ബ്രാഹ്മണന്മാരായ ശബലന്മാർ, സൃഷ്ടിയുടെ കാരണങ്ങൾ ആയി ഒന്നിച്ച് കൂടിയപ്പോൾ, നാരദൻ അവരെ വീണ്ടും മുമ്പത്തെ പോലെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു. "ഭൂമിയുടെ അളവ് എല്ലായിടത്തും മനസ്സിലാക്കി, നിങ്ങളെല്ലാവരും സഹോദരന്മാർ വീണ്ടും മടങ്ങി, പ്രത്യേകമായി സൃഷ്ടി നടത്തണം," എന്ന് നാരദൻ നിർദ്ദേശിച്ചു. അപ്പോൾ അവർ സഹോദരന്മാരുടെ പാതയേയായിരുന്നു പിന്തുടർന്നത്; ആ സമയത്തുമുതൽ, ഇളയ സഹോദരൻ മൂത്തവന്റെ വഴിയെ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല—ആ വഴിയെ അന്വേഷിച്ചാൽ ദു:ഖം ലഭിക്കും, അതിനാൽ അതു ഒഴിവാക്കണം എന്നു പഠിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. ശേഷം, അവർ നഷ്ടപ്പെട്ടപ്പോൾ, പ്രചേതസിന്റെ പുത്രനായ പ്രജാപതി ദക്ഷൻ, വൈരിണിയിൽ അറുപത് പുത്രിമാരെ ജനിപ്പിച്ചു. അവരിൽ പത്തുപേരെ ധർമ്മനു, പതിമൂന്നുപേരെ കശ്യപനു, ഇരുപത്തിയേഴുപേരെ സോമനു, നാലുപേരെ അരിഷ്ടനെമിക്കു നൽകി. ഭൃഗുവിന്റെ പുത്രനു രണ്ടുപേരെയും, ജ്ഞാനിയായ കൃഷാശ്വനു രണ്ടുപേരെയും, അങ്ങിരസിനും രണ്ടുപേരെയും ദക്ഷൻ നൽകി. ഇവരുടെ പേരുകൾ വിശദമായി പറയപ്പെട്ടു. ദൈവമാതാക്കളായ മരുത്വതി, വസു, യാമി, ലംബാ, ഭാനു, അരുന്ധതി എന്നിവരുടെ സന്താനങ്ങളുടെ വർദ്ധനവിനെ കുറിച്ച് ആദ്യം മുതൽ കേൾക്കൂ. സംകല്പാ, മുഹൂർത്താ, സാദ്ധ്യാ, വിശ്വാ, ഭാമിനി—ഇവരാണ് ധർമ്മന്റെ ഭാര്യമാർ; ഇവരുടെ പുത്രന്മാരെപ്പറ്റി ഇനി അറിയൂ. വിശ്വയുടെ പുത്രന്മാർ വിശ്വദേവന്മാർ; സാദ്ധ്യയുടെ പുത്രന്മാർ സാദ്ധ്യദേവന്മാർ; മരുത്വതിയുടെ പുത്രന്മാർ മരുത്വന്മാർ; വസുവിന്റെ പുത്രന്മാർ വസുക്കൾ തന്നെയാണ്. ഭാനു ഭാനവന്മാരെ പ്രസവിച്ചു; മുഹൂർത്താ മുഹൂർത്തകന്മാരെ; ലംബാ ഘോഷനെ; യാമി നാഗവീഥിയെ പ്രസവിച്ചു. അരുന്ധതിയിൽ നിന്ന് ഭൂമിയിൽ നിന്നുള്ള ഒരാൾ ജനിച്ചു; സംകല്പയിൽ നിന്ന് സംകല്പൻ ജനിച്ചു. വസുക്കളുടെ സൃഷ്ടിയെപ്പറ്റി കേൾക്കൂ. പ്രകാശവും എല്ലാ ദിക്കുകളിലെയും വ്യാപനവും ഉള്ള ദേവന്മാരെയാണ് വസുക്കൾ എന്നു വിളിക്കുന്നത്. അവരുടെ ഉദ്ഭവം ഇങ്ങനെയാണ്: ജലം (ആപ), ധ്രുവ, സോമ, ധര, അനില, അനല, പ്രത്യൂഷ, പ്രസഭ—ഇവരാണ് എട്ടു വസുക്കൾ. ആപയുടെ നാലുപുത്രന്മാർ: ശാന്ത, ദണ്ഡ, ശാംബ, മണിവക്ത്ര—യാഗ സംരക്ഷണത്തിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നവർ. ധ്രുവയുടെ പുത്രൻ കാലൻ; സോമയിൽ നിന്ന് വർച; ധരയിൽ നിന്ന് ദ്രവിണനും ഹവ്യവാഹനും ജനിച്ചു. കല്യാണിനിയിൽ നിന്ന് പ്രാണൻ, രമണൻ, ശിശിരൻ; മനോഹരയിൽ നിന്ന് ഹരിയുടെ സന്താനങ്ങൾ ആയ ധരയുടെ പുത്രന്മാർ; ശിവയിൽ നിന്ന് മനോജവൻ, അതിന്റെ ചലനം അറിയാനാവാത്തതായിരുന്നു; അനലയിൽ നിന്ന് അഗ്നിയുടെ ഗുണം ഉള്ള രണ്ടു പുത്രന്മാർ. അഗ്നിയുടെ പുത്രനായ കുമാരൻ നനൽക്കാടുകളിൽ ജനിച്ചു; ശാഖ, വിശാഖ, നൈഗമേയൻ—ഇവരാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിൻഭാഗത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച അനുയായികൾ. കൃത്തികമാരിൽ നിന്ന് കാർത്തികേയൻ ജനിച്ചു; പ്രത്യൂഷയുടെ പുത്രൻ വിപു, ദേവല; പ്രഭാസയിൽ നിന്ന് വിശ്വകർമാ എന്ന പ്രജാപതി ജനിച്ചു. വിശ്വകർമാ ദിവ്യശില്പിയായാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്: രാജപ്രാസാദങ്ങൾ, ഭവനങ്ങൾ, തോട്ടങ്ങൾ, വിഗ്രഹങ്ങൾ, അലങ്കാരങ്ങൾ, കുളങ്ങൾ, ഉദ്യാനങ്ങൾ, കിണറുകൾ എന്നിവയിൽ അദ്ദേഹം പ്രഗത്ഭൻ. അജൈകപാദ, അഹിർബുധ്ന്യ, വിരൂപാക്ഷ, രൈവത, ഹര, ബഹുരൂപ, ദേവന്മാരുടെ നാഥനായ ത്ര്യമ്പകൻ—ഇവരാണ് പ്രധാന രുദ്രന്മാർ. സാവിത്ര, ജയന്ത, പിനാകി, അപരാജിത—ഇവരും ചേർന്ന് പതിനൊന്ന് രുദ്രന്മാരായി അറിയപ്പെടുന്നു. ഇവർക്ക് അനന്തമായ, എൺപത്തിനാലു കോടി പുത്രന്മാർ ഉണ്ട്; അവരൊക്കെയും അക്ഷയരായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഈ ഗണാധിപതിമാരും അവരുടെ പുത്രന്മാരും പുത്രപൗത്രാദികളും, സുരഭിയുടെ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ച്, എല്ലാ ദിക്കുകളും സംരക്ഷിക്കുന്നു. ഇനി കശ്യപന്റെ ഭാര്യമാരായ ആദിതി, ദിതി, ദനു, അരിഷ്ട, സുരസാ, സുരഭി, വിനത, താമ്ര, ക്രോധവശാ, ഇറാ, കദ്രു, വിശ്വാ എന്ന ജ്ഞാനി—ഇവരിൽ നിന്ന് ജനിച്ച പുത്രന്മാരെയും പൗത്രന്മാരെയും ഞാൻ പറയുന്നു. ചാക്ഷുഷ മനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന തുഷിത ദേവന്മാരാണ്, വൈവസ്വത മനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ പന്ത്രണ്ടു ആദിത്യന്മാരായി അറിയപ്പെടുന്നത്: ഇന്ദ്രൻ, ധാത, ഭാഗ, ത്വഷ്ട, മിത്ര, വരുണ, യമ, വിവസ്വാൻ, സവിത, പൂഷൻ, അംശുമാൻ, വിഷ്ണു—ഇവരാണ് പന്ത്രണ്ടു ആദിത്യന്മാർ. ആയിരം കിരണങ്ങളോടെ പ്രകാശിക്കുന്ന ഈ പന്ത്രണ്ടു ആദിത്യന്മാർ, മാർീചനും കശ്യപനും ജനിപ്പിച്ച ആദിതിയുടെ മഹാനായ പുത്രന്മാരാണ്. ഭൃഷാശ്വമുനിയുടെ പുത്രന്മാർ ദിവ്യായുധങ്ങൾ ധരിക്കുന്ന ദേവന്മാരായി ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു; ഈ ദേവഗണങ്ങൾ ഓരോ മന്വന്തരത്തിലും ഉണ്ട്. ഓരോ ചക്രത്തിലും അവർ ജനിക്കുകയും ലയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ദിതിക്ക് കശ്യപനിൽ നിന്ന് രണ്ടു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു: ഹിരണ്യകശിപുവും ഹിരണ്യാക്ഷനും. ഹിരണ്യകശിപുവിൽ നിന്ന് നാലു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു: പ്രഹ്ലാദൻ, അനുഹ്ലാദൻ, സംഹ്ലാദൻ, ഹ്ലാദൻ. പ്രഹ്ലാദന്റേത് ആയുഷ്മാൻ, ശിബി, ബാഷ്കലൻ എന്നിവരാണ് പുത്രന്മാർ. നാലാമൻ വിരോചനൻ; അവനിൽ നിന്ന് ബലി എന്ന പുത്രൻ ജനിച്ചു. ബലിക്ക് നൂറ് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു, അവരിൽ ബാണൻ മൂത്തവൻ. ധൃതരാഷ്ട്ര, സൂര്യ, ചന്ദ്ര, ചന്ദ്രാംശുതാപന, നികുംബനാഭ, ഗുര്വക്ഷ, കുക്ഷിഭീമ, വിഭീഷണൻ എന്നിവരും ബാണന്റെ മൂത്ത സഹോദരന്മാരായി ജനിച്ചു. അവരുടെ ഗുണത്തിൽ ഉന്നതരായ അനേകം മറ്റുള്ളവരും ഉണ്ടായിരുന്നു. ആയിരം കൈകളോടെ എല്ലാ ആയുധങ്ങളും കൈവശം വച്ച ബാണൻ, തപസ്സിലൂടെ തൃപ്തനായ ത്രിശൂലധാരിക്ക് ഒരിക്കൽ വാസസ്ഥലമായവൻ, മഹാകാലനായി പിനാകിനോടു സമത്വം നേടി. ഹിരണ്യാക്ഷന് ഉലൂക, ശകുനി, ഭൂതസംതാപന, മഹാനാഭ—ഇവരാണ് പുത്രന്മാർ. ഇവരിൽ നിന്ന് എഴുപത് ലക്ഷത്തിലധികം പുത്രന്മാരും പൗത്രന്മാരും, ശക്തിയിലും വലിപ്പത്തിലും അനേകം രൂപങ്ങളിലും മഹാവീര്യവുമുള്ളവരും ജനിച്ചു. ദനു കശ്യപനിൽ നിന്ന് നൂറ് പുത്രന്മാരെ പ്രാപിച്ചു; അവരിൽ വിപ്രചിത്തി ഏറ്റവും ശക്തിയുള്ളവനായിരുന്നു.