ಅಸ್ಮಾಲ್ಲೋಕಾದಮುಂ ಲೋಕಂ ತೀರ್ಣಾನಾಂ ಸುಕೃತಾತ್ಮನಾಮ್ ತಾರಣಾತ್ತಾರಕಾ ಹ್ಯೇತಾಃ ಶುಕ್ಲತ್ವಾಚ್ಚೈವ ಶುಕ್ಲಿಕಾಃ
ಈ ಲೋಕದಿಂದ ಆ ಲೋಕವನ್ನು ದಾಟಿದ ಪುಣ್ಯವಂತರು, ಇತರರನ್ನು ದಾಟಿಸುವುದರಿಂದ 'ತಾರಕ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ; ಅವರ ಶುದ್ಧತೆಯಿಂದ 'ಶುಕ್ಲಿಕಾ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.
ದಿವ್ಯಾನಾಂ ಪಾರ್ಥಿವಾನಾಂ ಚ ವಂಶಾನಾಂ ಚೈವ ಸರ್ವಶಃ ತಪನಸ್ತೇಜಸೋ ಯೋಗಾದ್ ಆದಿತ್ಯ ಇತಿ ಗದ್ಯತೇ
ದೈವಿಕರು, ಭೌತಿಕರು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ವಂಶಸ್ಥರಲ್ಲಿ, ತೀವ್ರ ಕಿರಣಗಳ ತಾಪದಿಂದ ಏಕಮೈವಾದುದರಿಂದ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಆ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.
ಸ್ರವತಿಃ ಸ್ಯನ್ದನಾರ್ಥೇ ಚ ಧಾತುರೇಷ ನಿಗದ್ಯತೇ ಸ್ರವಣಾತ್ತೇಜಸಶ್ಚೈವ ತೇನಾಸೌ ಸವಿತಾ ಸ್ಮೃತಃ
ಹರಿವು ಮತ್ತು ಚಲನೆಯ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ 'ಸ್ರವತಿ' ಎಂಬ ಧಾತು ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ; ಹರಿವೂ, ಪ್ರಕಾಶವೂ ಇರುವುದರಿಂದ ಅವನನ್ನು 'ಸವಿತೃ' ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಹ್ವರ್ಥಶ್ಚನ್ದ ಇತ್ಯೇಷ ಪ್ರಧಾನೋ ಧಾತುರುಚ್ಯತೇ ಶುಕ್ಲತ್ವೇ ಹ್ಯಮೃತತ್ವೇ ಚ ಶೀತತ್ವೇ ಹ್ಲಾದನೇ ಽಪಿ ಚ
'ಚಂದ' ಎಂಬ ಧಾತುವಿಗೆ ಅನೇಕ ಅರ್ಥಗಳಿವೆ; ಶುದ್ಧತೆ, ಅಮರತ್ವ, ಶೀತತೆ ಮತ್ತು ಹರ್ಷದಲ್ಲಿ ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಸೂರ್ಯಾಚನ್ದ್ರಮಸೋರ್ದಿವ್ಯೇ ಮಣ್ಡಲೇ ಭಾಸ್ವರೇ ಖಗೇ ಜಲತೇಜೋಮಯೇ ಶುಕ್ಲೇ ವೃತ್ತಕುಮ್ಭನಿಭೇ ಶುಭೇ
ಸೂರ್ಯನೂ ಚಂದ್ರನೂ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ದಿವ್ಯ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಮಂಡಲಗಳಲ್ಲಿ, ನೀರು ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಬಿಳಿಯ, ಸುಂದರವಾದ ಕುಂಭದಂತೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
ವಸನ್ತಿ ಕರ್ಮದೇವಾಸ್ತು ಸ್ಥಾನಾನ್ಯೇತಾನಿ ಸರ್ವಶಃ ಮನ್ವನ್ತರೇಷು ಸರ್ವೇಷು ಋಷಿಸೂರ್ಯಗ್ರಹಾದಯಃ
ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ಮದೇವತೆಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿಯೂ ಋಷಿಗಳು, ಸೂರ್ಯನು, ಗ್ರಹಗಳು ಮತ್ತು ಇತರರೂ ಕೂಡ ಇರುತ್ತಾರೆ.
