ഭഗീരഥന്റെ മഹത്തായ തപസ്സിന് തൃപ്തനായ ശിവൻ, ഗംഗയെ ഭൂമിയിലെത്തിക്കാൻ തന്റെ ക്രോധം നിയന്ത്രിച്ച്, ബ്രഹ്മാവിന്റെ വാക്കുകൾ ഓർത്ത് ഗംഗയെ തന്റെ ശക്തിയാൽ പിടിച്ചു, പിന്നീട് അവളെ വിട്ടയച്ചു. ഭഗീരഥന്റെ തപസ്സിന്റെ ഫലമായി, ഗംഗയെ ഏഴു ശാഖകളായി പുറത്തുവിട്ടു. അതിൽ മൂന്നെണ്ണം കിഴക്കോട്ടും, മറ്റുമൂന്നെണ്ണം പടിഞ്ഞാറോട്ടും ഒഴുകി, ഗംഗയുടെ ഈ മൂന്നുവഴികൾ ഏഴു ചാനലുകളായി വിഭജിച്ചു. കിഴക്കോട്ട ഒഴുകിയവ: നളിനി, ഹ്ലാദിനി, പാവനി; പടിഞ്ഞാറോട്ട: സീത, ചക്ഷു, സിന്ധു. ഏഴാമത്തെ, അനുഗാ എന്നറിയപ്പെടുന്നവ, ഭഗീരഥനെ പിന്തുടർന്ന് തെക്കോട്ട പോയി; അതിനാൽ ഭാഗീരഥി എന്ന ഗംഗ, ദക്ഷിണ സമുദ്രത്തിൽ ചേർന്നു. ഹിമാഹ്വയ എന്ന ദേശത്തെ ഈ ഏഴു പുണ്യനദികൾ ഒഴുകി, ബിന്ദുസരസിൽ നിന്നു ജനിച്ച ഏഴു ദേഹങ്ങൾ അവിടെ ഉലവുണ്ടാക്കി. അവിടത്തെ മ്ലേച്ചർ, അവരുടെ കുരുക്കും, റൗദ്രരും, ബർബറരും, യവനരും, ഖസരും, പുളികരും, കുലത്തരും, അങ്കലോക്യരും തുടങ്ങിയവരും, ഹിമാലയത്തിലൂടെ ഗംഗ വിഭജിച്ച് ദക്ഷിണ സമുദ്രത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു. വീരമരുസ്, കാലികസ്, ശൂലികസ്, തുകരസ്, ബർബറസ്, പഹ്ലവസ്, പാരദസ്, ശകസ്, ചക്ഷു നദി എന്നിവയും, ദരദസ്, ഉർജഗുസ്, ഗാന്ധാരസ്, ഔരസസ്, കുഹുസ് എന്നിവയും, ശിവപൗരസ്, ഇന്ദ്രമരുസ്, വസതീസ്, സൈന്ധവസ്, ഉർവസസ്, ബർബസ്, കുപഥസ്, ഭീമസ്, റോമകസ്, ശുനാമുഖസ്, ഉർധമരുസ്, സിന്ധു നദി പോഷിപ്പിക്കുന്നവർ, ഗാന്ധർവസ്, കിന്നരസ്, യക്ഷസ്, രാക്ഷസ്, വിദ്യാധരസ്, നാഗസ്, കലാപാഗാമകസ്, കിംപുരുഷസ്, മനുഷ്യർ, കിരാതസ്, പുലിന്ദസ്, കുറുസ്, ഭാരതസ്, പാഞ്ചാലസ്, കൗശികസ്, മത്സ്യസ്, മാഗധസ്, അങ്കസ്, ബ്രഹ്മോത്തരസ്, വംഗസ്, താമ്രലിട്ടസ് എന്നിവ—all ഈ മഹത്തായ ജനങ്ങൾ ഗംഗയുടെ പുണ്യജലത്തിൽ പോഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ, വിന്ധ്യപർവ്വതം ഗംഗയെ തടഞ്ഞതോടെ, അവൾ ദക്ഷിണ സമുദ്രത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. പിന്നീട്, ഗംഗയുടെ പുണ്യവും ആനന്ദവും കിഴക്കോട്ട ഒഴുകി, ചുറ്റുമുള്ള ദേശങ്ങളും നിഷാദരെയും ഒഴുക്കി. അതുപോലെ, മീനക്കാർ, റിഷികർ, നളിമുഖർ, കേക്കരർ, ഏകർണവർ, കിരാതർ എന്നിവയും ഗംഗയുടെ ജലത്തിൽ മുങ്ങി. കലഞ്ജരർ, വികർണർ, കുഷികർ, സ്വർഗ്ഗലോകത്തും ഭൂമിയിലും താമസിക്കുന്നവർ, ഗംഗയെ ചുറ്റി സമുദ്രം വരെ എത്തി. പിന്നീട്, നളിനി നദി കിഴക്കോട്ട പോയി, കടക്കാൻ കഴിയാത്ത വഴികളും, ഇന്ദ്രദ്യുമ്നയുടെ തടാകങ്ങളെയും ഒഴുക്കി. അതുപോലെ, കഠിന പ്രദേശങ്ങളും, വേത്ര-ശങ്കു വഴികളും, ഉജ്ജാനയും, കമരുസും കടന്ന്, കുതാ പുല്ല് നിറഞ്ഞ ദേശങ്ങളിൽ എത്തി. ഇന്ദ്രദ്വീപത്തിന് സമീപം, നളിനി ഉപ്പു സമുദ്രത്തിൽ ചേർന്നു. അതിനുശേഷം, പാവനി നദി വേഗത്തിൽ കിഴക്കോട്ട പോയി, ടോമരർ, ഹംസവഴികൾ, കിഴക്കൻ ദേശങ്ങൾ, പലപർവ്വതങ്ങൾ തകർത്ത്, കർണപ്രാവരാണം, അശ്വമുഖർ എന്നിവിടങ്ങളിൽ എത്തി. മേരു പർവ്വതം ജലത്തിൽ മുങ്ങി, വിദ്യാധരർ വരെ എത്തി, വലിയ ഷൈമി പ്രദേശത്തിലെ തടാകത്തിൽ ചേർന്നു. നൂറുകണക്കിന് മറ്റു നദികളും, അവയുടെ ഉപനദികളും, ഇവയുമായി ചേരുന്നു; അവിടെയാണ് ഇന്ദ്രൻ മഴ പെയ്യുന്നത്. വംശൗകസാ നദിയുടെ തീരത്ത്, സുരഭി എന്ന വനത്തിൽ, വിവേകശാലിയും ആത്മനിയന്ത്രണമുള്ള കുബേരന്റെ മകനായ ഹിരണ്യശൃംഗൻ താമസിക്കുന്നു. വലിയ ശക്തിയും ധൈര്യവും ഉള്ള അദ്ദേഹം യാഗം ഉപേക്ഷിച്ച്, അഗസ്ത്യനും മറ്റു ബ്രഹ്മരാക്ഷസന്മാരും ചുറ്റുമുണ്ട്. ഇവരിൽ നാലു പേർ കുബേരന്റെ സേവകന്മാർ; അങ്ങനെ പർവ്വതത്തിൽ താമസിക്കുന്നവരുടെ പ്രാപ്തി മനസ്സിലാക്കണം. അവരിൽ, പുണ്യം, ഇച്ഛ, ധനം പരസ്പരസംബന്ധത്തിൽ ഇരട്ടിയാക്കുന്നു. ഹേമകൂറ്റ പർവ്വതത്തിന്റെ മുകളിൽ, ആ തടാകം സർപ്പങ്ങളുടെ വാസസ്ഥലമായി അറിയപ്പെടുന്നു. അവിടെ നിന്ന്, ജ്യോതിഷ്മതീ എന്ന സരസ്വതി നദി കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും സമുദ്രങ്ങൾക്കിടയിൽ ഒഴുകുന്നു. ഉയർന്ന നിഷധ പർവ്വതത്തിൽ, വിഷ്ണുപദം എന്ന തടാകം, അവിടുത്തെ ഗന്ധർവരുടെ പ്രിയ നദി മുന്നിൽ ഉലവുണ്ടാക്കുന്നു. മേരുവിന്റെ വശത്ത്, ചന്ദ്രപ്രഭ എന്ന വലിയ തടാകവും, ജാംബൂ എന്ന പുണ്യനദിയും ഉണ്ട്; അതിൽ ജാംബൂനദ എന്ന സ്വർണ്ണം ലഭ്യമാണ്. പയോഡ തടാകം നീലയും ശുദ്ധവും താമരകളും നിറഞ്ഞതും; പുണ്ഡരികയും പയോഡയും എന്ന രണ്ട് നദികൾ അവിടെ നിന്ന് ഉലവുണ്ട്. ആ തടാകം ഉത്തരം മാനസ എന്നറിയപ്പെടുന്നു; അതിൽ നിന്ന് മൃഗ്യാ, മൃഗകാന്താ എന്ന രണ്ട് നദികൾ ഉലവുന്നു. കുരു ദേശത്തിലെ തടാകങ്ങൾ പ്രശസ്തമാണ്, താമരകളും മീനുകളും നിറഞ്ഞതും; അവ ജയാ എന്ന പേരിൽ, പന്ത്രണ്ടു എണ്ണം, സമുദ്രങ്ങൾ പോലെ ഉലവുണ്ട്. അവയിൽ നിന്ന് ശാന്തി, മധ്വി എന്ന രണ്ട് നദികൾ ഉലവുന്നു; കിംപുരുഷ തുടങ്ങിയ എട്ട് പ്രദേശങ്ങളിൽ, ദേവതകൾ അവിടെ മഴ പെയ്യുന്നില്ല. അവിടുത്തെ ഉറവുകൾ, ജലങ്ങൾ, പുണ്യനദികൾ ഉലവുന്നു: ബലാഹക, ഋഷഭ, ചക്ര, മൈനാക എന്നിവ. എല്ലാ ദിശകളിലും ഉറച്ചതും, ഉപ്പു സമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങിയതും: ചന്ദ്രകാന്ത, ദ്രോണ, സുമഹാൻ എന്ന വലിയ പർവ്വതം. വടക്കോട്ട് ഉയർന്ന്, മഹാസമുദ്രത്തിൽ ചേരുന്നവ: ചക്ര, ബധിരക, നാരദ പർവ്വതം. പടിഞ്ഞാറോട്ട് നീളുന്നവ, മഹാസമുദ്രത്തിൽ ചേരുന്നു: ജീമൂത, ദ്രാവണ, മൈനാക, ചന്ദ്രപർവ്വതം. ഇങ്ങനെ, ഭഗീരഥന്റെ തപസ്സിന്റെ ഫലമായി ഗംഗയുടെ ഏഴു ശാഖകളും, അവയുടെ ജലവും, അനേകം ദേശങ്ങളും, ജനങ്ങളും, പർവ്വതങ്ങളും, തടാകങ്ങളും, നദികളും, ദേവതകളും, സർപ്പങ്ങളും, സർവ്വലോകങ്ങളും, ഈ മഹത്തായ ഗംഗയുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ പോഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.