ദൃഢാശ്വന്റെ പുത്രനായ പ്രമോദനായിരുന്നു ഹര്യശ്വൻ, ഹര്യശ്വന്റെ പുത്രൻ നികുംബൻ, അവനിൽ നിന്ന് സംഹതാശ്വൻ ജനിച്ചു. സംഹതാശ്വനിൽ നിന്ന് അകൃതാശ്വനും രണാശ്വനും ജനിച്ചു; രണാശ്വൻ യുവനാശ്വന്റെ പിതാവാണ്, അവനിൽ നിന്ന് പ്രസിദ്ധനായ മന്ദാതാ ജനിച്ചു. മന്ദാതാവിന് പുരുകുത്സനും ധർമ്മസേനനെന്ന രാജാവും പുത്രന്മാരായിരുന്നു; കൂടാതെ പ്രശസ്തനായ മുചുകുന്ദനും ശക്തനായ ശത്രുജിതും ഉണ്ടായിരിന്നു. പുരുകുത്സന്റെ പുത്രൻ നർമദയുടെ അധിപനായ വസുദൻ; അവനിൽ നിന്ന് സംഭുതിയും, സംഭുതിയിൽ നിന്ന് ത്രിധൻവനും ജനിച്ചു. ത്രിധൻവന്റെ പുത്രൻ ത്രയ്യാരുണനാണ്; അവനിൽ നിന്ന് സത്യവ്രതൻ, പിന്നെ സത്യരഥൻ ജനിച്ചു. അവന്റെ പുത്രൻ ഹരിശ്ചന്ദ്രൻ; ഹരിശ്ചന്ദ്രനിൽ നിന്ന് രോഹിതൻ, രോഹിതനിൽ നിന്ന് വൃക, വൃകയിൽ നിന്ന് ബാഹു ജനിച്ചു. ബാഹുവിന്റെ പുത്രൻ സഗരൻ, മഹാനായ ധർമ്മരാജാവായിരുന്നു. സഗരന് പ്രഭയും ഭാനുമതിയും എന്ന രണ്ടു ഭാര്യമാരുണ്ടായിരുന്നു. ഇരുവരും പുത്രലാഭത്തിനായി അഗ്നി വംശജനായ ഋഷി ഔർവനെ ആരാധിച്ചു. ഔർവൻ സന്തോഷത്തോടെ അവർക്കു തങ്ങളുടെ ഇഷ്ടാനുസൃതമായി അനുഗ്രഹം നൽകി—ഒരാളിന് അറുപതിനായിരം പുത്രന്മാരും മറ്റൊരാളിന് വംശം തുടരുന്ന ഒരു പുത്രനും. പ്രഭാ അറുപതിനായിരം പുത്രന്മാരെ സ്വീകരിച്ചു. ഭാനുമതിക്ക് അസമഞ്ജസ് എന്ന ഒരു പുത്രനുണ്ടായി; യാദവിയായ പ്രഭാ അറുപതിനായിരം പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു. അവർ അശ്വത്തെക്കായി ഭൂമി ഖനനം ചെയ്തപ്പോൾ, വിഷ്ണു അവരെ ദഹിപ്പിച്ചു. അസമഞ്ജസിന്റെ പുത്രൻ പ്രശസ്തനായ അംശുമാൻ; അംശുമാനിൽ നിന്ന് ദിലീപനും, ദിലീപിൽ നിന്ന് ഭഗീരഥനും ജനിച്ചു. ഭഗീരഥൻ തപസ്സ് ചെയ്തു ഗംഗയെ ഭൂമിയിൽ കൊണ്ടുവന്നു. ഭഗീരഥന്റെ പുത്രൻ പ്രശസ്തനായ നാഭാഗൻ; അവനിൽ നിന്ന് അംബരീഷനും, അംബരീഷനിൽ നിന്ന് സിന്ധുദ്വീപനും ജനിച്ചു. സിന്ധുദ്വീപിൽ നിന്ന് അയുതായു, അയുതായുവിൽ നിന്ന് ഋതുപർണ്ണൻ; അവനിൽ നിന്ന് കല്മാഷപാദൻ, സർവ്വകൃത്യശാലിയായ രാജാവ്. കല്മാഷപാദന്റെ പുത്രൻ അനരണ്യൻ; അവനിൽ നിന്ന് നിഘ്നൻ ജനിച്ചു. നിഘ്നന് അനമിത്രനും