ತಿಸ್ರಸ್ತು ವೀಥಯೋ ಹ್ಯೇತಾ ಉತ್ತರೋ ಮಾರ್ಗ ಉಚ್ಯತೇ ಪೂರ್ವೋತ್ತರಾ ಚ ಫಲ್ಗುನ್ಯೌ ಮಘಾ ಚೈವಾರ್ಷಭೀ ಭವೇತ್
ಈ ಮೂರು ಮಾರ್ಗಗಳು ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನ ಮಾರ್ಗವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪೂರ್ವಫಲ್ಗುಣಿ, ಉತ್ತರಫಲ್ಗುಣಿ ಮತ್ತು ಮಘಾ ವೃಷಭ ರಾಶಿಗೆ ಸೇರಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಪೂರ್ವೋತ್ತರಪ್ರೋಷ್ಠಪದೌ ಗೋವೀಥೀ ರೇವತೀ ಸ್ಮೃತಾ ಶ್ರವಣಂ ಚ ಧನಿಷ್ಠಾ ಚ ವಾರುಣಂ ಚ ಜರದ್ಗವಮ್
ಪೂರ್ವಪ್ರೋಷ್ಟಪದ, ಉತ್ತರಪ್ರೋಷ್ಟಪದ ಮತ್ತು ರೇವತಿ ಗೋಮಾರ್ಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಶ್ರವಣ ಮತ್ತು ಧನಿಷ್ಠಾ, ವರುಣ ಕೂಡ ಜರದ್ಗವ ಮಾರ್ಗವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಏತಾಸ್ತು ವೀಥಯಸ್ ತಿಸ್ರೋ ಮಧ್ಯಮೋ ಮಾರ್ಗ ಉಚ್ಯತೇ ಹಸ್ತಶ್ಚಿತ್ರಾ ತಥಾ ಸ್ವಾತೀ ಹ್ಯ್ ಅಜವೀಥಿರಿತಿ ಸ್ಮೃತಾ
ಈ ಮೂರು ಮಾರ್ಗಗಳು ಮಧ್ಯಮ ದಾರಿಯೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಹಸ್ತ, ಚಿತ್ರಾ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಿ ಅಜಮಾರ್ಗವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ ವಿಶಾಖಾ ಮೈತ್ರಂ ಚ ಮೃಗವೀಥೀ ತಥೋಚ್ಯತೇ ಮೂಲಂ ಪೂರ್ವೋತ್ತರಾಷಾಢೇ ವೀಥೀ ವೈಶ್ವಾನರೀ ಭವೇತ್
ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ, ವಿಶಾಖಾ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮೃಗಮಾರ್ಗವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಮೂಲ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ-ಉತ್ತರಾಷಾಢೆ ವೈಶ್ವಾನರ ಮಾರ್ಗವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಸ್ಮೃತಾಸ್ತಿಸ್ರಸ್ತು ವೀಥ್ಯಸ್ತಾ ಮಾರ್ಗೇ ವೈ ದಕ್ಷಿಣೇ ಪುನಃ ಕಾಷ್ಠಯೋರನ್ತರಂ ಚೈತದ್ ವಕ್ಷ್ಯತೇ ಯೋಜನೈಃ ಪುನಃ
ಈ ಮೂರು ಮಾರ್ಗಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ದಾರಿಯಲ್ಲಿಯೂ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿವೆ. ಈಗ ಭಾಗಗಳ ನಡುವಿನ ದೂರವನ್ನು ಯೋಜನಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗುವುದು.
ಏತಚ್ಛತಸಹಸ್ರಾಣಾಮ್ ಏಕತ್ರಿಂಶತ್ತು ವೈ ಸ್ಮೃತಮ್ ಶತಾನಿ ತ್ರೀಣಿ ಚಾನ್ಯಾನಿ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶತ್ತಥೈವ ಚ
ಈ ಲಕ್ಷ ಯೋಜನಗಳಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತೊಂದು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿವೆ, ಇನ್ನೂ ಮೂರು ನೂರೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಮೂವತ್ತಮೂರು ಕೂಡ ಸೇರಿವೆ.
