വിവക്ഷു നഗരമൊഴിഞ്ഞ് കൗശാംബിയിൽ താമസിക്കാൻ പോകുന്നു. അവനു എട്ടു വീര്യശാലികളായ പുത്രന്മാർ ജനിക്കും. അവരിൽ മൂത്തവൻ ഭൂരി, ചിത്രരഥ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനാകുന്നു. ചിത്രരഥിൽ നിന്നു ശുചിദ്രവ ജനിച്ചു, ശുചിദ്രവയിൽ നിന്ന് വൃഷ്ണിമാൻ. വൃഷ്ണിമാനിൽ നിന്ന് സുഷേണയും, രാജാവായ ശുചിയും. സുഷേണയിൽ നിന്ന് സുനീത എന്ന രാജാവും, സുനീതയിൽ നിന്ന് മഹാപ്രശസ്തനായ നൃചക്ഷു. നൃചക്ഷുവിന്റെ പുത്രൻ സുഖീവലൻ, പിന്നെ സുഖീവലനിൽ നിന്ന് ഭാവിയിൽ രാജാവായ പരിഷ്ണവയും, അവനിൽ നിന്ന് ഭരണാധികാരി സുതപയും ജനിക്കുന്നു. സുതപയുടെ പുത്രൻ മേധാവി, അതിൽ സംശയമില്ല. മേധാവിയിൽ നിന്ന് പുരംജയ, അവനിൽ നിന്ന് ഉർവ എന്ന ഉഗ്രചിത്തനായ പുത്രൻ. ഉർവയിൽ നിന്ന് തിഗ്മാത്മാ, തിഗ്മാത്മയിൽ നിന്ന് ബൃഹദ്രഥ, ബൃഹദ്രത്തിൽ നിന്ന് വസുദാമ. വസുദാമയിൽ നിന്ന് ശതാനീക, അവനിൽ നിന്ന് ഉദയന. ഉദയനിൽ നിന്ന് രാജാവായ വഹീനര ജനിക്കുന്നു. വഹീനരയുടെ പുത്രൻ ദണ്ഡപാണി, ദണ്ഡപാണിയിൽ നിന്ന് നിരമിത്ര, അവനിൽ നിന്ന് ക്ഷേമക. ഇവിടെ പുരാതനമുനികൾ പാടിയ ഒരു ശ്ലോകം ഉണ്ട്: ദൈവമുനികൾ ആദരിച്ച ബ്രാഹ്മണക്ഷത്രിയവംശത്തിന്റെ ഉത്ഭവം കലിയുഗത്തിൽ രാജാവായ ക്ഷേമകനിൽ അവസാനിക്കും. ഇങ്ങനെ, പൗരവവംശവും, മഹാത്മാവായ പാണ്ഡുപുത്രൻ അർജുനന്റെ വംശവും യഥാർത്ഥത്തിൽ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇപ്പോൾ, സുതൻറെ Fires (അഗ്നികൾ) സംബന്ധിച്ചുള്ള വംശം ക്രമമായി പറയണമെന്ന് ചോദിക്കുന്നു. സ്വയംഭുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ അഭിമാനി എന്ന അഗ്നി സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു; ബ്രഹ്മാവിന്റെ മനസ്സിൽ നിന്ന് ജനിച്ച പുത്രൻ, അവനിൽ നിന്ന് സ്വാഹാ ജനിച്ചു. പാവക, പവമാന, ശുചി — ഈ അഗ്നികൾ സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. പവമാന friction-ൽ നിന്നുള്ള അഗ്നിയാണ്, പാവകയുടെ പുത്രൻ വൈദ്യുതിയഗ്നി. ശുചി സൂര്യാഗ്നിയായി അറിയപ്പെടുന്നു; അചലന്മാർക്കും ഈ പേര് ഉണ്ട്. പവമാനയിൽ നിന്ന് ഹവ്യവാഹ എന്ന അഗ്നി ജനിച്ചു. പാവകയും സഹരക്ഷയും, ഹവ്യവാഹ മുഖമായ ശുചിയും — ഇവരാണ് ദേവതകളിൽ പ്രധാന അഗ്നികൾ. ഹവ്യവാഹ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രൻ, ദേവതകളിൽ പ്രഥമനാണ്. സഹരക്ഷയും ദേവതകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇവരിൽ നിന്ന് മുപ്പത്തിയൊന്ന് പുത്രന്മാരും മക്കളുമുണ്ട്. ഇവരുടെ പേരുകൾ പ്രത്യേകം വെച്ച് പറയാം: പവന — ലോകാഗ്നി — ആദ്യത്തേത്, ബ്രഹ്മാവിന്റെ അഗ്നി. ബ്രഹ്മൗദനഗ്നി അവന്റെ പുത്രൻ, ഭാരത എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തൻ. വൈശ്വാനരൻ ഹവ്യവാഹകനായി ഹോമം ഏറ്റുവാങ്ങി, പിന്നീട് മരിച്ചു. അതിന്റെ ശേഷം, അതർവണൻ ജനിച്ചു, കമലസമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് churn ചെയ്ത്. അതർവ ലോകാഗ്നിയാണ്, ദക്ഷിണാഗ്നി എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഭൃഗുവിൽ നിന്ന് അതർവ ജനിച്ചു; അങ്കിരാ അതർവണൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. അവന്റെ അഗ്നി ലോകാതീതമാണ്, ദക്ഷിണാഗ്നി എന്നും വിളിക്കുന്നു. പവമാന friction-ൽ നിന്നുള്ള അഗ്നിയാണ്; ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആദ്യ അഗ്നി, ഗൃഹപതിയാണ്. ശേഷം, സഭ്യയും അവസഥ്യയും — സമ്ശത്യയിൽ നിന്നുള്ള രണ്ട് പുത്രന്മാർ. അതിനു ശേഷം, ഹവ്യവാഹനൻ പതിനാറു നദികളെ ആഗ്രഹിച്ചു; അഹവനീയ എന്ന അഗ്നി, അഭിമാനി എന്ന പേരിൽ, ദ്വിജന്മാർക്കിടയിൽ പ്രശസ്തമാണ്. കാവേരി, കൃഷ്ണവേണി, നർമ്മദ, യമുന, ഗോദാവരി, വിതസ്ത, ചന്ദ്രഭാഗ, ഇരാവതി, വിപാശ, കൗശികി, ശതദ്രു, ശരയു, സീത, മനസ്വിനി, ഹ്രദിനി, പവനാ — ഇവയാണ് ആ പതിനാറു നദികൾ. ഹവ്യവാഹൻ തന്റെ രൂപം പതിനാറായി വിഭജിച്ച് ഓരോരുത്തരിലും അർപ്പണാഗ്നിയായി സഞ്ചരിച്ചു. ആ നദികളുടെ പേരിൽ അൽത്താരകളും സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു; അവയിൽ നിന്ന് ധിഷ്ണവന്മാർ ജനിച്ചു. അൽത്താരകളിൽ ജനിച്ചതിനാൽ അവരെ ധിഷ്ണവന്മാർ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഈ നദിപുത്രന്മാർ അൽത്താരകളിൽ പ്രവേശിച്ചു. അവിടെ ഭോജ്യവും സ്ഥാപനയോഗ്യവുമായ ധിഷ്ണവന്മാർ — പ്രവാഹണ, അഗ്നീധ്ര എന്നിവർ — സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. ശുദ്ധദിനാരംഭത്തിൽ യഥാസ്ഥാനം സഞ്ചരിക്കുന്ന അഗ്നികൾ ക്രമത്തിൽ പറയാം: വസുക്കളുടെ അഗ്നി, ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നി, രണ്ടാം അൽത്താരയിലും വടക്കു ഭാഗത്തുമാണ്. അഗ്നിയുടെ പുത്രന്മാരായ എട്ടു ഭരണാധികാരികൾ, ദ്വിജന്മാർ സേവിക്കുന്നു. പർജന്യനും പവമാനനും രണ്ടാം അഗ്നികൾ; അവനെ കാണുന്നില്ല. പാവക എന്ന അഗ്നി വടക്കു ഭാഗത്താണ്, ചൂടും ശാന്തതയും ഉള്ളത്. ഹോമം സ്വീകരിക്കുന്ന അഗ്നി, ശുദ്ധീകരിക്കാനാകാത്തത്, ശാമിത്ര എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ശതധാമ, ശുദ്ധഘൃതത്തിൽ പ്രകാശം ഉള്ളത്, ഭയങ്കരമായ അധിപത്യം ഉള്ളവൻ. ഭൂമിയെ ആധാരമാക്കുന്ന ബ്രഹ്മജ്യോതി, ബ്രഹ്മണിൽ സ്ഥാപിതൻ. അജൈകപാദിനാൽ സമീപിക്കപ്പെടേണ്ടത് ശാലാമുഖൻ, അവനിൽ നിന്ന് അവൻ ഉത്ഭവിക്കുന്നു. വിവരണാതീതനായ അഹിർബുധ്ന്യൻ പുറത്തും ദക്ഷിണാവസാനത്തുമാണ്. ഇവരൊക്കെയും ദ്വിജന്മാർ സമീപിക്കേണ്ടതാണെന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. ഇനി, സഞ്ചരിക്കേണ്ട എട്ടുപേരെ ഞാൻ പറയാം: ഹോത്രിയുടെ പുത്രൻ, ദർഭാഗ്നി, ഹവ്യവാഹകൻ. പ്രശംസനീയനായ അഗ്നി, പ്രചേത, രണ്ടാമൻ, സഹായി; അഗ്നിയുടെ പുത്രൻ വിശ്വവേദ, ബ്രഹ്മണിന്റെ പാഠകനായി അറിയപ്പെടുന്നു. ജലത്തിന്റെ ഉത്ഭവം സ്വാംഭഃ, സേതു എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ധിഷ്ണ്യാഗ്നികൾ ഉത്ഭവിച്ചു; ഇവ ദ്വിജന്മാർ സോമയാഗത്തിൽ ആരാധിക്കുന്നു. ശേഷം, പാവക എന്ന അഗ്നി, സദാചാരികൾ ചേർന്നതെന്നു പറയുന്ന അഗ്നി, അവഭൃഥ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; ഇത് വരുണനോടൊപ്പം ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു. ഹൃദയത്തിലെ അഗ്നിയുടെ പുത്രൻ വയറ്റിൽ, മനുഷ്യർക്കായി പാചകം ചെയ്യുന്നു; തപ്തമായ വയറു എപ്പോഴും വിച്ഛിന്നമായ അഗ്നിയായാണ് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നത്. പാരസ്പര്യത്തിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്ന അഗ്നി, ഇവിടെ ജീവികളെ ഇളക്കുന്നു; അഗ്നിയുടെ പുത്രൻ, കോപം നിറഞ്ഞ, ഭയങ്കരനായ സംവർത്തക എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ഇങ്ങനെ, പൗരവവംശവും അഗ്നിവംശവും, അവരുടെ ഉത്ഭവവും ക്രമവും മഹാത്മാക്കളായ മുനികൾ പഠിച്ചപോലെ ഇവിടെ വിശദമായി വിവരിക്കപ്പെട്ടു.