പർവ്വതങ്ങളുടെ അടിത്തറകളാൽ ആ പ്രദേശം രണ്ടായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; അതിന്റെ തെക്കേഭാഗം ധാതകീഖണ്ഡം എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്. അതിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് കുമുദം എന്ന ഉത്തമമായ രണ്ടാമത്തെ പ്രദേശം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഈ രണ്ടു ജനസംഖ്യയുള്ള പ്രദേശങ്ങളാണ് ഗോമേദയുടെ വ്യാപ്തി. ഇനി ഞാൻ ഏഴാമത്തെയും ഏറ്റവും ഉത്തമവുമായ ദ്വീപിനെ കുറിച്ച് വിവരിക്കാം. അതിനെ ചുറ്റിയുള്ള സമുദ്രം ഇരുപതിരണ്ടു തവണ ഗോമേദയേക്കാൾ വലുതാണ്, അതിൽ ഇക്കൂട്ടത്തിൽ പഞ്ചസാരനീർ സമുദ്രം. പുഷ്കര എന്ന ദ്വീപ് അതിനെ വളയമായി ചുറ്റിയിരിക്കുന്നു; പുഷ്കരയുടെ ഉള്ളിലായി, ചിത്രവര്ണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതമായ, മഹത്തായ ചിത്രസാനു എന്ന പർവ്വതം നിലകൊള്ളുന്നു. രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട കുന്തലങ്ങളുമായി, കല്ലുകളുടെ ശൃംഖലകളാൽ രൂപംകൊണ്ട വലിയ ചിത്രസാനു പർവ്വതം ദ്വീപിന്റെ കിഴക്കേഭാഗത്ത് നില്ക്കുന്നു. ഇത് ഇരുപത്തേഴായിരം ചുറ്റളവിൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു, ഇരുപത്തിനാലു യോജന ഉയരത്തിൽ ഉയർന്നിരിക്കുന്നു, അതിന് മഹത്തായ ശക്തിയുണ്ട്. ദ്വീപിന്റെ പടിഞ്ഞാറേ ഭാഗത്ത്, തീരത്തോട് ചേർന്ന്, മുന് ചന്ദ്രനെപ്പോലെ ഉയരുന്ന മാനസ പർവ്വതം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അതിന്റെ ഉയരം അമ്പത്തൊന്ന് ആയിരത്തിരണ്ടര യോജനയാണ്; അതിന്റെ പുത്രൻ മഹാവീതയാണ് പടിഞ്ഞാറേ ഭാഗത്തിന്റെ രക്ഷകൻ. പർവ്വതത്തിന്റെ കിഴക്കേ ഭാഗത്തും പ്രദേശം രണ്ടായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; പുഷ്കരയെ ചുറ്റി മധുരജലസമുദ്രം വളയമായി നില്ക്കുന്നു. അതിന്റെ വീതിയും ചുറ്റളവും ഗോമേദയേക്കാൾ ഇരട്ടിയാണ്; ആ പ്രദേശങ്ങളിൽ മനുഷ്യർ മുപ്പതിനായിരം വർഷം ജീവിക്കുന്നു. അവർക്കു ജീവിതത്തിൽ പിന്നോട്ടുപോകൽ ഇല്ല; അതാണ് അവരിൽ സ്വാഭാവികം. ആരോഗ്യവും സമ്പന്നമായ സന്തോഷവും മനസ്സിന്റെ പരിപൂർണതയും അവർക്കുണ്ട്. ആ മൂന്നുദ്വീപുകളിലും എവിടെയും സന്തോഷം, ആയുസ്സ്, സൗന്ദര്യം എന്നിവ സമാനമായി കാണാം; അവരിൽ ആരും താഴ്ന്നവരോ ഉയർന്നവരോ അല്ല, എല്ലാവരും ശക്തിയിലും രൂപത്തിലും തുല്യരാണ്. അവിടെ കൊലയാളിയോ കൊല്ലപ്പെടുന്നവനോ ഇല്ല; അസൂയ, ഇർഷ്യ, ഭയം, മോഹം, കപടം, ദ്വേഷം, മമത എന്നിവ അവിടെ ഇല്ല. സത്യം-അസത്യം, ധർമ്മം-അധർമ്മം, വർണ്ണം, ആശ്രമം, കൃഷി, വ്യാപാരം, പശുപാലനം എന്നിവയും അവിടെ കാണുന്നില്ല. ത്രയീ വേദം, ശിക്ഷാ ശാസ്ത്രം, സേവനം, ശിക്ഷ എന്നിവയും അവിടെ ഇല്ല; മഴ, നദികൾ, തണുപ്പ്, ചൂട് എന്നിവയും അവിടെ ഇല്ല. പർവ്വതങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഉറവുകളും ജലസ്രോതസ്സുകളും അവിടെ ഉണ്ട്; അവിടുത്തെ കാലം ഉത്തരകുരുവിനോടു തുല്യമാണ്. എവിടെയും കാലം സുഖകരമാണ്, വൃദ്ധാപ്യദുഃഖമില്ല; ധാതകീഖണ്ഡത്തിലും മഹാവീതയിലും സൃഷ്ടി നടക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ഏഴു ദ്വീപുകളും അവയെ ചുറ്റിയുള്ള ഏഴു സമുദ്രങ്ങളും പരസ്പരം വളയമായി നില്ക്കുന്നു; ഓരോ ദ്വീപിനടുത്തുള്ള സമുദ്രം അതിനോട് സാമ്യമുള്ളതാണ്. ദ്വീപുകളും സമുദ്രങ്ങളും പരസ്പരം വർദ്ധിച്ചുവരുന്നതാണ് മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്; ഒരു സമുദ്രത്തിൽ നിന്നു മറ്റൊന്നിലേക്കു ജലം ഒഴുകുന്നതിനാലാണ് അതിന് 'സമുദ്ര' എന്ന പേര്. ആ പ്രദേശങ്ങളിൽ ঋഷിമാർ പറഞ്ഞതുപോലെ ঋതുക്കളുണ്ട്; നാലു തരം ജീവികളും അവിടെ ഉണ്ട്; ঋതുക്കൾ സുഖകരമാണ്, മഴ അവിടെ പറഞ്ഞതുപോലെ പെയ്യുന്നു. ചന്ദ്രൻ കിഴക്കിൽ ഉദിക്കുമ്പോൾ സമുദ്രം എല്ലായ്പ്പോഴും നിറയുന്നു; ചന്ദ്രൻ അസ്തമിക്കുമ്പോഴും ക്ഷയിക്കുമ്പോഴും സമുദ്രം വളരെ കുറയുന്നു. സമുദ്രം നിറയുമ്പോൾ, അതിൽ ജലം സ്വയം പുനഃപൂരിപ്പിക്കുന്നു; കുറയുമ്പോൾ, ജലക്ഷയം അതിൽ തന്നെയാണ് സംഭവിക്കുന്നത്. ചന്ദ്രന്റെ കിരണങ്ങൾക്കു കൂട്ടായ്മയാൽ ജലങ്ങൾ പുഷ്പിക്കുന്നു; അങ്ങനെ തന്നെ, ചന്ദ്രൻ ഉദിക്കുമ്പോൾ സമുദ്രം വർദ്ധിക്കുന്നു. ജലങ്ങൾ അളവിൽ കൂടുതലോ കുറവോ ആകുന്നില്ല; വെളുത്തപക്ഷത്തിലും കറുത്തപക്ഷത്തിലും, waxing, waning സമയങ്ങളിൽ, അവ വർദ്ധിക്കുകയും ചുരുങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു. സമുദ്രത്തിന്റെ വർദ്ധനയും കുറയലും ചന്ദ്രന്റെ വളർച്ചക്കും ക്ഷയത്തിനും അനുസൃതമാണ്; അളവിൽ അത് നൂറും പത്തും അഞ്ചും അങ്കുലങ്ങളാണ്. സമുദ്രജലങ്ങളുടെ വർദ്ധനയും കുറയലും ചന്ദ്രനിരൂപണത്തിൽ കാണാം; രണ്ട് തവണ വളയപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതിനാൽ അതിന് 'ദ്വീപ' (ദ്വീപ്) എന്നും, ജലം ഉൾക്കൊള്ളുന്നതിനാൽ 'ഉദധി' (സമുദ്രം) എന്നും