ಕಾಷ್ಠಯೋರನ್ತರಂ ಹ್ಯೇತದ್ ಯೋಜನಾನಾಂ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಮ್ ಕಾಷ್ಠಯೋರ್ಲೇಖಯೋಶ್ಚೈವ ಅಯನೇ ದಕ್ಷಿಣೋತ್ತರೇ
ಭಾಗಗಳ ನಡುವಿನ ದೂರವನ್ನು ಯೋಜನಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅಯನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗರೇಖೆಗಳ ನಡುವಿನ ದೂರವೂ ಹೀಗೆಯೇ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ತೇ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಸಂಖ್ಯಾಯ ಯೋಜನೈಸ್ತು ನಿಬೋಧತ ಏಕೈಕಮನ್ತರಂ ತದ್ವದ್ ಯುಕ್ತಾನ್ಯೇತಾನಿ ಸಪ್ತಭಿಃ
ಈಗ ನಾನು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಿಗಾಗಿ ಯೋಜನಗಳಲ್ಲಿ ದೂರವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಪ್ರತಿ ಎರಡು ಭಾಗಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಏಳು ಯೋಜನಗಳ ಅಂತರವಿದೆ.
ಸಹಸ್ರೇಣಾತಿರಿಕ್ತಾ ಚ ತತೋ ಽನ್ಯಾ ಪಞ್ಚವಿಂಶತಿಃ ಲೇಖಯೋಃ ಕಾಷ್ಠಯೋಶ್ಚೈವ ಬಾಹ್ಯಾಭ್ಯನ್ತರಯೋಶ್ಚರನ್
ಸಾವಿರದ ಮೇಲೆ ಇನ್ನೂ ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಯೋಜನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ. ಒಳಗಿನ ಮತ್ತು ಹೊರಗಿನ ಭಾಗರೇಖೆಗಳ ನಡುವೆ ಚಲಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಅಭ್ಯನ್ತರಂ ಸ ಪರ್ಯೇತಿ ಮಣ್ಡಲಾನ್ಯುತ್ತರಾಯಣೇ ಬಾಹ್ಯತೋ ದಕ್ಷಿಣೇನೈವ ಸತತಂ ಸೂರ್ಯಮಣ್ಡಲಮ್
ಉತ್ತರಾಯಣದಲ್ಲಿ ಅವನು ಒಳಗಿನ ವಲಯಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುತ್ತಾನೆ, ದಕ್ಷಿಣಾಯನದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಸೂರ್ಯವಲಯವನ್ನು ಹೊರಗಿನಿಂದ ಸುತ್ತುತ್ತಾನೆ.
ಚರನ್ನಸಾವುದೀಚ್ಯಾಂ ಚ ಹ್ಯ್ ಅಶೀತ್ಯಾ ಮಣ್ಡಲಾಞ್ಛತಮ್ ಅಭ್ಯನ್ತರಂ ಸ ಪರ್ಯೇತಿ ಕ್ರಮತೇ ಮಣ್ಡಲಾನಿ ತು
ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವಾಗ ಅವನು ನೂರು ಎಪ್ಪತ್ತೈದು ವಲಯಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಒಳಗಿನ ವಲಯಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಪ್ರಮಾಣಂ ಮಣ್ಡಲಸ್ಯಾಪಿ ಯೋಜನಾನಾಂ ನಿಬೋಧತ ಯೋಜನಾನಾಂ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ದಶ ಚಾಷ್ಟೌ ತಥಾ ಸ್ಮೃತಮ್
ಈಗ ವಲಯದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಯೋಜನಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳು: ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಮತ್ತು ಎಂಟು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳು ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಧಿಕಾನ್ಯಷ್ಟಪಞ್ಚಾಶದ್ ಯೋಜನಾನಿ ತು ವೈ ಪುನಃ ವಿಷ್ಕಮ್ಭೋ ಮಣ್ಡಲಸ್ಯೈವ ತಿರ್ಯಕ್ಸ ತು ವಿಧೀಯತೇ
ಇನ್ನೂ ಐವತ್ತೆಂಟು ಯೋಜನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ. ವಲಯದ ವ್ಯಾಸವು ಹೀಗೆ ಅಡ್ಡವಾಗಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಹಸ್ತು ಚರತೇ ನಾಭೇಃ ಸೂರ್ಯೋ ವೈ ಮಣ್ಡಲಂ ಕ್ರಮಾತ್ ಕುಲಾಲಚಕ್ರಪರ್ಯನ್ತೋ ಯಥಾ ಚನ್ದ್ರೋ ರವಿಸ್ತಥಾ
ಸೂರ್ಯನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ವಲಯದ ಮೂಲಕ ಚಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕುಂಭಾರನ ಚಕ್ರ ಹೇಗೆ ತಿರುಗುತ್ತದೋ, ಹೀಗೆಯೇ ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯ ಕೂಡ ತಿರುಗುತ್ತವೆ.
