നാരദാ, വ്രതങ്ങളുടെ മഹത്വം കുറിച്ചുള്ള പ്രഭാവം ഇപ്പോൾ ഞാൻ വിവരിക്കുന്നു. ഒരാൾ ഉരുക്കിയ സ്വർണ്ണത്തിൽ നിർമ്മിച്ച, രണ്ട് ഫലകങ്ങളോടും കുതിരകളോടും ചേർത്ത ചാരിയറ്റ് ഉപവാസം പാലിച്ച ശേഷം ദാനം ചെയ്താൽ, ആ വ്യക്തി നൂറു കാലപര്യന്തം സ്വർഗത്തിൽ വസിക്കും; കാലപര്യന്തം കഴിഞ്ഞാൽ രാജാധിരാജനായി ഉയരും. ഇതാണ് കുതിര വ്രതം എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. അതുപോലെ, സ്വർണ്ണത്തിൽ നിർമ്മിച്ച, ആനകളോടും ചേർത്ത ചാരിയറ്റ് ദാനം ചെയ്താൽ, ആ വ്യക്തി ആയിരം കാലങ്ങൾ സത്യലോകത്തിൽ വസിക്കും, സമൃദ്ധിയുള്ള രാജാവായി മാറും; ഇത് ആന വ്രതം എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഉപവാസം അവസാനിപ്പിച്ച ശേഷം പശു ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ യക്ഷന്മാരുടെ അധിപനായി ഉയരും; ഇതാണ് സോമ്യ വ്രതം. ജലത്തിൽ രാത്രി ചെലവഴിച്ച്, രാവിലെ പശു ദാനം ചെയ്താൽ, വരുൺലോകം ലഭിക്കും; ഇതാണ് വരുൺ വ്രതം. ചന്ദ്രയാന വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ച്, സ്വർണ്ണത്തിൽ ചന്ദ്രൻ ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ ചന്ദ്രലോകം നേടും; ഇത് ചന്ദ്ര വ്രതം. ജ്യേഷ്ഠ മാസത്തിൽ, വൈകുന്നേരം അഞ്ചു തപസ്സുകൾ അനുഷ്ഠിച്ച്, സ്വർണ്ണത്തിൽ പശു ദാനം ചെയ്താൽ, എട്ടാം, പതിനാലാം തിയതികളിൽ സ്വർഗത്തിൽ ഉയരും; ഇത് രുദ്ര വ്രതം. ശിവക്ഷേത്രത്തിൽ മൂന്നാം തിയതിയിൽ കനാപി പൂജ നടത്തി, വ്രതം അവസാനിച്ചപ്പോൾ പശു ദാനം ചെയ്താൽ, ഭവാനി വ്രതഫലം ലഭിക്കും. മാഘ മാസത്തിൽ, ജലത്തിൽ നനഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ച് രാത്രി ചെലവഴിച്ച്, ഏഴാം തിയതിയിൽ പശു ദാനം ചെയ്താൽ, ഒരു കാലപര്യന്തം സ്വർഗത്തിൽ വസിക്കും, ഭൂമിയിൽ രാജാവായി മാറും; ഇത് വാത വ്രതം. ഫൽഗുനത്തിൽ, മൂന്ന് രാത്രികൾ ഉപവാസം പാലിച്ച്, മനോഹരമായ വീടു ദാനം ചെയ്താൽ, സൂര്യലോകം ലഭിക്കും; ഇത് ഗൃഹ വ്രതം. ദിവസത്തിലെ മൂന്ന് സന്ദ്യകളിൽ ആരാധന നടത്തി, ഉപവാസം പാലിച്ച്, ഭർതാവും ഭാര്യയും ആഭരണങ്ങൾ ധരിച്ചു, ആഹാരവും പശുക്കളും മോക്ഷവും ലഭിക്കും; ഇത് ഇന്ദ്ര വ്രതം. ചന്ദ്രന്റെ ശുക്ലപക്ഷം രണ്ടാം തിയതിയിൽ ഉപ്പിന്റെ പാത്രം ദാനം ചെയ്ത്, വ്രതം അവസാനിച്ചപ്പോൾ ശിവക്ഷേത്രത്തിൽ ബ്രാഹ്മണന് പശു ദാനം ചെയ്താൽ, കാലപര്യന്തം കഴിഞ്ഞാൽ രാജാധിരാജനായി മാറും; ഇത് സോമ വ്രതം. പ്രഥമ തിയതിയിൽ ഒരിക്കൽ മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിച്ച്, വ്രതം അവസാനിച്ചപ്പോൾ പീതവർണ്ണം പശു ദാനം ചെയ്താൽ, വൈശ്വാനര സ്ഥാനമെത്തും; ഇത് ശിവ വ്രതം. പത്താം തിയതിയിൽ ഒരിക്കൽ മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിച്ച്, വ്രതം അവസാനിച്ചപ്പോൾ പത്ത് പശുക്കളും, സ്വർണ്ണത്തിൽ ദിശകളും ദാനം ചെയ്താൽ, ലോകങ്ങളുടെ അധിപനായി മാറും; ഇത് വിശ്വ വ്രതം, മഹാപാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നതും. ഈ അറുപത് ഉത്തമ വ്രതങ്ങൾ ആരെങ്കിലും ജപിച്ചാലോ, കേട്ടാലോ, നൂറ് മനുവർഷങ്ങൾക്കും ഗന്ധർവാധിപനായി മാറും. നാരദാ, ഈ അറുപത് പുണ്യവ്രതങ്ങൾ നിങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കിയിരിക്കുന്നു, സൃഷ്ടിയെ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നവ. മറ്റൊന്ന് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ ഞാൻ പറയാം; പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ ഇടയിൽ ഇതിൽ കൂടുതൽ പറയാൻ എന്തുണ്ട്? ഇനി, ശുദ്ധിയില്ലാതെ, മനസ്സിന്റെ ശുദ്ധിയില്ലാതെ, സ്നാനം ഉണ്ടാകില്ല; അതുകൊണ്ട് മനസ്സിന്റെ ശുദ്ധിക്ക് സ്നാനം ആദിയിൽ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു. വെള്ളത്തിൽ, അതോർത്തെടുത്തതായാലും അല്ലാതെയായാലും, ജ്ഞാനികൾ മൂലമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് പുണ്യസ്ഥലം സ്ഥാപിക്കണം; "നാരായണായ നമഃ" എന്നതാണ് ഈ മൂലമന്ത്രം. ദർഭാ പുല്ല് നിയമപ്രകാരം പിടിച്ച്, വായ് കഴുകി, മനസ്സിൽ ശുദ്ധിയോടെ, നാല് കൈയും, നാല് ദിശയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന സ്ഥലത്തേർത്ത്, ഗംഗയെ ഈ മന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ആഹ്വാനിക്കണം. "വിഷ്ണുവിന്റെ പാദങ്ങളിൽ നിന്നു ജനിച്ചവളേ, വൈഷ്ണവിയായ ദൈവശക്തിയേ, ജനനം മുതൽ മരണം വരെ പാപത്തിൽ നിന്ന് ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണമേ." വായു പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു: "ജാഹ്നവിയേ, ആകാശം, ഭൂമി, സ്വർഗം എന്നിവിടങ്ങളിൽ മൂന്ന് കോടി അർദ്ധകോടി പുണ്യസ്ഥലങ്ങൾ ഉണ്ട്." ദേവതകളുടെ ഇടയിൽ, നന്ദിനി, നളിനി, ദക്ഷാ, പൃഥ്വി, വിഹഗാ, വിശ്വകായാ, അമൃതാ, ശിവാ എന്നീ പേരുകളാണ് ഗംഗയുടെ പേരുകൾ. വിദ്യാധരി, പരമശാന്തി, സർവജനങ്ങൾക്കു സന്തോഷം നൽകുന്നവൾ, ക്ഷേമാ, ജാഹ്നവി, ശാന്താ, സമാധാനം നൽകുന്നവൾ എന്നിങ്ങനെ ഗംഗയുടെ നാമങ്ങൾ ഉണ്ട്. സ്നാനസമയത്ത് ഈ മംഗളനാമങ്ങൾ ജപിക്കണം; അപ്പോൾ ഗംഗ, മൂന്ന് ലോകങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവൾ, അവിടെയെത്തും. ഈ നാമങ്ങൾ ഏഴു പ്രാവശ്യം ജപിച്ച്, കൈകൾ ചേർത്ത്, തലയിൽ വെള്ളം ചൊരിയണം—മൂന്ന്, നാല്, അഞ്ച്, അല്ലെങ്കിൽ ഏഴ് പ്രാവശ്യം. ഭൂമിയെ ഉചിതമായ രീതിയിൽ ആഹ്വാനിച്ച്, മണ്ണുപയോഗിച്ച് സ്നാനം ചെയ്യണം. "കുതിരകളും, ചാരിയറ്റുകളും, വിഷ്ണുവും അണയിച്ച ഭൂമിയേ, ഞാൻ ചെയ്ത പാപങ്ങൾ നീ എടുക്കണം." "വരാഹം ഉയർത്തിയ, നൂറ് കൈകളുള്ള കൃഷ്ണൻ ഉയർത്തിയ, ബ്രഹ്മാവിനാൽ നൽകിയ, കശ്യപൻ ശുദ്ധീകരിച്ച