ഒരു ഭക്തൻ ദീർഘായുസിനും എല്ലാ അഭിലാഷങ്ങൾക്കും ഫലപ്രദമായ വ്രതങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കണമെന്ന് ശാസ്ത്രം പറയുന്നു. ആദ്യം, ശിവനും കേശവനും മുമ്പിൽ അഭിഷേകം നടത്തി, ഓരോ വർഷവും വീണ്ടും ഒരു പശുവിനെയും വെള്ളം നിറച്ച ഒരു കലശത്തെയും ദാനം ചെയ്യണം. ഇതു ചെയ്തവൻ പത്തായിരം ജന്മങ്ങൾ രാജാവായി ജനിച്ച്, പിന്നെ ശിവയുടെ നഗരത്തിലെത്തും. ഇതാണ് ദീർഘായുസ് വ്രതം, എല്ലാ ആശംസകളും പൂരിപ്പിക്കുന്നതെന്നു പറയുന്നു. അശ്വത്തവൃക്ഷത്തെയും സൂര്യനെയും ഗംഗയെയും വന്ദിച്ച്, വാക്ക് നിയന്ത്രിച്ച്, അസൂയ കൂടാതെ ഒരു വർഷം ദിവസത്തിൽ ഒരിക്കൽ മാത്രം അന്നം കഴിക്കണം. വ്രതം അവസാനിച്ചപ്പോൾ, രണ്ടു ബ്രാഹ്മണരെയും മൂന്നു പശുക്കളെയും സ്വർണ്ണത്തിൽ നിർമ്മിച്ച ഒരു വൃക്ഷത്തെയും സമർപ്പിച്ച് പൂജിക്കണം. അശ്വമേധ യാഗഫലം ലഭിക്കും. ഇതാണ് കീർത്തിവ്രതം, ഐശ്വര്യവും പ്രശസ്തിയും നൽകുന്നത്. ശിവനെയോ കേശവനെയോ നെയ്യാൽ അഭിഷേകം ചെയ്ത്, അകറ്റപ്പെടാത്ത അരിയിലെയും മനോഹരമായ പൂക്കളിലെയും പശുവിന്റെ ചാണകത്തിൽ ഒരു വൃത്തം വരയ്ക്കണം. വ്രതം കഴിഞ്ഞാൽ, എട്ട് വിരൽ വലിപ്പമുള്ള ശുദ്ധമായ സ്വർണ്ണത്തിലൊരു താമരയും എള്ള് നിറച്ച പശുവും ദാനം ചെയ്യണം. ഇങ്ങനെ ചെയ്തവൻ ശിവലോകത്ത് സാമഗാനഗായകനായി ആദരിക്കപ്പെടും. അതിനാൽ ഇതിനെ സാമവ്രതം എന്നു പറയുന്നു. ഒമ്പതാം ദിവസം, ഒരിക്കൽ മാത്രം അന്നം കഴിച്ച്, തന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് കന്യാകമാരെ ഭക്ഷണം വിളമ്പി, അവർക്കു സുവർണ്ണവസ്ത്രം കൂടിയ ഇരിപ്പിടവും വസ്ത്രവും നൽകണം. ഒരു ബ്രാഹ്മണന് സ്വർണ്ണത്തിൽ നിർമ്മിച്ച ഒരു സിംഹം സമർപ്പിച്ചാൽ, ശിവപദവിയും അനന്തകാലം സൗന്ദര്യവും ശത്രുക്കളാൽ ജയിക്കപ്പെടാത്തതും ലഭിക്കും. ഇതാണ് വീരവ്രതം, സ്ത്രീകൾക്കും സന്തോഷം നൽകുന്നതും. പതിനഞ്ചാം ദിവസം, കഴിയുന്നതു വരെ പാലു മാത്രം കഴിക്കുന്ന വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ച്, അവസാനം ശ്രാദ്ധം നടത്തി അഞ്ചു ദുഹിതൃ പശുക്കളും കശായവർണ്ണത്തിലുള്ള വസ്ത്രവും കലശവും ദാനം ചെയ്യണം. ഇങ്ങനെ ചെയ്തവൻ വൈഷ്ണവലോകം പ്രാപിച്ച്, നൂറ് പൂർവ്വികരെ മോചിപ്പിക്കും. കാലാന്തേ രാജാധിരാജനാവും. ഇതാണ് പിതൃവ്രതം. ചൈത്രം മുതൽ നാല് മാസം, ആവശ്യപ്പെടുന്നവർക്ക് ജലം നൽകണം. വ്രതം കഴിഞ്ഞാൽ രത്നവും അന്നവും വസ്ത്രവും ദാനം ചെയ്യണം. എള്ളും സ്വർണ്ണവും നിറച്ച പാത്രം ദാനം ചെയ്താൽ ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടും. കാലാന്തേ രാജത്വം ലഭിക്കും. ഇതാണ് ആനന്ദവ്രതം. ഒരു വർഷം, പഞ്ചാമൃതം കൊണ്ട് ഭഗവാനെ അഭിഷേകം ചെയ്താൽ, വ്രതം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ പഞ്ചാമൃതം സഹിതം പശുവിനെ വീണ്ടും ദാനം ചെയ്യണം. ഒരു ബ്രാഹ്മണന് ശംഖ് ദാനം ചെയ്താൽ ശിവപദവിയും, കാലാന്തേ രാജത്വവും ലഭിക്കും. ഇതാണ് സ്ഥിരതാവ്രതം. മാംസം ഉപേക്ഷിച്ച് ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞ് പശുവോ സ്വർണ്ണത്തിൽ നിർമ്മിച്ച മാൻ ദാനമായാലോ അശ്വമേധഫലം ലഭിക്കും. ഇതാണ് അഹിംസാവ്രതം; കാലാന്തേ രാജത്വവും. മാഘമാസത്തിലെ പുലർച്ചെ കുളിച്ച്, ഭാര്യയോടൊപ്പം ആരാധന നടത്തി, കഴിവനുസരിച്ച് അന്നവും മാലയും വസ്ത്രാഭരണങ്ങളും അണിയിച്ചാൽ, ഒരുകൽപം സൂര്യലോകത്തിൽ വാസം ചെയ്യും. ഇതാണ് സൂര്യവ്രതം. ആഷാഢം മുതൽ നാല് മാസം, രാവിലെ കുളിച്ച് ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് അന്നം നൽകണം. കാർത്തികയിൽ പശു ദാനം ചെയ്താൽ, വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിക്കും. ഇതാണ് വിശിഷ്ടമായ വിഷ്ണുവ്രതം. ഒരു അയനത്തിൽ നിന്ന് മറ്റൊന്നിലേക്കുള്ള കാലയളവിൽ പൂക്കളും നെയ്യും ഉപേക്ഷിച്ച്, അവസാനം പൂമാലയും നെയ്യുത്പാദകമായ പശുവും ദാനം ചെയ്യണം. ഒരു ബ്രാഹ്മണന് നെയ്യ് ചേർത്ത പായസം ദാനം ചെയ്താൽ ശിവലോകം ലഭിക്കും. ഇതാണ് സ്വഭാവവ്രതം, ധർമ്മവും ആരോഗ്യവും നൽകുന്നത്. വൈകുന്നേരം വിളക്കുകൾ ദാനം ചെയ്ത്, ഒരു വർഷം എണ്ണ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, അവസാനം സ്വർണ്ണചക്രത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച വിളക്കും വസ്ത്രദ്വയവും ബ്രാഹ്മണന് സമർപ്പിക്കണം. ഇങ്ങനെ ചെയ്തവൻ ഈ ലോകത്ത് പ്രകാശവാനായി രുദ്രലോകം പ്രാപിക്കും. ഇതാണ് ദീപവ്രതം. കാർത്തികം മുതൽ മൂന്നാം ദിവസം, പശുവിന്റെ മൂത്രത്തിൽ നനച്ച യവം കഴിച്ച്, ഒരു വർഷം രാത്രി ഉപവാസം അനുഷ്ഠിക്കണം. അവസാനം പശു ദാനം ചെയ്യണം. ഇങ്ങനെ ചെയ്തവൻ ഗൗരീ ലോകത്തിൽ ഒരുകൽപം വസിച്ച്, പിന്നെ ഭൂമിയിൽ രാജാവാകും. ഇത് ശുഭദായകമായ രുദ്രവ്രതം. ചൈത്രത്തിൽ സുഗന്ധം പുരട്ടാതിരിക്കുക. ബ്രാഹ്മണന് സുഗന്ധം നിറച്ച ശംഖും വെള്ളയുള്ള വസ്ത്രവും നൽകി, വരുണലോകം പ്രാപിക്കും. ഇത് സ്ഥിരതാവ്രതം. വൈശാഖത്തിൽ പൂവും ഉപ്പും ഉപേക്ഷിച്ച്, പശു ദാനം ചെയ്താൽ, ഒരുകൽപം വിഷ്ണുലോകത്തിൽ വസിച്ച്, ഭൂമിയിൽ രാജാവാകും. ഇത് സൗന്ദര്യവും പ്രശസ്തിയും നൽകുന്ന സൗന്ദര്യവ്രതം. സ്വർണ്ണത്തിൽ നിർമ്മിച്ച അണ്ഡം എള്ള് നിറച്ച്, മൂന്നു ദിവസം എള്ള് അർപ്പിച്ച്, അഗ്നിക്കും യോഗ്യബ്രാഹ്മണനും തൃപ്തി നൽകണം. ബ്രാഹ്മണദമ്പതികളെ പുഷ്പമാല, വസ്ത്രം, ആഭരണം, കുറഞ്ഞത് മൂന്നു പള സ്വർണ്ണം എന്നിവകൊണ്ടും