പറയുന്നു. അവ ശോഷിക്കപ്പെടുന്നതിനാൽ 'ഗിരയഃ' (പർവ്വതങ്ങൾ) എന്നും, ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെടുന്നതിനാൽ 'പർവതഃ' (പർവ്വതശൃംഖല) എന്നും വിളിക്കുന്നു; ശാകദ്വീപിൽ ശാക എന്ന പർവ്വതമാണ്. കുശദ്വീപിൽ, മധ്യഭാഗത്ത് കുശ പുല്ലിന്റെ ഒരു കൂട്ടം ഉണ്ട്; ക്രൗഞ്ചദ്വീപിൽ, അതിന്റെ പേരിൽ ക്രൗഞ്ച പർവ്വതം. ശാൽമലദ്വീപിൽ, മഹത്തായ ശാൽമലി വൃക്ഷം ആരാധ്യമാണ്; ഗോമേദയിൽ, ഗോമേദ പർവ്വതം അതിന്റെ പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. പുഷ്കരദ്വീപിൽ, പട്മവത് എന്ന വടവൃക്ഷം പ്രസിദ്ധമാണ്; അതു മഹാദേവന്മാർ ആരാധിക്കുന്നതാണ്, അപ്രകൃതിയിൽ ജനിച്ച ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഭാഗമാണ്. അവിടെ സൃഷ്ടികളുടെ അധിപനായ ബ്രഹ്മാ സാദ്ധ്യന്മാരോടൊപ്പം വസിക്കുന്നു; അവിടെ ദേവന്മാർ മുപ്പത്തിമൂന്നു മഹർഷിമാരോടൊപ്പം അവനെ ആരാധിക്കുന്നു. അവിടെ ആ ദൈവത്തെ ദേവന്മാരും പ്രധാന മഹർഷിമാരും ആരാധിക്കുന്നു; ജംബുദ്വീപിൽ നിന്ന് വിവിധവകയിലെ രത്നങ്ങൾ ഉത്ഭവിക്കുന്നു. ആ ദ്വീപുകളിലൊക്കെയും, ജനങ്ങൾ ക്രമമായി നേരത്തോടും ബ്രഹ്മചര്യത്തോടും സത്യത്തോടും ആത്മനിയന്ത്രണത്തോടും കൂടി ജീവിക്കുന്നു. അവിടെ ആരോഗ്യവും ആയുസ്സും ഓരോ ദ്വീപിലും മുൻപത്തേതിനേക്കാൾ ഇരട്ടിയും പിന്നെയും ഇരട്ടിയുമാണ്. അവിടെ ജനങ്ങൾ സ്വാഭാവികമായി ജ്ഞാനികളാൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു; അവർക്കു ഭക്ഷണം എപ്പോഴും എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യമാണ്. അവിടെ ആറു രുചിയുള്ള, ശക്തിയുള്ള ഭക്ഷണങ്ങൾ അവർ ആസ്വദിക്കുന്നു; അതിന്റെ അപ്പുറം, മഹത്തായത് പുഷ്കരയെ വളയമായി ചുറ്റിയിരിക്കുന്നു. മധുരജലസമുദ്രം അതിനെ എല്ലാ ദിശകളിലും വളയമായി ചുറ്റുന്നു; അതിനേക്കാൾ പുറത്തു വളയമായ ഒരു വട്ടപർവ്വതം ഉണ്ട്. അത് ലോകാലോകം എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്, പ്രകാശവും അപ്രകാശവും ഉള്ളത്; അവിടെ വെളിച്ചവും ഇരുട്ടും ഉണ്ട്, അതിനപ്പുറം പരിപൂർണമായ അന്ധകാരം മാത്രം. ഭൂമി ലോകത്തിന്റെ പാതിയാണ്, പുറത്തു വശം പരിമിതമാണ്, അതിനെ ചുറ്റി വലിയ ജലശരീരം വളയമായി നില്ക്കുന്നു. ജലം ഭൂമിയേക്കാൾ പത്തു മടങ്ങ് കൂടുതലാണ്, ഭൂമിയെ എല്ലാ ദിശകളിലും സംരക്ഷിക്കുന്നു; ജലം പത്തു മടങ്ങ് കൂടുതലുള്ള അഗ്നിയാണ് ജലത്തെ നിലനിർത്തുന്നത്.