ತಾನಿ ದೇವಗೃಹಾಣಿ ಸ್ಯುಃ ಸ್ಥಾನಾಖ್ಯಾನಿ ಭವನ್ತಿ ಹಿ ಸೌರಂ ಸೂರ್ಯೋ ಽವಿಶತ್ಸ್ಥಾನಂ ಸೌಮ್ಯಂ ಸೋಮಸ್ತಥೈವ ಚ
ಈವು ದೇವತೆಗಳ ಮನೆಗಳು, 'ಸ್ಥಾನ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವವು; ಸೂರ್ಯನು ಸೌರಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು, ಚಂದ್ರನು ಚಂದ್ರಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
ಶೌಕ್ರಂ ಶುಕ್ರೋ ಽವಿಶತ್ಸ್ಥಾನಂ ಷೋಡಶಾರಂ ಪ್ರಭಾಸ್ವರಮ್ ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ಬೃಹತ್ತ್ವಂ ಚ ಲೋಹಿತಂ ಚಾಪಿ ಲೋಹಿತಃ
ಶುಕ್ರನು ತನ್ನ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಹದಿನಾರು ಅಂಚಿನ ಶುಕ್ರಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ಗುರುನು ವಿಶಾಲವಾದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು, ಮಂಗಳನು ಕೆಂಪು ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
ಶನೈಶ್ಚರೋ ಽವಿಶತ್ಸ್ಥಾನಮ್ ಏವಂ ಶಾನೈಶ್ಚರಂ ತಥಾ ಬುಧೋ ಽಪಿ ವೈ ಬುಧಸ್ಥಾನಂ ಭಾನುಂ ಸ್ವರ್ಭಾನುರೇವ ಚ
ಶನಿಯು ತನ್ನ ಶನಿಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಬುಧನು ಬುಧಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ಭಾನು ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಭಾನು ಅವರವರ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.
ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ ಚ ಸರ್ವಾಣಿ ನಾಕ್ಷತ್ರಾಣ್ಯಾವಿಶನ್ತಿ ಚ ಜ್ಯೋತೀಂಷಿ ಸುಕೃತಾಮ್ ಏತೇ ಜ್ಞೇಯಾ ದೇವಗೃಹಾಸ್ತು ವೈ
ಎಲ್ಲಾ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರವಲ್ಲದವುಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವು; ಈ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಪುಣ್ಯವಂತರನ್ನು ದೇವತೆಗಳ ಮನೆಗಳು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ಸ್ಥಾನಾನ್ಯೇತಾನಿ ತಿಷ್ಠನ್ತಿ ಯಾವದಾಭೂತಸಂಪ್ಲವಮ್ ಮನ್ವನ್ತರೇಷು ಸರ್ವೇಷು ದೇವಸ್ಥಾನಾನಿ ತಾನಿ ವೈ
ಈ ಸ್ಥಳಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯ ಲಯವರೆಗೆ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ; ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿಯೂ ಇವು ದೇವತೆಗಳ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿವೆ.
ಅಭಿಮಾನೇನ ತಿಷ್ಠನ್ತಿ ತಾನಿ ದೇವಾಃ ಪುನಃ ಪುನಃ ಅತೀತಾಸ್ತು ಸಹಾತೀತೈರ್ ಭಾವ್ಯಾ ಭಾವ್ಯೈಃ ಸುರೈಃ ಸಹ
ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ಅಭಿಮಾನದಿಂದ ಈ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಪುನಃ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಹೋದವರು ಹೋದವರೊಡನೆ, ಬರುವವರು ಬರುವವರೊಡನೆ ಇರುತ್ತಾರೆ.