മണ്ണേ, എന്റെ ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് എന്റെ പാപങ്ങൾ നീക്കണം." "മണ്ണേ, ഞങ്ങൾക്കു പോഷണം നൽകണം; എല്ലാം നിന്നിൽ സ്ഥാപിതമാണ്. ലോകങ്ങളുടെ ആധാരമായ നന്മയുള്ളവളേ, നമസ്കാരം." ഈ രീതിയിൽ സ്നാനം കഴിഞ്ഞ്, ശുദ്ധജലത്തിൽ അച്ഛം ചെയ്ത ശേഷം, ഉയർന്ന്, ശുചിത്വമുള്ള വെള്ള വസ്ത്രം ധരിക്കണം; അതിനുശേഷം മൂന്ന് ലോകങ്ങൾക്കുള്ള പൂരക ഹോമം നടത്തണം. ദേവതകൾ, യക്ഷന്മാർ, നാഗങ്ങൾ, ഗന്ധർവർ, അപ്സരസുകൾ, അസുരർ, ഭയങ്കര സർപ്പങ്ങൾ, സുബർണന്മാർ, മരങ്ങൾ, കാട്ടുപൂച്ചകൾ, പക്ഷികൾ— വായുവിൽ, ജലത്തിൽ, ആകാശത്തിൽ വസിക്കുന്നവർ, ആധാരമില്ലാതെ സഞ്ചരിക്കുന്നവർ, ധർമ്മത്തിൽ ആനന്ദം കണ്ടെത്തുന്നവർ— ഈ എല്ലാവർക്കും തൃപ്തിക്കായി ഞാൻ ഈ വെള്ളം അർപ്പിക്കുന്നു; ദേവതകൾക്കു ഉപവീതം ചെയ്ത ശേഷം, നിവീതം ചെയ്യണം. ഭക്തിയോടെ, മനുഷ്യരെ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രന്മാരെ, സനക, സനന്ദ, സനാതന എന്നീ മൂന്നു സനത്കുമാരന്മാരെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തണം. കപില, അസുരി, വോഢു, പഞ്ചശിഖ എന്നിവരും—എല്ലാവരും ഞാൻ അർപ്പിച്ച വെള്ളം കൊണ്ട് എപ്പോഴും തൃപ്തരാകട്ടെ. മരീചി, അത്രി, അംഗിരസ്, പുലസ്ത്യ, പുലഹ, ക്രതു, പ്രചേതസ്, വസിഷ്ഠ, ഭൃഗു, നാരദ, ദൈവിക ബ്രാഹ്മണ മുനികൾ എന്നിവരെ അർപ്പിച്ച വെള്ളം കൊണ്ട് തൃപ്തിപ്പെടുത്തണം. ശുദ്ധജലത്തിൽ അർപ്പണം ചെയ്ത ശേഷം, അപ്പസവ്യവും സവ്യവും ചെയ്യണം; വലതുകാൽ നിലത്ത് വച്ചു, അഗ്നിഷ്വാത്തർ, സൌമ്യർ, ഹവിഷ്മത്തർ, ഉഷ്മപാസുകൾക്ക് അർപ്പണം ചെയ്യണം. ബർഹിഷദുകൾ, വാജ്യപാസുകൾ എന്നിവരും, പിതൃകൾക്കും, തിലം, ചന്ദനം ചേർത്ത വെള്ളം കൊണ്ട് ഭക്തിയോടെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തണം. ധർമ്മാധിപനായ യമൻ, മരണൻ, അന്തക, വൈവസ്വത, കാലൻ, സർവജീവങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ— ഔദുംബരൻ, ദധ്ന, നീല, പരമേഷ്ഠിൻ, വൃകോദരൻ, ചിത്ര, ചിത്രഗുപ്തൻ—എന്നിവരെ സലutations അർപ്പിക്കുന്നു. ദർഭാ പുല്ല് പിടിച്ച്, ജ്ഞാനികൾ പിതൃകൾക്ക് നിയമപ്രകാരമുള്ള അർപ്പണം നടത്തണം. പിതൃകൾക്കും മാതൃവംശജന്മാർക്കും പേരും വംശവും പറഞ്ഞ് ഭക്തിയോടെ അർപ്പണം ചെയ്ത ശേഷം, ഈ മന്ത്രം ജപിക്കണം: "ബന്ധുക്കളല്ലാത്തവർ, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റൊരു ജന്മത്തിൽ ബന്ധുക്കളായവർ, അവർക്കും പൂർണ്ണതൃപ്തി ലഭിക്കട്ടെ; എന്നിൽ നിന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കും." ഇങ്ങനെ, വ്രതങ്ങൾക്കും, സ്നാനാചാരണത്തിനും, അർപ്പണങ്ങൾക്കും, അർപ്പണത്തിന്റെ മഹത്വത്തിനും, പിതൃകൃപയ്ക്കും, സ്നാനശുദ്ധിക്കും, ഈ ശാസ്ത്രം വിശദമായി പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു.