അരുന്ധതിയിൽ നിന്ന് ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിൽ നിന്ന് ഉദിച്ചവൻ ജനിച്ചു. സംकल्पയുടെ ഭാര്യ സംകല്പയിൽ നിന്ന് സംകല്പൻ ജനിച്ചു. ഇനി വസുക്കളുടെ സൃഷ്ടിയെ കുറിച്ച് കേൾക്കൂ. ദിക്കുകളെ പരിപാലിക്കുന്ന പ്രകാശമുള്ള ദേവന്മാരെയാണ് വസുക്കൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. അവരുടെ ഉത്ഭവം ഇങ്ങനെയാകുന്നു. വെള്ളം, ധ്രുവ, സോമ, ധര, അനില, അനല, പ്രത്യൂഷ, പ്രസഭാ—ഇവരാണ് എട്ട് വസുക്കൾ. ആപയുടെ പുത്രന്മാർ നാലുപേരാണ്: ശാന്ത, ദണ്ഡ, ശാംബ, മണിവക്ത്ര. ഇവരാണ് യാഗസംരക്ഷണത്തിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നവർ. ധ്രുവയുടെ പുത്രൻ കാല; സോമയിൽ നിന്ന് വർചാ ജനിച്ചു; ധരയിൽ നിന്ന് ദ്രവിണനും ഹവ്യവാഹനും ജനിച്ചു. കല്യാണിനിയിൽ നിന്ന് പ്രാണൻ, രമണൻ, ശിശിരൻ ജനിച്ചു. മനോഹരയിലേയ്ക്ക് ധരയുടെ പുത്രന്മാർ, ഹരിയുടെ സന്തതികൾ ആയി, പ്രവേശിച്ചു. ശിവയിൽ നിന്ന് മനോജവൻ ജനിച്ചു—അവന്റെ ചലനം ആരും അറിയാത്തതാണ്. അനലയിൽ നിന്ന് രണ്ടു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു, ഇരുവരും അഗ്നിയുടെ സ്വഭാവം പങ്കുവയ്ക്കുന്നു. അഗ്നിയുടെ പുത്രനായ കുമാരൻ ഒരു നനവുള്ള ചടിയിൽ ജനിച്ചു. അവന്റെ അനുയായികളായ ശാഖ, വിശാഖ, നൈഗമേയൻ എന്നിവരും അവന്റെ പുറത്ത് നിന്ന് ഉദിച്ചു. കൃതികകളിൽ നിന്ന് കാർത്തികേയൻ ജനിച്ചു എന്നാണ് ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്. പ്രത്യൂഷൻ എന്ന മുനിയുടെ പുത്രന്മാർ വിവു, ദേവല എന്നിവർ. പ്രഭാസയിൽ നിന്ന് പ്രജാപതിയായ വിശ്വകർമാ ജനിച്ചു. വിശ്വകർമാവിനെ ദൈവിക ശില്പിയായും കൊട്ടാരങ്ങൾ, ഭവനങ്ങൾ, തോട്ടങ്ങൾ, വിഗ്രഹങ്ങൾ, അലങ്കാരങ്ങൾ, കുളം, ഉദ്യാനങ്ങൾ, കിണറുകൾ എന്നിവയുടെ നിർമ്മാണത്തിൽ പ്രഗത്ഭനായവനായി അറിയുന്നു. അജൈകപാദ, അഹിർബുധ്ന്യ, വിരൂപാക്ഷ, രൈവത, ഹര, ബഹുരൂപ, ത്ര്യമ്പക—ദേവന്മാരുടെ നാഥനായ ഇവരാണ് രുദ്രന്മാർ. സാവിത്ര, ജയന്ത, പിനാക്കി, അപരാജിത—ഇവരും ചേർന്ന് പതിനൊന്ന് രുദ്രന്മാരായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ മനസ്സിൽ ജനിച്ച ത്രിശൂലധാരികളുടെ പുത്രന്മാർ അനേകം, എൺപത്തിനാലു കോടി, അവിനാശികളായവരാണ്. ഇവർ, അവരുടെ പുത്രന്മാർ, മക്കൾ, പോതുമക്കൾ, സുരഭിയുടെ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവ, എല്ലാ ദിക്കുകളെയും സംരക്ഷിക്കുന്നു. ഇനി കശ്യപന്റെ ഭാര്യമാരായ അദിതി, ദിതി, ദനു, അരിഷ്ട, സുരസാ എന്നിവരിൽ നിന്ന് ജനിച്ച പുത്രന്മാരെയും മക്കളെയും ഞാൻ പറയുന്നു. സുരഭി, വിനത, താമ്ര, ക്രോധവശാ, ഇറാ, കട്രു, വിശ്വാ എന്ന മুনি—ഇവരുടെ പുത്രന്മാരെക്കുറിച്ച് ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ. ചാക്ഷുഷ മനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന തുഷിത ദേവന്മാരാണ് വൈവസ്വത മനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ പന്ത്രണ്ട് ആദിത്യന്മാരായി അറിയപ്പെടുന്നത്. ഇന്ദ്രൻ, ധാതാവ്, ഭാഗ, ത്വഷ്ടാവ്, മിത്രൻ, വരുണൻ, യമൻ, വിവസ്വാൻ, സവിതാവ്, പൂഷൻ, അംശുമാൻ, വിഷ്ണു—ഇവരാണ് ആ പന്ത്രണ്ട് ആദിത്യർ. ആയിരം കിരണങ്ങളാൽ പ്രകാശിക്കുന്ന ഈ പന്ത്രണ്ട് ആദിത്യർ, മാരീചനും കശ്യപനും ചേർന്ന് അദിതിയിൽ നിന്ന് ജനിച്ച മഹത്വമുള്ള പുത്രന്മാരാണ്. ഭൃഷാശ്വമുനിയുടെ പുത്രന്മാരാണ് ദിവ്യായുധങ്ങൾ ധരിക്കുന്ന ദേവന്മാർ. ഈ ദേവഗണങ്ങൾ ഓരോ മന്വന്തരത്തിലും ഉണ്ട്, ഓരോ ചക്രത്തിലും അവർ ജനിച്ച് ലയിക്കുന്നു. ദിതിയിൽ നിന്ന് കശ്യപനു രണ്ട് പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു: ഹിരണ്യകശിപു, ഹിരണ്യാക്ഷ. ഹിരണ്യകശിപുവിൽ നിന്ന് നാല് പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു: പ്രഹ്ലാദൻ, അനുഹ്ലാദൻ, സംഹ്ലാദൻ, ഹ്ലാദൻ. പ്രഹ്ലാദന്റെ പുത്രൻ ആയുഷ്മാൻ, ശിബി, ബാഷ്കല എന്നിവരാണ്. വിരോചനൻ നാലാമത്തേതാണ്, അവനിൽ നിന്ന് ബലി എന്ന പുത്രൻ ജനിച്ചു. ബലിക്ക് നൂറ് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു, ബാണൻ മൂത്തവൻ. ധൃതരാഷ്ട്ര, സൂര്യ, ചന്ദ്ര, ചന്ദ്രാംശുതാപന, നികുംബനാഭ, ഗുര്വക്ഷ, കുക്ഷിഭീമ, വിഭീഷണ—ഇവരും ബാണന്റെ മൂത്ത സഹോദരന്മാർ. ബാണൻ ആയിരം ഭുജങ്ങളോടുകൂടി എല്ലാ ആയുധങ്ങളും കൈവശംവെച്ചവനായിരുന്നു. തപസ്സിലൂടെ തൃപ്തനായ ത്രിശൂലധാരിയേയും മഹാകാലസ്വരൂപവും പിനാകിനോടു തുല്യമായ സ്ഥിതിയും അവൻ നേടിയിരുന്നു. ഹിരണ്യാക്ഷയുടെ പുത്രന്മാർ: ഉലൂക, ശകുനി, ഭൂതസന്താപന, മഹാനാഭ. ഇവിൽ നിന്ന് എഴുപതു ലക്ഷത്തിലധികം പുത്രന്മാരും മക്കളും, ശക്തിയുള്ളവരും ഭീമാകാരന്മാരും വിവിധരൂപങ്ങളുമുള്ളവരും ജനിച്ചു. ദനുവിൽ നിന്ന് കശ്യപനു നൂറ് പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു; ഇവർ ശക്തിയിൽ അഭിമാനിച്ചവരായിരുന്നു. അവരിൽ വിപ്രചിത്തി ഏറ്റവും പ്രധാനിയും അതിശയശക്തിയുമാണ്. ദ്വിമൂർധ, ശകുനി, ശങ്കുശിരോധര, അയോഗ്മുഖ, ശംബര, കപിശ—ഇവരും മാരീചി, മേഘവാൻ, ഇറാ, ഗർഭശിരസ്, വിദ്രാവന, കേതു, കേതുവീര്യ, ശതഹ്രദ, ഇന്ദ്രജിത്, സപ്തജിത്, വജ്രനാഭ, ഏകചക്ര, മഹാബാഹു, വജ്രാക്ഷ, താരക, അസിലോമ, പുലോമ, ബിന്ദുർബാണ, സ്വർഭാനു, വൃഷപർവൻ—ഇവരാണ് ദനുവിന്റെ പ്രധാന പുത്രന്മാർ. സ്വർഭാനുവിന്റെ പുത്രി പ്രഭയും പുലോമയുടെ പുത്രി ശചിയും മായയുടെ ഭാര്യമാരായ ഉപദാനവി, മന്ദോദരി, കുഹു എന്നിവരും വൃഷപർവനിന്റെ പുത്രിമാർ ശർമിഷ്ഠ, സുന്ദരി, ചന്ദ്ര എന്നിവരും വൈശ്വാനരന്റെ പുത്രിമാർ പുലോമ, കാലക എന്നിവരുമാണ്. ഇവരിൽ നിന്ന് അനേകം ശക്തിയുള്ള സന്തതികൾ ജനിച്ചു; മാരീചിയുമായി ചേർന്ന് അറുപതിനായിരം ദാനവന്മാർ ജനിച്ചു. മാരീചി മുമ്പ് പോളോമന്മാരെയും കാലകേയന്മാരെയും ജനിപ്പിച്ചു; ഇവരെ ദേവതകൾക്ക് ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവരും ഹിരണ്യപുരത്തിൽ താമസിച്ചവരുമായിരുന്നു. നാലുമുഖൻ നൽകിയ വരംപ്രകാരം അവർ യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു. വിപ്രചിത്തി, സിംഹികയിൽ നിന്ന് സൈംഹികേയന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു. ഹിരണ്യകശിപുവിന്റെ പതിമൂന്ന് സഹോദരപുത്രന്മാർ: വ്യംസ, കല്പ, നല, വാതാപി എന്നിവരാണ്. ഇങ്ങനെ, ഈ മഹാമുനിമാർ പറയുന്ന ദൈവഗണങ്ങളുടെ ഉത്ഭവവും അവരുടെ സന്തതികളും, ഓരോ മന്വന്തരത്തിലും പുതുക്കി പിറന്നു പുനർലയത്തിലേക്കു പോകുന്നു.