ವರ್ತನ್ತೇ ವರ್ತಮಾನೈಶ್ಚ ಸುರೈಃ ಸಾರ್ಧಂ ತು ಸ್ಥಾನಿನಃ ಸೂರ್ಯೋ ದೇವೋ ವಿವಸ್ವಾಂಶ್ಚ ಅಷ್ಟಮಸ್ತ್ವದಿತೇಃ ಸುತಃ
ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ದೇವತೆಗಳೊಡನೆ ಇದ್ದಾರೆ; ಸೂರ್ಯದೇವರಾದ ವಿವಸ್ವಾನ್ ಅಧಿತಿಯ ಎಂಟನೇ ಮಗನು.
ದ್ಯುತಿಮಾನ್ಧರ್ಮಯುಕ್ತಶ್ಚ ಸೋಮೋ ದೇವೋ ವಸುಃ ಸ್ಮೃತಃ ಶುಕ್ರೋ ದೈತ್ಯಸ್ತು ವಿಜ್ಞೇಯೋ ಭಾರ್ಗವೋ ಽಸುರಯಾಜಕಃ
ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾದ, ಧರ್ಮಪಾಲಕನಾದ ಚಂದ್ರನು ವಸು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಶುಕ್ರನು ದೈತ್ಯನು, ಭೃಗುಮುನಿಯ ವಂಶಜನು ಮತ್ತು ಅಸುರರ ಯಾಜಕನು.
ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ ಬೃಹತ್ತೇಜಾ ದೇವಾಚಾರ್ಯೋ ಽಙ್ಗಿರಃಸುತಃ ಬುಧೋ ಮನೋಹರಶ್ಚೈವ ಶಶಿಪುತ್ರಸ್ತು ಸ ಸ್ಮೃತಃ
ಗುರುನು ಮಹಾಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ, ದೇವತೆಗಳ ಗುರು, ಅಂಗಿರಸನ ಮಗನು; ಮನೋಹರನಾದ ಬುಧನು ಚಂದ್ರನ ಮಗನೆಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಶನೈಶ್ಚರೋ ವಿರೂಪಶ್ಚ ಸಂಜ್ಞಾಪುತ್ರೋ ವಿವಸ್ವತಃ ಅಗ್ನಿರ್ವಿಕೇಶ್ಯಾಂ ಜಜ್ಞೇ ತು ಯುವಾಸೌ ಲೋಹಿತಾಧಿಪಃ
ವಿಕೃತ ರೂಪದ ಶನಿ ಸಂಜ್ಞೆಯೂ ವಿವಸ್ವಾನ್ನೂ ಅವರ ಮಗನು; ಅಗ್ನಿ ವಿಕೇಶಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದನು, ಅವನು ಯೌವನದಿಂದ ಮಂಗಳನ ಅಧಿಪತಿ.
ನಕ್ಷತ್ರನಾಮ್ನ್ಯಃ ಕ್ಷೇತ್ರೇಷು ದಾಕ್ಷಾಯಣ್ಯಃ ಸುತಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ಸ್ವರ್ಭಾನುಃ ಸಿಂಹಿಕಾಪುತ್ರೋ ಭೂತಸಂಸಾಧನೋ ಽಸುರಃ
ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಪುತ್ರಿಯರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೆನಪಾಗುತ್ತಾರೆ; ಸಿಂಹಿಕೆಯ ಮಗ ಸ್ವರ್ಭಾನು, ಭೂತಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವ ಅಸುರನು.