ആദരിച്ച്, "വിശ്വാത്മാവ് തൃപ്തനാകട്ടെ" എന്ന പ്രാർത്ഥനയോടെ, ശുഭദിനത്തിൽ സമർപ്പിക്കണം. അങ്ങനെ ചെയ്തവൻ പരബ്രഹ്മം പ്രാപിച്ച്, പുനർജന്മം ഇല്ല. ഇതാണ് മോക്ഷം നൽകുന്ന ബ്രഹ്മവ്രതം. രണ്ട് കன்றുകളുള്ള പശുവിനെ ധാരാളം സ്വർണ്ണം അലങ്കരിച്ച്, ഒരു ദിവസം പാലുവ്രതം അനുഷ്ഠിച്ച്, ദാനം ചെയ്താൽ പരമപദം പ്രാപിക്കും. ഇത് ഗവ്രതം. പുനർജന്മം ദുർലഭം. മൂന്ന് ദിവസം പാലുവ്രതം അനുഷ്ഠിച്ച്, കുറഞ്ഞത് ഒരു പള സ്വർണ്ണത്തിൽ നിർമ്മിച്ച കാമദേനുവും അന്നവും ദാനം ചെയ്താൽ ബ്രഹ്മപദം ലഭിക്കും. ഇത് കാമദേനുവ്രതം. ഒരു മാസം ഉപവാസം അനുഷ്ഠിച്ച്, മനോഹരമായ പശുവിനെ ബ്രാഹ്മണന് സമർപ്പിച്ചാൽ വിഷ്ണുലോകം ലഭിക്കും. ഇത് ഭീമവ്രതം. കുറഞ്ഞത് ഇരുപത് പള സ്വർണ്ണത്തിൽ ഭൂമി രൂപം നിർമ്മിച്ച്, ഒരു ദിവസം പാലുവ്രതം അനുഷ്ഠിച്ച്, ദാനം ചെയ്താൽ രുദ്രലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടും. ഇത് ഭൂവ്രതം, ഏഴുനൂറു കൽപം അനുഷ്ഠിക്കപ്പെടുന്നു. മാഘമോ ചൈത്രമോ മാസത്തിൽ, മൂന്നാം ദിവസം പശുവും ശർക്കരയും ദാനം ചെയ്ത് ജഗരവ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചാൽ ഗൗരീ ലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടും. ഈ മഹാവ്രതം പരമാനന്ദം നൽകുന്നു. പകുതി മാസം ഉപവാസം അനുഷ്ഠിച്ച്, രണ്ടു കശായവർണ്ണമുള്ള പശുക്കളെ ബ്രാഹ്മണന് സമർപ്പിച്ചാൽ ബ്രഹ്മലോകം ലഭിക്കും. ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും മുനികളും ആദരിക്കുന്നവൻ, കാലാന്തേ രാജാധിരാജനാകും. ഇത് പ്രഭാവ്രതം. ഒരു വർഷം ദിവസത്തിൽ ഒരിക്കൽ മാത്രം അന്നം കഴിച്ച്, അന്നജലം നിറച്ച പാത്രം ദാനം ചെയ്താൽ ശിവലോകത്തിൽ ഒരുകൽപം വസിക്കും. ഇത് പ്രാപ്തിവ്രതം. ഏടാം ദിവസം മാത്രം രാത്രി ഭക്ഷണം കഴിച്ച്, വർഷാവസാനത്തിൽ പശു ദാനം ചെയ്താൽ ഇന്ദ്രപുരി പ്രാപിക്കും. ഇത് സുഗതിവ്രതം. നാലു കാലങ്ങളിലായി ബ്രാഹ്മണനു ഇന്ധനം നൽകി, അവസാനം നെയ്യ് ചേർത്ത പശു സമർപ്പിച്ചാൽ പരബ്രഹ്മം ലഭിക്കും. പാപം നശിപ്പിക്കുന്ന വ്രതം വൈശ്വാനരവ്രതം. പതിനൊന്നാം ദിവസം മാത്രം രാത്രി ഭക്ഷണം കഴിച്ച്, വർഷാവസാനത്തിൽ സ്വർണ്ണചക്രം ദാനം ചെയ്താൽ വിഷ്ണുലോകം ലഭിക്കും. ഇത് കൃഷ്ണവ്രതം, കാലാന്തേ രാജത്വവും നൽകുന്നു. പായസം കഴിച്ച്, അവസാനം രണ്ടു പശുക്കളെ ബ്രാഹ്മണന് സമർപ്പിച്ചാൽ ലക്ഷ്മീ ലോകം പ്രാപിക്കും. ഇത് ദേവീവ്രതം. ഏഴാം ദിവസം മാത്രം രാത്രി ഭക്ഷണം കഴിച്ച്, അവസാനം ദുഹിതൃ പശു ദാനം ചെയ്താൽ സൂര്യലോകം പ്രാപിക്കും. ഇത് ഭാനുവ്രതം. ഇങ്ങനെയുള്ള വിവിധ വ്രതങ്ങൾ അനുഷ്ഠിച്ചവർക്കു ഐശ്വര്യവും പ്രസിദ്ധിയും ദീർഘായുസും മോക്ഷവും പ്രാപ്യമാണ്.