ശ്യാമന് സന്താനമൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ശമികൻ ഭോജന്മാരുടെ അവസ്ഥയെ അവഹേളിച്ച് വനത്തിലേക്ക് പോയി, എന്നാൽ അവിടെ രാജർഷിയായിത്തീർന്നു. കൃഷ്ണന്റെ മഹത്വപൂർണമായ ജനനകഥയെ യാരെങ്കിലും നിരന്തരം ശ്രവിക്കുകയോ പറയുകയോ ചെയ്താൽ, അവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകുന്നു. അപ്പോൾ മഹാദേവൻ, മുമ്പ് കൃഷ്ണനായിരുന്ന, ഭൂതങ്ങളുടെ അധിപൻ, ദേവന്മാരുടെ ഇശ്വരൻ, ലീലാർത്ഥം മനുഷ്യരിൽ ജനിച്ചു. വസുദേവന്റെ തീക്ഷ്ണതയാൽ, കമലനയനനും നാലു കൈകളും ദിവ്യസൗന്ദര്യത്തിൽ തിളങ്ങിയും, ദേവകിക്ക് ഒരു പുത്രനായി അവൻ ജനിച്ചു. ശ്രീവത്സം അടക്കമുള്ള ദിവ്യചിഹ്നങ്ങളാൽ അലങ്കൃതനായ ദൈവത്തെ കണ്ടപ്പോൾ വസുദേവൻ പറഞ്ഞു: "സ്വാമീ, ഈ രൂപം പിൻവലിക്കുക." കംസനെ ഭയപ്പെടുന്നു, അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ ഇങ്ങനെ പറയുന്നത്. എന്റെ പുത്രന്മാരെ അവൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു; എന്റെ മൂത്തവൻമാർ വീരരായിരുന്നു. വസുദേവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട അച്യുതൻ തന്റെ ദിവ്യരൂപം പിൻവലിച്ചു. അനുമതി നൽകിയ ശേഷം, ശൗരിയെ നന്ദഗോപന്റെ വീട്ടിൽ എത്തിച്ചു. അവനെ നന്ദഗോപനു കൈമാറി, "ഇവനെ രക്ഷിക്കണം," എന്നു പറഞ്ഞു. ഇങ്ങനെ യാദവർക്കു എല്ലാ മംഗലങ്ങളും ലഭിക്കും. ദേവകിയുടെ ഗർഭത്തിൽ ജനിച്ച ഈ ബാലൻ കംസനെ സംഹരിക്കും. "വസുദേവൻ ആരാണ്? പ്രശസ്തയായ ദേവകി ആരാണ്? നന്ദഗോപൻ ആരാണ്? മഹാവ്രതധാരിണിയായ യശോദ ആരാണ്?"—വസുദേവൻ വിഷ്ണുവിനെ പുത്രനെന്നു വിളിച്ചു; ദേവകി അവനെ ഗർഭം ധരിച്ചു; യശോദ അവനെ വളർത്തി. ആ പുരുഷൻ കശ്യപനായിരുന്നു; അതിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവളായ ആദിതിയും. കശ്യപൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ അംശമായിരുന്നു; ആദിതിയും ഭൂമിയുടെ അംശമായിരുന്നു. ശക്തിശാലിയായ കൃഷ്ണൻ ദേവകിയുടെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റി—അവൾ അജാതനായ മഹാത്മാവിനായി ആഗ്രഹിച്ചവയെല്ലാം. ആ ദൈവം ഭൂമിയിൽ അവതരിച്ചു, മനുഷ്യരൂപം സ്വീകരിച്ചു, തന്റെ യോഗശക്തിയും മായയാൽ സകലഭൂതങ്ങളെയും കുഴപ്പത്തിലാക്കി. ധർമ്മം നശിച്ചപ്പോൾ, വിഷ്ണു വൃഷ്ണി വംശത്തിൽ ജനിച്ചു, ലോകനാഥൻ, ധർമ്മം സ്ഥാപിക്കാനും അസുരന്മാരെ നശിപ്പിക്കാനുമാണ് അവനവതരിച്ചത്. രുക്മിണി, സത്യഭാമ, സത്യ, നാഗ്നജിതി, സുഭാമ, ശൈബ്യ, ഗാന്ധാരി, ലക്ഷ്മണ—ഇവരും, മിത്രവിന്ദ, കാലിന്ദി, ജാംബവതീ ദേവി, സുശീല, മാദ്രി, കൗശല്യ, വിജയ, ഇങ്ങനെ ആയിരക്കണക്കിന് ദേവതകളും, ആകെ പതിനാറായിരം. രുക്മിണിക്ക് യുദ്ധശൂരന്മാരായ പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു: ചാരുദർശനൻ, യുദ്ധത്തിൽ വീരനായ പ്രദ്യുമ്നൻ. സുചാരു, ഭദ്രചാരു, സുദർശന, ഭദ്ര, പരശു, ചാരുഗുപ്ത, ചാരുഭദ്ര, സുചാരുക, ഏറ്റവും ഇളയവനായ ചാരുഹാസ, പുത്രിയായ ചാരുമതിയും. സത്യഭാമയിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവർ: ഭാനു—തേനീച്ചപോലെയുള്ള കണ്ണുകൾ, രോഹിത—പ്രഭയുള്ളവൻ, താംര, ചക്ര, ജലന്ധമ. നാലു