ചതുര്ദിനത്തില്, ആള് രാത്രി മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിച്ച്, ഒരു വര്ഷത്തിന്റെ അവസാനം പൊന് ആന ദാനം ചെയ്യുമ്പോള്, വൈനായക വ്രതത്തിന്റെ ഫലം നേടുന്നു; അത് ശിവന്റെ ലോകത്തിലേക്കാണ് കൊണ്ടുപോകുന്നത്. കാര്ത്തിക മാസത്തിലെ നാല് മാസങ്ങളില് വലിയ ഫലങ്ങള് ഉപേക്ഷിച്ച്, ബ്രാഹ്മണന്റേയ്ക്ക് പൊന് ഫലങ്ങളും രണ്ടു പശുക്കളും നല്കുന്നവന് ഫലവ്രതത്തിന്റെ ഫലം നേടുന്നു; അതിലൂടെ വിഷ്ണുവിന്റെ ലോകം ലഭിക്കുന്നു. ഏഴാം ദിവസത്തില് ഉപവാസം നടത്തി, അവസാനം ബ്രാഹ്മണന്റേയ്ക്ക് പൊന് താമരയും പൊന് കലശങ്ങളിലുള്ള പശുക്കളും നല്കുന്നവന് സൗരവ്രതത്തിന്റെ ഫലം ലഭിക്കുന്നു; സൂര്യന്റെ ലോകം നേടുന്നു. ദ്വാദശി വ്രതം പന്ത്രണ്ടു തവണ പൂര്ത്തിയാക്കി, ബ്രാഹ്മണന്മാരെ പശുവിന്റെ വസ്ത്രവും പൊന് കട്ടിയും നല്കി പൂജിച്ചവന് പരമപദം നേടുന്നു; ഇത് വിഷ്ണുവ്രതം എന്നറിയപ്പെടുന്നു. കാര്ത്തികിയില് കാളയെ മോചിപ്പിച്ച്, രാത്രിയില് ഉപവാസം നടത്തിയാല് ശിവന്റെ ലോകം ലഭിക്കുന്നു; വാര്ഷവ്രതം എന്നാണിത്. കൃച്ഛ്ര വ്രതം പൂര്ത്തിയാക്കിയ ശേഷം, ബ്രാഹ്മണന്റേയ്ക്ക് പശു, അന്നം നല്കുന്നവന് ശംകരന്റെ ലോകം നേടുന്നു; പ്രജാപത്യവ്രതം എന്ന് വിളിക്കുന്നു. പതിനാലാം ദിവസത്തില് രാത്രി മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിച്ച്, അവസാനം പശുക്കളുടെ കൂട്ടം നല്കുന്നവന് ശിവന്റെ ലോകം ലഭിക്കുന്നു; ട്രൈയമ്പകവ്രതം എന്നാണ് ഇതിന് പേര്. ഏഴ് രാത്രികള് ഉപവാസം ചെയ്ത്, ബ്രാഹ്മണന്റേയ്ക്ക് നെയ്യ് കലശം നല്കുന്നവന് ഘൃതവ്രതത്തിന്റെ ഫലം ലഭിക്കുന്നു; ബ്രഹ്മയുടെ ലോകം ലഭിക്കുന്നു. മഴക്കാലത്ത് തുറന്ന ആകാശത്തിന് കീഴില് വിശ്രമിച്ച്, അവസാനം പാലു നല്കുന്ന പശു നല്കുന്നവന് ഇന്ദ്രന്റെ ലോകത്തില് ശാശ്വതമായി വാസം ചെയ്യുന്നു; ഇത് ഇന്ദ്രവ്രതം. മൂന്നാം ദിവസത്തില് അഗ്നിയില് പാകം ചെയ്യാത്ത ഭക്ഷണം കഴിച്ച്, പശു നല്കുന്നവന് ശിവനെ നേടുന്നു; ഈ ശ്രേയോവ്രതം ജനങ്ങള്ക്ക് സന്തോഷം നല്കുന്നു. ഉപവാസം ചെയ്ത ശേഷം, രണ്ട് തട്ടുകളുള്ള, കുതിരകള് ചേര്ത്ത പൊന് രഥം നല്കുന്നവന് നൂറു യುಗങ്ങള് സ്വര്ഗത്തില് വാസം ചെയ്യുന്നു; യുഗത്തിന്റെ അവസാനം രാജാധിരാജനാകുന്നു; ഇത് കുതിര വ്രതം. അതുപോലെ, ആനകള് ചേര്ത്ത പൊന് രഥം നല്കുന്നവന് ആയിരം യുഗങ്ങള് സത്യലോകത്തില് വാസം ചെയ്യുന്നു; പോഷിതനായ രാജാവാകുന്നു; ഇത് ആന വ്രതം. അവസാനത്തില് ഉപവാസം ഉപേക്ഷിച്ച്, പശു നല്കുന്നവന് യക്ഷാധിപനാകുന്നു; ഇത് സൗമ്യവ്രതം. വെള്ളത്തില് രാത്രി ചെലവഴിക്കുകയും, രാവിലെ പശു നല്കുകയും ചെയ്യുന്നവന് വരുണന്റെ ലോകം നേടുന്നു; വരുണവ്രതം എന്നാണ് ഇതിന് പേര്. ചന്ദ്രയാന വ്രതം ചെയ്ത ശേഷം, പൊന് ചന്ദ്രനെ അര്പ്പിക്കുന്നവന് ചന്ദ്രലോകം നേടുന്നു; ഇത് ചന്ദ്രവ്രതം. ജ്യേഷ്ഠയില് അഞ്ചു തരം കഠിനതയോടെ സന്ധ്യയില് പൊന് പശു നല്കുന്നവന് അഷ്ടമിയും ചതുര്ദശിയും സ്വര്ഗത്തിലേക്ക് ഉയരുന്നു; ഇത് രുദ്രവ്രതം. ശിവക്ഷേത്രത്തില് മൂന്നാം ദിവസം കണക്കു വച്ചു കനോപി കര്മ്മം ചെയ്ത്, അവസാനം പശു നല്കുന്നവന് ഭവാനി വ്രതം നേടുന്നു. മാഘത്തില് നനഞ്ഞ വസ്ത്രത്തില് രാത്രി ചെലവഴിച്ച്, ഏഴാം ദിവസം പശു നല്കുന്നവന് ഒരു യുഗം സ്വര്ഗത്തില് വാസം ചെയ്യുന്നു; ഇവിടെ രാജാവാകുന്നു; ഇത് വായു വ്രതം. മൂന്ന് രാത്രികള് ഉപവാസം ചെയ്ത്, ഫാല്ഗുനത്തില് മനോഹരമായ ഭവനം നല്കുന്നവന് സൂര്യന്റെ ലോകം നേടുന്നു; ഇത് വാസവ്രതം. ദിവസത്തിന്റെ മൂന്ന് സന്ധ്യകളില് പൂജിച്ച്, ഉപവാസം ചെയ്ത ദമ്പതികള് അലങ്കാരങ്ങളോടെ, അന്നവും പശുക്കളും മോക്ഷവും നേടുന്നു; ഇത് ഇന്ദ്രവ്രതം. ചന്ദ്രന്റെ ശുക്ലദ്വിതീയയില് ഉപ്പിന്റെ പാത്രം നല്കി, അവസാനം ശിവക്ഷേത്രത്തില് ബ്രാഹ്മണന്റേയ്ക്ക് പശു നല്കുന്നവന് യുഗത്തിന്റെ അവസാനം രാജാധിരാജനാകുന്നു; ഇത് സോമവ്രതം. ആദ്യദിനത്തില് ഒരു തവണ മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിച്ച്, അവസാനം കാപില പശു നല്കുന്നവന് വൈശ്വാനരനായി ഉയരുന്നു; ഇത് ശിവവ്രതം. പത്താം ദിവസം ഒരു തവണ മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിച്ച്, അവസാനം പത്ത് പശുക്കളും, ദിശകളില് പൊന് നല്കുന്നവന് വിശ്വാധിപനാകുന്നു; ഇത് വിശ്വവ്രതം, മഹാപാപനാശനമാണ്. ഈ അറുപത് ഉത്തമ വ്രതങ്ങള് ആരെങ്കിലും വായിക്കുകയോ കേള്ക്കുകയോ ചെയ്താല്, നൂറു മനുവര്ണ്ണങ്ങള് വരെ ഗന്ധര്വാധിപനാകുന്നു. നാരദാ, ഈ അറുപത് വ്രതങ്ങള് നീ പറഞ്ഞവയാണ്; അവ ലോകം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. മറ്റെന്തെങ്കിലും കേള്ക്കാന് ആഗ്രഹിച്ചാല്, ഞാന് പറയാം; പ്രിയജനങ്ങളില് പറയാനുള്ളത് ഇതാണ്. ശുദ്ധിയും മനശ്ശുദ്ധിയും ഇല്ലാതെ സ്നാനം എന്നതില്ല; അതിനാല് മനശ്ശുദ്ധിക്കായി സ്നാനത്തിന്റെ ആരംഭം നിര്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു. വെള്ളം