ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ, ഞാൻ ഇപ്പോൾ ദ്വീപുകളുടെ പ്രദേശങ്ങൾക്കും അവയുടെ അതിശയങ്ങളുടെയും കഥ വിവരിക്കാം. കൌഞ്ച ദ്വീപിന്റെ പ്രദേശം കുശല എന്നാണറിയപ്പെടുന്നത്, വാമനന്റെ പ്രദേശം മനോനുഗ എന്നാണ് പേരുള്ളത്. മനോനുഗയ്ക്ക് അപ്പുറം ഉഷ്ണ എന്ന മൂന്നാമത്തെ പ്രദേശം, അതിനെത്തുടർന്ന് പാവനക എന്ന പ്രദേശവും അതിന് അപ്പുറം അന്ധകാരക എന്ന പ്രദേശവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അന്ധകാരക പ്രദേശത്തിനു ശേഷമാണ് മുനിദേശ, അതിനപ്പുറം ദുന്ദുഭിസ്വന എന്ന സ്ഥലവും ഉണ്ട് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ഈ പ്രദേശങ്ങളിലേയ്ക്ക് എത്തുമ്പോൾ, അവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ ശുദ്ധരും ഭൂരിഭാഗവും ഉജ്ജ്വലവരുമാണ്; അവിടുത്തെ സിദ്ധന്മാരും ചരണമാരും ചേർന്നിരിക്കുന്നു. ഓരോ പ്രദേശത്തും ഒഴുകുന്ന നദികൾ പുണ്യവതികളാണെന്നും അവയെക്കുറിച്ച് ശ്രുതികളുണ്ട്. ഗൗരി, കുമുദ്വതി, സംധ്യ, രാത്രി, മനോജവാ, ഖ്യാതി, പുണ്ഡരീകാ, ഗംഗാ—ഇവയെല്ലാം ഏഴു പ്രധാന നദികളായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു. ഇവയുടെ തീരങ്ങളിലും സമീപത്തും ആയിരക്കണക്കിന് മറ്റ് നദികൾ ഒഴുകുന്നു; ഈ നദികൾ വളരെ സമൃദ്ധവും ജലസമ്പന്നവുമാണ്. ഈ പ്രദേശങ്ങളുടെ സ്വഭാവം മുഴുവനും, അവയുടെ അനന്തരക്രമത്തിൽ, നൂറുകണക്കിന് വർഷങ്ങൾകൊണ്ടും വിശദമായി വിവരിക്കാൻ കഴിയില്ല. ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ ജീവികളുടെ സൃഷ്ടിയും നാശവും എങ്ങനെയെന്ന് ഞാൻ ഇനി വിശദീകരിക്കാം; ശാല്മലീ ദ്വീപിനെ കുറിച്ച് കേൾക്കൂ. ശാല്മലീ ദ്വീപ് കൌഞ്ച ദ്വീപിനെക്കാൾ ഇരട്ടിയായ വിസ്തൃതിയുള്ളതും തൈരും വെള്ളവും കലർന്ന സമുദ്രം ചുറ്റിപ്പറ്റിയുമാണ്. അവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ ധാർമ്മികരും, അവർ ദീർഘകാലം ജീവിക്കുകയും, ക്ഷാമം ഒരിക്കലും അനുഭവിക്കാറില്ല; കാരണം, അവർ ഭൂമിയുടെ ശക്തിയും ഊർജ്ജവും ഉൾക്കൊണ്ടവരാണ്. ആദ്യം സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന സുമനാ എന്ന പർവതം അവിടെ കാണാം; മദ്ധ്യത്തിൽ മഞ്ഞ നിറമുള്ള ഒരു പർവതവും, അതിനുശേഷം പാത്രങ്ങളാൽ നിർമ്മിതമായ മറ്റൊരു പർവതവുമുണ്ട്. സർവസുഖ എന്ന ദൈവിക ഔഷധങ്ങൾ നിറഞ്ഞ മൂന്നാമത്തെ പർവതം അവിടെ കാണാം; തേനീച്ചയുടെ ചിറകുപോലെയുള്ള സ്വർണ്ണപർവതവും അതോടൊപ്പം. വലിയ ദിവ്യമായ രോഹിത എന്ന പർവതം അവിടെ ഉണ്ട്; അതിന്റെ ശിഖരം അതിമനോഹരവും പ്രസന്നവുമാണ്. ആ പ്രദേശം സന്തോഷവും, സമൃദ്ധിയും നൽകുന്ന, പ്രൗഡിയും സൗഖ്യവും നിറഞ്ഞതുമാണ്. മൂന്നാമത്തെ രോഹിത, രോഹിണ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമാണ്; അവിടെ അനേകം രത്നങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നു, അവയെ ദൈവരാജാവ് ഇന്ദ്രൻ തന്നെയാണ് സംരക്ഷിക്കുന്നത്. പ്രജാപതി അവിടെ സന്നിഹിതനായി സന്തോഷത്തോടെയാണ് എല്ലാം ക്രമീകരിക്കുന്നത്. അവിടെ മേഘങ്ങൾ മഴയൊഴുക്കാറില്ല, അതുപോലെ തന്നെ അത്യന്തം തണുപ്പോ ചൂടോ ഇല്ല. ആ മൂന്നു ദ്വീപുകളിലും വർണ്ണം, ആശ്രമം തുടങ്ങിയവയേക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നതില്ല; ഗ്രഹങ്ങളോ, ചന്ദ്രനോ അവിടെ ഇല്ല, അസൂയ, ദ്വേഷം, ഭയം എന്നിവയും അവിടെ ഇല്ല. അവിടെ സസ്യങ്ങൾ, ജലസ്രോതസ്സുകൾ, പർവതസ്രോതസ്സുകൾ എല്ലാം സമൃദ്ധമായിരിക്കുന്നു; ആറു രുചികളുള്ള ഭക്ഷ്യങ്ങൾ സ്വയം അവർക്കായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. അവിടുത്തെ ജനങ്ങളിൽ ഉയരവും താഴ്വുമോ, ലോഭവും ആസ്വാദ്യവും ഇല്ല; എല്ലാവരും ആരോഗ്യവാന്മാരും, ശക്തിയുള്ളവരും, പരിപൂർണ്ണമായ സന്തോഷം അനുഭവിക്കുന്നവരുമാണ്. അവിടെ ജനങ്ങൾ മുപ്പതിനായിരം വർഷം മനസ്സിന്റെ പരിപാകത്തിൽ നിലകൊണ്ട്, സന്തോഷവും, ദീർഘായുസും, സൗന്ദര്യവും, ധർമ്മവും, ഭോഗവും അനുഭവിക്കുന്നു. ശാല്മലിയുടെ അറ്റത്തുള്ള മൂന്നു ദ്വീപുകളിലും ഈ ക്രമം മനസ്സിലാക്കണം; ശാല്മലിയുടെ അറ്റത്തുള്ള ദ്വീപുകളുടെ പുണ്യമായ ക്രമം ഇങ്ങനെ വിശദീകരിക്കപ്പെട്ടു. ശാല്മലി ദ്വീപ് വൃത്താകൃതിയിലുള്ളതും ചക്രംപോലെ ചുറ്റപ്പെട്ടതുമാണ്; അതിനെ ചുറ്റി സൂരോദ സമുദ്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു, അതിന്റെ വിസ്തൃതി ശാല്മലിയുടെ ഇരട്ടിയാണ്. ഇനി ഞാൻ ആറാമത്തെ ദ്വീപായ ഗോമേദകയെ വിശദീകരിക്കാം, മഹർഷിമാരേ; സൂരോദ സമുദ്രം ഗോമേദക ദ്വീപ് ചുറ്റി നിലകൊള്ളുന്നു. അതിന്റെ വിസ്തൃതി ശാല്മലിയുടെ ഇരട്ടിയാണ്. ആ ദ്വീപിൽ രണ്ട് അതിശയകരമായ പർവതങ്ങൾ ഉണ്ട്. ആദ്യപർവതം സ്വാഭാവികമായ അഞ്ജനത്തിൽ നിന്നുള്ള സുമനാ എന്ന പേരിലാണ്; രണ്ടാമത്തേത് കുമുദ എന്നാണറിയപ്പെടുന്നത്, എല്ലാ ഔഷധസസ്യങ്ങളും നിറഞ്ഞതാണത്. ഈ ദ്വീപ് ശുദ്ധസ്വർണ്ണത്തിൽ നിർമ്മിതമായതുപോലെ മനോഹരവും, മഹത്വവുമാണ്; ഗോമേദക ദ്വീപിനെ മധുരജല സമുദ്രം ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്നു. ആറാം സമുദ്രം സൂരോദയേക്കാൾ ഇരട്ടിയാണത്രേ; അവിടെ ധാതകിയും കുമുദനും, ഹവ്യന്റെ പുത്രന്മാരായ ഇവർ, വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ആദ്യപ്രദേശം