ಚನ್ದ್ರಾರ್ಕಗ್ರಹನಕ್ಷತ್ರೇಷ್ವ್ ಅಭಿಮಾನೀ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ ಸ್ಥಾನಾನ್ಯೇತಾನಿ ಚೋಕ್ತಾನಿ ಸ್ಥಾನಿನ್ಯಶ್ಚೈವ ದೇವತಾಃ
ಚಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯ, ಗ್ರಹಗಳು ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿಮಾನಿ ದೇವತೆಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧರು; ಈ ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಶುಕ್ಲಮಗ್ನಿಸಮಂ ದಿವ್ಯಂ ಸಹಸ್ರಾಂಶೋರ್ವಿವಸ್ವತಃ ಸಹಸ್ರಾಂಶುತ್ವಿಷಃ ಸ್ಥಾನಮ್ ಅಮ್ಮಯಂ ತೈಜಸಂ ತಥಾ
ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ, ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ, ಸಹಸ್ರ ಕಿರಣಗಳಿರುವ ವಿವಸ್ವಾನ್ನ ದಿವ್ಯ ಸ್ಥಾನವು ಅಳವಡಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.
ಆಶಾಸ್ಥಾನಂ ಮನೋಜ್ಞಸ್ಯ ರವಿರಶ್ಮಿಗೃಹೇ ಸ್ಥಿತಮ್ ಶುಕ್ರಃ ಷೋಡಶರಶ್ಮಿಸ್ತು ಯಸ್ತು ದೇವೋ ಹ್ಯಪೋಮಯಃ
ದಿಕ್ಕುಗಳ ಮನೋಹರವಾದ ನಿವಾಸವು ರವಿಯ ಕಿರಣಗಳ ಮನೆಗೆ ನೆಲೆಸಿದೆ; ಶುಕ್ರನು ಹದಿನಾರು ಕಿರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ನೀರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ದೇವತೆ.
ಲೋಹಿತೋ ನವರಶ್ಮಿಸ್ತು ಸ್ಥಾನಮಾಪ್ಯಂ ತು ತಸ್ಯ ವೈ ಬೃಹದ್ದ್ವಾದಶರಶ್ಮೀಕಂ ಹರಿದ್ರಾಭಂ ತು ವೇಧಸಃ
ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ, ಒಂಬತ್ತು ಕಿರಣಗಳಿರುವ ಅವನ ಜಲಸ್ಥಾನವು ಇದೆ; ಬ್ರಹ್ಮನ ಹದಿನೆರಡು ಕಿರಣಗಳ ಮಹತ್ತರವಾದ ಸ್ಥಾನವು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಅಷ್ಟರಶ್ಮಿಶನೇಸ್ತತ್ತು ಕೃಷ್ಣಂ ವೃದ್ಧಮಯಸ್ಮಯಮ್ ಸ್ವರ್ಭಾನೋಸ್ತ್ವಾಯಸಂ ಸ್ಥಾನಂ ಭೂತಸಂತಾಪನಾಲಯಮ್
ಅಷ್ಟ ಕಿರಣಗಳ ಶನಿಯ ನಿವಾಸವು ಕಪ್ಪು, ಹಳೆಯದು ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣದಂತಿದೆ; ಸ್ವರ್ಭಾನುನ ಸ್ಥಳವೂ ಕಬ್ಬಿಣದಂತೆ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕಷ್ಟದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.
ಸುಕೃತಾಮ್ ಆಶ್ರಯಾಸ್ತಾರಾ ರಶ್ಮಯಸ್ತು ಹಿರಣ್ಮಯಾಃ ತಾರಣಾತ್ತಾರಕಾ ಹ್ಯೇತಾಃ ಶುಕ್ಲತ್ವಾಚ್ಚೈವ ತಾರಕಾಃ
ಸತ್ಕರ್ಮಿಗಳ ಆಶ್ರಯವಾಗಿರುವ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಕಿರಣಗಳು ಬಂಗಾರದಂತಿವೆ; ಆ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಆಕಾಶವನ್ನು ದಾಟುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಬಿಳಿತನದಿಂದ 'ತಾರಕಾ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
ನವಯೋಜನಸಾಹಸ್ರೋ ವಿಷ್ಕಮ್ಭಃ ಸವಿತುಃ ಸ್ಮೃತಃ ಮಣ್ಡಲಂ ತ್ರಿಗುಣಂ ಚಾಸ್ಯ ವಿಸ್ತಾರೋ ಭಾಸ್ಕರಸ್ಯ ತು
ಸೂರ್ಯನ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಒಂಬತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅವನ ವಲಯವು ಅದರ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಅಗಲವಿದೆ, ಭಾಸ್ಕರನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ.