കൊണ്ട് – എടുത്തതോ എടുത്തില്ലാത്തതോ – സ്നാനം ചെയ്യണം; ജ്ഞാനികള് മൂലമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് പുണ്യസ്ഥലം സ്ഥാപിക്കണം; 'നമോ നാരായണായ' എന്നതാണ് മൂലമന്ത്രം. ദര്ഭ ഗ്രാസ് നിയമപ്രകാരം പിടിച്ച്, വായ് കഴുകി, ശുദ്ധവും ഏകാഗ്രതയോടെ, നാലു കൈകളും നാല് ദിശകളും ഉള്പ്പെടുത്തി സ്ഥലം ഒരുക്കണം. ഗംഗയെ ഈ മന്ത്രങ്ങള് കൊണ്ട് വിളിക്കണം: "നീ വിഷ്ണുവിന്റെ പാദങ്ങളില് നിന്നാണ് ഉദ്ഭവിച്ചത്, വൈഷ്ണവിയായ ദേവശക്തി; ജന്മം മുതല് മരണം വരെ പാപത്തില് നിന്ന് കാക്കണം." വായു പ്രഖ്യാപിച്ച പ്രകാരം, മൂന്ന് കോടി അര്ധകോടി പുണ്യസ്ഥലങ്ങള് ജാഹ്നവിയില് ഉണ്ട്; അവ സ്വര്ഗ്ഗത്തില്, ഭൂമിയില്, അന്തരീക്ഷത്തില് നിലകൊള്ളുന്നു. ദേവതകളില് നിന്റെ പേരുകള് നന്ദിനി, നളിനി; നീ ദക്ഷ, പൃഥ്വി, വിഹഗാ, വിശ്വകായ, അമൃത, ശിവ. നീ വിദ്യാധരി, അതിശാന്ത, എല്ലാം സന്തോഷം നല്കുന്നവള്, ക്ഷേമ, ജാഹ്നവി, ശാന്ത, സമാധാനം നല്കുന്നവള്. ഈ ശുഭനാമങ്ങള് സ്നാനസമയത്ത് ഉച്ചരിക്കണം; അങ്ങനെ ഗംഗ, മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നവള്, അവിടെ സാന്നിധ്യം വരുന്നു. ഇവയെ ഏഴ് തവണ ഉച്ചരിച്ച്, കൈകള് കൂട്ടി, തലയില് വെള്ളം മൂന്ന്, നാല്, അഞ്ച്, അല്ലെങ്കില് ഏഴ് തവണ ഒഴിക്കണം; മണ്ണ് ഉപയോഗിച്ച്, നിയമപ്രകാരം സ്നാനം ചെയ്യണം. "മേല് കുതിരകളും രഥങ്ങളും വിഷ്ണുവും ചവിട്ടിയ ഭൂമിയേ, ഞാൻ ചെയ്ത പാപം നീ നീക്കണം." "പശു, നീ വാരാവും നൂറു കൈകളുള്ള കൃഷ്ണനും ഉയർത്തിയതും, ബ്രഹ്മാവും നല്കിയതും, കശ്യപന് പ്രതിഷ്ഠിച്ചതും; എന്റെ അംഗങ്ങളില് കയറി എല്ലാ പാപവും നീക്കണം." "പശു, പോഷണം നല്കണം; എല്ലാ വസ്തുക്കളും നിന്നിലാണു നിലനില്ക്കുന്നത്. സകല ലോകങ്ങളുടെ ഉത്ഭവവും ആധാരവുമാണ് നീ." ഇങ്ങനെ സ്നാനം ചെയ്ത ശേഷം, നിയമപ്രകാരം ജലമെടുക്കണം; ഉയർന്ന്, വൃത്തിയുള്ള വെളുത്ത വസ്ത്രം ധരിക്കണം. പിന്നെ മൂന്ന് ലോകങ്ങള്ക്കു വേണ്ടി അര്പ്പണം നടത്തണം. ദേവതകള്, യക്ഷന്മാര്, നാഗന്മാര്, ഗന്ധര്വന്മാര്, അപ്സരസുകള്, അസുരന്മാര്, ക്രൂരസര്പ്പങ്ങള്, സുപര്ണ്ണന്മാര്, മരങ്ങള്, കുരങ്ങുകള്, പക്ഷികള് – ഇവരും, വായുവില്, വെള്ളത്തില്, ആകാശത്തില് സഞ്ചരിക്കുന്നവരും, അടിസ്ഥാനമില്ലാത്തവരും, ധര്മത്തില് ആനന്ദം കണ്ടെത്തുന്നവരും – ഈ സ്നാനവും വ്രതങ്ങളും ചെയ്തവന്തേയ്ക്ക്, അനന്തമായ പുണ്യവും ദൈവികലോകവും ലഭിക്കുന്നു.