ചന്ദ്രൻ കിഴക്കോട്ട് ഉദിച്ചാൽ, സമുദ്രം എപ്പോഴും നിറയുന്നു; എന്നാൽ ചന്ദ്രൻ അസ്തമിക്കുമ്പോഴും, അവന്റെ കലകൾ കുറഞ്ഞു പോകുമ്പോഴും, സമുദ്രം വളരെ കുറയുന്നു. സമുദ്രം നിറയുമ്പോൾ, അതിലെ വെള്ളം തന്നെ അതിനെ പുനഃപൂരിപ്പിക്കുന്നു; അതിന് കുറയുമ്പോൾ, വെള്ളത്തിന്റെ നഷ്ടവും അതിൽ തന്നെ സംഭവിക്കുന്നു. ചന്ദ്രൻ ഉദിക്കുന്ന സമയത്ത്, അവന്റെ കിരണങ്ങളുമായി സംയോജിച്ചപ്പോൾ, സമുദ്രത്തിലെ വെള്ളം പുഷ്പിച്ചുപോലും വർദ്ധിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ്, ചന്ദ്രൻ ഉദിക്കുമ്പോൾ സമുദ്രം വളരുന്നത്. വെള്ളം അതിന്റെ അളവിൽ മാത്രം വർദ്ധിക്കുകയും കുറയുകയും ചെയ്യുന്നു; ചന്ദ്രന്റെ വളർച്ചയിലും കുറയിലും, ശുക്ലപക്ഷത്തിലും കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലും, സമുദ്രം പുഞ്ചിരിക്കുകയും ചുരുങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു. സമുദ്രത്തിന്റെ വർദ്ധനവും കുറയലും ചന്ദ്രന്റെ വളർച്ചയെയും കുറയലിനെയും അനുസരിച്ചാണ്; അതിന്റെ അളവ് നൂറ്റി പത്ത് പ്ലസ് അഞ്ച് അംഗുലങ്ങൾ (വിരൽ അളവ്) എന്നാണ് പറയുന്നത്. സമുദ്രത്തിലെ വെള്ളത്തിന്റെ വർദ്ധനയും കുറയലും ചന്ദ്രന്റെ കലകളുടെ അനുസരണയിൽ കാണുന്നു; സമുദ്രം രണ്ടുതവണ ചുറ്റപ്പെട്ടതുകൊണ്ടാണ് 'ദ്വീപ' എന്ന പേരും, വെള്ളം വഹിക്കുന്നതുകൊണ്ടാണ് 'ഉദധി' എന്ന പേരും ലഭിക്കുന്നത്. വെള്ളം ഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നത് കൊണ്ടാണ് 'ഗിരയഃ' (പർവതങ്ങൾ) എന്ന പേരും, അതൊക്കെ ഒരുമിച്ച് ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടതുകൊണ്ടാണ് 'പർവതഃ' (പർവതശ്രേണി) എന്ന പേരും ലഭിക്കുന്നത്; ശാകദ്വീപയിൽ 'ശാക' എന്ന പർവതം അതിനാൽ തന്നെ അറിയപ്പെടുന്നു. കുശദ്വീപിൽ, ഭൂമിയുടെ മധ്യത്തിൽ കുശ പുല്ലിന്റെ ഒരു കൂട്ടം ഉണ്ട്; ക്രൗഞ്ചദ്വീപയിൽ, 'ക്രൗഞ്ച' എന്ന പർവതം അതിന്റെ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ശാൽമലദ്വീപയിൽ, മഹാ വൃക്ഷമായ ശാൽമലി ആദരപൂർവം ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു; ഗോമേദദ്വീപിൽ 'ഗോമേദ' പർവതം അതിനാൽ അറിയപ്പെടുന്നു. പുഷ്കരദ്വീപയിൽ, 'പദ്മവത്' എന്ന വറ്റൽ വൃക്ഷം മഹാദേവന്മാർ ആരാധിക്കുന്നു; അത് ബ്രഹ്മാവിന്റെ അംശമായും, അവ്യക്തത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചതായും അറിയപ്പെടുന്നു. അവിടെ, ബ്രഹ്മാ, പ്രാണികളുടെ അധിപൻ, സാദ്ധ്യരോടൊപ്പം വസിക്കുന്നു; അവിടെ, ദേവതകൾ അവനെ ത്രൈത്രിംശതിമഹർഷികളോടൊപ്പം ആരാധിക്കുന്നു. അവിടെ, ആ ദൈവത്തെ ദേവതകളും പ്രധാന മഹർഷികളും ആരാധിക്കുന്നു; ജംബുദ്വീപിൽ നിന്ന് വിവിധതരം രത്നങ്ങൾ ഉരുവാകുന്നു. അവിടെയുള്ള ദ്വീപുകളിൽ, ജനങ്ങൾ, ക്രമത്തിൽ, ധർമ്മത്തിൽ, ബ്രഹ്മചാര്യത്തിൽ, സത്യത്തിൽ, സ്വയംനിയന്ത്രണത്തിൽ ജീവിക്കുന്നു. എല്ലാ ദ്വീപങ്ങളിലും, പ്രദേശങ്ങളുടെ വിവരണപ്രകാരം, ആരോഗ്യവും ആയുസ്സും ഇരട്ടിയും പിന്നെ വീണ്ടും ഇരട്ടിയുമാണ്. അവിടെ, ജനങ്ങളെ സ്വാഭാവികമായി ജ്ഞാനമുള്ളവർ സംരക്ഷിക്കുന്നു; അവർക്കു ഭക്ഷണം എപ്പോഴും സൗകര്യപ്രദമായി ലഭിക്കുന്നു. അവിടെയുള്ള ജനങ്ങൾ ആറു രുചിയുള്ള, വലിയ ശക്തിയുള്ള ഭക്ഷണം ആസ്വദിക്കുന്നു; അതിനപ്പുറം, മഹാനായവൻ പുഷ്കരദ്വീപിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നിലകൊള്ളുന്നു. ശുദ്ധജലസമുദ്രം അതിനെ എല്ലാ ദിശയിലും ചുറ്റുന്നു; ശുദ്ധജലത്തെ ചുറ്റി വളയാകാരത്തിലുള്ള ഒരു പർവതം ഉണ്ട്. അത് 'ലോകാലോക' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു, പ്രകാശവും അപ്രകാശവും ഉള്ളതായും; അവിടെ വെളിച്ചവും ഇരുട്ടും ഉണ്ട്, അതിനപ്പുറം പൂർണ്ണമായ അന്ധകാരമാണ്. ഭൂമിയുടെ വിസ്തീർണ്ണം ലോകത്തിന്റെ പകുതിയാണ്, പുറത്തു ചുറ്റപ്പെട്ടതും, അതിന്റെ ചുറ്റും വലിയ ജലശരീരത്തിൽ പൊതിഞ്ഞതുമാണ്. വെള്ളം, ഭൂമിയെക്കാൾ പത്തു തവണ വലുതാണ്; അതു ഭൂമിയെ എല്ലാ ദിശയിലും സംരക്ഷിക്കുന്നു; തീ, വെള്ളത്തെക്കാൾ പത്തു തവണ വലുതാണ്, അതു എല്ലായിടത്തും വെള്ളം നിലനിൽക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. വായു, തീയെക്കാൾ പത്തു തവണ വലുതാണ്; അതു പ്രകാശഭാഗത്തെ നിലനിൽക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു; വായു വളയാകാരവും അറ്റവും ഉള്ളതും, ഭൗതികഘടകങ്ങളെ ചുറ്റി നിലനിൽക്കുന്നു. ആകാശം, വായുവിനെക്കാൾ പത്തു തവണ വലുതാണ്; അതു ഭൗതികഘടകങ്ങളെ നിലനിൽക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു; പ്രഥമഘടകം ആകാശത്തെ നിലനിൽക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു, അതു പത്തു തവണ വലുതാണ്. മഹാഭൂതങ്ങൾ, പ്രഥമഘടകത്തെക്കാൾ പത്തു തവണ വലുതാണ്; മഹത്വത്തിന്റെ തത്വം അനന്തമായ അവ്യക്തത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നു. നിലനിൽക്കുന്നവയും നിലനിൽക്കുന്നതും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിൽ, ഈ മാറ്റങ്ങൾ ഉരുവാകുന്നു; ഭൂമി മുതലായവ മാറ്റങ്ങൾ ആണ്, ഓരോന്നും മറ്റൊന്നിൽ പരിമിതമാണ്. അവ തമ്മിൽ പരസ്പരമേറിയവയും ഒന്നിനൊന്ന് ചേർന്നവയും ആണ്; അങ്ങനെ, പരസ്പരം ഉദിക്കുമ്പോൾ, പരസ്പരം നിലനിൽക്കുന്നു. അവ പരസ്പരം