രഘുവും എന്നീ രണ്ടു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായി. അനമിത്രൻ വനത്തിലേക്ക് പോയി; കൃതയുഗത്തിൽ രാജാവായി ജനിക്കും. രഘുവിൽ നിന്ന് ദിലീപനും, ദിലീപിൽ നിന്ന് അജകനും ജനിച്ചു. ദീർഘബാഹുവിൽ നിന്ന് അജാ ജനിച്ചു; അജയിൽ നിന്ന് ദശരഥൻ, ദശരഥനിൽ നിന്ന് നാലു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു. അവരെല്ലാം നാരായണസ്വഭാവമുള്ളവർ; അവരിൽ ജ്യേഷ്ഠനായ രാമൻ, രാവണനെ സംഹരിച്ചവനും രഘുകുലത്തെ മഹത്വപ്പെടുത്തുന്നവനും ആയിരുന്നു. ഭാര്ഗവശ്രേഷ്ഠനായ വാല്മീകി രാമന്റെ കഥ രചിച്ചു; രാമന്റെ പുത്രന്മാർ കുശനും ലവനും, ഇക്ഷ്വാകുവംശത്തെ വർദ്ധിപ്പിച്ചവർ. കുശയിൽ നിന്ന് അതിഥിയും, അതിഥിയിൽ നിന്ന് നിഷധനും, നിഷധനിൽ നിന്ന് നളനും, നളിൽ നിന്ന് നഭയും ജനിച്ചു. നഭയിൽ നിന്ന് പുണ്ടരീകം, അവനിൽ നിന്ന് ക്ഷേമധൻവൻ; അവന്റെ പുത്രൻ വീര്യശാലിയായ ദേവാനികൻ. ദേവാനികനിൽ നിന്ന് അഹീനാഗു, അവനിൽ നിന്ന് സഹസ്രാശ്വൻ; പിന്നീട് ചന്ദ്രാവലോകൻ, അവനിൽ നിന്ന് താരാപീഡൻ ജനിച്ചു. താരാപീഡനിൽ നിന്ന് ചന്ദ്രഗിരി, അവനിൽ നിന്ന് ഭാനു, ഭാനുവിൽ നിന്ന് ചന്ദ്രൻ. ചന്ദ്രനിൽ നിന്ന് ഭാരതയുദ്ധത്തിൽ വീരമൃത്യു വരിച്ച ശ്രുതായു ജനിച്ചു. കശ്യപവംശത്തിൽ പ്രശസ്തനായ രണ്ട് നളന്മാർ ഉണ്ട്: ഒരാൾ വീരസേനയുടെ പുത്രനും, മറ്റാൾ നൈഷധരാജാവുമാണ്. ഈ വൈവസ്വതവംശത്തിലെ മഹാദാനശീലികളായ രാജാക്കന്മാർ, അനേകം യാഗങ്ങൾ നടത്തിയവരും, പ്രധാനമായും ഇക്ഷ്വാകുവംശത്തിൽ നിന്നുള്ളവരായി പ്രസിദ്ധരാണ്. പുണ്യശ്ലോകനേ, ഞാൻ പിതൃവംശത്തിലെ പരമോന്നത വംശവും, ശ്രാദ്ധത്തിൽ സൂര്യനും ചന്ദ്രനും ദേവതകളായി എങ്ങനെയാണെന്ന് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഞാൻ പിതൃവംശത്തിലെ പരമോന്നത വംശം പറയാം: സ്വർഗത്തിൽ ഏഴ് വിഭാഗം പിതൃകൾ ഉണ്ട്; അവയിൽ മൂന്നു നിർഗുണരാണ്. മറ്റുള്ള നാലു വിഭാഗങ്ങൾ ദേഹമുള്ളവരും അപ്പാരമായ ഊർജ്ജശാലികളുമാണ്; നിർഗുണ വിഭാഗങ്ങൾ പ്രജാപതി വൈരാജരുടെവയാണ്. വൈരാജർ ദേവതകൾ ആരാധിക്കുന്ന ദൈവിക വിഭാഗങ്ങളാണ്; യോഗത്തിൽ നിന്ന് വീണവർ ശാശ്വതലോകങ്ങൾ പ്രാപിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഒരു ദിവസം അവസാനം, ബ്രഹ്മനിൽ അഭിമുഖമായവർ വീണ്ടും ജനിച്ചു, ഓർമ്മ തിരിച്ചുപിടിച്ചു, വീണ്ടും പരമയോഗവും ജ്ഞാനവും പ്രാപിക്കുന്നു. യോഗത്താൽ അവർ പ്രാപിക്കുന്ന സിദ്ധി വീണ്ടും ലഭിക്കാൻ ദുഷ്കരമാണ്; അതുകൊണ്ട് ശ്രാദ്ധത്തിൽ ദാനം ചെയ്യുമ്പോൾ യോഗികൾക്ക് മാത്രം നൽകണം. അവരിൽ മനസ്സിൽ ജനിച്ച പുത്രി ഹിമവതിന്റെ ഭാര്യയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു; അവളുടെ പുത്രൻ മൈനാകൻ, മൂത്ത സഹോദരൻ ക്രൗഞ്ചൻ, ക്രൗഞ്ചദ്വീപം എന്ന നാലാമത്തെ ദ്വീപ്, അതിൽ തൈലം നിറഞ്ഞതാണെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. മേനാവിന് യോഗശക്തിയുള്ള മൂന്ന് പുത്രിമാർ ഉണ്ടായി: ഉമ, ഏകപർണ, അപർണ—മൂവരും കഠിനവ്രതശീലികൾ. ഒരുത്തി രുദ്രനു, ഒരുത്തി സീതയ്ക്കു, മറ്റൊരുത്തി ജൈഗീഷവ്യനു നൽകിയവളാണ്; ഇവരെല്ലാം ഹിമവാൻ നൽകിയ പുത്രിമാർ, ലോകത്തിൽ മഹാതപസ്സിനാൽ പ്രശസ്തരാണ്. പണ്ടെ ദാക്ഷായണി എന്തുകൊണ്ട് സ്വയം അഗ്നിയിൽ ചാടി ദേഹത്യാഗം ചെയ്തു? ഹിമവതിന്റെ പുത്രി അങ്ങനെ ഭൂമിയിൽ ജനിച്ചത് എങ്ങനെ? അവൾ സ്വയം പിന്മാറിയതാണോ, അല്ലെങ്കിൽ ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രന്റെ പുത്രിയായി വിളിക്കപ്പെട്ടതാണോ? സുതനേ, ലോകമാതാവായ അവളെ സംബന്ധിച്ച സവിശേഷതകൾ ദയവായി വിശദമായി പറയുക. ദക്ഷന്റെ മഹായാഗം ഒരുക്കിയപ്പോൾ, ധാരാളം ദാനങ്ങളും അനുഗ്രഹങ്ങളും നൽകി, ദേവതകളെ ക്ഷണിച്ചു, സതീ പിതാവിനോട് പറഞ്ഞു: "പിതാവേ, എന്റെ ഭർത്താവിനെ ഈ യാഗത്തിൽ ആദരിക്കാത്തതെന്തുകൊണ്ടാണ്?" ദക്ഷൻ മറുപടിയായി പറഞ്ഞു: "ശൂലഭൃതിന് യാഗത്തിൽ സ്ഥാനമില്ല." "രുദ്രൻ യാഗങ്ങളുടെ സംഹാരകനാണ്, അതുകൊണ്ട് അവൻ അശുഭനാണ്," എന്ന് ദക്ഷൻ പറഞ്ഞു. അതു കേട്ട് സതീ കോപിച്ചു: "നിന്റെ പുത്രിയായ ഈ ശരീരം ഞാൻ ഉപേക്ഷിക്കും," എന്നു പറഞ്ഞു. "നീ പിതൃവംശത്തിൽ പത്ത് പേരിൽ ഒരേയൊരു പുത്രനാകും; അശ്വമേധയാഗത്തിൽ ക്ഷത്രിയനായി, നീ രുദ്രനാൽ സംഹരിക്കപ്പെടും.