അസുര സ്ത്രീകള് കളിയിലുമുള്ള ചിരികളോടും, വീണകളുടെ നാദത്തോടും, മദമയമായ കുയിലുകളുടെ പാട്ടോടും ഒരുമിച്ച് രസിക്കുമ്പോള്, മനസ്സില് മദനന്റെ ബാണങ്ങളും വില്ലും അവര് ഹൃദയങ്ങളെ കലക്കി. രാത്രിയുടെ ഇരുട്ട് വേഗത്തില് അകറ്റി, ലോകമാകെ ചന്ദ്രികയുടെ വല വിരിച്ചു, ആകാശത്ത് പ്രിയങ്കരിയായ രോഹിണിയെ ചേര്ന്ന്, ചന്ദ്രന് തന്റെ ഭംഗിയോടെ ആധിപത്യം സ്ഥാപിച്ചു. അവിടെ ഒരു മഹിള, പ്രിയപതിയുടെ പാദത്തിനു സമീപം ഇരുന്ന്, അത്യന്തം മനോഹരമായ ഒരു കുരുമ്മയാല് തന്റെ ഗല്ഭാഗം അലങ്കരിച്ചു, അങ്ങനെ മുഖം അലങ്കരിച്ചു. വൃത്താകൃതിയിലുള്ള കണ്ണാടിയില് മുഖം നോക്കി, “ഇതെന്റെ പ്രകാശമുള്ള മുഖം” എന്നു സ്നേഹപൂര്വ്വം ഉരിയാടുന്നു; പ്രിയന്റെ സ്നേഹസ്പര്ശങ്ങള് ഓര്ത്തു, അതില് തന്നെ ആനന്ദം അനുഭവിക്കുന്നു. വൈരാഗ്യവും മദവും കൊണ്ടു ഉണര്ന്ന ശരീരവും രോമാഞ്ചത്തോടെയും, മറ്റു യുവതികള് പ്രേമത്തിലും മദത്തിലും ആകുലരായി പ്രിയപതികളിലേക്കു ഓടുന്നു, സൂര്യോദയത്തില് രാത്രിയാകുന്നപോലെ. ഒരുത്തി ആനന്ദത്തില് മുഴുകി പ്രിയനെ ആസ്വദിക്കുന്നു; മറ്റൊരുത്തി ഏറെക്കാലം അന്വേഷിച്ച പ്രിയനെ കിട്ടിയതില് സന്തോഷിക്കുന്നു; മറ്റൊരുത്തി പ്രിയന്റെ മധുരവാക്കുകളില് ആനന്ദം പ്രാപിക്കുന്നു. കണ്ണുകളില് കജലും, പശുവിന്റെ തലയില് നിന്നുള്ള ചന്ദനവും അണിഞ്ഞ്, ആസുര സ്ത്രീകള് അമൃതം നിറഞ്ഞ പൊന്നിനിരപ്പുകള്പോലെ മനോഹരമായി തിളങ്ങി. പുതിയ രക്തം പകരുന്ന മുറിവേറ്റ അധരങ്ങളോടെ, പ്രണയത്തില് മുങ്ങിയ ദൈത്യന്മാര് തങ്ങളുടെ ഭവനങ്ങളില് തന്ത്രികളില് നിന്നുള്ള സംഗീതം ആസ്വദിച്ചെങ്കിലും, സ്ത്രീകളുടെ ചിരികളില് വീണ്ടും അവഗണനയിലായി. കാലംകഴിഞ്ഞ്, കാമദേവന്റെ ബാണങ്ങളാല് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ മധുരഗാനങ്ങള് ഉയരുന്നു; വിനോദവനങ്ങളില് രസകരമായ സംഗീതം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു; അതിന്റെയിടയില് ചിലര് സംഗീതത്തിന്റെ രാഗം പാടുന്നു, ചിലര് പ്രിയനു സന്തോഷം നല്കുന്നു, ചിലര് പ്രിയനെ ഉണര്ത്തുന്നു, വീണ്ടും വീണ്ടും ഉണര്ത്തി ആനന്ദം നല്കുന്നു. സൂര്യന് അസ്തമിച്ചപ്പോള് ത്രിപുരയില് മാലകളാല് അലങ്കരിച്ച കാല്ചങ്ങലകളുടെയും കട്ടികള്ക്കിടയിലും കുയിലുകളുടെ പാട്ടും പരന്നു. ചില സ്ത്രീകള് പ്രിയപതിയുടെ അങ്കത്തിലായിത്തീരുമ്പോള് രോമാഞ്ചത്തോടും കണ്ണുനീര് തുളുമ്പിയതും മഴവെള്ളം കൊണ്ടു പുതുതായി നനഞ്ഞ ഭൂമിപോലെ തിളങ്ങുന്നു. ചന്ദ്രന്റെ കിരണങ്ങളാല് അലങ്കരിച്ച