്റെ പുത്രൻ, ശ്രൗതഗ്രന്ഥവിദ്യ, സർവ്വവിദ്യയിലുമുള്ളവൻ, വേദമന്ത്രജ്ഞാനി, വംശപരിചയമുള്ളവൻ, ഉന്നതകുലത്തിൽ പിറന്നവൻ, പുരാണജ്ഞാനി, ധർമ്മവിദ്യ, പാരായണശീലൻ, ശിവഭക്തൻ, പിതൃനിഷ്ഠൻ, സൂര്യഭക്തൻ, വിഷ്ണുഭക്തൻ, ബ്രഹ്മനിഷ്ഠൻ, യോഗശാന്തനായവൻ, സ്വയംനിയമശീലൻ, ഗുണവാൻ, പുത്രപൗത്രന്മാർ, സ്നേഹിതർ, ഗുരുക്കൾ—ഇവരെയാണ് ക്ഷണിക്കേണ്ടത്. ചതുരൻ, അമ്മാവൻ, ബന്ധു, ഹോതൃ, ആചാര്യൻ, സോമപാനി, സിദ്ധാന്തി, യാഗവിചാരകൻ, സാമവേദസംഗീതജ്ഞൻ, സംപ്രദായപരിഷ്കർത്താവ്, സാമഗാനി, ബ്രഹ്മചാരി, വേദപാരായണശീലൻ, ബ്രഹ്മവിദ്യ—ഇവരിൽ ആരെങ്കിലും ശ്രാദ്ധത്തിൽ പങ്കെടുത്താൽ അതാണ് ഉത്തമം. ഇവരെ ശ്രാദ്ധത്തിൽ ക്ഷണിക്കണം; ഇനി ഒഴിവാക്കേണ്ടവരാരെന്നു ഞാൻ പറയുന്നു. പതിതൻ, അപവാദഭാജൻ, ശാപഗ്രസ്തൻ, ദുഷ്ടപ്രവർത്തകൻ, രോഗിയായവൻ, ദുഷ്ടനഖം, കറുത്തപല്ല്, പന്നി, കഴുത, കുതിര വളർത്തുന്നവർ, അന്യസമ്പത്ത് ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ, അശ്രദ്ധ, ഉന്മാദി, ക്രൂരൻ, പൂച്ചയുടെയും കുരുവയുടെയും സ്വഭാവമുള്ളവർ, കപടന്മാർ, ദേവലകാദികൾ, കൃതഘ്നർ, നാസ്തികർ, മ്ലേഛഭൂമിയിൽ വസിക്കുന്നവർ, ത്രിശങ്കു, യവനർ, ദ്രാവിഡർ, കോങ്കണികൾ—ഇവരെ ശ്രാദ്ധത്തിൽ ഒഴിവാക്കണം. എന്നാൽ, ശ്രാദ്ധദിനത്തിന് മുൻപോ പിന്നെയോ, നിയമശീലനായവൻ ഇവരെ ക്ഷണിക്കാം. ക്ഷണിക്കപ്പെട്ടാൽ, ബ്രാഹ്മണരൂപത്തിൽ പിതൃകൾ വാതായി അവിടേക്ക് എത്തുന്നു; അവർ ഇരുന്നു കാത്തിരിക്കുന്നു. വലതുകാലിൽ സ്പർശിച്ച്, "ഞാൻ നിങ്ങളെ ക്ഷണിച്ചിരിക്കുന്നു" എന്ന് പറയണം. അങ്ങനെ ക്ഷണിച്ചശേഷം, ശ്രാദ്ധനിയമങ്ങൾ ബന്ധുക്കൾക്കറിയിക്കണം. നാം, ശ്രാദ്ധകർമ്മം ചെയ്യുന്നവർ, സദാ ക്രോധരഹിതരായും, ശുദ്ധിയിലധികമാകുകയും, ബ്രഹ്മചര്യത്തിൽ ഉറച്ചിരിക്കുകയും വേണം. തർപ്പണമെന്ന പിതൃയാഗം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം, അഗ്നിഹോത്രി ബ്രാഹ്മണൻ പിണ്ഡങ്ങളോടെ, കൃഷ്ണപക്ഷത്തിൽ ശ്രാദ്ധം നിർവഹിക്കണം. പശുവിന്റെ ചാണകത്താൽ പുരട്ടിയ, ദക്ഷിണത്തേക്ക് ചായുന്ന സ്ഥലത്ത്, പശുശാലയിലോ ജലാസന്നിധിയിലോ ഭക്തിപൂർവ്വം ശ്രാദ്ധം നടത്തണം. അഗ്നിയുള്ളവൻ, പിതൃകർമ്മാർപ്പണവും പിണ്ഡവും, സമദർപ്പണത്തോടെ, ദക്ഷിണാഭാഗത്ത് "ഇത് പിതൃകൾക്കാണ്" എന്നു പറഞ്ഞ് സമർപ്പിക്കണം. ശേഷം, വെള്ളം തളിച്ച് മുന്നിൽ മൂന്ന് ദീർഘമായ, നാലു വിരൽ വീതമുള്ള പിണ്ഡങ്ങൾ സമർപ്പിക്കണം. ഖദിരം മരത്തിൽ നിന്നുള്ള, വെള്ളിയാൽ അലങ്കരിച്ച, വിരൽവലിപ്പമുള്ള, കൈപിടി രൂപമുള്ള മൂന്ന് കരണ്ടികൾ ഒരുക്കണം. വെള്ളക്കുടം, കഞ്ചുകുടം, ജലസൂതി, സമിദ്, എള്ള്, പാത്രങ്ങൾ, ശുദ്ധവസ്ത്രം, സുഗന്ധധൂപം, ഉണ്ണിയം ഇവയും കൊണ്ടുവരണം. ഇവയെല്ലാം ഇടതു കൈയിൽ പിടിച്ച്, ദക്ഷിണ ദിശയിൽ നിന്ന് മനസ്സോടെ കൊണ്ടുവരണം. അങ്ങനെ വീട്ടിന്റെ മുന്നിൽ നിലത്തു വെയ്ക്കണം. പശുചാണകത്താൽ പുരട്ടിയ സ്ഥലത്ത്, പശുമൂത്രത്തിൽ ചുറ്റംവരച്ച്, അവിടം അക്ഷതയും പൂവുമിട്ട് ഇടതു കൈകൊണ്ട് പൂജിക്കണം. ഇങ്ങനെ ശ്രാദ്ധവിളിയുടെ വിശുദ്ധ ക്രമം മഹർഷി മനുവിനും, എല്ലാ ഭക്തർക്കും കെശവൻ വിശദീകരിച്ചു.