ചേർന്ന് നിലനിൽക്കുന്നു; വ്യത്യാസമില്ലാത്തവ നിലനിൽക്കുന്നു, വ്യത്യാസങ്ങൾ പരസ്പരചേരലിൽ നിന്ന് ഉരുവാകുന്നു. ഭൂമി മുതലായവ, വായു വരെ, അവിടെ പരിമിതമാണ്; ഭൗതികഘടകങ്ങൾക്കപ്പുറം, എല്ലായിടത്തും പൂർണ്ണമായ അന്ധകാരമാണ്. അതുപോലെ, ആകാശത്തിലെ വെളിച്ചം മുഴുവൻ പരിമിതമാണ്; വലിയ കലശത്തിൽ ചെറിയ കലശങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നപോലെ. അവ പരസ്പരം ഇല്ലെങ്കിലും, ഒന്നിനൊന്ന് ആശ്രയിച്ചാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്; അങ്ങനെ, ആകാശത്തിലെ വെളിച്ചത്തിന് വിഭജനങ്ങൾ ഉണ്ട്, ചിലത് ഉള്ളിൽ, ചിലത് പുറത്താണ്. ഈ തത്വങ്ങൾ ഓരോന്നും മറ്റൊന്നിനേക്കാൾ മേലാണ്; ഈ തത്വങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നത്രയും സൃഷ്ടി നിലനിൽക്കുന്നു. ഇവിടെ, ഭൗതികഘടകങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ജീവികളുടെ ഉരുവാക്കൽ നടക്കുന്നു; ഘടകങ്ങൾ ഇല്ലെങ്കിൽ, ഫലങ്ങൾ ഉരുവാകില്ല. അങ്ങനെ, പരിമിതമായ വിഭജനങ്ങൾ ഫലമായാണ് ഓർക്കപ്പെടുന്നത്; മഹത്വതത്വം മുതലായവയുടെ വിഭജനങ്ങൾ കാരണമായാണ്. ഈ ഭൂമിയുടെ ക്രമീകരണം, ഏഴു ദ്വീപുകളും സമുദ്രങ്ങളും, എന്നിൽ ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു; അതിന്റെ യഥാർത്ഥ ക്രമീകരണം ഞാൻ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു. അവയുടെ വിസ്തീർണ്ണവും വളയാകാരവും, സംഖ്യയും, പ്രധാനം എന്ന സർവവിശ്വരൂപത്തിന്റെ പ്രത്യേക ഭാഗത്തിന്റെ അളവും വിവരിച്ചു. അങ്ങനെ, ക്രമീകരണം ഞാൻ ശരിയായി വിശദീകരിച്ചു; ഇത്രയേറെ മാത്രം ഈ ക്രമീകരണത്തെക്കുറിച്ച് കേൾക്കേണ്ടതുണ്ട്, രാജാവേ. ഇപ്പോൾ ഞാൻ സൂര്യനും ചന്ദ്രനും നടത്തുന്ന ഗതിയെ വിവരിക്കും; സൂര്യനും ചന്ദ്രനും പ്രകാശിക്കുന്നത്രയും, ഞാൻ പറയാം. ഏഴു ദ്വീപുകളും സമുദ്രങ്ങളും, ഭൂഖണ്ഡങ്ങളുടെ വിസ്തീർണ്ണവും പ്രകാശിക്കുന്നു; ഇതിന് പുറത്ത്, ഭൂമിയുടെ പകുതി വിസ്തീർണ്ണം മാത്രമാണ്. അവയുടെ വളയം, സൂര്യനും ചന്ദ്രനും വെളിപ്പെടുത്തുന്നു; ജ്ഞാനികൾ പ്രകാരം, ആകാശത്തിന്റെ വളയവും വിസ്തീർണ്ണവും അവയുടെതോടു സമമാണ്. സൂര്യൻ, തന്റെ പ്രകാശത്താൽ, മൂന്ന് ലോകങ്ങളിൽ വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു; അതിന്റെ പ്രകാശവും, താഴെയിറങ്ങലും കാരണം, 'രവി' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. വീണ്ടും, ചന്ദ്രനും സൂര്യനും അളവ് ഞാൻ പറയാം; അവയുടെ മഹത്വം കൊണ്ടാണ് ഈ സന്ദർഭത്തിൽ 'മഹത്വം' എന്ന വാക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നത്.