ದಕ್ಷಿಣೇ ಚಕ್ರವತ್ಸೂರ್ಯಸ್ ತಥಾ ಶೀಘ್ರಂ ನಿವರ್ತತೇ ತಸ್ಮಾತ್ಪ್ರಕೃಷ್ಟಾಂ ಭೂಮಿಂ ತು ಕಾಲೇನಾಲ್ಪೇನ ಗಚ್ಛತಿ
ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಚಕ್ರದಂತೆ ವೇಗವಾಗಿ ತಿರುಗುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭೂಭಾಗವನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾನೆ.
ಸೂರ್ಯೋ ದ್ವಾದಶಭಿಃ ಶೀಘ್ರಂ ಮುಹೂರ್ತೈರ್ದಕ್ಷಿಣಾಯನೇ ತ್ರಯೋದಶಾರ್ಧಮೃಕ್ಷಾಣಾಂ ಮಧ್ಯೇ ಚರತಿ ಮಣ್ಡಲಮ್
ದಕ್ಷಿಣಾಯನದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಹನ್ನೆರಡು ಮುಹೂರ್ತಗಳಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತಾನೆ, ಹದಿಮೂರು ಅರ್ಧ ರಾಶಿಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವಲಯವನ್ನು ಸುತ್ತುತ್ತಾನೆ.
ಮುಹೂರ್ತೈಸ್ತಾನಿ ಋಕ್ಷಾಣಿ ನಕ್ತಮಷ್ಟಾದಶೈಶ್ಚರನ್ ಕುಲಾಲಚಕ್ರಮಧ್ಯಸ್ಥೋ ಯಥಾ ಮನ್ದಂ ಪ್ರಸರ್ಪತಿ
ಅಲ್ಪ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಸೂರ್ಯನು ಆ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ದಾಟುತ್ತಾನೆ, ಕುಂಭಾರನು ಚಕ್ರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ತಿರುಗುವಂತೆ, ಸೂರ್ಯನೂ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಉದಗ್ಯಾನೇ ತಥಾ ಸೂರ್ಯಃ ಸರ್ಪತೇ ಮನ್ದವಿಕ್ರಮಃ ತಸ್ಮಾದ್ದೀರ್ಘೇಣ ಕಾಲೇನ ಭೂಮಿಂ ಸೋ ಽಲ್ಪಾಂ ಪ್ರಸರ್ಪತಿ
ಉತ್ತರಯಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಸೂರ್ಯನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಅದರಿಂದ ಬಹುಕಾಲ ಕಳೆದರೂ ಭೂಮಿಯ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾಗವನ್ನಷ್ಟೇ ಸೂರ್ಯನು ದಾಟುತ್ತಾನೆ.
