ಇತ್ಯೇಷ ಪರ್ವಸಂಧೀನಾಂ ಕಾಲೋ ವೈ ದ್ವಿಲವಃ ಸ್ಮೃತಃ ಪರ್ವಣಾಂ ತುಲ್ಯಕಾಲಸ್ತು ತುಲ್ಯಾಹುತಿವಷಟ್ಕ್ರಿಯಾಃ
ಹೀಗಾಗಿ ಚಂದ್ರನ ಹಂತಗಳ ಸಂಧಿಗಳ ನಡುವಿನ ಕಾಲವನ್ನು ಎರಡು ಲವಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹಂತಗಳ ಕಾಲವೂ ಸಮಾನವಾಗಿದ್ದು, ಹೋಮದ ಹವನು ಮತ್ತು 'ವಷಟ್' ಎಂಬ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯೂ ಒಂದೇ ರೀತಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಚನ್ದ್ರಭೂರ್ಯವ್ಯತೀಪಾತೇ ಸಮೇ ವೈ ಪೂರ್ಣಿಮೇ ಉಭೇ ಪ್ರತಿಪತ್ಪ್ರತಿಪನ್ನಸ್ತು ಪರ್ವಕಾಲೋ ದ್ವಿಮಾತ್ರಕಃ
ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಅಥವಾ ಪರಸ್ಪರ ವಿರುದ್ಧ ಇದ್ದಾಗ, ಹಾಗೆಯೇ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಎರಡೂ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಪರ್ವಕಾಲವು ದ್ವಿಗುಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಕಾಲಃ ಕುಹೂಸಿನೀವಾಲ್ಯೋಃ ಸಮುದ್ಧೋ ದ್ವಿಲವಃ ಸ್ಮೃತಃ ಅರ್ಕನಿರ್ಮಣ್ಡಲೇ ಸೋಮೇ ಪರ್ವಕಾಲಃ ಕಲಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ
ಕುಹು ಮತ್ತು ಸೀನಿವಾಳಿ ಎಂಬ ಸಂಧಿಗಳ ಸಮಯವನ್ನು ಎರಡು ಲವಗಳು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸೂರ್ಯನ ಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನ ಜೊತೆಗೆ ಪರ್ವಕಾಲವನ್ನು ಕಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಲೆಕ್ಕಹಾಕುತ್ತಾರೆ.
ಯಸ್ಮಾದ್ ಆಪೂರ್ಯತೇ ಸೋಮಃ ಪಞ್ಚದಶ್ಯಾಂ ತು ಪೂರ್ಣಿಮಾ ದಶಭಿಃ ಪಞ್ಚಭಿಶ್ಚೈವ ಕಲಾಭಿರ್ದಿವಸಕ್ರಮಾತ್
ಹದಿನೈದನೇ ದಿನ ಚಂದ್ರನು ಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯು ಹತ್ತು ಮತ್ತು ಐದು ಕಲೆಗಳ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ತುಂಬುತ್ತದೆ.
ತಸ್ಮಾತ್ಪಞ್ಚದಶೇ ಸೋಮೇ ಕಲಾ ವೈ ನಾಸ್ತಿ ಷೋಡಶೀ ತಸ್ಮಾತ್ಸೋಮಸ್ಯ ವಿಪ್ರೋಕ್ತಃ ಪಞ್ಚದಶ್ಯಾಂ ಮಯಾ ಕ್ಷಯಃ
ಆದ್ದರಿಂದ ಹದಿನೈದನೇ ದಿನ ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿ ಹದಿನಾರನೇ ಕಲೆಯಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಚಂದ್ರನ ಕ್ಷಯವು ಹದಿನೈದನೇ ದಿನವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ.
