ബ്രഹ്മരൂപിയായ സുവ്യക്തൻ സൃഷ്ടിച്ച ഈ ലോകത്തിൽ, മനുഷ്യർ ആത്മസംയമനം, തപസ്, യജ്ഞം, ഭുവിയിൽ സന്താനങ്ങൾ, ശ്രാദ്ധം, വിദ്യാഭ്യാസം, അന്നദാനം—ഇവയെഴു മാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെയാണ് പിതൃസന്തോഷത്തിനും സ്വർഗ്ഗലോകലാഭത്തിനും ശ്രമിക്കുന്നത്. ഇത്തരത്തിൽ ഈ കര്മങ്ങളിൽ ആസക്തരായവർ, ദേഹവിയോഗം വരെയും, ദേവന്മാരോടും പിതൃദേവതകളോടും കൂടെ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ വസിക്കുകയും, അവരെ ആരാധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. സന്താനമുള്ളവരും ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്നവരും സ്വീകരിക്കുന്ന ഈ മാർഗ്ഗം ആ കുടുംബത്തിലെ ബന്ധുക്കൾ അവർക്കായി അർപ്പിക്കുന്ന ബലികൾകൊണ്ടാണ് പ്രസിദ്ധമായത്. മാസത്തിൽ ഒരിക്കൽ ചെയ്യുന്ന ശ്രാദ്ധം ലഭിക്കുന്ന പിതാക്കന്മാർ, സോമലോകത്തിലെ പിതൃദേവതകളെക്കാൾ ഉന്നതരായിരിക്കുന്നു; ഈ മനുഷ്യപിതാക്കന്മാരാണ് മാസിക ശ്രാദ്ധഭോക്താക്കൾ. എങ്കിലും, ആശ്രമധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് തെറ്റിപ്പോയവരും, സ്വധാ-സ്വാഹാ ഹോമങ്ങളിൽ നിന്ന് വഞ്ചിതരായവരും, ജന്മവും കര്മവും കലർന്നവരും, ദേഹം നഷ്ടപ്പെട്ട് ദുർഗതിയിൽ എത്തുന്നു. അവർ യമലോകത്തിലെ പ്രേതരായി, തങ്ങളുടെ പാപങ്ങള് വിലപിച്ച്, കഠിനമായ ശിക്ഷാനുഭവങ്ങളിലേക്കാണ് പോകുന്നത്. അവരുടെ ദേഹം ദുർബലവും ദീർഘവുമാണ്, മുടി ചിതറിപ്പോയതും, നഗ്നരായും, വിശപ്പും ദാഹവും കൊണ്ടു പീഡിതരായും അവർ ഇവിടെ അവിടെയായി അലഞ്ഞു തിരിയുന്നു. എല്ലാ നദികൾക്കും, തടാകങ്ങൾക്കും, കുളങ്ങൾക്കും, താമരക്കുളങ്ങൾക്കും സമീപം, അവർ മറ്റുള്ളവരുടെ അന്നത്തെ ആഗ്രഹിച്ച് തെരഞ്ഞു നടക്കുന്നു. ശാൽമലി മരവും, വൈതരണി നദിയും, കുംഭീപാകം എന്ന ഉരുളയും, കത്തുന്ന മണൽപാറകളും പോലുള്ള നരകസ്ഥലങ്ങളിൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടവരും, വാൾപതിച്ച കാടിൽ തങ്ങളുടെ പാപഫലമായി വീഴ്ത്തപ്പെട്ടവരും, അവിടെയുള്ള ദു:ഖിതരായ ഉറക്കരഹിതരോടൊപ്പം വേദന അനുഭവിക്കുന്നു. ഇത്തരത്തിലുള്ള ലോകങ്ങളിൽ വസിക്കുന്ന പിതാക്കന്മാർക്കായി, ഭൂമിയിൽ ബന്ധുക്കൾ വംശപരമ്പരയും പേരും പറഞ്ഞ് മൂന്നു പിണ്ഡങ്ങൾ അർപ്പിക്കുമ്പോൾ, ആ പിണ്ഡങ്ങൾ അവരെ അതൃപ്തരാക്കുന്നു. എന്നാൽ, അർപ്പണം ലഭിക്കാത്തവരും, അഞ്ചു വിധത്തിൽ നരകസ്ഥലങ്ങളിൽ അകപ്പെട്ടവരും, തങ്ങളുടെ കര്മം അനുസരിച്ച് ജഡരൂപികളായവരായി വേറിട്ട ജന്മങ്ങളിൽ എത്തുന്നവരും, അവിടത്തെ ഉപജീവനത്തിലൂടെ മാത്രമേ തൃപ്തി പ്രാപിക്കൂ. എന്നിരുന്നാലും, യോഗ്യരായവർക്കായി, നിയമപ്രകാരവും ശരിയായ സമയത്തും ശ്രാദ്ധം നടത്തി അന്നം അർപ്പിക്കുമ്പോൾ, അവർ എവിടെയായാലും അതിന്റെ ഫലം ലഭിക്കുന്നു. വലിയ കാളക്കൂട്ടത്തിൽ ക calf മാതാവിനെ കണ്ടെത്തുന്നതുപോലെ, ശ്രാദ്ധമന്ത്രം അർപ്പിതം ഉദ്ദേശിച്ച പിതാക്കന്മാരിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ, വിശ്വാസപൂർവ്വം ദോഷരഹിതമായി ചെയ്യുന്ന ശ്രാദ്ധം ഫലപ്രദമാണെന്ന് മനു പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു; ദിവ്യദൃഷ്ടിയോടെ സനത്കുമാരനും ഇപ്രകാരം പ്രസ്താവിച്ചു. departed-കളുടെ വരവും പോകലും, ശ്രാദ്ധലാഭവും അറിയുന്നവൻ പറയുന്നു: കൃഷ്ണപക്ഷം departed-കളുടെ ഹിതത്തിനും, ശുക്ലപക്ഷം സ്വപ്നത്തിനും രാത്രിക്കും ഉദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു. പിതാക്കന്മാരും ദേവന്മാരും പരസ്പരം സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പിതൃ-ദേവതകളായി നിലകൊള്ളുന്നു; മനുഷ്യരും പിതാക്കന്മാരാണ്, അച്ഛൻ, അപ്പൻ, വലിയപ്പൻ—എല്ലാവരും പിതാക്കന്മാരാണ്. സോമപാനികളായ പിതാക്കന്മാരുടെ ഈ ലോകം പുരാണത്തിൽ പ്രസ്തുതമായ മഹത്വമാണ്. സോമൻ, സൂര്യൻ, ഐലൻ—ഈ യുക്തിയും, വിശ്വാസപൂർവ്വം പിതാക്കന്മാർക്ക് ലഭിക്കുന്ന തൃപ്തിയും ഇതിലുണ്ട്. പിതൃ-പക്ഷാചാരകാലവും, നരകസ്ഥലങ്ങളും സംക്ഷിപ്തമായി വിവരിച്ചു; ഇതാണ് ശാശ്വതസൃഷ്ടി. എല്ലാ ദോഷരൂപങ്ങളും ഭാഗികമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അതിന്റെ മുഴുവൻ വിവരങ്ങൾ പറയാൻ കഴിയില്ല, അതുകൊണ്ട് ഐശ്വര്യത്തെ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ വിശ്വസിക്കണം. സ്വായംഭുവൻ ദൈവം സൃഷ്ടിച്ച ഈ സൃഷ്ടിക്രമം ഞാൻ വിശദമായി പറഞ്ഞു; ഇനി എന്താണ് പറയേണ്ടത്? പിന്നീട്, സ്വായംഭുവാന്തരത്തിൽ സംഭവിച്ച നാലു യുഗങ്ങളെ കുറിച്ച് വിശദമായി കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഭൂമിയെയും ആകാശത്തെയും