ತಾರಕೋ ನಾಮ ದೈತ್ಯೇನ್ದ್ರಃ ಸುರಕೇತುರನಿರ್ಜಿತಃ ತಸ್ಯಾಭಾವಾಯ ಭಗವಾಞ್ ಜನಯಿಷ್ಯತಿ ಚೇಶ್ವರಃ
ತಾರಕ ಎಂಬ ಅಸುರರ ರಾಜನು, ಅಸುರರ ಧ್ವಜವಾಗಿ, ಯಾರೂ ಸೋಲಿಸಲಾರದವನಾಗಿ ಇದ್ದಾನೆ. ಅವನ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಭಗವಂತನು ಒಬ್ಬ ಮಗನನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುವನು.
ಸುತಂ ಸ ಭವಿತಾ ತಸ್ಯ ತಾರಕಸ್ಯಾನ್ತಕಾರಕಃ ಶಂಕರಸ್ಯಾಭವತ್ಪತ್ನೀ ಸತೀ ದಕ್ಷಸುತಾ ತು ಯಾ
ಆ ಮಗನು ತಾರಕನಿಗೆ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ತರುವವನು ಆಗುವನು. ಶಂಕರನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದವರು ದಕ್ಷನ ಪುತ್ರಿಯಾದ ಸತೀ.
ಸಾ ಮೃತಾ ಕುಪಿತಾ ದೇವೀ ಕಸ್ಮಿಂಶ್ಚಿತ್ಕಾರಣಾನ್ತರೇ ಭವಿತಾ ಹಿಮಶೈಲಸ್ಯ ದುಹಿತಾ ಲೋಕಭಾವಿನೀ
ಆ ದೇವಿಯು ಬೇರೆ ಕಾರಣದಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡು ಸತ್ತಳು. ಆಕೆ ಹಿಮಪರ್ವತದ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಜನಿಸಿ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹಿತವನ್ನು ತರಲಿದ್ದಾಳೆ.
ವಿರಹೇಣ ಹರಸ್ತಸ್ಯಾ ಮತ್ವಾ ಶೂನ್ಯಂ ಜಗತ್ತ್ರಯಮ್ ತಪಸ್ಯನ್ಹಿಮಶೈಲಸ್ಯ ಕನ್ದರೇ ಸಿದ್ಧಸೇವಿತೇ
ಆಕೆಯಿಂದ ದೂರವಾದ ಶಿವನು ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ಖಾಲಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಹಿಮಪರ್ವತದ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಧುಗಳು ಪೂಜಿಸುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಪ್ರತೀಕ್ಷಮಾಣಸ್ತಜ್ಜನ್ಮ ಕಂಚಿತ್ಕಾಲಂ ನಿವತ್ಸ್ಯತಿ ತಯೋಃ ಸುತಪ್ತತಪಸೋರ್ ಭವಿತಾ ಯೋ ಮಹಾಬಲಃ
ಅವನು ಆಕೆಯ ಜನನವನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಾ, ಕೆಲ ಕಾಲ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಅವರಿಬ್ಬರ ಗಾಢ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಒಬ್ಬ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯು ಹುಟ್ಟುವನು.
ಸ ಭವಿಷ್ಯತಿ ದೈತ್ಯಸ್ಯ ತಾರಕಸ್ಯ ವಿನಾಶಕಃ ಜಾತಮಾತ್ರಾ ತು ಸಾ ದೇವೀ ಸ್ವಲ್ಪಸಂಜ್ಞಾ ಚ ಭಾಮಿನೀ
ಆ ಮಗನು ತಾರಕ ಎಂಬ ದೈತ್ಯನನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು ಆಗುವನು. ಆ ದೇವಿಯು ಹುಟ್ಟಿದ ಕೂಡಲೆ, ಪ್ರಕಾಶವಂತಳಾದರೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಜ್ಞಾನವಷ್ಟೇ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾಳೆ.
ವಿರಹೋತ್ಕಣ್ಠಿತಾ ಗಾಢಂ ಹರಸಂಗಮಲಾಲಸಾ ತಯೋಃ ಸುತಪ್ತತಪಸೋಃ ಸಂಯೋಗಃ ಸ್ಯಾಚ್ಛುಭಾನನೇ
ವಿಚ್ಛೇದನದಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಹಾತೊರೆಯೊಂದಿಗೆ, ಶಿವನ ಸಂಗಮವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾ, ಅವರಿಬ್ಬರ ಗಾಢ ತಪಸ್ಸಿನ ನಂತರ ಅವರ ಸಂಗಮವು ಸಂಭವಿಸುವುದು, ಶುಭವಾಗಲಿ.
ತತಸ್ತಾಭ್ಯಾಂ ತು ಜನಿತಃ ಸ್ವಲ್ಪೋ ವಾಕ್ಕಲಹೋ ಭವೇತ್ ತತೋ ಽಪಿ ಸಂಶಯೋ ಭೂಯಸ್ ತಾರಕಂ ಪ್ರತಿ ದೃಶ್ಯತೇ
ಆ ಬಳಿಕ ಅವರಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾತಿನ ಜಗಳ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಅದರಿಂದ ತಾರಕನ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಶಯವು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ತಯೋಃ ಸಂಯುಕ್ತಯೋಸ್ತಸ್ಮಾತ್ ಸುರತಾಸಕ್ತಿಕಾರಣೇ ವಿಘ್ನಸ್ತ್ವಯಾ ವಿಧಾತವ್ಯೋ ಯಥಾ ತಾಭ್ಯಾಂ ತಥಾ ಶೃಣು
ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವರಿಬ್ಬರು ಒಂದಾಗಿರುವಾಗ, ಅವರ ಆನಂದದಲ್ಲಿ ನೀನು ಅಡ್ಡಿಯಾಗಬೇಕು. ನಾನು ಹೇಳಿದಂತೆ ಆಗಲು, ಕೇಳು.
ಗರ್ಭಸ್ಥಾನೇ ಚ ತನ್ಮಾತುಃ ಸ್ವೇನ ರೂಪೇಣ ರಞ್ಜಯ ತತೋ ವಿಹಾಯ ಶರ್ವಸ್ತಾಂ ವಿಶ್ರಾನ್ತೋ ನರ್ಮಪೂರ್ವಕಮ್
ಆ ತಾಯಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿರುವಾಗ, ನಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪದಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸು. ನಂತರ ಶರ್ವನು ಅವಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಆಟವಾಡುತ್ತಾ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುವನು.
ಭರ್ತ್ಸಯಿಷ್ಯತಿ ತಾಂ ದೇವೀಂ ತತಃ ಸಾ ಕುಪಿತಾ ಸತೀ ಪ್ರಯಾಸ್ಯತಿ ತಪಶ್ಚರ್ತುಂ ತತ್ತಸ್ಮಾತ್ತಪಸೇ ಪುನಃ
ಅವನು ಆ ದೇವಿಯನ್ನು ಗದರಿಸುವನು. ಆಗ ಸತೀ ಕೋಪಗೊಂಡು, ಮತ್ತೆ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಲು ಹೊರಡುತ್ತಾಳೆ.
ಜನಯಿಷ್ಯತಿ ಯಂ ಶರ್ವಾ ದಯಿತದ್ಯುತಿಮಣ್ಡಿತಮ್ ಸ ಭವಿಷ್ಯತಿ ಹನ್ತಾ ವೈ ಸುರಾರೀಣಾಮಸಂಶಯಮ್
ಶರ್ವನು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಯ ಕಿರಣದಂತೆ ಒಬ್ಬನನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುವನು. ಅವನು ದೇವತೆಗಳ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಸಂಹರಿಸುವವನು.
ತ್ವಯಾಪಿ ದಾನವಾ ದೇವಿ ಹನ್ತವ್ಯಾ ಲೋಕದುರ್ಜಯಾಃ ಯಾವಚ್ಚ ನ ಸತೀ ದೇಹಸಂಕ್ರಾನ್ತಗುಣಸಂಚಯಾ
ದೇವಿಯೆ, ನೀನು ಕೂಡ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಜಯಿಸಲಾಗದ ದಾನವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಬೇಕು. ಸತೀ ತನ್ನ ದೇಹದ ಗುಣಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸುವವರೆಗೆ.
ತತ್ಸಂಗಮೇನ ತಾವತ್ತ್ವಂ ದೈತ್ಯಾನ್ಹನ್ತುಂ ನ ಶಕ್ಷ್ಯಸೇ ಏವಂ ಕೃತೇ ತಪಸ್ತಪ್ತ್ವಾ ಸೃಷ್ಟಿಸಂಹಾರಕಾರಿಣೀ
ಅವರ ಸಂಗಮವಾಗುವವರೆಗೆ ನೀನು ದಾನವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ, ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲಯವನ್ನು ನಡೆಸುವವಳಾಗುವೆ.
ಸಮಾಪ್ತನಿಯಮಾ ದೇವೀ ಯದಾ ಚೋಮಾ ಭವಿಷ್ಯತಿ ತದಾ ಸ್ವಮೇವ ತದ್ರೂಪಂ ಶೈಲಜಾ ಪ್ರತಿಪತ್ಸ್ಯತೇ
ಯಾವಾಗ ಆ ನಿಯಮಗಳು ಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತವೆಯೋ ಮತ್ತು ದೇವಿಯು ಉಮೆಯಾಗುತ್ತಾಳೋ, ಆಗ ಶೈಲಜೆಯು ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.
ತನುಸ್ತವಾಪಿ ಸಹಜಾ ಸೈಕಾನಂಶಾ ಭವಿಷ್ಯತಿ ರೂಪಾಂಶೇನ ತು ಸಂಯುಕ್ತಾ ತ್ವಮುಮಾಯಾಂ ಭವಿಷ್ಯಸಿ
ನಿನ್ನ ದೇಹವೂ ಸಹಜವಾಗಿ ಅದರ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ರೂಪದ ಭಾಗದಿಂದ ನೀನು ಉಮೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವೆ.
ಏಕಾನಂಶೇತಿ ಲೋಕಸ್ತ್ವಾಂ ವರದೇ ಪೂಜಯಿಷ್ಯತಿ ಭೇದೈರ್ಬಹುವಿಧಾಕಾರೈಃ ಸರ್ವಗಾ ಕಾಮಸಾಧಿನೀ
ವರಗಳನ್ನು ನೀಡುವವಳೇ, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು 'ಏಕಾನಂಶಾ' ಎಂದು ಹಲವಾರು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೀನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದೀಯೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವವಳೂ ಹೌದು.
ಓಂಕಾರವಕ್ತ್ರಾ ಗಾಯತ್ರೀ ತ್ವಮಿತಿ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಭಿಃ ಆಕ್ರಾನ್ತಿರೂರ್ಜಿತಾಕಾರಾ ರಾಜಭಿಶ್ಚ ಮಹಾಭುಜೈಃ
ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ಓಂಕಾರವನ್ನೇ ಮುಖವನ್ನಾಗಿಟ್ಟ ಗಾಯತ್ರಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ರಾಜರು ನಿನ್ನನ್ನು ಬಲ ಮತ್ತು ಮಹಿಮೆ ತುಂಬಿದವಳಾಗಿ ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೆ.
ತ್ವಂ ಭೂರಿತಿ ವಿಶಾಂ ಮಾತಾ ಶೂದ್ರೈಃ ಶೈವೀತಿ ಪೂಜಿತಾ ಕ್ಷಾನ್ತಿರ್ಮುನೀನಾಮಕ್ಷೋಭ್ಯಾ ದಯಾ ನಿಯಮಿನಾಮಿತಿ
ನೀನು ಜನಾಂಗಗಳ ತಾಯಿ ಭೂಮಿಯೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವೆ. ಶೂದ್ರರು ನಿನ್ನನ್ನು ಶೈವಿಯೆಂದು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮುನಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀನು ಕ್ಷಮೆ ಮತ್ತು ಅಚಲತೆ, ನಿಯಮಿತರಲ್ಲಿ ನೀನು ದಯೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವೆ.