ಸೂರ್ಯೋ ಽಷ್ಟಾದಶಭಿರಹ್ನೋ ಮುಹೂರ್ತೈರುದಗಾಯನೇ ತ್ರಯೋದಶಾನಾಂ ಮಧ್ಯೇ ತು ಋಕ್ಷಾಣಾಂ ಚರತೇ ರವಿಃ ಮುಹೂರ್ತೈಸ್ತಾನಿ ಋಕ್ಷಾಣಿ ರಾತ್ರೌ ದ್ವಾದಶಭಿಶ್ಚರನ್
ಉತ್ತರಯಾನದಲ್ಲಿ ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಹದಿನೆಂಟು ಮುಹೂರ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಆ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾನೆ; ಹದಿಮೂರು ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ಹನ್ನೆರಡು ಮುಹೂರ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಆ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾನೆ.
ತತೋ ಮನ್ದತರಂ ತಾಭ್ಯಾಂ ಚಕ್ರಂ ತು ಭ್ರಮತೇ ಪುನಃ ಮೃತ್ಪಿಣ್ಡ ಇವ ಮಧ್ಯಸ್ಥೋ ಭ್ರಮತೇ ಽಸೌ ಧ್ರುವಸ್ತಥಾ
ಆ ಬಳಿಕ, ಆ ಎರಡು ಗತಿಯಿಗಿಂತಲೂ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಆ ಚಕ್ರ ತಿರುಗುತ್ತದೆ; ಮಣ್ಣಿನ ಗುಂಡು ಚಕ್ರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ತಿರುಗುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಧ್ರುವವೂ ತಿರುಗುತ್ತಾನೆ.
ಮುಹೂರ್ತೈಸ್ತ್ರಿಂಶತಾ ತಾವದ್ ಅಹೋರಾತ್ರಂ ಭುವೋ ಭ್ರಮನ್ ಉಭಯೋಃ ಕಾಷ್ಠಯೋರ್ಮಧ್ಯೇ ಭ್ರಮತೇ ಮಣ್ಡಲಾನಿ ತು
ಮೂವತ್ತು ಮುಹೂರ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ತಿರುಗುತ್ತವೆ; ಆ ಎರಡು ಗಡಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಆ ವಲಯಗಳು ತಿರುಗುತ್ತವೆ.
ಉತ್ತರಕ್ರಮಣೇ ಽರ್ಕಸ್ಯ ದಿವಾ ಮನ್ದಗತಿಃ ಸ್ಮೃತಾ ತಸ್ಯೈವ ತು ಪುನರ್ನಕ್ತಂ ಶೀಘ್ರಾ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ವೈ ಗತಿಃ
ಸೂರ್ಯನು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಸಾಗುವಾಗ ಹಗಲು ಅವನ ಗತಿ ನಿಧಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಆದರೆ ರಾತ್ರಿ ಅವನ ಗತಿ ವೇಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ದಕ್ಷಿಣಪ್ರಕ್ರಮೇ ವಾಪಿ ದಿವಾ ಶೀಘ್ರಂ ವಿಧೀಯತೇ ಗತಿಃ ಸೂರ್ಯಸ್ಯ ವೈ ನಕ್ತಂ ಮನ್ದಾ ಚಾಪಿ ವಿಧೀಯತೇ
ದಕ್ಷಿಣಯಾನದಲ್ಲಿ ಹಗಲು ಅವನ ಗತಿ ವೇಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ರಾತ್ರಿ ಅವನ ಗತಿ ನಿಧಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಏವಂ ಗತಿವಿಶೇಷೇಣ ವಿಭಜನ್ರಾತ್ರ್ಯಹಾನಿ ತು ಅಜವೀಥ್ಯಾಂ ದಕ್ಷಿಣಾಯಾಂ ಲೋಕಾಲೋಕಸ್ಯ ಚೋತ್ತರಮ್
ಹೀಗೆ, ಸೂರ್ಯನ ಗತಿಯ ಭೇದದಿಂದ ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಅವು ಅವುಗಳ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ, ಅಜವೀಥಿಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲೂ, ಲೋಕಾಲೋಕದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲೂ ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
