ഭാരതന്റെ പുത്രനായ രാജാവേ, മഹാദേവന്റെ പ്രശസ്ത ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പോകുമ്പോൾ, ആ മനുഷ്യൻ തന്റെ പത്ത് തലമുറകളായ പിതാക്കളെയും പുത്രന്മാരെയും മോചനം നൽകുന്നു. അവിടെ അഭിഷേകം നടത്തുമ്പോൾ, അശ്വമേധ യാഗത്തിന് സമാനമായ ഫലവും, സൃഷ്ടിയുടെ അവസാനം വരെ ദേവതകളുടെ ലോകത്തേക്ക് പ്രവേശനവും ലഭിക്കുന്നു. ഗംഗയുടെ കിഴക്കൻ തീരത്ത്, ഭാരത, മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമായ സമുദ്ര കിണറും പ്രശസ്തമായ പ്രതിഷ്ഠാനവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. കോപം ജയിച്ച ബ്രഹ്മചാരിയും, അവിടെ മൂന്നു രാത്രികൾ വസിച്ചാൽ, തന്റെ ആത്മാവ് പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് ശുദ്ധിയോടെ, അശ്വമേധ യാഗത്തിന്റെ ഫലമുണ്ടാക്കുന്നു. പ്രതിഷ്ഠാനയുടെ വടക്കിലും ഭാഗീരഥിയുടെ കിഴക്കിലും, ഹംസപ്രപതന എന്ന തീർത്ഥം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; ഇത് മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമാണ്. ഭാരത, അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ അശ്വമേധ യാഗത്തിന് സമാനമായ ഫലവും, ചന്ദ്രനും സൂര്യനും നിലനിൽക്കുന്നവരെ സ്വർഗത്തിൽ ആദരവും ലഭിക്കുന്നു. ഹംസപാണ്ഡുര എന്ന വിശാലവും, ഉർവശിയുടെ ആനന്ദസ്ഥലമായ പുണ്യഭൂമിയിൽ ജീവൻ ഉപേക്ഷിച്ചവർക്കുള്ള ഫലവും കേൾക്കൂ. രാജാവേ, അങ്ങനെ ചെയ്തവൻ അമ്പത്തായിരം ആറ് നൂറ് വർഷം സ്വർഗത്തിൽ പിതാക്കളോടൊപ്പം ആനന്ദം അനുഭവിക്കുന്നു. പുരുഷൻ സ്വർഗത്തിൽ ഉർവശിയെ എപ്പോഴും കാണുകയും, സദാ മഹർഷിമാർ, ഗന്ധർവർ, കിന്നരർ എന്നിവരാൽ ആദരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. പുണ്യങ്ങൾ തീർന്നപക്ഷം, സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് താഴേക്ക് വീണാൽ, ഉർവശിയെ പോലുള്ള നൂറ് യുവതികളെ ലഭിക്കുന്നു. ആയിരക്കണക്കിന് സ്ത്രീകളിൽ, അവൻ പലരുടെയും ഭർത്താവായി, രാജാവായി പതിനായിരം ഗ്രാമങ്ങളിലെ സമ്പത്ത് അനുഭവിക്കുന്നു. പൊന്നിൻ കാലുകലിന്റെ ശബ്ദത്തിൽ ഉണരുമ്പോൾ, വലിയ ആനന്ദങ്ങൾ അനുഭവിച്ചശേഷം, വീണ്ടും ആ തീർത്ഥം സന്ദർശിക്കുന്നു. സദാ വെള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ചും, ആത്മനിയന്ത്രണത്തോടെ, രാജാവ് ദിവസത്തിൽ ഒരിക്കൽ മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിച്ച്, ഒരു മാസം ആ രാജ്യം ഭരിക്കുന്നു. നൂറ് സ്വർണ്ണാഭരണങ്ങൾ ധരിച്ച സ്ത്രീകളെ ലഭിക്കുകയും, ഭൂമിയിൽ സമുദ്രം വരെയുള്ള വലിയ രാജാവായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു. സമ്പത്ത്, ധാനം, ധാന്യവുമായി, സദാ ദാനി; വലിയ ആനന്ദങ്ങൾ അനുഭവിച്ചശേഷം, ആ തീർത്ഥം വീണ്ടും സന്ദർശിക്കുന്നു. സന്ധ്യാ തീരത്ത്, ബ്രഹ്മചാരിയും, ഇന്ദ്രിയജയിയും, ഉപവാസവും ശുദ്ധിയും പാലിച്ചവൻ, സന്ധ്യാകാലത്ത് ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിക്കുന്നു. കോടിതീർത്ഥത്തിൽ ജീവൻ ഉപേക്ഷിച്ചവൻ, സ്വർഗത്തിൽ ആയിരം കോടിയോളം വർഷം ആദരിക്കപ്പെടുന്നു. അവൻ സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് വീണാൽ, സ്വർണ്ണം, രത്നം, മുത്തുകൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച, സൗന്ദര്യമുള്ള സമ്പന്ന കുടുംബത്തിൽ ജനിക്കുന്നു. വാസുകിയുടെ വടക്കോട്ട് ഭോഗവതിയിൽ, ദശാശ്വമേധക എന്ന മറ്റൊരു തീർത്ഥം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അവിടെ അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നവൻ അശ്വമേധ യാഗത്തിന് സമാനമായ ഫലവും, സമ്പന്നത, സൗന്ദര്യം, ദക്ഷത, ദാനശീലം, ധർമ്മം എന്നിവയും നേടുന്നു. നാലു വേദങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള, സത്യത്തിൽ നിന്നുള്ള, അഹിംസയിൽ നിന്നുള്ള പുണ്യങ്ങൾ, അവിടെ പോയാൽ മാത്രം സമാനമായ ഫലമായി ലഭിക്കുന്നു. ഗംഗയിൽ എവിടെയും കയറിയാൽ, അത് കുരുക്ഷേത്രത്തിന് തുല്യമാണ്; എന്നാൽ ഗംഗയുടെയും വിന്ദ്യയുടെയും സംഗമത്തിൽ, അത് കുരുക്ഷേത്രത്തേക്കാൾ പത്ത് ഇരട്ടി മഹത്തായിരിക്കുന്നു. ഗംഗയുടെ പുണ്യതീർത്തങ്ങളാൽ സമ്പന്നമായ അവിടം, പൂർണതയുടെ ഭൂമി; അവിടെ കൂടുതൽ ചിന്തയുടെ ആവശ്യമില്ല. ഭൂമിയിൽ, ഗംഗ മൃത്യുവാസികളെ മോചനം നൽകുന്നു; താഴെ, സർപ്പങ്ങളെ മോചനം നൽകുന്നു; സ്വർഗത്തിൽ, ദേവതകളെ മോചനം നൽകുന്നു; അതിനാൽ അവളെ "ത്രിപഥാ" എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഒരാളുടെ അസ്ഥികൾ ഗംഗയിൽ എത്ര വർഷം നിലനിൽക്കുന്നു, അത്ര ആയിരം വർഷം അവൻ സ്വർഗത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു. സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് വീണാൽ, ജംബുദ്വീപത്തിൽ രാജാവായി ജനിക്കുന്നു; എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രാധാന്യമുള്ളതും, എല്ലാ നദികളിൽ മഹത്തായതും, ഗംഗയാണ്—വലിയ പാപികൾക്കും മോക്ഷം നൽകുന്നവൾ. ഗംഗ എവിടെയും ലഭ്യമാണ്, എന്നാൽ ഗംഗാദ്വാര, പ്രയാഗ, സമുദ്രസംഗമം—ഈ മൂന്ന് സ്ഥലങ്ങളിൽ അവളെ എത്താൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് ജീവൻ ഉപേക്ഷിച്ചവർ സ്വർഗത്തിൽ എത്തുകയും, വീണ്ടും ജനനം കാണുകയില്ല. പാപം കൊണ്ടു വിഷമിച്ചവർക്കും, വഴി അന്വേഷിക്കുന്നവർക്കും, ഗംഗയുടെ വഴിക്ക് തുല്യമായ മറ്റൊരു വഴി ഇല്ല. അവൾ ശുദ്ധരിൽ ശുദ്ധയുമാണ്, മംഗളങ്ങളിൽ മംഗളവും, മഹാദേവന്റെ തലയിൽ നിന്ന് വീണതും, എല്ലാ പാപങ്ങൾ നീക്കുന്നതും, മംഗളവുമാണ്. കൃതയുഗത്തിൽ നൈമിഷം, ത്രേതായുഗത്തിൽ പുഷ്കരം, ദ്വാപരയിൽ കുരുക്ഷേത്രം, എന്നാൽ കലിയുഗത്തിൽ ഗംഗയാണ് ഏറ്റവും മഹത്തായത്. പ്രയാഗത്തിൽ ഗംഗയെ പ്രത്യേകമായി പൂജിക്കണം; ഭയാനകമായ കലിയുഗത്തിൽ, രാജാവേ, മറ്റൊരു പരിഹാരമില്ല. രാജാവേ, വീണ്ടും പ്രയാഗയുടെ മഹത്വം കേൾക്കൂ; അതു കേൾക്കുന്നവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം പ്രാപിക്കുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല. ഗംഗയുടെ വടക്കൻ തീരത്ത് മാനസ എന്ന തീർത്ഥം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; അവിടെ മൂന്നു രാത്രികൾ ഉപവാസം ചെയ്താൽ, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും പൂർത്തിയാകും. ഗോവുകൾ, ഭൂമി, സ്വർണ്ണം എന്നിവ ദാനം ചെയ്ത് ലഭിക്കുന്ന പുണ്യം, ആ തീർത്ഥം ഓർത്താൽ പോലും ലഭിക്കുന്നു. ആഗ്രഹമില്ലാതെയോ, ആഗ്രഹത്തോടെയോ, ഗംഗയെ സമീപിക്കുന്നവൻ, അവൻ മരിച്ചാൽ, സ്വർഗം പ്രാപിക്കയും, നരകം കാണുകയില്ല. അപ്സരസുകളുടെ ഗാനം കേട്ട് ഉണരുമ്പോൾ, ഹംസങ്ങളും കുരരുകളും ചേർന്ന ദിവ്യരഥത്തിൽ യാത്രചെയ്തു, രാജാവേ, ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ സ്വർഗത്തിൽ ആനന്ദം അനുഭവിക്കുന്നു. പുണ്യം തീർന്നാൽ, സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് താഴേക്ക് വീണാൽ, സ്വർണ്ണം, രത്നം, മുത്തുകൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച വലിയ കുടുംബത്തിൽ ജനിക്കുന്നു. മാഘ മാസത്തിൽ, അറുപതായിരം തീർത്ഥങ്ങളും അറുപത് കോടി നദികളും ഗംഗയും യമുനയും സംഗമിക്കുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് എത്തുന്നു. മാഘ മാസത്തിൽ പ്രയാഗത്തിൽ മൂന്നു ദിവസം സ്നാനം ചെയ്താൽ, നൂറ് ആയിരം ഗോവുകൾ ദാനം ചെയ്തതിന്റെ ഫലവും ലഭിക്കുന്നു. ഗംഗയും യമുനയും തമ്മിലുള്ള സ്ഥലത്ത് ഹോമം ചെയ്യുന്നവൻ, രോഗവും, ദോഷവും ഇല്ലാതെ, എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളുമായി അനുഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നു.