ഭൂമിയുടെ വ്യാപ്തി ഏഴു ദ്വീപുകളും സമുദ്രങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതായിടത്ത് എഴുപത്തൊൻപത് ലക്ഷം യോജനങ്ങളാണെന്ന് പറയുന്നു. അതിന്റെ അകത്തുള്ള വട്ടം അതിന്റെ മൂന്നു മടങ്ങ് വലുതാണ്, അതായത് പതിനൊന്നു കോടി യോജനങ്ങൾ ആകുന്നു. അങ്ങനെ ആകെയുള്ള അകത്തളത്തിന്റെ എണ്ണം ഒരു ലക്ഷത്തി മുപ്പത്തിയേഴാണ് എന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ആകാശത്തിലെ നക്ഷത്രക്രമത്തിന്റെ വ്യാപ്തിയും, ഭൂമിയുടെ ഈ സമ്പൂർണ്ണ വ്യാപ്തിയേത് പോലെ തന്നെ ആകുന്നു. ഭൂമിയുടെ ചുറ്റളവിന്റെ അളവ്, മേരു പർവതത്തിന്റെ കിഴക്കേ ഭാഗത്തുള്ള മാനസ പർവതത്തിന്റെ ഉച്ചിയിൽ, ആകാശത്തിന്റെ അളവിനോട് തുല്യമായിരിക്കുന്നു. ദക്ഷിണ ഭാഗത്ത്, മേരു പർവതത്തിന് താഴെ, മാനസത്തിന് പിന്നിൽ മഹേന്ദ്രന്റെ നഗരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു—അത് സമമായും, മംഗളകരമായും, പൊന്നാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമായതാണ്. വൈവസ്വത യമൻ, നിയന്ത്രണത്തിന്റെ നഗരത്തിൽ വസിക്കുന്നു; വീണ്ടും, മേരുവിന്റെ പടിഞ്ഞാറ്, മാനസയുടെ ഉച്ചിയിലാണ് ആ നഗരം. മേരുവിന്റെ വടക്ക് ഭാഗത്ത്, മാനസയുടെ ഉച്ചിയിൽ, ജ്ഞാനിയായ വരുണന്റെ മനോഹരമായ നഗരം സുഷാ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. സോമന്റെ നഗരം വിഭാവരി മഹേന്ദ്രന്റെ നഗരത്തിന് തുല്യമാണ്; മാനസയുടെ പിന്നിൽ, ലോകപാലകർ നാലു ദിക്കുകളിലും നിലകൊള്ളുന്നു. ലോകത്തിൽ ധർമ്മം സ്ഥാപിക്കാനും സംരക്ഷിക്കാനും ഈ ലോകപാലകർ എല്ലാ ദിക്കുകളിലും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; അവരുടെ മുകളിൽ, ദക്ഷിണയാത്രയിൽ, അവർ എല്ലായിടത്തും കാണപ്പെടുന്നു. ഇപ്പോൾ, സൂര്യൻ അയനാന്തത്തിൽ എത്തുമ്പോൾ അവന്റെ ഗതിയെ കേൾക്കൂ. ദക്ഷിണയാത്രയുടെ ആരംഭത്തിൽ, വെടിയിട്ട അമ്പുപോലെ സൂര്യൻ വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു. പ്രകാശകരങ്ങളുടെ ചക്രം കൈവശമാക്കി, അവൻ നിരന്തരം ചുറ്റുന്നു; സൂര്യൻ നടുവിലായിരിക്കുമ്പോൾ, അത് അമരാവതിയിലാണ്. വൈവസ്വത യമന്റെ നിയന്ത്രണ നഗരത്തിൽ സൂര്യോദയം കാണപ്പെടുന്നു; സുഷയിൽ അർദ്ധരാത്രി, വിഭാവരിയിൽ അസ്തമയം. വൈവസ്വതയുടെ നഗരത്തിൽ മധ്യാഹ്നമായിരിക്കുമ്പോൾ, സുഷയിലോ വരുണന്റെ നഗരത്തിലോ സൂര്യോദയം കാണാം. വിഭാവരിയിൽ അർദ്ധരാത്രി, മഹേന്ദ്രന്റെ നഗരത്തിൽ അസ്തമയം; സുഷയിലോ വരുണന്റെ നഗരത്തിലോ മധ്യാഹ്നത്തിൽ സൂര്യൻ കാണപ്പെടുന്നു. വിഭാവരിയിലും സോമന്റെ നഗരത്തിലും സൂര്യോദയം; മഹേന്ദ്രന്റെ അമരാവതിയിൽ സൂര്യൻ ഉയരുന്നു. അർദ്ധരാത്രിയിൽ, നിയന്ത്രണ നഗരത്തിലോ വരുണന്റെ നഗരത്തിലോ സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുന്നു; അഗ്നിശലഭത്തിന്റെ ചക്രംപോലെ സൂര്യൻ വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു. സൂര്യൻ ചുറ്റുന്ന നക്ഷത്രങ്ങളിലൂടെയാണ് സഞ്ചരിക്കുന്നത്; ഇങ്ങനെ, നാല് ദക്ഷിണ ദിക്കുകളിൽ അവൻ സ്ലേഷ്മയോടു സഞ്ചരിക്കുന്നു. ഉദയവും അസ്തമയവും ആവർത്തിച്ച് ഉയരുന്നു; പ്രഭാതത്തിലും അപരാഹ്നത്തിലും രണ്ട് ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഓരോന്നായി കാണപ്പെടുന്നു. മധ്യാഹ്നത്തിൽ, തന്റെ കിരണങ്ങളാൽ പ്രകാശവും താപവും നൽകുന്നു; ഉയരുമ്പോൾ പ്രകാശം വർദ്ധിക്കും, മധ്യാഹ്നത്തിൽ സൂര്യൻ ദഹിപ്പിക്കുന്നു. അതിന് ശേഷം, പശുക്കളുടെ നിഴൽ ചുരുങ്ങുമ്പോൾ, സൂര്യൻ അസ്തമയത്തിലേക്ക് പോവുന്നു; സൂര്യോദയവും അസ്തമയവും കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറുമാണ് എന്നായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു. മുൻപിൽ പ്രകാശിക്കുന്നതുപോലെ, പിന്നിലും ഇരുവശങ്ങളിലും സൂര്യൻ പ്രകാശിക്കുന്നു; സൂര്യോദയം കാണുന്നിടം അവരുടെ ഉദയം എന്നറിയപ്പെടുന്നു. അസ്തമയിക്കുന്നിടം അവരുടെ അസ്തമയമാണ്. എല്ലാവർക്കും മേരു വടക്കാണ്, ലോകാലോകം ദക്ഷിണം. ഭൂമിയുടെ ദൂരവും ഇരുട്ടും കാരണം, സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങൾ അവിടെയെത്തുന്നില്ല; അതുകൊണ്ടാണ് രാത്രി സൂര്യനെ കാണാത്തത്. മുകളിൽ, ലക്ഷക്കണക്കിന് കിരണങ്ങളുള്ള സൂര്യൻ അവിടെ നിലകൊള്ളുന്നവനായി കാണപ്പെടുന്നു; ഇങ്ങനെ, സൂര്യൻ പുഷ്കരത്തിന്റെ നടുവിലായിരിക്കുമ്പോൾ. ഒരു മുഹൂർത്തത്തിൽ, സൂര്യൻ ഭൂമിയുടെ മുപ്പതിലൊന്ന് ഭാഗം സഞ്ചരിക്കുന്നു; കണക്കു പ്രകാരം, ആയിരം യോജനങ്ങളുടെ എണ്ണം ഇപ്പൊഴാണ് അറിയേണ്ടത്. അത് ഒരു ലക്ഷത്തി മുപ്പത്തൊന്ന് ആയിരം, അമ്പതിനായിരം, പിന്നെയും മറ്റു കണക്കുകൾ കൂടി ആകുന്നു. ഇതാണ് ഒരു മുഹൂർത്തത്തിൽ സൂര്യന്റെ സഞ്ചാരം; ഈ ക്രമത്തിൽ, അവൻ ദക്ഷിണ ഭാഗത്ത് എത്തുമ്പോൾ. സൂര്യൻ ഒരു മാസം ദക്ഷിണ ഭാഗം സഞ്ചരിക്കുന്നു, വടക്കുഭാഗത്ത് നിന്ന് ആരംഭിച്ച്; പിന്നെ, പുഷ്കരത്തിന്റെ നടുവിൽ, അവൻ ദക്ഷിണയാത്രയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു. മാനസോത്തരയും മേറും തമ്മിലുള്ള അകലം മൂന്നു മടങ്ങാണ്; ദക്ഷിണ ഭാഗത്തിന്റെ വ്യാപ്തി എല്ലാ ദിക്കുകളിലും അറിയുക. ചുറ്റളവിൽ ഒമ്പത് കോടി യോജനങ്ങൾ, കൂടാതെ ഒരു ലക്ഷത്തി നാല്പത്തഞ്ച് ആയിരം കൂടി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഇതാണ് സൂര്യൻ ഒരു ദിവസം, ഒരു രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ദൂരം; ദക്ഷിണ ദിക്കിൽ നിന്ന് തിരിഞ്ഞ് സമവൃട്ടത്തിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ. പാൽക്കടലിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തേക്ക് സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ, സമവൃട്ടത്തിലെ ചുറ്റളവിന്റെ യോജനങ്ങൾ അറിയുക. സമവൃട്ടത്തിന്റെ ചുറ്റളവിൽ മൂന്ന് കോടി യോജനങ്ങൾ, കൂടാതെ ഇരുപത്തിയൊന്ന് ആയിരം ലക്ഷങ്ങൾ കൂടി ആകുന്നു. ചിത്രഭാനു (സൂര്യൻ) ശ്രാവണത്തിൽ വടക്കേ ഭാഗത്തും, ഗോമേധദ്വീപിൽ വടക്കേ ദിക്കിലേക്കാണ് സഞ്ചരിക്കുന്നത്. ഇപ്പോൾ വടക്കേ ഭാഗത്തിന്റെയും ചുറ്റളവിന്റെയും അളവ് അറിയുക; ദക്ഷിണം, വടക്കം, നടുവിലുള്ളതും ക്രമത്തിൽ മനസ്സിലാക്കണം. നടുവിൽ ജരദ്ഗവ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു, എയർാവതം ഏറ്റവും ഉയർന്നതാണ്; വൈശ്വാനര ദക്ഷിണഭാഗത്ത് ആണെന്ന് സത്യമായി പറയുന്നു. നാഗവീതി വടക്കേ വഴി, അജവീതി ദക്ഷിണം; ഇവയും ആശാഢമൂലവും അജവീതിയുടെ മൂന്ന് ആരംഭങ്ങളാണ്. അഭിജിതിന്റെ കിഴക്ക് സ്വാതി, വടക്കേ നാഗവീഥിയിലെ മൂന്ന് നക്ഷത്രങ്ങൾ; അശ്വിനിയും കൃതികയും ദക്ഷിണഭാഗത്തും, മൂന്ന് നക്ഷത്രങ്ങൾ ദക്ഷിണ നാഗവീഥിയായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു. രോഹിണി, ആർദ്ര, മൃഗശീർഷ എന്നീ നക്ഷത്രങ്ങൾ നാഗവീഥിയായി അറിയപ്പെടുന്നു; പുഷ്യ, ആശ്ലേഷ, പുനർവസു എന്നിവ എയർാവതീ വഴിയെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു.