ശ്രീമാനായ ബ്രഹസ്പതി മമതയെ സമീപിച്ച്, “നീ അലങ്കരിച്ചുകൊണ്ട് എനിക്ക് സമീപം വന്നു സഖ്യത്തിനായി തയ്യാറാകൂ, ഭാഗ്യശാലിനി,” എന്നതുപോലെ അഭ്യർത്ഥിച്ചു. അതിനാൽ മമതാ ബ്രഹസ്പതിയോട് പറഞ്ഞു, “ഈ ഗർഭം ഇതിനകം പൂർണ്ണമായിട്ടുണ്ട്, ബ്രഹ്മന്റെ ശബ്ദത്തിൽ സംസാരിക്കുന്നു; നിങ്ങളുടെ വിത്ത് അപ്രതിഭതമാണ്, പക്ഷേ ഈ പ്രവർത്തി ധർമ്മമല്ല.” മമതയുടെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട ബ്രഹസ്പതി മറുപടി നൽകി: “നിനക്കു ശോഭയുള്ള രൂപം ഉണ്ട്, എന്നെ നീ യോജിച്ച പെരുമാറ്റത്തിൽ പഠിപ്പിക്കേണ്ടതില്ല.” അതിനുശേഷം, ബ്രഹസ്പതി ബലപ്രയോഗം ചെയ്തുകൊണ്ട് മമതയോടു ദോഷകരമായ രീതിയിൽ ഇടപെടാൻ തുടങ്ങി. അപ്പോൾ ഗർഭം ബ്രഹസ്പതിയോടു സംസാരിച്ചു: “ഞാൻ ഇതിനകം ഇവിടെ ഉണ്ടാകുന്നു, ബ്രഹസ്പതി; നിങ്ങളുടെ വിത്ത് അപ്രതിഭതമാണ്. ഇവിടെ രണ്ട് പേർക്ക് സ്ഥാനം ഇല്ല.” ഗർഭം ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, ബ്രഹസ്പതി ക്രുദ്ധനായി മറുപടി നൽകി: “സകല ജീവികളും ജനനം ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഈ സമയത്ത് നീ എന്നെ തടയുന്നു; അതിനാൽ നീ ദീർഘകാലം ആഴത്തിലുള്ള അന്ധകാരത്തിൽ പ്രവേശിക്കേണ്ടിവരും.” അപ്പോൾ ബ്രഹസ്പതി തന്റെ ആഗ്രഹം നിയന്ത്രിച്ചു; മമതയുടെ സന്തോഷം ഇല്ലാതിരുന്നതിനാൽ ബ്രഹസ്പതിയുടെ വിത്ത് ഭൂമിയിൽ വീണു, അതിൽ നിന്ന് ഒരു ശിശു ഉദയം ചെയ്തു. ആ കുട്ടിയെ കണ്ട മമതാ പറഞ്ഞു: “ഞാൻ എന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോകുന്നു; ബ്രഹസ്പതി, നീ ഈ കുട്ടിയെ പരിപാലിക്ക.” അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് മമതാ യാത്രയായി. അവൾ പോയതോടെ, ബ്രഹസ്പതിയും ആ കുട്ടിയെ ഉപേക്ഷിച്ചു. അമ്മയും അച്ഛനും ഉപേക്ഷിച്ച ആ ബാലനെ ദയാലുവായ മരുതുകൾ കൈക്കൊണ്ടു, ഭരദ്വാജനെ സംരക്ഷിച്ചു. അപ്പോഴാണ് ഭരതൻ, പ്രശസ്തനായ രാജാവ്, ഒരു പുത്രനു വേണ്ടി പല കാലിക യാഗങ്ങൾ നടത്തിയത്. പക്ഷേ, യാഗങ്ങൾക്കു ശേഷവും പുത്രൻ ലഭിക്കാതിരുന്നപ്പോൾ, പുത്രനു വേണ്ടി മരുത്സോമ യാഗം നടത്തി. ആ യാഗം കൊണ്ടു മരുതുകൾ സന്തോഷപ്പെട്ടു, ഭരദ്വാജനെ ഭരതനു പുത്രനായി കൊണ്ടുവന്നു. ഭരദ്വാജൻ, ബ്രഹസ്പതിയുടെ യഥാർത്ഥ പുത്രനും അങ്കിരസുകളുടെ വംശാധികാരിയും, മരുതുകൾ ഭരതനു കൈമാറി. പുത്രനായി ഭരദ്വാജനെ ലഭിച്ച ഭരതൻ പറഞ്ഞു: “ആദ്യം, എന്റെ പ്രയോജനത്തിനായി നിന്നെ നൽകിയിരുന്നു; ഇപ്പോൾ, നിന്നിലൂടെ ഞാൻ പൂർണ്ണമായിരിക്കുന്നു.” ആദ്യം പുത്രജനനം വിഫലമായതുകൊണ്ടു, ഭരദ്വാജ രാജാവിനെ വിഥഥ (വിഫലജനനം) എന്നു വിളിച്ചു. ആ ഭരദ്വാജനിൽ നിന്നു ഭൂമിയിൽ ബ്രാഹ്മണരും ക്ഷത്രിയരും ഉദയം ചെയ്തു; ഇവരെ ദ്വ്യാമുഷ്യായണർ, രണ്ടു വിഭാഗങ്ങളായി, എന്നറിയപ്പെടുന്നു. വിഥഥ ജനിച്ചതിനു ശേഷം, ഭരതൻ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി; ഭരദ്വാജൻ തന്റെ പുത്രനെ അഭിഷേകം ചെയ്ത ശേഷം സ്വർഗത്തിലേക്ക് യാത്രയായി. വിഥഥയുടെ വംശാധികാരിയായ ഭൂവമന്യു, മഹത്വമുള്ളവൻ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാല് പുത്രന്മാർ ഭൂവമന്യുസ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു, അവർ മഹാപുരുഷന്മാരുടെ സമാനതയുള്ളവർ. അവർ: ബ്രഹത്ക്ഷത്രൻ, ധൈര്യശാലിയുമായ നര, ശക്തിയുള്ള ഗർഗ, നരന്റെ പുത്രനായ സംകൃതിയും, പ്രശസ്തനായ സംകൃതിയുടെ പുത്രൻ ഗുരുധിയും, രന്തിദേവും, ഗർഗയുടെ പുത്രനായ ശിബിയും. ഇവരിൽ നിന്നു ശൈബ്യന്മാരും ഗർഗന്മാരും, ക്ഷത്രിയ ഗുണങ്ങളുള്ള ദ്വിജന്മാരും, അഹാര്യയുടെ പുത്രനായ ഉരുക്ഷവഹും, ജ്ഞാനിയായവൻ, ജനിച്ചു. ഉരുക്ഷവഹന്റെ ഭാര്യ വിശാലാ, ത്രയുഷണ, പുഷ്കരി, പ്രശസ്തനായ കവി എന്നീ മൂന്നു പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു. ഈ ഉരുക്ഷവഹന്മാർ ബ്രാഹ്മണത്വം നേടിയവരായി അറിയപ്പെടുന്നു; കാവ്യന്മാരിൽ ഈ മൂന്നു പേർ മഹാ ഋഷിമാരിൽ പ്രധാനികളാണ്. ഗർഗന്മാർ, സംകൃതികൾ, കാവ്യന്മാർ, ക്ഷത്രിയ ഗുണങ്ങൾ ഉള്ള ദ്വിജന്മാർ; അങ്കിരസരും ദക്ഷരും, ബ്രഹത്ക്ഷത്രന്റെ ദേശവും. ബ്രഹത്ക്ഷത്രന്റെ വംശാധികാരി ഹസ്തിൻ, അവൻ ഗജസാഹ്വയ എന്ന പേരിൽ ഈ നഗരം സ്ഥാപിച്ചു. ഹസ്തിന് മൂന്നു പ്രശസ്ത വംശാധികാരികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു: അജമീഢ, ദ്വിമീഢ, പുരുമീഢ. അജമീഢയ്ക്ക് കുരു വംശത്തിലെ പ്രശസ്തമായ മൂന്നു ഭാര്യകൾ: നീലിനി, ധൂമിനി, കെശിനി. ഇവരിൽ നിന്ന് ദിവ്യഗുണങ്ങളുള്ള പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു; അജമീഢയുടെ തപസ്സിന്റെ അവസാനം, മഹാനും ധർമ്മശാലിയുമായ വൃദ്ധൻ ജനിച്ചു. ഭാരദ്വാജന്റെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ട്, ഇവരെക്കുറിച്ച് വിശദമായി കേൾക്കൂ: കെശിനിയിൽ അജമീഢയ്ക്ക് കൺവ എന്ന പുത്രൻ ഉണ്ടായി. കൺവയുടെ പുത്രൻ മെധാതിഥി; അവനിൽ നിന്ന് കൺവായന ബ്രാഹ്മണർ ഉദയം ചെയ്തു. അജമീഢയുടെ പുത്രൻ ബൃഹദൻ, ഭൂമിനിയിൽ ജനിച്ചു. ബൃഹദനിൽ നിന്ന് ബൃഹന്ത; ബൃഹന്തയിൽ നിന്ന് ബൃഹന്മനസ്; ബൃഹന്മനസിന്റെ പുത്രൻ ബൃഹദ്ധനു. ബൃഹദ്ധനുവിന്റെ പുത്രൻ ബൃഹദിഷു, ബൃഹദിഷുവിന്റെ പുത്രൻ ജയദ്രഥ. ജയദ്രഥയുടെ പുത്രൻ അശ്വജിത്, അശ്വജിതിന്റെ പുത്രൻ സെനജിത്. സെനജിതിന് ലോകപ്രശസ്തമായ നാല് പുത്രന്മാർ: രുചിരാശ്വ, കാവ്യ, രാജാവ് ദൃഢരഥ, വത്സ (അവർത്തക). രാജാവ് വത്സ, പരിവത്സക വംശത്തിന്റെ പിതാവ്; രുചിരാശ്വയുടെ വംശാധികാരി പൃഥുസേന, മഹത്വത്തിൽ പ്രശസ്തൻ. പൃഥുസേനയുടെ പുത്രൻ പൗരു; പൗരുവിൽ നിന്ന് നീപ. നീപയ്ക്ക് നൂറ് പുത്രന്മാർ, എല്ലാ ശക്തിയിലും സമ്പന്നർ. ആ രാജാക്കന്മാർ എല്ലാം നീപ എന്നറിയപ്പെടുന്നു; അവരിൽ, പ്രശസ്തനായ കീർത്തിവർധനൻ അവരുടെ വംശത്തിന്റെ സ്ഥാപകൻ. കാവ്യയിൽ നിന്ന് സമര എന്ന പുത്രൻ, കൂടെ സദേഷ്ടയും സമരയും. സമരയ്ക്ക് രണ്ടു പുത്രന്മാർ: പാരസമ്പ, സദശ്വ; അങ്ങനെ മൂന്നു. അവന്റെ എല്ലാ പുത്രന്മാരും സകല ഗുണങ്ങളിലും സമ്പന്നർ, ഭൂമിയിൽ പ്രശസ്തർ. പാരയുടെ പുത്രൻ പൃഥു, പൃഥുവിന്റെ പുത്രൻ സുകൃത. സുകൃതിന്റെ പുത്രൻ വിവ്രാജ, എല്ലാ ഗുണങ്ങളിലും സമ്പന്നൻ. വിവ്രാജയുടെ വംശാധികാരി, ശക്തിയിൽ പ്രശസ്തനായ അണുഹ. അണുഹ, ശുകയുടെ മരുമകനും, മഹത്വത്തിൽ പ്രശസ്തയായ കൃത്വിയുടെ ഭർത്താവും. അണുഹയുടെ വംശാധികാരി രാജാവ് ബ്രഹ്മദത്ത. ഇങ്ങനെയാണ് ഭരദ്വാജനും ഭരതനും തുടങ്ങി, ഈ മഹാ വംശത്തിന്റെ കഥ, ദൈവിക ഗുണങ്ങൾ, തപസ്സും, ധർമ്മവും, മഹത്വവും നിറഞ്ഞവരുടെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ട് ഭൂമിയിൽ ബ്രാഹ്മണക്ഷത്രിയ വംശങ്ങൾ ഉദയം ചെയ്തതിന്റെ പുണ്യകഥ.