ತ್ವಂ ಮಹೋಪಾಯಸಂದೋಹಾ ನೀತಿರ್ನಯವಿಸರ್ಪಿಣಾಮ್ ಪರಿಚ್ಛಿತ್ತಿಸ್ತ್ವಮರ್ಥಾನಾಂ ತ್ವಮೀಹಾ ಪ್ರಾಣಿಹೃಚ್ಛಯಾ
ನೀನು ಮಹಾ ಉಪಾಯಗಳ ಸಂಗ್ರಹ, ವಿವೇಕಿಗಳ ನೀತಿ, ಸಂಪತ್ತಿನ ವಿವೇಕ ಮತ್ತು ಜೀವಿಗಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಆಸೆಯೂ ಹೌದು.
ತ್ವಂ ಮುಕ್ತಿಃ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ತ್ವಂ ಗತಿಃ ಸರ್ವದೇಹಿನಾಮ್ ತ್ವಂ ಚ ಕೀರ್ತಿಮತಾಂ ಕೀರ್ತಿಸ್ ತ್ವಂ ಮೂರ್ತಿಃ ಸರ್ವದೇಹಿನಾಮ್
ನೀನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತಿಯು, ಎಲ್ಲ ದೇಹಧಾರಿಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗವು, ಪ್ರಸಿದ್ಧರ ನಡುವೆ ಕೀರ್ತಿಯು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ರೂಪವೂ ಹೌದು.
ರತಿಸ್ತ್ವಂ ರಕ್ತಚಿತ್ತಾನಾಂ ಪ್ರೀತಿಸ್ತ್ವಂ ಹೃಷ್ಟದರ್ಶಿನಾಮ್ ತ್ವಂ ಕಾನ್ತಿಃ ಕೃತಭೂಷಾಣಾಂ ತ್ವಂ ಶಾನ್ತಿರ್ದುಃಖಕರ್ಮಣಾಮ್
ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಆಸೆ ತುಂಬಿರುವವರಿಗೆ ನೀನು ಆನಂದ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ನೋಡುವವರಿಗೆ ನೀನು ಪ್ರೀತಿ, ಅಲಂಕಾರ ಧರಿಸಿದವರಿಗೆ ನೀನು ಕಾಂತಿ, ದುಃಖಭಾರಿತರಿಗೆ ನೀನು ಶಾಂತಿ.
ತ್ವಂ ಭ್ರಾನ್ತಿಃ ಸರ್ವಬೋಧಾನಾಂ ತ್ವಂ ಗತಿಃ ಕ್ರತುಯಾಜಿನಾಮ್ ಜಲಧೀನಾಂ ಮಹಾವೇಲಾ ತ್ವಂ ಚ ಲೀಲಾ ವಿಲಾಸಿನಾಮ್
ಎಲ್ಲ ಬೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀನು ಭ್ರಮೆ, ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ನೀನು ಗತಿ, ಸಾಗರಗಳಿಗೆ ನೀನು ಮಹಾ ತೀರ, ಕ್ರೀಡಾಪ್ರಿಯರಿಗೆ ನೀನು ಲೀಲೆಯೂ ಹೌದು.
ಸಂಭೂತಿಸ್ತ್ವಂ ಪದಾರ್ಥಾನಾಂ ಸ್ಥಿತಿಸ್ತ್ವಂ ಲೋಕಪಾಲಿನೀ ತ್ವಂ ಕಾಲರಾತ್ರಿರ್ನಿಃಶೇಷಭುವನಾವಲಿನಾಶಿನೀ
ನೀನು ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳ ಉದ್ಭವ, ಲೋಕಗಳ ಪಾಲನೆ, ಕಾಲರಾತ್ರಿಯಾಗಿ ಅನಂತ ಲೋಕಗಳ ನಾಶಕಾರಿಣಿಯೂ ಹೌದು.