ಲೋಕಸಂತಾನತೋ ಹ್ಯೇಷ ವೈಶ್ವಾನರಪಥಾದ್ಬಹಿಃ ವ್ಯುಷ್ಟಿರ್ಯಾವತ್ಪ್ರಭಾ ಸೌರೀ ಪುಷ್ಕರಾತ್ಸಮ್ಪ್ರವರ್ತತೇ
ಲೋಕಗಳ ವ್ಯಾಪಕತೆಯಿಂದ, ವೈಶ್ವಾನರ ಮಾರ್ಗದ ಹೊರಗಡೆ, ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಕಾಶವು ಪುಷ್ಕರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಎಷ್ಟು ದೂರ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೋ ಅಷ್ಟೂ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಪಾರ್ಶ್ವೇಭ್ಯೋ ಬಾಹ್ಯತಸ್ ತಾವಲ್ ಲೋಕಾಲೋಕಶ್ಚ ಪರ್ವತಃ ಯೋಜನಾನಾಂ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ದಶೋರ್ಧ್ವಂ ಚೋಚ್ಛ್ರಿತೋ ಗಿರಿಃ
ಹೊರಗಡೆ ಲೋಕಾಲೋಕ ಎಂಬ ಪರ್ವತವಿದೆ; ಆ ಪರ್ವತವು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಕಾಶಶ್ಚಾಪ್ರಕಾಶಶ್ಚ ಪರ್ವತಃ ಪರಿಮಣ್ಡಲಃ ನಕ್ಷತ್ರಚನ್ದ್ರಸೂರ್ಯಾಶ್ಚ ಗ್ರಹಾಸ್ತಾರಾಗಣೈಃ ಸಹ
ಆ ಪರ್ವತವು ಪ್ರಕಾಶವೂ ಆಗಿದೆ, ಅಪ್ರಕಾಶವೂ ಆಗಿದೆ, ಸಂಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿದೆ; ನಕ್ಷತ್ರಗಳು, ಚಂದ್ರನು, ಸೂರ್ಯನು, ಗ್ರಹಗಳು ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಗುಂಪುಗಳೂ ಕೂಡ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.
ಅಭ್ಯನ್ತರೇ ಪ್ರಕಾಶನ್ತೇ ಲೋಕಾಲೋಕಸ್ಯ ವೈ ಗಿರೇಃ ಏತಾವಾನೇವ ಲೋಕಸ್ತು ನಿರಾಲೋಕಸ್ತತಃ ಪರಮ್
ಲೋಕಾಲೋಕ ಪರ್ವತದ ಒಳಗಡೆ ಲೋಕಗಳು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ; ಲೋಕದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಇಲ್ಲಿಗಷ್ಟೆ, ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೊರಗಡೆ ಕತ್ತಲೆ ಮಾತ್ರ.
ಲೋಕ ಆಲೋಕನೇ ಧಾತುರ್ ನಿರಾಲೋಕಸ್ತ್ವಲೋಕತಾ ಲೋಕಾಲೋಕೌ ತು ಸಂಧತ್ತೇ ಯಸ್ಮಾತ್ಸೂರ್ಯಃ ಪರಿಭ್ರಮನ್
ಲೋಕವು ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೊರಗಡೆ ಅಪ್ರಕಾಶ; ಲೋಕಾಲೋಕ ಎರಡೂ ಕೂಡ ಒಂದಾಗಿ ಸೇರಿವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಸೂರ್ಯನು ಅವುಗಳ ಸುತ್ತ ತಿರುಗುತ್ತಾನೆ.
ತಸ್ಮಾತ್ಸಂಧ್ಯೇತಿ ತಾಮಾಹುರ್ ಉಷಾವ್ಯುಷ್ಟೈರ್ಯಥಾನ್ತರಮ್ ಉಷಾ ರಾತ್ರಿಃ ಸ್ಮೃತಾ ವಿಪ್ರೈರ್ ವ್ಯುಷ್ಟಿಶ್ಚಾಪಿ ಅಹಃ ಸ್ಮೃತಮ್
ಆದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಸಂಧ್ಯೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಉಷಃ ಮತ್ತು ವ್ಯುಷ್ಠಿ ಅವುಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ; ಉಷಃವನ್ನು ಋಷಿಗಳು ರಾತ್ರಿ ಎಂದು, ವ್ಯುಷ್ಠಿಯನ್ನು ಹಗಲು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.