ವಾಸುಕಿಸ್ತಕ್ಷಕಶ್ಚೈವ ಕರ್ಕೋಟಕಧನಂಜಯೌ ಏಲಾಮುಖಃ ಕಾಲಿಯಶ್ಚ ಮಹಾಪದ್ಮಶ್ಚ ವೀರ್ಯವಾನ್
ವಾಸುಕಿಯು, ತಕ್ಷಕನು, ಕರ್ಕೋಟಕನು, ಧನಂಜಯನು, ಏಲಾಮುಖನು, ಕಾಲಿಯನು ಮತ್ತು ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಮಹಾಪದ್ಮನು—
ಸಹಸ್ರಶೀರ್ಷಾ ನಾಗೋ ವೈ ಹೇಮತಾಲಧ್ವಜಃ ಪ್ರಭುಃ ಶೇಷೋ ಽನನ್ತೋ ಮಹಾಭಾಗೋ ದುಷ್ಪ್ರಕಮ್ಪ್ಯಃ ಪ್ರಕಮ್ಪಿತಃ
ಸಾವಿರ ತಲೆಗಳಿರುವ ನಾಗ, ಬಂಗಾರದ ತಾಳದ ಧ್ವಜವಿರುವ ಪ್ರಭು, ಶೇಷ, ಅನಂತ, ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಕದಡುವುದು ಕಷ್ಟವಾದವನು ಕೂಡ ಅಲ್ಲಾಡಿದನು.
ದೀಪ್ತಾನ್ಯನ್ತರ್ಜಲಸ್ಥಾನಿ ಪೃಥಿವೀಧರಣಾನಿ ಚ ತದಾ ಕ್ರುದ್ಧೇನ ಮಹತಾ ಕಮ್ಪಿತಾನಿ ಸಮನ್ತತಃ
ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಹೊತ್ತಿರುವ ಭೂಮಿಯ ಆಧಾರಗಳು, ನೀರಿನೊಳಗಿನ ಜೀವಿಗಳು, ಆ ಮಹಾ ಕೋಪದಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಂಪಿಸಿದರು.
ನಾಗಾಸ್ತೇಜೋಧರಾಶ್ಚಾಪಿ ಪಾತಾಲತಲಚಾರಿಣಃ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುರ್ದೈತ್ಯಸ್ ತದಾ ಸಂಸ್ಪೃಷ್ಟವಾನ್ಮಹೀಮ್
ಅದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ, ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಆ ನಾಗಗಳು, ದೈತ್ಯ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದನು.
ಸಂದಷ್ಟೌಷ್ಠಪುಟಃ ಕ್ರೋಧಾದ್ ವಾರಾಹ ಇವ ಪೂರ್ವಜಃ ನದೀ ಭಾಗೀರಥೀ ಚೈವ ಸರಯೂಃ ಕೌಶಿಕೀ ತಥಾ
ಹಳೆಯವರು ಕೋಪದಿಂದ ತುಟಿಗಳನ್ನು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಕಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಕಾಡುಹಂದಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು. ಭಾಗೀರಥಿ ನದಿ, ಸರಯೂ ನದಿ, ಮತ್ತು ಕೌಶಿಕಿ ನದಿಯೂ ಅಲ್ಲಿದ್ದವು.
ಯಮುನಾ ತ್ವಥ ಕಾವೇರೀ ಕೃಷ್ಣವೇಣಾ ಚ ನಿಮ್ನಗಾ ಸುವೇಣಾ ಚ ಮಹಾಭಾಗಾ ನದೀ ಗೋದಾವರೀ ತಥಾ
ಅನಂತರ ಯಮುನಾ, ಕಾವೇರಿ, ಕೃಷ್ಣವೇಣಾ, ಆಳವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಸುವೇಣಾ, ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗೋದಾವರಿ ನದಿಯೂ ಇದ್ದವು.
ಚರ್ಮಣ್ವತೀ ಚ ಸಿನ್ಧುಶ್ಚ ತಥಾ ನದನದೀಪತಿಃ ಕಮಲಪ್ರಭವಶ್ಚೈವ ಶೋಣೋ ಮಣಿನಿಭೋದಕಃ
ಚರ್ಮಣ್ವತಿ, ಸಿಂಧು, ಹಾಗೆಯೇ ನದಿಗಳ ಅಧಿಪತಿ; ಕಮಲಪ್ರಭವಾ ಮತ್ತು ಮಣಿಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ನೀರಿನ ಶೋಣಾ ನದಿಯೂ ಇದ್ದವು.
ನರ್ಮದಾ ಶುಭತೋಯಾ ಚ ತಥಾ ವೇತ್ರವತೀ ನದೀ ಗೋಮತೀ ಗೋಕುಲಾಕೀರ್ಣಾ ತಥಾ ಪೂರ್ವಸರಸ್ವತೀ
ನರ್ಮದಾ ಶುದ್ಧಜಲವಿರುವುದು, ಜೊತೆಗೆ ವೇತ್ರವತಿ ನದಿ; ಗೋಮತಿ, ಹಸುವಿನಿಂದ ತುಂಬಿರುವದು, ಹಾಗೆಯೇ ಪುರಾತನ ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಯೂ ಇದ್ದವು.
ಮಹೀ ಕಾಲಮಹೀ ಚೈವ ತಮಸಾ ಪುಷ್ಪವಾಹಿನೀ ಜಮ್ಬೂದ್ವೀಪಂ ರತ್ನವಟಂ ಸರ್ವರತ್ನೋಪಶೋಭಿತಮ್
ಮಹೀ ಮತ್ತು ಕಾಲಮಹೀ ನದಿಗಳು, ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತ ತಮಸಾ ನದಿ; ಜಂಬೂದ್ವೀಪ, ರತ್ನವಟ, ಎಲ್ಲ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿದ್ದವು.
ಸುವರ್ಣಪ್ರಕಟಂ ಚೈವ ಸುವರ್ಣಾಕರಮಣ್ಡಿತಮ್ ಮಹಾನದಂ ಚ ಲೌಹಿತ್ಯಂ ಶೈಲಕಾನನಶೋಭಿತಮ್
ಸುವರ್ಣಪ್ರಕಟ, ಚಿನ್ನದಿಂದ ಹೊಳೆಯುವುದು, ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಮಹಾನದಿ ಲೌಹಿತ್ಯ, ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡುಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿದೆ.
ಪತ್ತನಂ ಕೋಶಕರಣಮ್ ಋಷಿವೀರಜನಾಕರಮ್ ಮಾಗಧಾಶ್ಚ ಮಹಾಗ್ರಾಮಾ ಮುಣ್ಡಾಃ ಶುಙ್ಗಾಸ್ತಥೈವ ಚ
ಪಟ್ಟಣ ಎಂಬ ನಗರ, ಖಜಾನೆ, ಋಷಿ ಮತ್ತು ವೀರರು ವಾಸಿಸುವ ಸ್ಥಳ; ಮಾಗಧರ ಮಹಾ ಹಳ್ಳಿಗಳು, ಮುಂಡರು ಮತ್ತು ಶುಂಗರು ಕೂಡ ಇದ್ದರು.
ಸುಹ್ಮಾ ಮಲ್ಲಾ ವಿದೇಹಾಶ್ಚ ಮಾಲವಾಃ ಕಾಶಿಕೋಸಲಾಃ ಭವನಂ ವೈನತೇಯಸ್ಯ ದೈತ್ಯೇನ್ದ್ರೇಣಾಭಿಕಮ್ಪಿತಮ್
ಸುಹ್ಮರು, ಮಲ್ಲರು, ವಿದೇಹರು, ಮಾಲವರು, ಕಾಶಿ-ಕೋಶಲರು; ಗರುಡನ ಮನೆ, ದೈತ್ಯರಾಜನಿಂದ ಕಂಪಿತವಾಗಿತ್ತು.
ಕೈಲಾಸಶಿಖರಾಕಾರಂ ಯತ್ಕೃತಂ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಣಾ ರಕ್ತತೋಯೋ ಮಹಾಭೀಮೋ ಲೌಹಿತ್ಯೋ ನಾಮ ಸಾಗರಃ
ವಿಶ್ವಕರ್ಮನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದದು, ಕೈಲಾಸ ಶಿಖರದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ರಕ್ತವರ್ಣದ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಭಯಾನಕವಾದ ಲೌಹಿತ್ಯ ಸಾಗರ.
ಉದಯಶ್ಚ ಮಹಾಶೈಲ ಉಚ್ಛ್ರಿತಃ ಶತಯೋಜನಮ್ ಸುವರ್ಣವೇದಿಕಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಮೇಘಪಙ್ಕ್ತಿನಿಷೇವಿತಃ
ಉದಯ ಎಂಬ ಮಹಾ ಪರ್ವತ, ನೂರು ಯೋಜನ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ; ಚಿನ್ನದ ವೇದಿಕೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಮೋಡಗಳ ಸಾಲುಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಭ್ರಾಜಮಾನೋ ಽರ್ಕಸದೃಶೈರ್ ಜಾತರೂಪಮಯೈರ್ದ್ರುಮೈಃ ಶಾಲೈಸ್ತಾಲೈಸ್ತಮಾಲೈಶ್ಚ ಕರ್ಣಿಕಾರೈಶ್ಚ ಪುಷ್ಪಿತೈಃ
ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಚಿನ್ನದ ಮರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ; ಶಾಲ, ತಾಳ, ತಮಾಳ ಮತ್ತು ಹೂವಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕರ್ಣಿಕಾರ ಮರಗಳಿವೆ.
ಅಯೋಮುಖಶ್ಚ ವಿಖ್ಯಾತಃ ಪರ್ವತೋ ಧಾತುಮಣ್ಡಿತಃ ತಮಾಲವನಗನ್ಧಶ್ಚ ಪರ್ವತೋ ಮಲಯಃ ಶುಭಃ
ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಯೋಮುಖ ಪರ್ವತ, ಧಾತುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ; ತಮಾಳವನದ ಸುಗಂಧದಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಶುಭಕರ ಮಾಲಯ ಪರ್ವತ.
ಸುರಾಷ್ಟ್ರಾಶ್ಚ ಸಬಾಹ್ಲೀಕಾಃ ಶೂರಾಭೀರಾಸ್ತಥೈವ ಚ ಭೋಜಾಃ ಪಾಣ್ಡ್ಯಾಶ್ಚ ವಙ್ಗಾಶ್ಚ ಕಲಿಙ್ಗಾಸ್ತಾಮ್ರಲಿಪ್ತಕಾಃ
ಸುರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಬಹ್ಲೀಕರು, ಶೂರ ಅಭೀರರು, ಭೋಜರು, ಪಾಂಡ್ಯರು, ವಂಗರು, ಕಲಿಂಗರು ಮತ್ತು ತಾಮ್ರಲಿಪ್ತಕರು ಇದ್ದರು.
ತಥೈವೌಣ್ಡ್ರಾಶ್ಚ ಪೌಣ್ಡ್ರಾಶ್ಚ ವಾಮಚೂಡಾಃ ಸಕೇರಲಾಃ ಕ್ಷೋಭಿತಾಸ್ತೇನ ದೈತ್ಯೇನ ಸದೇವಾಶ್ಚಾಪ್ಸರೋಗಣಾಃ
ಹಾಗೆಯೇ ಉಂಡ್ರರು, ಪೌಂಡ್ರರು, ವಾಮಚೂಡರು ಮತ್ತು ಕೇರಳದವರು; ಆ ದೈತ್ಯನಿಂದ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರಸರು ಸಹ ಬೆದರಿದರು.