ಪ್ರಿಯಕಣ್ಠಗ್ರಹಾನನ್ದದಾಯಿನೀ ತ್ವಂ ವಿಭಾವರೀ ಇತ್ಯನೇಕವಿಧೈರ್ದೇವಿ ರೂಪೈರ್ಲೋಕೇ ತ್ವಮರ್ಚಿತಾ
ಪ್ರಿಯರ ಅಪ್ಪುಗೆಯ ಆನಂದ ನೀಡುವ ರಾತ್ರಿಯಾಗಿರುವ ನೀನು, ದೇವಿಯೇ, ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತೀ.
ಯೇ ತ್ವಾಂ ಸ್ತೋಷ್ಯನ್ತಿ ವರದೇ ಪೂಜಯಿಷ್ಯನ್ತಿ ವಾಪಿ ಯೇ ತೇ ಸರ್ವಕಾಮಾನಾಪ್ಸ್ಯನ್ತಿ ನಿಯತಾ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ
ಯಾರು ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೋ, ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರೆಲ್ಲರು ಎಲ್ಲ ಆಸೆಗಳನ್ನೂ ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಶಯವೂ ಇಲ್ಲ.
ಇತ್ಯುಕ್ತಾ ತು ನಿಶಾ ದೇವೀ ತಥೇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಕೃತಾಞ್ಜಲಿಃ ಜಗಾಮ ತ್ವರಿತಾ ತೂರ್ಣಂ ಗೃಹಂ ಹಿಮಗಿರೇಃ ಪರಮ್
ಹೀಗೆ ದೇವಿ ನಿಶೆ ಕೈಮುಗಿದು 'ಹಾಗೇ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹಿಮಗಿರಿಯ ಪರಮ ಮನೆಗೆ ಹೊರಟಳು.
ತತ್ರಾಸೀನಾಂ ಮಹಾಹರ್ಮ್ಯೇ ರತ್ನಭಿತ್ತಿಸಮಾಶ್ರಯಾಮ್ ದದರ್ಶ ಮೇನಾಮಾಪಾಣ್ಡುಚ್ಛವಿವಕ್ತ್ರಸರೋರುಹಾಮ್
ಅಲ್ಲಿ ರತ್ನದ ಗೋಡೆಯುಳ್ಳ ಮಹಾ ಮಹಲಿನಲ್ಲಿ, ಬಿಳಿ ಕಮಲದಂತೆ ಮುಖವಿರುವ ಮೆನೆಯನ್ನು ನೋಡಿದರು.
ಕಿಂಚಿಚ್ ಛ್ಯಾಮಮುಖೋದಗ್ರಸ್ತನಭಾರಾವನಾಮಿತಾಮ್ ಮಹೌಷಧಿಗಣಾಬದ್ಧಮನ್ತ್ರರಾಜನಿಷೇವಿತಾಮ್
ಸ್ವಲ್ಪ ಕಪ್ಪುಮುಖ, ಭಾರವಾದ ಸ್ತನಗಳಿಂದ ಬಾಗಿರುವ, ಮಹೌಷಧಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಮಂತ್ರರಾಣಿ ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವವಳಾಗಿದ್ದಳು.
ಉದ್ವಹತ್ಕನಕೋನ್ನದ್ಧಜೀವರಕ್ಷಾಮಹೋರಗಾಮ್ ಮಣಿದೀಪಗಣಜ್ಯೋತಿರ್ ಮಹಾಲೋಕಪ್ರಕಾಶಿತೇ
ಅವಳು ಬಂಗಾರದ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಜೀವರಕ್ಷಕ ನಾಗವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಳು. ಅನೇಕ ಮಣಿ ದೀಪಗಳ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ, ಮಹಾಲೋಕಗಳಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.