കുറിച്ച് മുമ്പ് ഞാൻ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; ഇനി ഈ നാലു യുഗങ്ങളുടെ അളവും ക്രമവും വിശദമായി പറയാം. ലോകീയമാനത്തിൽ ഒരു മനുഷ്യവർഷം രൂപപ്പെടുന്നു; ഈ കണക്കുപയോഗിച്ച്, ഒരു നിമിഷം വരെ അളക്കുന്ന ഘടകങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ, നാലു യുഗങ്ങളുടെ കണക്കും കാലപരിധിയും ഞാൻ വിശദീകരിക്കും. പതിനഞ്ച് നിമിഷങ്ങൾ ഒരു കഷ്ടയാണ്; മുപ്പത് കഷ്ടകൾ ഒരു കള; മുപ്പത് കളകൾ ഒരു മുഹൂർത്തം; അത്തരം മുപ്പത് മുഹൂർത്തങ്ങൾ ചേർന്ന് ഒരു ദിവസം-രാത്രി ആകുന്നു. മനുഷ്യർക്കായി സൂര്യൻ പകലും രാത്രിയും വിഭജിക്കുന്നു; രാത്രിയാണ് ജീവികൾക്ക് വിശ്രമത്തിനും, പകലാണ് പ്രവർത്തനത്തിനും. പിതാക്കന്മാർക്ക് ഒരു ദിവസം-രാത്രി ഒരു മാസം ആകുന്നു; അതിൽ കൃഷ്ണപക്ഷം പിതാക്കന്മാരുടെ പകലും, ശുക്ലപക്ഷം വിശ്രമത്തിനുള്ള രാത്രിയുമാണ്. മുപ്പത് മനുഷ്യമാസങ്ങൾ പിതാക്കന്മാരുടെ ഒരു മാസം; മൂവായിരത്തി അറുപത് മാസങ്ങൾ ഒരു പിതൃവർഷം, മനുഷ്യരുടെ കണക്കുപ്രകാരമാണ്. മനുഷ്യർക്ക് നൂറു വർഷം ജീവിക്കാമെന്നു പറയുന്നു; പിതാക്കന്മാർക്ക് ഇത് മൂന്നു വർഷം പന്ത്രണ്ട് മാസം എന്നാണു പിതൃഗണനയിൽ പറയുന്നത്. ലോകീയമാനത്തിൽ മനുഷ്യവർഷം ഇങ്ങനെയാണ്; ഇതാണ് ദൈവദിന-രാത്രി, വേദപരമ്പരയിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ. ദേവന്മാർക്ക് ഒരു ദിവസം-രാത്രി ഒരു വർഷം ആകുന്നു; സൂര്യൻ ഉത്തരയാനത്തിൽ പോകുമ്പോൾ പകലും, ദക്ഷിണായനത്തിൽ പോകുമ്പോൾ രാത്രിയുമാണ് ദൈവദിന-രാത്രി. മുപ്പത് ദൈവവർഷങ്ങൾ ഒരു ദൈവമാസം; നൂറു മനുഷ്യവർഷങ്ങൾ മൂന്നു ദൈവമാസം; ഇതാണ് ദൈവഗണന, ദൈവനിയമം. മൂവായിരത്തി അറുപത് വർഷം ചേർത്ത് അറുപതും കൂടി, ഒരു ദൈവവർഷം ആകുന്നു; മനുഷ്യഗണനപ്രകാരം ഇങ്ങനെ പറയുന്നു. മൂവായിരത്തി മുപ്പത് മനുഷ്യവർഷങ്ങൾ സപ്തർഷികളുടെ ഒരു വർഷം; ഒൻപതിനായിരത്തി തൊണ്ണൂറ് മനുഷ്യവർഷങ്ങൾ ധ്രുവന്റെ ഒരു വർഷം; മുപ്പത്താറായിരത്തി അറുപതിനായിരം മനുഷ്യവർഷങ്ങൾ ചേർന്ന്, അറുപതിനായിരം കൂടി, ആയിരം ദൈവവർഷം ആകുന്നു എന്ന് സംഖ്യാവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവർ പറയുന്നു. ഇങ്ങനെ ദൈവഗണനയോടുകൂടി, ദൈവമാനത്തിൽ മാത്രമേ യുഗങ്ങളുടെ സംഖ്യയും ക്രമവും സിദ്ധിക്കുകയുള്ളൂവെന്ന് മഹർഷികൾ പാടിയിട്ടുണ്ട്, ദ്വിജന്മാരേ.