ಇತ್ಯೇತೇ ಪಿತರೋ ದೇವಾಃ ಸೋಮಪಾಃ ಸೋಮವರ್ಧನಾಃ ಆರ್ತವಾ ಋತವೋ ಽಥಾಬ್ದಾ ದೇವಾಸ್ತಾನ್ಭಾವಯನ್ತಿ ಹಿ
ಈ ರೀತಿ, ಈ ಪಿತೃಗಳು ದೇವತೆಗಳು, ಸೋಮಪಾನ ಮಾಡುವವರು ಮತ್ತು ಸೋಮವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವವರು, ಋತುಗಳು ಮತ್ತು ವರ್ಷವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ದೇವತೆಗಳು ಅವರನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅತಃ ಪರಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಪಿತೄಞ್ಛ್ರಾದ್ಧಭುಜಸ್ತು ಯೇ ತೇಷಾಂ ಗತಿಂ ಚ ಸತ್ತತ್ವಂ ಪ್ರಾಪ್ತಿಂ ಶ್ರಾದ್ಧಸ್ಯ ಚೈವ ಹಿ
ಇದೀಗ ನಾನು ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಪಿತೃಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಅವರ ಮಾರ್ಗ, ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಶ್ರಾದ್ಧದಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಫಲವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ನ ಮೃತಾನಾಂ ಗತಿಃ ಶಕ್ಯಾ ಜ್ಞಾತುಂ ವಾ ಪುನರಾಗತಿಃ ತಪಸಾ ಹಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧೇನ ಕಿಂ ಪುನರ್ಮಾಂಸಚಕ್ಷುಷಾ
ಮರಣ后的ವರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಅವರ ಪುನಃ ಆಗಮನವೂ ಗೊತ್ತಾಗದು. ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ತಿಳಿಯಲಾಗದು, ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಂತೂ ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ.
ಅತ್ರ ದೇವಾನ್ಪಿತೄಂಶ್ಚೈತೇ ಪಿತರೋ ಲೌಕಿಕಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ತೇಷಾಂ ತೇ ಧರ್ಮಸಾಮರ್ಥ್ಯಾತ್ ಸ್ಮೃತಾಃ ಸಾಯುಜ್ಯಗಾ ದ್ವಿಜೈಃ
ಇಲ್ಲಿ ಈ ಪಿತೃಗಳು ದೇವತೆಗಳ ಲೋಕಿಕ ಪಿತೃಗಳು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಧರ್ಮಬಲದಿಂದ, ಅವರು ದ್ವಿಜರಿಂದ ಸಾಯುಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದವರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಯದಿ ವಾಶ್ರಮಧರ್ಮೇಣ ಪ್ರಜ್ಞಾನೇಷು ವ್ಯವಸ್ಥಿತಾನ್ ಅನ್ಯೇ ಚಾತ್ರ ಪ್ರಸೀದನ್ತಿ ಶ್ರದ್ಧಾಯುಕ್ತೇಷು ಕರ್ಮಸು
ಅಥವಾ ಆಶ್ರಮಧರ್ಮದಿಂದ, ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾದವರು ಮತ್ತು ಇತರರು, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಸಂತೋಷಪಡುವರು.
ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯೇಣ ತಪಸಾ ಯಜ್ಞೇನ ಪ್ರಜಯಾ ಭುವಿ ಶ್ರಾದ್ಧೇನ ವಿದ್ಯಯಾ ಚೈವ ಚಾನ್ನದಾನೇನ ಸಪ್ತಧಾ
ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ತಪಸ್ಸು, ಯಜ್ಞ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂತಾನ, ಶ್ರಾದ್ಧ, ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅನ್ನದಾನ—ಈ ಏಳು ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ.