ದ್ವಿಗುಣಃ ಸೂರ್ಯವಿಸ್ತಾರಾದ್ ವಿಸ್ತಾರಃ ಶಶಿನಃ ಸ್ಮೃತಃ ತ್ರಿಗುಣಂ ಮಣ್ಡಲಂ ಚಾಸ್ಯ ವೈಪುಲ್ಯಾಚ್ಛಶಿನಃ ಸ್ಮೃತಮ್
ಚಂದ್ರನ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಸೂರ್ಯನಿಗಿಂತ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅವನ ವಲಯವು ಅದರ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಅಗಲವಿದೆ, ಪೂರ್ಣತೆಯಿಂದಾಗಿ.
ಸರ್ವೋಪರಿ ನಿಸೃಷ್ಟಾನಿ ಮಣ್ಡಲಾನಿ ತು ತಾರಕಾಃ ಯೋಜನಾರ್ಧಪ್ರಮಾಣಾನಿ ತಾಭ್ಯೋ ಽನ್ಯಾನಿ ಗಣಾನಿ ತು
ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿರುವ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ವಲಯಗಳು ಅರ್ಧ ಯೋಜನ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿವೆ; ಅವುಗಳಿಗಿಂತ ಹೊರಗಡೆ ಇನ್ನೂ ಗುಂಪುಗಳಿವೆ.
ತುಲ್ಯೋ ಭೂತ್ವಾ ತು ಸ್ವರ್ಭಾನುಸ್ ತದಧಸ್ತಾತ್ಪ್ರಸರ್ಪತಿ ಉದ್ಧೂತ್ಯ ಪಾರ್ಥಿವೀಂ ಛಾಯಾಂ ನಿರ್ಮಿತಾಂ ಮಣ್ಡಲಾಕೃತಿಮ್
ಸ್ವರ್ಭಾನುನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಆಗಿ ಅವುಗಳ ಕೆಳಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತಾನೆ, ಭೂಮಿಯ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ನೆರಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ನಿರ್ಮಿತಂ ಸ್ಥಾನಂ ತೃತೀಯಂ ತು ತಮೋಮಯಮ್ ಆದಿತ್ಯಾತ್ಸ ತು ನಿಷ್ಕ್ರಮ್ಯ ಸೋಮಂ ಗಚ್ಛತಿ ಪರ್ವಸು
ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಮೂರನೇ, ಅಂಧಕಾರದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಸ್ಥಳವಿದೆ; ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಹೊರಟು, ಸಂಧಿಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
ಆದಿತ್ಯಮೇತಿ ಸೋಮಾಚ್ಚ ಪುನಃ ಸೌರೇಷು ಪರ್ವಸು ಸ್ವಭಾಸಾ ತುದತೇ ಯಸ್ಮಾತ್ ಸ್ವರ್ಭಾನುರಿತಿ ಸ ಸ್ಮೃತಃ
ಚಂದ್ರನಿಂದ ಮತ್ತೆ ಸೂರ್ಯನ ಬಳಿಗೆ ಸೌರ ಸಂಧಿಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ತನ್ನ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಹೊಡೆಯುವುದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸ್ವರ್ಭಾನು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಚನ್ದ್ರತಃ ಷೋಡಶೋ ಭಾಗೋ ಭಾರ್ಗವಸ್ಯ ವಿಧೀಯತೇ ವಿಷ್ಕಮ್ಭಾನ್ಮಣ್ಡಲಾಚ್ಚೈವ ಯೋಜನಾನಾಂ ತು ಸ ಸ್ಮೃತಃ
ಚಂದ್ರನಿಂದ ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಭಾರ್ಗವನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ವಲಯದಿಂದ ಯೋಜನಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕುತ್ತಾರೆ.