ഇളയ സഹോദരിമാർ അവർക്കുണ്ടായിരുന്നു; ജാംബവതിയിൽ നിന്ന് സമ്ബ എന്ന പുത്രൻ ജനിച്ചു—യുദ്ധത്തിൽ പ്രകാശിച്ചവൻ. മിത്രവാനും, മിത്രവിന്ദയും, മഹാഭാഗ്യശാലിയായ മിത്രവിന്ദ, മിത്രബാഹു, സുനിത—ഇവരാണ് നാഗ്നജിതിയുടെ മക്കൾ. ഇനി കേൾക്കൂ, ആയിരക്കണക്കിന് പുത്രന്മാരെക്കുറിച്ച്: ആ ജ്ഞാനിയ്ക്ക് ഒരു ലക്ഷത്തവണ ആയിരം പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് പറയുന്നു. വസുദേവന് എൺപതിനായിരം പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; ചിലർ പറയുന്നത് ഒരു ലക്ഷത്തോളം ഉണ്ടെന്നും. ഉപസംഗ്ഹയ്ക്ക് രണ്ട് പുത്രന്മാർ: വജ്ര, സംക്ഷിപ്ത. ഗവേഷണയ്ക്ക് ഭൂരിന്ദ്രസേനയും ഭൂരിയും. പ്രദ്യുമ്നന്റെ വംശാവലി: വൈദർഭിയിൽ നിന്നു ജനിച്ച ബുദ്ധിമാനായ അനിരുദ്ധൻ, അവനിൽ നിന്നു യുദ്ധശൂരനായ അരുദ്ധയും മൃഗകേതനും. സുപാർശ്വയുടെ പുത്രിയായി കശ്യയിൽ നിന്നു സമ്ബയ്ക്ക് അഞ്ചു ശക്തിയുള്ള പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു—സത്യവും ധൈര്യവും നിറഞ്ഞവർ. മൂന്നു കോടി മഹാത്മാക്കളായ യാദവന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; അറുപത്തിയായിരം ശക്തിയുള്ളവരും. ഈ എല്ലാവരും ദേവതകളുടെ അംശങ്ങളായി ജനിച്ചവരാണ്—വലിയ ഊർജ്ജമുള്ളവർ; ദേവതകളും അസുരന്മാരെയും സംഹരിച്ചവരും, മഹാശക്തിയുള്ള അസുരന്മാരും. മനുഷ്യരിൽ ഇവർ ജനിച്ചു, എല്ലാവരെയും വിഷമിപ്പിച്ചു; ഇവരെ സംഹരിക്കാൻ യാദവകുലത്തിൽ ഒരുത്തൻ ജനിച്ചു. മഹാത്മാക്കളായ യാദവന്മാരുടെ നൂറു കുലങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്നും, അവയെല്ലാം വൈഷ്ണവവംശത്തിൽ തുടർന്നു. അവരിൽ വിഷ്ണു നേതാവാണ്, അധികാരത്തിൽ ഉറപ്പുള്ളവൻ; യാദവന്മാർ അവന്റെ ആജ്ഞ പാലിക്കുന്നു. ഏഴു മഹർഷിമാർ, കുബേരൻ, യക്ഷനായ മണിചാരൻ, ശാലക, നാരദൻ, സിദ്ധൻ, ധൻവന്തരി—ഇവരും. ആദിദേവനായ വിഷ്ണു ഇവരോടൊപ്പം; ഇവർ കൂട്ടങ്ങളായി ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത് എങ്ങനെയാണ്? അവരുടേതായ ഉത്ഭവങ്ങൾ എത്രയാണു? ഭാവിയിൽ എത്രയും മറ്റു രൂപങ്ങൾ മഹാത്മാവിന് ഉണ്ടാകും? ബ്രാഹ്മണരും ക്ഷത്രിയരും സമാധാനത്തോടെ കഴിയുമ്പോൾ, ഏതു ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് അവൻ ഭൂമിയിൽ ജനിക്കുന്നത്? വൃഷ്ണിയും അന്ധകവംശത്തിലും വിഷ്ണു, വീണ്ടും വീണ്ടും മനുഷ്യരിൽ ജനിക്കുന്നത് എന്തിനാണ്? ഞങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നു—ദയവായി പറയുക. ദിവ്യരൂപം ഉപേക്ഷിച്ച്, കാലം മാറി ശക്തി ക്ഷയിച്ചപ്പോൾ, വിഷ്ണു മനുഷ്യരിൽ ജനിക്കുന്നു. ദേവാസുരസമരങ്ങളിൽ, ഹരി, ഭഗവാൻ ജനിക്കുന്നു; ദൈത്യനായ ഹിരണ്യകശിപു മൂവുലകവും ഭരിച്ചിരുന്ന കാലത്ത്. ബലിയും മൂവുലകങ്ങളിൽ പരിപാലകനായിരുന്ന കാലത്ത്, ദേവാസുരർക്കിടയിൽ പരമസൗഹൃദം നിലനിന്നിരുന്നു. ലോകം അതിയായി കലഹത്തിലായി, യുഗാഖ്യന്മാരെന്ന അസുരന്മാർ നിറഞ്ഞു; ദേവാസുരന്മാർ അവരുടെ കീഴിൽ തുല്യശക്തിയോടെ നിലനിന്നു. ബലിയുടെ ശക്തിക്കായി ഭയങ്കരവും ഉഗ്രവുമായ ഒരു യുദ്ധം ഉണ്ടായി; അത് ദേവാസുരന്മാരെ രണ്ടുപക്ഷത്തെയും നശിപ്പിച്ച മഹാസംഘർഷമായിരുന്നു.