മഹാമഹിമയുള്ള പ്രാസാദങ്ങളില്, മനോഹരമായ ആഭരണങ്ങളോടുകൂടിയ മഹിളകള് മദനനു തുല്യമായ പ്രേമതാപത്തോടു മുഴങ്ങുന്നു. മദപാനത്തില് ക്ഷീണിച്ച ഒരുത്തി പ്രിയനെ ആഗ്രഹിച്ച് ചോദിക്കുന്നു: “എന്തിനാണ് നീ എത്രയൊക്കെ എന്റെ കവിൾനാരുമ്മയെ സുഗന്ധം പിടിച്ചു പുഞ്ചിരിയോടെ മുറുകുന്നത്? പൊന്നുമണിയാലങ്കരിച്ച എന്റെ വിശാലമായ കട്ടിയിലേയ്ക്ക് നീ കയറണം.” ചന്ദ്രന്റെ പ്രകാശം പകരുന്ന വീഥികളിലും, വിശാലമായ രാജപഥങ്ങളിലും, ദൈത്യസ്ത്രികള് കൂട്ടമായി നടന്ന് സന്ധ്യാകാലത്ത് ചന്ദ്രനെ ചുറ്റിയ നക്ഷത്രങ്ങളെപ്പോലെ തിളങ്ങുന്നു. ചിരിയും വീശുന്ന ചാമരങ്ങളുമിടയില്, മദപാനത്തില് മയങ്ങി ചിലര് കളിയോടെ ചിരിച്ചു നടന്നു; കട്ടിയുടെ സൂക്ഷ്മനാദം പരന്നു. നശിക്കാത്ത മാലകളാല് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട മനോഹരസ്ത്രീകള് ആനന്ദത്തോടെ ചിരിച്ചു; അവരുടെ ശബ്ദം കത്തുപൊലിഞ്ഞ ലോഹംപോലെ മൃദുവായിരിക്കുന്നു; അകലെത്തന്നെ ഹംസകളുടെ ശബ്ദം കുളങ്ങളില് മുഴങ്ങുന്നു. കട്ടിയുടെയും ആഭരണങ്ങളുടെയും സുഗന്ധവും അതില് ഉണര്ന്ന ഭാവങ്ങളും, കാമദേവന്റെ ബാണങ്ങള് ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന അസുരസ്ത്രീകളുടെ പ്രിയഭവനങ്ങള് തകർക്കുന്നു. നാനാ നിറത്തിലുള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ചും, ചുരുളുകളായി വീണ മുടിയോടും, സുന്ദരവസ്ത്രങ്ങളും ആഭരണങ്ങളുമണിഞ്ഞ്, അസുരസ്ത്രീകള് നക്ഷത്രങ്ങള്ക്കിടയിലെ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ തിളങ്ങി. ആ ചലനത്തില്, ചുരുണ്ടിരിക്കുന്ന തന്ത്രികള് വീണു, കട്ടികള് ഇടിഞ്ഞു, ആഭരണങ്ങള് ചിതറിപ്പോയ നിലയില്, ഊഞ്ഞാലിന് താഴെ നിലം ചന്ദ്രന്റെ വശംപോലെ മനോഹരമായി ഭാവഭിന്നതയോടെ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടു. സന്ധ്യാകാലത്ത്, ചന്ദ്രികയും വിനോദവനങ്ങളും കുയിലുകളുടെ കൂട്ടപ്പാട്ടുമായി, കാമദേവന് തന്റെ ബാണങ്ങള് ചെലവഴിച്ച് അസുരനഗരത്തില് സഞ്ചരിച്ചു. പിന്നീട്, ജാതിമല്ലികാപുഷ്പമാലപോലെ വെളുത്ത ചന്ദ്രന്, ചന്ദ്രികയുടെ വ്യാപ്തിയില്ലാതെ, മേഘംപോലെയായി തെളിയാതെ നിന്നു; അതുപോലെ, ഭാഗ്യം നഷ്ടപ്പെട്ട സമ്പന്നന് മങ്ങിയുപോകുന്നു. ചന്ദ്രന്റെ പ്രകാശത്തെ മറികടന്ന്, ചുവന്ന സാരഥിയോടുകൂടി സൂര്യന് പൊന്നുപോലെയുള്ള ചക്രത്തോടുകൂടി ആകാശത്തില് ഉദയശിഖരത്തില് തിളങ്ങി, ഇരുട്ട് നിറഞ്ഞ ജലങ്ങളെ മറികടക്കാന് ശ്രമിച്ചു. മേരുവില് ആയിരം