ಅಗಸ್ತ್ಯಭವನಂ ಚೈವ ಯದಗಮ್ಯಂ ಕೃತಂ ಪುರಾ ಸಿದ್ಧಚಾರಣಸಂಘಶ್ಚ ವಿಪ್ರಕೀರ್ಣಂ ಮನೋಹರಮ್
ಅಗಸ್ತ್ಯರ ನಿವಾಸ, ಹಿಂದೆ ಯಾರಿಗೂ ತಲುಪಲಾಗದ ಸ್ಥಳ; ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಚಾರಣರು ಕೂಡಿದ್ದ ಆ ಮನೋಹರವಾದ ಸಭೆ ಚದುರಿತು.
ವಿಚಿತ್ರನಾನಾವಿಹಗಂ ಸುಪುಷ್ಪಿತಮಹಾದ್ರುಮಮ್ ಜಾತರೂಪಮಯೈಃ ಶೃಙ್ಗೈರ್ ಅಪ್ಸರೋಗಣನಾದಿತಮ್
ಅದ್ಭುತವಾದ ವಿವಿಧ ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಹೂವಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮಹಾ ಮರಗಳು; ಚಿನ್ನದ ಶೃಂಗಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಅಪ್ಸರಸರ ಹಾಡಿನಿಂದ ಗೂಂಜುತ್ತಿದೆ.
ಗಿರಿಪುಷ್ಪಿತಕಶ್ಚೈವ ಲಕ್ಷ್ಮೀವಾನ್ಪ್ರಿಯದರ್ಶನಃ ಉತ್ಥಿತಃ ಸಾಗರಂ ಭಿತ್ತ್ವಾ ವಿಶ್ರಾಮಶ್ಚನ್ದ್ರಸೂರ್ಯಯೋಃ ರರಾಜ ಸುಮಹಾಶೃಙ್ಗೈರ್ ಗಗನಂ ವಿಲಿಖನ್ನಿವ
ಗಿರಿಪುಷ್ಪಿತಕ ಪರ್ವತ, ಶ್ರೀಮಂತ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು; ಸಾಗರವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಎದ್ದು, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ನೀಡುತ್ತಾ, ಮಹಾ ಶೃಂಗಗಳಿಂದ ಆಕಾಶವನ್ನು ತೊಡೆಯುವಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು.
ಚನ್ದ್ರಸೂರ್ಯಾಂಶುಸಂಕಾಶೈಃ ಸಾಗರಾಮ್ಬುಸಮಾವೃತೈಃ ವಿದ್ಯುತ್ವಾನ್ಸರ್ವತಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಆಯತಃ ಶತಯೋಜನಮ್
ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಗರದ ನೀರಿನಿಂದ ಆವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮಿಂಚಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ನೂರು ಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿತ್ತು.
ವಿದ್ಯುತಾಂ ಯತ್ರ ಸಂಪಾತಾ ನಿಪಾತ್ಯನ್ತೇ ನಗೋತ್ತಮೇ ಋಷಭಃ ಪರ್ವತಶ್ಚೈವ ಶ್ರೀಮಾನ್ವೃಷಭಸಂಜ್ಞಿತಃ
ಎಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಿನ ಕಿರಣಗಳು ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತವೆಯೋ, ಅಲ್ಲಿ ಋಷಭ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪರ್ವತವು ಇದೆ.
ಕುಞ್ಜರಃ ಪರ್ವತಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಯತ್ರಾಗಸ್ತ್ಯಗೃಹಂ ಶುಭಮ್ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಶ್ಚ ದುರ್ಧರ್ಷಃ ಸರ್ಪಾಣಾಮಾಲಯಃ ಪುರೀ
ಅಲ್ಲೆ ಕುಂಜರ ಎಂಬ ಸುಂದರ ಪರ್ವತವಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅಗಸ್ತ್ಯರ ಪವಿತ್ರ ಮನೆ ಇದೆ; ಆ ಪರ್ವತವು ವಿಶಾಲವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನೂ, ಭಯಂಕರ ಸ್ವರೂಪವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಹಾವುಗಳ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾದ ನಗರವಾಗಿದೆ.
ತಥಾ ಭೋಗವತೀ ಚಾಪಿ ದೈತ್ಯೇನ್ದ್ರೇಣಾಭಿಕಮ್ಪಿತಾ ಮಹಾಸೇನೋ ಗಿರಿಶ್ಚೈವ ಪಾರಿಯಾತ್ರಶ್ಚ ಪರ್ವತಃ
ಅದೇ ರೀತಿ, ಭೋಗವತಿ ಎಂಬ ಸ್ಥಳವನ್ನು ದೈತ್ಯರ ರಾಜನು ಕಂಪಿಸಿದನು; ಮಹಾಸೇನ ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಪರ್ವತವೂ, ಪಾರಿಯಾತ್ರ ಎಂಬ ಪರ್ವತವೂ ಅಲ್ಲಿವೆ.
ಚಕ್ರವಾಂಶ್ಚ ಗಿರಿಶ್ರೇಷ್ಠೋ ವಾರಾಹಶ್ಚೈವ ಪರ್ವತಃ ಪ್ರಾಗ್ಜ್ಯೌತಿಷಪುರಂ ಚಾಪಿ ಜಾತರೂಪಮಯಂ ಶುಭಮ್
ಚಕ್ರವಾನ್ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತ, ವಾರಾಹ ಎಂಬ ಪರ್ವತ, ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಾಗ್ಜ್ಯೋತಿಷ ಎಂಬ ಚಿನ್ನದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಸುಂದರ ನಗರವೂ ಅಲ್ಲಿವೆ.
ಯಸ್ಮಿನ್ವಸತಿ ದುಷ್ಟಾತ್ಮಾ ನರಕೋ ನಾಮ ದಾನವಃ ಮೇಘಶ್ಚ ಪರ್ವತಶ್ರೇಷ್ಠೋ ಮೇಘಗಮ್ಭೀರನಿಃಸ್ವನಃ
ಅಲ್ಲಿ ದುಷ್ಟ ಮನಸ್ಸಿನ ನರಕ ಎಂಬ ದಾನವನು ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮೇಘ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತವು ಘನವಾದ ಗರ್ಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ನಾದಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಷಷ್ಟಿಸ್ತತ್ರ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಪರ್ವತಾನಾಂ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ ತರುಣಾದಿತ್ಯಸಂಕಾಶೋ ಮೇರುಸ್ತತ್ರ ಮಹಾಗಿರಿಃ
ಅಲ್ಲಿ, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೆ, ಅರುವತ್ತು ಸಾವಿರ ಪರ್ವತಗಳಿವೆ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೆರು ಎಂಬ ಮಹಾ ಪರ್ವತವು ಹೊಸ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಯಕ್ಷರಾಕ್ಷಸಗನ್ಧರ್ವೈರ್ ನಿತ್ಯಂ ಸೇವಿತಕಂದರಃ ಹೇಮಗರ್ಭೋ ಮಹಾಶೈಲಸ್ ತಥಾ ಹೇಮಸಖೋ ಗಿರಿಃ
ಅದರ ಗುಹೆಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಯಕ್ಷ, ರಾಕ್ಷಸ ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವರಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತವೆ; ಹೇಮಗರ್ಭ ಎಂಬ ಮಹಾ ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ಹೇಮಸಖ ಎಂಬ ಪರ್ವತವೂ ಅಲ್ಲಿವೆ.
ಕೈಲಾಸಶ್ಚೈವ ಶೈಲೇನ್ದ್ರೋ ದಾನವೇನ್ದ್ರೇಣ ಕಮ್ಪಿತಃ ಹೇಮಪುಷ್ಕರಸಂಛನ್ನಂ ತೇನ ವೈಖಾನಸಂ ಸರಃ
ಕೈಲಾಸ ಎಂಬ ಪರ್ವತಾಧಿಪತಿಯನ್ನು ದಾನವರಾಜನು ಕಂಪಿಸಿದನು; ಅಲ್ಲೆ ಹಿಮದ ಹೂಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ವೈಖಾನಸ ಸರೋವರವೂ ಇದೆ.