കോട്ടിഹോമം നടത്തുന്നതിനുള്ള യജ്ഞവേദിയുടെ രൂപം വളരെ പ്രത്യേകമാണ്. അരയേൽക്കൽമുകളിൽ, അതിന്റെ ആകൃതി അശ്വത്ഥയിലയുടെപോലെയാണ് കാണേണ്ടത്; യജ്ഞവേദി നാലു വിരൽ നീളത്തിൽ നിർമിക്കണം. അതു ചതുരാകൃതിയിലാണ്, മൂന്നു കണക്കുകൾ (തടങ്ങൾ) അതിന്റെ ചുറ്റുവട്ടത്തും ഉണ്ടാക്കണം; ഈ തടങ്ങൾക്കും യജ്ഞവേദിയുടെ ഉയരത്തിനും മുൻപിൽ പറഞ്ഞ അളവുകൾ തന്നെ പ്രയോഗിക്കണം. യജ്ഞശാലയും പതിനാറു മുഴം നീളത്തിൽ നാലു വാതിലുകൾക്കൊപ്പമുള്ളതായിരിക്കണം. കിഴക്കോട്ട്, വേദത്തിൽ അഭ്യസിച്ച ബഹ്വൃച് ബ്രാഹ്മണനെ സ്ഥാപിക്കണം. അതുപോലെ, ദക്ഷിണ വാതിലിൽ യജുര്വേദത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനെ, പടിഞ്ഞാറ് സാമവേദം അറിയുന്നവനെ, വടക്കോട്ട് അതർവവേദത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനെ സ്ഥാനമനുസരിച്ച് സ്ഥാപിക്കണം. ഹോമത്തിനായി എട്ടു പേർ വേദവും അതിന്റെ ശാഖകളും പഠിച്ചവരായിരിക്കണം; അങ്ങനെ പന്ത്രണ്ടു പുരോഹിതന്മാർ ഉണ്ടാകും, ഇവരെ മുൻപിൽ പറഞ്ഞ പോലെ വസ്ത്രം, മാല, ഉണ്മ, അലങ്കാരങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ടും ഭക്തിയോടും കൂടി ആദരിക്കണം. ബഹ്വൃച് ബ്രാഹ്മണൻ കിഴക്കോട്ട്, വടക്കോട്ടു മുഖം തിരിച്ചു, രാത്രിസൂക്തം, രൗദ്രം, പവമാനം, സുമംഗല, ശാന്തി തുടങ്ങിയ മന്ത്രങ്ങൾ ജപിക്കും. ദക്ഷിണ വാതിലിൽ യജുര്വേദത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ ശാക്തം, ശാക്രം, സൗമ്യ, കൗഷ്മാണ്ഡ, ശാന്തി തുടങ്ങിയ മന്ത്രങ്ങൾ ഉച്ചരിക്കും. പടിഞ്ഞാറ് ചാന്ദോഗൻ സുപർണ്ണം, വൈരാജം, ആഗ്നേയ, രുദ്രസംഹിത, ജ്യേഷ്ഠമാസ, ശാന്തി എന്നിവ ജപിക്കും. വടക്കോട്ട് അതർവവേദം പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ ശാന്തി, സൌര്യ, ശാകുനക, പൗഷ്ടിക, മഹാരാജ്യ എന്നിവ ഉച്ചരിക്കും. ഹോമം അഞ്ചോ ഏഴോ തവണ മുൻപിൽ പറഞ്ഞതുപോലെയാണ് നടത്തേണ്ടത്; സ്നാനത്തിനും ദാനത്തിനും അതേ മന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കണം. ലക്ഷഹോമത്തിന് വസോര്ധാരാ ക്രമം പ്രത്യേകമായി നിർദേശിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ നിയമപ്രകാരം കോട്ടിഹോമം നടത്തുന്നവൻ എല്ലാ അഭിലാഷങ്ങളും നേടുകയും, വിശ്ണുവിന്റെ ലോകരിൽ എത്തുകയും ചെയ്യും. മൂന്നു ഗ്രഹയജ്ഞങ്ങളെ വായിക്കുന്നവനും കേൾക്കുന്നവനും, പാപങ്ങൾ നീങ്ങി, ഇന്ദ്രലോകം നേടും. പത്തായിരം എട്ടു അശ്വമേധയജ്ഞങ്ങൾ നടത്തിയവന്റെ ഫലം കോട്ടിഹോമത്തിൽ ലഭിക്കും. ആയിരക്കണക്കിന് ബ്രാഹ്മണഹത്യകളും കോടിക്കണക്കിന് ഭ്രൂണഹത്യകളും കോട്ടിഹോമം കൊണ്ട് നശിക്കും, ശിവൻ തന്നെ ഇത് പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു. നവഗ്രഹയജ്ഞം പൂർത്തിയാക്കി, അതിനുശേഷം ആവശ്യമുള്ള ഉപചാരങ്ങൾ — വശീകരണം, അഭിചാരം, ഉച്ചാടനം മുതലായവ — നടത്താം. അല്ലെങ്കിൽ, ആഗ്രഹിച്ച ഫലങ്ങൾ ഒരിക്കലും ലഭിക്കില്ല; അതിനാൽ, പത്തായിരം ഹോമം ആദ്യം നടത്തണം. ഉച്ചാടനത്തിനായി യജ്ഞവേദി വൃത്താകൃതിയിലും, വശീകരണത്തിന് മൂന്ന് കണക്കുകളും ഒറ്റ വായും, ഒരു വിരൽ വീതിയിലും ഉണ്ടാക്കണം. ഹോമകണ്ടികൾക്ക് പാലാശവൃക്ഷം ഏറ്റവും ഉത്തമം; അവയെ തേനും പശുവിന്റെ പിതവും കൊണ്ട് അഭിഷേകം ചെയ്യണം; ചന്ദനം, അഗുരു, കുങ്കുമം എന്നിവയും വിതറണം. തേനും നെയ്യും ചേർത്ത്, അഗ്നിയിൽ പത്ത് ആയിരം ബിൽവയിലകളും താമരകളും അർപ്പിക്കണം; സ്വയംഭൂ ബ്രഹ്മാവ് ഇതിനെ എപ്പോഴും നിർദേശിച്ചിരിക്കുന്നു. വശീകരണത്തിന്, ധർമ്മം അറിയുന്നവൻ 'സുമിത്രിയ ന ആപ ഒഷധയ' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് ബിൽവയിലകളും താമരകളും അർപ്പിക്കണം. ഇവിടെ യജ്ഞവേദി സ്ഥാപിക്കേണ്ടതും, കലശം കൊണ്ടു അഭിഷേകം ചെയ്യേണ്ടതുമില്ല; എല്ലാ ഔഷധികൾകൊണ്ടും സ്നാനം ചെയ്ത ശേഷം, ഗೃಹസ്ഥൻ വെള്ളി പൂക്കളും വസ്ത്രങ്ങളും ധരിക്കണം. ബ്രാഹ്മണന്മാരെ സ്വർണമാലകളും ഉത്തമമായ വെള്ളി വസ്ത്രങ്ങളും, സ്വർണ അലങ്കാരമുള്ള വെള്ളി പശുക്കളും നൽകി ആദരിക്കണം. ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ, ശത്രുക്കളെയും സ്നേഹിതരെയും വശീകരിക്കാൻ കഴിയും; ഈ ഹോമം പാപം നശിപ്പിക്കുന്നു. വൈരത്തിനും അഭിചാരത്തിനും, ത്രികോണമാകൃതിയിൽ, രണ്ടു കണക്കുകളുള്ള, ഒരു കോണിലേക്കുള്ള, കൈവിരൽ വീതിയുള്ള അഗ്നികുണ്ടം നിർദേശിച്ചിരിക്കുന്നു. പിന്നീട് ബ്രാഹ്മണന്മാർ ചുവപ്പ് മാലകളും ഉണ്മകളും, ചുവപ്പ് തലമുടിയും വസ്ത്രങ്ങളും ധരിച്ച്, അർപ്പണം നടത്തണം. മൂന്ന് പുതിയ പാത്രങ്ങളിൽ ചുവപ്പ് വസ്തുക്കൾ നിറച്ച്, ഇടത് കൈയിൽ കാട്ടികണ്ടികൾ, ഗർഡ്ഭ (ഗരുഡ) അസ്ഥിയുടെ ശക്തി ചേർത്ത്, തലമുടി അഴിച്ചിട്ടു, ശത്രുവിന് ദോഷം ആശിച്ച് ഹോമം നടത്തണം. ദുഷ്ടന്മാരെ അർപ്പണം ചെയ്യണം, 'ഹും ഫട്' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം; ഗർഡ്ഭ-അഭിചാര മന്ത്രം കൊണ്ട് വാളിന് അഭിഷേകം ചെയ്യണം. ശത്രുവിന്റെ രൂപം നിർമ്മിച്ച്, വാളുകൊണ്ട് കറുത്ത്, അവയുടെ ഭാഗങ്ങൾ അഗ്നിയിൽ അർപ്പിക്കണം. ഗ്രഹയജ്ഞം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം, വീണ്ടും വൈര-അഭിചാരം നടത്തരുത്; അങ്ങനെയൊന്നും ചെയ്യരുത്. ഇതിന് ഈ ലോകത്ത് ഫലമുണ്ടെങ്കിലും, പരലോകത്തിൽ ഉത്തമഫലം ലഭിക്കില്ല; അതിനാൽ, ഐശ്വര്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ ശാന്തികർമ്മങ്ങൾ മാത്രം ചെയ്യണം. മൂന്നു ഗ്രഹയജ്ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹത്തോടെ ചെയ്യുന്നവൻ വിശ്ണുവിന്റെ ലോകരിൽ എത്തും; അവിടെ നിന്ന് തിരികെ വരാൻ പ്രയാസമാണ്. ഇതു പതിവായി വായിക്കുന്നവനും കേൾക്കുന്നവനും ഗ്രഹദോഷം അനുഭവിക്കില്ല, ബന്ധുക്കളുടെ നഷ്ടം സംഭവിക്കില്ല. മൂന്നു ഗ്രഹയജ്ഞങ്ങൾ ഒരു വീട്ടിൽ എഴുതിയിട്ടും സൂക്ഷിച്ചിട്ടും, അവിടെ കുട്ടികൾക്ക് ദോഷവും രോഗവും ബന്ധനവും ഉണ്ടാകില്ല. എല്ലാ യജ്ഞങ്ങളുടെ ഫലം ഇതിലൂടെ ലഭിക്കും, എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിക്കും; കോടിയജ്ഞം ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നു എന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു. ഉത്തമദേവന്മാർ പറയുന്നു, ലക്ഷയജ്ഞം അശ്വമേധയജ്ഞത്തിന്റെ ഫലം നൽകുന്നു; പന്ത്രണ്ടു ദിവസത്തെ യജ്ഞവും, നവഗ്രഹയജ്ഞവും അതുപോലെയാണ്. ഉത്സവത്തിനും സന്തോഷത്തിനും, ദേവയജ്ഞം നിർമലീകരിക്കുന്നതും, ദോഷങ്ങൾ നീക്കുന്നതുമാണ് ഇവിടെ വിശദീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്; ഇത് ഉചിതമായി ജപിക്കുന്നവനും കേൾക്കുന്നവനും ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുകയും ദീർഘായുസ്സും ആരോഗ്യവും നേടുകയും ചെയ്യും. ഗ്രഹങ്ങളുടെ രൂപം നിർബന്ധമായും നിർദേശിച്ചിരിക്കുന്നു: സൂര്യൻ എപ്പോഴും പദ്മാസനത്തിൽ ഇരിക്കുന്നതും, പദ്മം കൈയിൽ പിടിച്ചും, പദ്മഗർഭത്തിന്റെ തേജസ്സും, ഏഴു കുതിരകളും ഏഴു കയറ്റങ്ങളും, രണ്ടു കൈകളും ഉള്ളവനായി ചിത്രീകരിക്കണം. ചന്ദ്രൻ വെള്ള നിറത്തിൽ, വെള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ചും, വെള്ള കുതിരയിൽ, വെള്ള വാഹനത്തിൽ, കൈയിൽ ഗദയും, രണ്ടു കൈകളും, വരം നൽകുന്നവനായി കാണണം. ഭൂമിയുടെ മകനായ ചെവ്വാ ചുവപ്പ് മാലയും വസ്ത്രവും, കൈയിൽ ശൂലം, ത്രിശൂലം, ഗദയും, നാലു കൈകളും, വെള്ള മുടിയും, വരം നൽകുന്നവനായി ചിത്രീകരിക്കണം. ബുധൻ മഞ്ഞ മാലയും വസ്ത്രവും, കർണികാരപുഷ്പത്തിന്റെ തേജസ്സും, കൈയിൽ വാളും കവചവും ഗദയും, സിംഹത്തിൽ ഇരിക്കുന്നതും, വരം നൽകുന്നവനായി കാണണം.