കിരണങ്ങളോടു കൂടി സൂര്യന് ഉദിച്ചപ്പോള്, ദേവതാസംഘം പ്രളയകാലത്തെ സമുദ്രംപോലെ മുഴങ്ങിപ്പൊങ്ങി. അപ്പോള് ആയിരം കണ്ണുള്ള ദേവന് ഇന്ദ്രന്, സവിത, വരുണന്, ഹരന് എന്നിവരോടൊപ്പം ത്രിപുരയിലേയ്ക്ക് പോയി. ആ ഭയങ്കരരായ, വിവിധ രൂപങ്ങളുള്ള, സിംഹംപോലെയുള്ള ഗര്ജനത്തോടും മൃദംഗനാദത്തോടും മുന്നേറി. മൃദംഗങ്ങള്, കുടകള്, വലിയ മരങ്ങള് എന്നിവയുമായി ആ ദിവ്യസേന കാട്ടുപോലെ ചലിച്ചു. രുദ്രന്റെ ഭയങ്കരവും വലിയവുമായ സൈന്യം അടുത്തുവരുന്നതു കണ്ട അസുരാധിപതികള് സമുദ്രംപോലെ ഉല്ലാസംകൊണ്ടു വിറച്ചു. അവര് കുന്തം, ശൂലം, ത്രിശൂലം, ഗദ, പരശു, വില്ല്, ബാണം, വജ്രം, ഭാരമുള്ള ഗദകള് എന്നിവ കൈവശം വച്ചു. അവയെ പിടിച്ചുകൊണ്ട്, ക്രോധത്താല് കണ്ണുകള് ചുവന്ന അവര്, ചിറകുള്ള പര്വ്വതങ്ങള് പോലെ, വേനല്കാലാവസാനത്തില് മേഘംപോലെ പ്രഹരിച്ചു. ഇടിമിന്നലാല് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ദിതിപുത്രന്മാര് സന്തോഷത്തോടെ, ദേവതകള്ക്കൊപ്പം, ദേവശത്രുക്കളായി ഒന്നിച്ചു. മരണത്തിന് മനസ്സുറപ്പിച്ചവരും, ജയത്തില് സംശയിച്ചവരും, അവശമായ സൈന്യത്തോടുകൂടി, ദുർബലമായ അവയവങ്ങളുള്ള ശരീരത്തെപ്പോലെ ആയിരുന്നു. മേഘങ്ങള് പോലെ മുഴങ്ങിയും, മേഘങ്ങളുടെ പ്രകാശംപോലെ തിളങ്ങി, യുദ്ധത്തില് നിപുണരായി, പരസ്പരം കുറ്റം ചുമത്തിയും അവര് യുദ്ധം ചെയ്തു. ആയുധങ്ങളാല് പുകയും പ്രകാശവും നിറഞ്ഞ, ചന്ദ്രനെപ്പോലെയുള്ള തിളക്കമുള്ള ആയുധങ്ങളുമായി, ക്രോധത്തോടും യുദ്ധാഗ്രഹത്തോടും അവര് പരസ്പരം ആക്രമിച്ചു. ചിലര് വജ്രം കൊണ്ടും, ചിലര് ബാണം കൊണ്ടും, മറ്റുചിലര് ചക്രായുധം കൊണ്ടും പ്രഹരിക്കപ്പെട്ട് സമുദ്രത്തിലെ ജലത്തില് വീണു. പുഷ്പമാലകളും വലിയ ആഭരണങ്ങളും വെട്ടിക്കളയപ്പെട്ട്, വസ്ത്രാഭരണങ്ങള് ചിതറിപ്പോയ ദേവതകള് തിമിംഗലങ്ങളുടെയും മുതലകളുടെയും കൂട്ടത്തില് വീണു. എല്ലായിടത്തും ഗദ, മുസലം, ശൂലം, പരശു, വജ്രം, കുന്തം, തുരങ്കം, വാളുകള് തുടങ്ങിയ ആയുധങ്ങളുടെ പ്രഹരങ്ങള് പെയ്തു. പര്വ്വതശൃംഗങ്ങള്, മരങ്ങള് തുടങ്ങിയ വലിയ ആയുധങ്ങള് കുരുദേവന്മാരായ ദൈത്യര് കോപത്തോടുകൂടി വേഗത്തില് എറിഞ്ഞതും സമുദ്രത്തില് വീണു. ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും വലുതായി എറിഞ്ഞ ആയുധങ്ങളാല് മഹാവിനാശം സൃഷ്ടിച്ചു; നക്ഷത്രങ്ങളും വിറച്ചു. ചെറുകുതിരകളുടെ യുദ്ധത്തില് നാശം സംഭവിക്കുന്നതുപോലെ, ദേവാസുരസമരത്തില് തിമിംഗലങ്ങളുടെയും മുതലകളുടെയും കൂട്ടത്തില് വലിയ സംഹാരമായിരുന്നു.