സൗമന എന്നാണറിയപ്പെടുന്നത്, അത് ധാതകി വിഭാഗമായാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഗോമേദ പ്രദേശം സർവസുഖപ്രദമായാണ് ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്; രണ്ടാമത്തേത് കുമുദ പ്രദേശം, കുമുദയുടെ രണ്ടാം ഭാഗമാണ്. ഈ രണ്ട് പർവതങ്ങൾ വൃത്താകൃതിയിലാണ്, ശേഷിച്ചവ എല്ലാം ഉയർന്നവയാണ്; ദ്വീപിന്റെ കിഴക്കേ ഭാഗത്ത് സുമനാ പർവതം നിലകൊള്ളുന്നു. അതിന്റെ അടിത്തറ കിഴക്കുനിന്ന് പടിഞ്ഞാറുവരെ സമുദ്രം വരെ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; പടിഞ്ഞാറ് കുമുദ പർവതം സമാനമായ രീതിയിൽ ഉണ്ട്. ഈ പർവതങ്ങളാൽ ആ പ്രദേശം രണ്ടായി വിഭജിക്കപ്പെടുന്നു; ദ്വീപിന്റെ തെക്കേ പകുതി ധാതകിഖണ്ഡം എന്നാണറിയപ്പെടുന്നത്. കുമുദ പ്രദേശം അതിന്റെ വടക്കേ ഭാഗത്ത് ഉന്നതമായ രണ്ടാമത്തെ പ്രദേശമാണ്; ഈ രണ്ട് ജനാവാസപ്രദേശങ്ങൾ ചേർന്ന് ഗോമേദയുടെ വിസ്തീർണ്ണമാകുന്നു. ഇനി ഞാൻ ഏഴാമത്തെയും ഏറ്റവും ഉന്നതവുമായ ദ്വീപിനെ വിവരിക്കാം; അതിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്ന സമുദ്രം ഇക്കരശ്ശിനീർ കൊണ്ടുള്ളതും, അതിന്റെ വിസ്തൃതി ഗോമേദയുടെ ഇരട്ടിയുമാണ്. അതിനെ ചുറ്റി പുഷ്കര ദ്വീപ് നിലകൊള്ളുന്നു, അതിനകത്ത് മനോഹരമായ ചിത്രസാനു പർവതം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കൃതമായ ശിഖരങ്ങളോടുകൂടിയ, ശിലാജാലങ്ങളിൽ നിന്നുണ്ടായ വലിയ ചിത്രസാനു പർവതം ദ്വീപിന്റെ കിഴക്കേ പകുതിയിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. അതിന്റെ വിസ്തൃതി ഇരുപത്തേഴായിരം യോജനങ്ങളോളം വൃത്താകൃതിയിലാണ്, ഉയരത്തിൽ ഇരുപത്തിനാലു യോജനവും അതികായത്വവുമാണ്. ദ്വീപിന്റെ പടിഞ്ഞാറേ ഭാഗത്ത് മാനസ പർവതം ഉണ്ട്, അതിനടുത്ത് തീരത്താണ് അത് നിലകൊള്ളുന്നത്, പഴയ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ ഉയർന്നതാണ്. അതിന്റെ ഉയരം അമ്പത്തൊന്ന് ആയിരം യോജനത്തോളം; അതിന്റെ പുത്രനായ മഹാവീത പടിഞ്ഞാറേ ഭാഗത്തിന്റെ രക്ഷകനാണ്. പർവതത്തിന്റെ കിഴക്കേ ഭാഗം രണ്ടായി വിഭജനമാണ്; പുഷ്കര ദ്വീപിനെ മധുരജല സമുദ്രം ചുറ്റിയിരിക്കുന്നു. അതിന്റെ വീതിയും പരിധിയും ഗോമേദയുടെ ഇരട്ടിയാണ്. ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ മനുഷ്യർ മുപ്പതിനായിരം വർഷം ജീവിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ദ്വീപുകളും അവയുടെ അതിശയങ്ങളും, പ്രകൃതിയും, ജനങ്ങളും, സമൃദ്ധിയും, ദൈവികതയും ക്രമമായി വിവരണം ചെയ്തു.