ಕರ್ಮಸ್ವೇತೇಷು ಯೇ ಸಕ್ತಾ ವರ್ತನ್ತ್ಯ್ ಆ ದೇಹಪಾತನಾತ್ ದೇವೈಸ್ತೇ ಪಿತೃಭಿಃ ಸಾರ್ಧಮ್ ಊಷ್ಮಪೈಃ ಸೋಮಪೈಸ್ತಥಾ ಸ್ವರ್ಗತಾ ದಿವಿ ಮೋದನ್ತೇ ಪಿತೃಮನ್ತ ಉಪಾಸತೇ
ಈ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾಗಿರುವವರು ದೇಹ ಬಿದ್ದವರೆಗೆ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಉಷ್ಮಪ ಮತ್ತು ಸೋಮಪ ಪಿತೃಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದು, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಜಾವತಾಂ ಪ್ರಸಿದ್ಧೈಷಾ ಉಕ್ತಾ ಶ್ರಾದ್ಧಕೃತಾಂ ಚ ವೈ ತೇಷಾಂ ನಿವಾಪೇ ದತ್ತಂ ಹಿ ತತ್ಕುಲೀನೈಸ್ತು ಬಾನ್ಧವೈಃ
ಸಂತಾನವಿರುವವರಿಗೂ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡುವವರಿಗೂ ಈ ಮಾರ್ಗ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅವರ ಬಂಧುಗಳು ಕುಟುಮ್ಬದವರಾಗಿ ನೀಡಿದ ಅರ್ಪಣೆಯೇ ಅವರಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಮಾಸಶ್ರಾದ್ಧಂ ಹಿ ಭುಞ್ಜಾನಾಸ್ ತೇಽತ್ಯೇತೇ ಸೋಮಲೌಕಿಕಾಃ ಏತೇ ಮನುಷ್ಯಾಃ ಪಿತರೋ ಮಾಸಶ್ರಾದ್ಧಭುಜಸ್ತು ವೈ
ಮಾಸಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರು ಸೋಮಲೋಕದ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಮೀರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮಾನವ ಪಿತೃಗಳೇ ಮಾಸಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಭೋಜಿಸುವವರು.
ತೇಭ್ಯೋ ಽಪರೇ ತು ಯೇ ತ್ವನ್ಯೇ ಸಂಕೀರ್ಣಾಃ ಕರ್ಮಯೋನಿಷು ಭ್ರಷ್ಟಾಶ್ಚಾಶ್ರಮಧರ್ಮೇಷು ಸ್ವಧಾಸ್ವಾಹಾವಿವರ್ಜಿತಾಃ
ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು, ತಮ್ಮ ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರರಾಗಿರುವವರು, ಆಶ್ರಮಧರ್ಮದಿಂದ ತಪ್ಪಿದವರು, ಸ್ವಧಾ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಹಾ ಹಕ್ಕಿನಿಂದ ವಂಚಿತರಾದವರು—
ಭಿನ್ನೇ ದೇಹೇ ದುರಾಪನ್ನಾಃ ಪ್ರೇತಭೂತಾ ಯಮಕ್ಷಯೇ ಸ್ವಕರ್ಮಾಣ್ಯನುಶೋಚನ್ತೋ ಯಾತನಾಸ್ಥಾನಮಾಗತಾಃ
ಅವರು ದೇಹವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಕಷ್ಟಕರ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದು, ಯಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಡುವವರು, ಯಾತನೆಯ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾರೆ.
ದೀರ್ಘಾಶ್ಚೈವಾತಿಶುಷ್ಕಾಶ್ಚ ಶ್ಮಶ್ರುಲಾಶ್ಚ ವಿವಾಸಸಃ ಕ್ಷುತ್ಪಿಪಾಸಾಭಿಭೂತಾಸ್ತೇ ವಿದ್ರವನ್ತಿ ತ್ವಿತಸ್ತತಃ
ಅವರು ದೀರ್ಘರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ತುಂಬಾ ಒಣಗಿದವರಾಗಿಯೂ, ಕೂದಲು ಗಜಗಜವಾಗಿ, ಬಟ್ಟೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಹಸಿವಿನಿಂದ ಮತ್ತು ದಾಹದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಾ ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಸರಿತ್ಸರಸ್ತಡಾಗಾನಿ ಪುಷ್ಕರಿಣ್ಯಶ್ಚ ಸರ್ವಶಃ ಪರಾನ್ನಾನ್ಯಭಿಕಾಙ್ಕ್ಷನ್ತಃ ಕಾಲ್ಯಮಾನಾ ಇತಸ್ತತಃ
ಎಲ್ಲಾ ನದಿಗಳು, ಸರೋವರಗಳು, ಕೆರೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೂವಿನ ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಇತರರ ಆಹಾರವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾ, ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುತ್ತಾ ಪರಿತಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸ್ಥಾನೇಷು ಪಾತ್ಯಮಾನಾ ಯೇ ಯಾತನಾಸ್ಥೇಷು ತೇಷು ವೈ ಶಾಲ್ಮಲ್ಯಾಂ ವೈತರಣ್ಯಾಂ ಚ ಕುಮ್ಭೀಪಾಕೇದ್ಧವಾಲುಕೇ
ಯಾರನ್ನು ಶಾಲ್ಮಲಿ ಮರ, ವೈತರಣಿ ನದಿ, ಕುಂಭೀಪಾಕ ಎಂಬ ಬಿಸಿ ಹಂಡಿ, ಉರಿಯುವ ಮರಳು ಇತ್ಯಾದಿ ಯಾತನಾ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಎಸೆಯಲಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಅವರು ಭಯಾನಕ ನರಕದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಅಸಿಪತ್ತ್ರವನೇ ಚೈವ ಪಾತ್ಯಮಾನಾಃ ಸ್ವಕರ್ಮಭಿಃ ತತ್ರಸ್ಥಾನಾಂ ತು ತೇಷಾಂ ವೈ ದುಃಖಿತಾನಾಮ್ ಅಶಾಯಿನಾಮ್
ಮತ್ತೂ, ತಮ್ಮ ಕರ್ಮದ ಫಲವಾಗಿ ಅಸಿಪತ್ರವನ ಎಂಬ ಕತ್ತಿಯ ಎಲೆಗಳ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟವರು, ಅಲ್ಲಿನ ದುಃಖದಿಂದ ನರಳುತ್ತಿರುವ, ನಿದ್ರೆಯಿಲ್ಲದ ಜೀವಿಗಳ ನಡುವೆ ಇದ್ದಾರೆ.
ತೇಷಾಂ ಲೋಕಾನ್ತರಸ್ಥಾನಾಂ ಬಾನ್ಧವೈರ್ನಾಮಗೋತ್ರತಃ ಭೂಮಾವಸವ್ಯಂ ದರ್ಭೇಷು ದತ್ತಾಃ ಪಿಣ್ಡಾಸ್ತ್ರಯಸ್ತು ವೈ ಪ್ರಾಪ್ತಾಂಸ್ತು ತರ್ಪಯನ್ತ್ಯೇವ ಪ್ರೇತಸ್ಥಾನೇಷ್ವಧಿಷ್ಠಿತಾನ್
ಅಂತಹ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇರುವವರಿಗೆ, ಅವರ ಬಂಧುಗಳು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೆಸರಿನಿಂದ, ಗೋತ್ರವನ್ನು ಹೇಳಿ ದರ್ಭೆಯ ಮೇಲೆ ಮೂರು ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರೆ, ಆ ಪಿಂಡಗಳು ಅವರೆಡೆಗೆ ತಲುಕಿ, ಅವರು ಪಿತೃಲೋಕದಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಅಪ್ರಾಪ್ತಾ ಯಾತನಾಸ್ಥಾನಂ ಪ್ರಭ್ರಷ್ಟಾ ಯೇ ಚ ಪಞ್ಚಧಾ ಪಶ್ಚಾದ್ಯೇ ಸ್ಥಾವರಾನ್ತೇ ವೈ ಭೂತಾನೀಕೇ ಸ್ವಕರ್ಮಭಿಃ
ಆದರೆ ಯಾರಿಗೆ ಪಿಂಡ ಅರ್ಪಣೆ ತಲುಕದೆ, ಐದು ವಿಧದ ಯಾತನಾ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋದವರಾಗಿದ್ದರೂ, ತಮ್ಮ ಕರ್ಮದಂತೆ, ನಂತರ ಸ್ಥಾವರ ಜೀವಿಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರೂ,
ನಾನಾರೂಪಾಸು ಜಾತೀನಾಂ ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿಷು ಮೂರ್ತಿಷು ಯದಾಹಾರಾ ಭವನ್ತ್ಯೇತೇ ತಾಸು ತಾಸ್ವಿಹ ಯೋನಿಷು
ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ, ಯಾವ ಯಾವ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರೂ, ಆ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಆಹಾರವೇ ಅವರ ಪಾಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತಸ್ಮಿಂಸ್ ತಸ್ಮಿಂಸ್ ತದಾಹಾರೇ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ದತ್ತಂ ತು ಪ್ರೀಣಯೇತ್ ಕಾಲೇ ನ್ಯಾಯಾಗತಂ ಪಾತ್ರೇ ವಿಧಿನಾ ಪ್ರತಿಪಾದಿತಮ್ ಪ್ರಾಪ್ನುವನ್ತ್ಯನ್ನಮಾದತ್ತಂ ಯತ್ರ ಯತ್ರಾವತಿಷ್ಠತೇ
ಯಾವಾಗ ಯೋಗ್ಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಯೋಗ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ, ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೋ, ಅದು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿಯೇ ಅವರು ಇದ್ದರೂ ಅವರನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ; ಅವರು ಆ ಆಹಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಯಥಾ ಗೋಷು ಪ್ರನಷ್ಟಾಸು ವತ್ಸೋ ವಿನ್ದತಿ ಮಾತರಮ್ ತಥಾ ಶ್ರಾದ್ಧೇಷು ದೃಷ್ಟಾನ್ತೋ ಮನ್ತ್ರಃ ಪ್ರಾಪಯತೇ ತು ತಮ್
ಹೋಗಿಹೋದ ಹಸುಗಳ ನಡುವೆ, ಕರು ತನ್ನ ತಾಯಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಹುಡುಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸುವ ಮಂತ್ರವು, ಅರ್ಪಿತವಾದ ಆಹಾರವನ್ನು ನಿಗದಿತ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಏವಂ ಹ್ಯವಿಕಲಂ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಶ್ರದ್ಧಾದತ್ತಂ ಮನುರ್ಬ್ರವೀತ್ ಸನತ್ಕುಮಾರಃ ಪ್ರೋವಾಚ ಪಶ್ಯನ್ದಿವ್ಯೇನ ಚಕ್ಷುಷಾ
ಹೀಗಾಗಿ, ದೋಷವಿಲ್ಲದೆ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಶ್ರಾದ್ಧ ಫಲಪ್ರದವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮನುವು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ; ಸಂತಕುಮಾರನು ಕೂಡ ದೈವದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇದನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಗತಾಗತಜ್ಞಃ ಪ್ರೇತಾನಾಂ ಪ್ರಾಪ್ತಿಂ ಶ್ರಾದ್ಧಸ್ಯ ಚೈವ ಹಿ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷಸ್ತ್ವಹಸ್ತೇಷಾಂ ಶುಕ್ಲಃ ಸ್ವಪ್ನಾಯ ಶರ್ವರೀ
ಹೋದವರ ಆಗಮನ, ಶ್ರಾದ್ಧದ ಫಲವನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಹಿತವಾಗಿದ್ದು, ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷವು ಕನಸು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಿತವಾಗಿದೆ.
ಇತ್ಯೇತೇ ಪಿತರೋ ದೇವಾ ದೇವಾಶ್ಚ ಪಿತರಶ್ಚ ವೈ ಅನ್ಯೋನ್ಯಪಿತರೋ ಹ್ಯೇತೇ ದೇವಾಶ್ಚ ಪಿತರೋ ದಿವಿ
ಹೀಗಾಗಿ, ಪಿತೃಗಳು ದೇವರುಗಳು, ದೇವರುಗಳು ಪಿತೃಗಳು; ಪರಸ್ಪರ ಪಿತೃಗಳೂ ದೇವರುಗಳೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ, ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ರೀತಿ.
ಏತೇ ತು ಪಿತರೋ ದೇವಾ ಮನುಷ್ಯಾಃ ಪಿತರಶ್ಚ ಯೇ ಪಿತಾ ಪಿತಾಮಹಶ್ಚೈವ ತಥೈವ ಪ್ರಪಿತಾಮಹಃ
ಈ ಪಿತೃಗಳು ದೇವರುಗಳು, ಮಾನವರೂ ಪಿತೃಗಳೇ; ತಂದೆ, ತಾತ, ಮತ್ತು ಪ್ರಪಿತಾಮಹನೂ ಸಹ ಪಿತೃಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಇತ್ಯೇಷ ವಿಷಯಃ ಪ್ರೋಕ್ತಃ ಪಿತೄಣಾಂ ಸೋಮಪಾಯಿನಾಮ್ ಏತತ್ಪಿತೃಮಹತ್ತ್ವಂ ಹಿ ಪುರಾಣೇ ನಿಶ್ಚಯಂ ಗತಮ್
ಹೀಗಾಗಿ ಸೋಮಪಾನ ಮಾಡುವ ಪಿತೃಗಳ ವಿಷಯವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳ ಮಹಿಮೆ ಈ ರೀತಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ.