ವಿಧೂಯ ಮಾತೃಜಂ ಕಾಯಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯಂ ಪ್ರಾಪ್ತವಾನ್ವಿಭುಃ ತತೋ ಽಬ್ರವೀತ್ಪಿತಾ ತಂ ವೈ ಪುತ್ರವಾನಸ್ಮ್ಯಹಂ ತ್ವಯಾ
ತಾಯಿಯಿಂದ ಬಂದ ದೇಹವನ್ನು ತೊಳೆದು, ಅವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಆಗ ಅವನ ತಂದೆ ಹೇಳಿದನು: 'ನೀನು ನನಗೆ ಪುತ್ರನಾದುದರಿಂದ ನಾನು ತಂದೆಯಾಗಿದ್ದೇನೆ.'
ಸತ್ಪುತ್ರೇಣ ತು ಧರ್ಮಜ್ಞ ಕೃತಾರ್ಥೋ ಽಹಂ ಯಶಸ್ವಿನಾ ಮುಕ್ತ್ವಾತ್ಮಾನಂ ತತೋ ಽಸೌ ವೈ ಪ್ರಾಪ್ತವಾನ್ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಕ್ಷಯಮ್
'ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದ ಒಳ್ಳೆಯ ಮಗನಿಂದ ನಾನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಆತನು ತನ್ನನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮನ ನಿವಾಸವನ್ನು ಪಡೆದನು.'
ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಕಾಕ್ಷೀವಾನ್ ಸಹಸ್ರಮಸೃಜತ್ಸುತಾನ್ ಕೌಷ್ಮಾಣ್ಡಾ ಗೌತಮಾಶ್ಚೈವ ಸ್ಮೃತಾಃ ಕಾಕ್ಷೀವತಃ ಸುತಾಃ
ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದ ಕಾಕ್ಷೀವಂತನು ಸಾವಿರ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದನು. ಕೌಷ್ಮಾಂಡರು ಮತ್ತು ಗೌತಮರು ಕಾಕ್ಷೀವಂತನ ಮಕ್ಕಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.
ಇತ್ಯೇಷ ದೀರ್ಘತಮಸೋ ಬಲೇರ್ವೈರೋಚನಸ್ಯ ಚ ಸಮಾಗಮೋ ವಃ ಕಥಿತಃ ಸಂತತಿಶ್ಚೋಭಯೋಸ್ತಥಾ
ಹೀಗಾಗಿ, ದೀರ್ಘತಮಸ, ಬಲಿ ಮತ್ತು ವೈರೋಚನರ ಭೇಟಿಯ ಕಥೆಯೂ, ಇವರಿಬ್ಬರ ವಂಶವೂ ನಿಮಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಬಲಿಸ್ತಾನಭಿನನ್ದ್ಯಾಹ ಪಞ್ಚ ಪುತ್ರಾನಕಲ್ಮಷಾನ್ ಕೃತಾರ್ಥಃ ಸೋ ಽಪಿ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಯೋಗಮಾಯಾವೃತಃ ಸ್ವಯಮ್
ಬಲಿ ಆ ಐದು ಪಾಪರಹಿತ ಪುತ್ರರನ್ನು ಹೊಗಳಿ ಮಾತನಾಡಿದನು. ಅವನು ಧರ್ಮಾತ್ಮನು, ತನ್ನ ಜೀವನವನ್ನು ಪೂರೈಸಿ, ಯೋಗಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಲೀನನಾದನು.
ಅದೃಶ್ಯಃ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ಕಾಲಾಪೇಕ್ಷಃ ಸ ವೈ ಪ್ರಭುಃ ತತ್ರಾಙ್ಗಸ್ಯ ತು ದಾಯಾದೋ ರಾಜಾಸೀದ್ದಧಿವಾಹನಃ
ಅವನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಕಾಣದವನಾಗಿ, ಸಮಯದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದನು. ಅಲ್ಲಿ ಅಂಗನ ವಂಶದ ವಾರಸುದಾರನಾಗಿ ದಧಿವಾಹನನು ರಾಜನಾಗಿದ್ದನು.
ದಧಿವಾಹನಪುತ್ರಸ್ತು ರಾಜಾ ದಿವಿರಥಃ ಸ್ಮೃತಃ ಆಸೀದ್ ದಿವಿರಥಾಪತ್ಯಂ ವಿದ್ವಾನ್ಧರ್ಮರಥೋ ನೃಪಃ
ದಧಿವಾಹನನ ಮಗನಾಗಿ ದಿವಿರಥ ಎಂಬ ರಾಜನು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು. ದಿವಿರಥನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮರಥ ಎಂಬ ಜ್ಞಾನಿ ರಾಜನು ಹುಟ್ಟಿದನು.
ಸ ಹಿ ಧರ್ಮರಥಃ ಶ್ರೀಮಾಂಸ್ ತೇನ ವಿಷ್ಣುಪದೇ ಗಿರೌ ಸೋಮಃ ಶುಕ್ರೇಣ ವೈ ರಾಜ್ಞಾ ಸಹ ಪೀತೋ ಮಹಾತ್ಮನಾ
ಆ ಧರ್ಮರಥನು ಶ್ರೀಮಂತನಾಗಿ, ಮಹಾತ್ಮ ಶುಕ್ರನೊಡನೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಸೋಮಪಾನ ಮಾಡಿದನು.
ಅಥ ಧರ್ಮರಥಸ್ಯಾಭೂತ್ ಪುತ್ರಶ್ಚಿತ್ರರಥಃ ಕಿಲ ತಸ್ಯ ಸತ್ಯರಥಃ ಪುತ್ರಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ದಶರಥಃ ಕಿಲ
ನಂತರ ಧರ್ಮರಥನಿಗೆ ಚಿತ್ರರಥ ಎಂಬ ಮಗನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನಿಗೆ ಸತ್ಯರಥನು ಮಗನಾಗಿ, ಅವನಿಂದ ದಶರಥನು ಹುಟ್ಟಿದನು.
ಲೋಮಪಾದ ಇತಿ ಖ್ಯಾತಸ್ ತಸ್ಯ ಶಾನ್ತಾ ಸುತಾಭವತ್ ಅಥ ದಾಶರಥಿರ್ ವೀರಶ್ ಚತುರಙ್ಗೋ ಮಹಾಯಶಾಃ
ಅವನು ಲೋಮಪಾದ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು. ಅವನಿಗೆ ಶಾಂತಾ ಎಂಬ ಮಗಳು ಹುಟ್ಟಿದಳು. ನಂತರ ದಶರಥನ ವಂಶದ ಶೂರನಾಗಿ, ನಾಲ್ಕು ವಿಭಾಗದ ಸೇನೆಯೊಡನೆ ಮಹಾ ಖ್ಯಾತಿಯುಳ್ಳವನು ಉದಯವಾಯಿತು.
ಋಷ್ಯಶೃಙ್ಗಪ್ರಸಾದೇನ ಜಜ್ಞೇ ಸ್ವಕುಲವರ್ಧನಃ ಚತುರಙ್ಗಸ್ಯ ಪುತ್ರಸ್ತು ಪೃಥುಲಾಕ್ಷ ಇತಿ ಸ್ಮೃತಃ
ಋಷ್ಯಶೃಂಗನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ತನ್ನ ವಂಶವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದ ಒಬ್ಬ ಮಗ ಹುಟ್ಟಿದನು; ಚತುರ್ಅಂಗನ ಮಗನಿಗೆ ಪೃಥುಲಾಕ್ಷ ಎಂದು ಹೆಸರಾಯಿತು.
ಪೃಥುಲಾಕ್ಷಸುತಶ್ಚಾಪಿ ಚಮ್ಪನಾಮಾ ಬಭೂವ ಹ ಚಮ್ಪಸ್ಯ ತು ಪುರೀ ಚಮ್ಪಾ ಪೂರ್ವಂ ಯಾ ಮಾಲಿನೀ ಭವತ್
ಪೃಥುಲಾಕ್ಷನ ಮಗನಿಗೆ ಚಂಪ ಎಂದು ಹೆಸರು ಇತ್ತು; ಚಂಪನ ನಗರವಾದ ಚಂಪಾ, ಹಿಂದೆ ಮಾಲಿನಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು.
ಪೂರ್ಣಭದ್ರಪ್ರಸಾದೇನ ಹರ್ಯಙ್ಗೋ ಽಸ್ಯ ಸುತೋ ಽಭವತ್ ಯಜ್ಞೇ ವಿಭಾಣ್ಡಕಾಚ್ಚಾಸ್ಯ ವಾರಣಃ ಶತ್ರುವಾರಣಃ
ಪೂರ್ಣಭದ್ರನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಹರ್ಯಂಗ ಎಂಬ ಮಗನು ಜನಿಸಿದರು; ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ವಿಭಾಂಡಕನಿಂದ ಅವನಿಗೆ ವಾರಣ, ಅಂದರೆ ಶತ್ರುವಾರಣ ಎಂಬ ಮಗನು ಜನಿಸಿದರು.
ಅವತಾರಯಾಮಾಸ ಮಹೀಂ ಮನ್ತ್ರೈರ್ವಾಹನಮುತ್ತಮಮ್ ಹರ್ಯಙ್ಗಸ್ಯ ತು ದಾಯಾದೋ ಜಾತೋ ಭದ್ರರಥಃ ಕಿಲ
ಅವನು ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ವಾಹನವನ್ನು ತರಿಸಿಕೊಟ್ಟನು; ಹರ್ಯಂಗನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಭದ್ರರಥ ಎಂಬವನು ಜನಿಸಿದರು.
ಅಥ ಭದ್ರರಥಸ್ಯಾಸೀದ್ ಬೃಹತ್ಕರ್ಮಾ ಜನೇಶ್ವರಃ ಬೃಹದ್ಭಾನುಃ ಸುತಸ್ತಸ್ಯ ತಸ್ಮಾಜ್ಜಜ್ಞೇ ಮಹಾತ್ಮವಾನ್
ಆಮೇಲೆ ಭದ್ರರಥನಿಗೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಬೃಹತ್ಕರ್ಮ ಎಂಬ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಅವನಿಗೆ ಬೃಹದ್ಭಾನು ಎಂಬ ಮಗನು ಜನಿಸಿದರು, ಅವನಿಂದ ಮಹಾತ್ಮನೊಬ್ಬನು ಜನಿಸಿದರು.
ಬೃಹದ್ಭಾನುಸ್ತು ರಾಜೇನ್ದ್ರೋ ಜನಯಾಮಾಸ ವೈ ಸುತಮ್ ನಾಮ್ನಾ ಜಯದ್ರಥಂ ನಾಮ ತಸ್ಮಾದ್ಬೃಹದ್ರಥೋ ನೃಪಃ
ಬೃಹದ್ಭಾನು ಮಹಾರಾಜನು ಜಯದ್ರಥ ಎಂಬ ಮಗನನ್ನು ಪಡೆದನು; ಅವನಿಂದ ಬೃಹದ್ರಥ ಎಂಬ ರಾಜನು ಜನಿಸಿದರು.
ಆಸೀದ್ಬೃಹದ್ರಥಾಚ್ಚೈವ ವಿಶ್ವಜಿಜ್ಜನಮೇಜಯಃ ದಾಯಾದಸ್ತಸ್ಯ ಚಾಙ್ಗೋ ವೈ ತಸ್ಮಾತ್ಕರ್ಣೋ ಽಭವನ್ನೃಪಃ
ಬೃಹದ್ರಥನಿಂದ ವಿಶ್ವಜಿತ್ ಮತ್ತು ಜನಮೇಜಯ ಎಂಬವರು ಹುಟ್ಟಿದರು; ಅವನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಅಂಗ ಎಂಬವನು, ಅವನಿಂದ ಕರಣ ಎಂಬ ರಾಜನು ಜನಿಸಿದರು.
ಕರ್ಣಸ್ಯ ವೃಷಸೇನಸ್ತು ಪೃಥುಸೇನಸ್ತಥಾತ್ಮಜಃ ಏತೇ ಽಙ್ಗಸ್ಯಾತ್ಮಜಾಃ ಸರ್ವೇ ರಾಜಾನಃ ಕೀರ್ತಿತಾ ಮಯಾ ವಿಸ್ತರೇಣಾನುಪೂರ್ವ್ಯಾಚ್ಚ ಪೂರೋಸ್ತು ಶೃಣುತ ದ್ವಿಜಾಃ
ಕರಣನಿಗೆ ವೃಷಸೇನ ಮತ್ತು ಪೃಥುಸೇನ ಎಂಬ ಮಕ್ಕಳು; ಇವರು ಎಲ್ಲರೂ ಅಂಗನ ಮಕ್ಕಳು, ರಾಜರು. ನಾನು ಇವರನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಈಗ ಪೂರುನ ವಂಶವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ, ದ್ವಿಜರೆ.
ಕಥಂ ಸೂತಾತ್ಮಜಃ ಕರ್ಣಃ ಕಥಮಙ್ಗಸ್ಯ ಚಾತ್ಮಜಃ ಏತದ್ ಇಚ್ಛಾಮಹೇ ಶ್ರೋತುಮ್ ಅತ್ಯನ್ತಕುಶಲೋ ಹ್ಯ್ ಅಸಿ
ಕರಣನು ಹೇಗೆ ಸೂತಪುತ್ರನು ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಅಂಗನ ಮಗನು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇವೆ, ನೀನು ಬಹಳ ಪಾಂಡಿತ್ಯಶಾಲಿಯು.
ಬೃಹದ್ಭಾನುಸುತೋ ಜಜ್ಞೇ ರಾಜಾ ನಾಮ್ನಾ ಬೃಹನ್ಮನಾಃ ತಸ್ಯ ಪತ್ನೀದ್ವಯಂ ಹ್ಯ್ ಆಸೀಚ್ ಛೈಬ್ಯಸ್ಯ ತನಯೇ ಹ್ಯ್ ಉಭೇ ಯಶೋದೇವೀ ಚ ಸತ್ಯಾ ಚ ತಯೋರ್ವಂಶಂ ಚ ಮೇ ಶೃಣು
ಬೃಹದ್ಭಾನುನ ಮಗನು ಬೃಹನ್ಮನ ಎಂಬ ರಾಜನು; ಅವನಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಹೆಂಡಿರಿದ್ದರು, ಇಬ್ಬರೂ ಶೈಬ್ಯರ ಪುತ್ರಿಯರು — ಯಶೋದೇವಿ ಮತ್ತು ಸತ್ಯಾ. ಅವರ ವಂಶವನ್ನು ನನಗಿಂದ ಕೇಳಿ.
ಜಯದ್ರಥಂ ತು ರಾಜಾನಂ ಯಶೋದೇವೀ ಹ್ಯ್ ಅಜೀಜನತ್ ಸಾ ಬೃಹನ್ಮನಸಃ ಸತ್ಯಾ ವಿಜಯಂ ನಾಮ ವಿಶ್ರುತಮ್
ಯಶೋದೇವಿಯು ಜಯದ್ರಥ ಎಂಬ ರಾಜನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು; ಬೃಹನ್ಮನನ ಪತ್ನಿಯಾದ ಸತ್ಯಾ ವಿಜಯ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಗನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.
ವಿಜಯಸ್ಯ ಬೃಹತ್ಪುತ್ರಸ್ ತಸ್ಯ ಪುತ್ರೋ ಬೃಹದ್ರಥಃ ಬೃಹದ್ರಥಸ್ಯ ಪುತ್ರಸ್ತು ಸತ್ಯಕರ್ಮಾ ಮಹಾಮನಾಃ
ವಿಜಯನ ಮಗನು ಬೃಹತ್ಪುತ್ರ; ಅವನ ಮಗನು ಬೃಹದ್ರಥ; ಬೃಹದ್ರಥನ ಮಗನು ಸತ್ಯಕರ್ಮ ಎಂಬ ಮಹಾಮನಸ್ಸಿನವನು.
ಸತ್ಯಕರ್ಮಣೋ ಽಧಿರಥಃ ಸೂತಶ್ಚಾಧಿರಥಃ ಸ್ಮೃತಃ ಯಃ ಕರ್ಣಂ ಪ್ರತಿಜಗ್ರಾಹ ತೇನ ಕರ್ಣಸ್ತು ಸೂತಜಃ ತಚ್ಚೇದಂ ಸರ್ವಮಾಖ್ಯಾತಂ ಕರ್ಣಂ ಪ್ರತಿ ಯಥೋದಿತಮ್
ಸತ್ಯಕರ್ಮನ ಮಗನು ಅಧಿರಥ, ಅವನು ಸೂತನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನು; ಅವನೇ ಕರಣನನ್ನು ದತ್ತು ಪಡೆದನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಕರಣನು ಸೂತಪುತ್ರನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು. ಕರಣನ ಕುರಿತು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೀಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಪೂರೋಃ ಪುತ್ರೋ ಮಹಾತೇಜಾ ರಾಜಾ ಸ ಜನಮೇಜಯಃ ಪ್ರಾಚೀತ್ವತಃ ಸುತಸ್ತಸ್ಯ ಯಃ ಪ್ರಾಚೀಮಕರೋದ್ದಿಶಮ್
ಪೂರನ ಮಗನು ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಜನಮೇಜಯ ಎಂಬ ರಾಜನು; ಅವನ ಮಗನು ಪ್ರಾಚೀತ್ವತ, ಅವನು ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.
ಪ್ರಾಚೀತ್ವತಸ್ಯ ತನಯೋ ಮನಸ್ಯುಶ್ಚ ತಥಾಭವತ್ ರಾಜಾ ಪೀತಾಯುಧೋ ನಾಮ ಮನಸ್ಯೋರಭವತ್ಸುತಃ
ಪ್ರಾಚೀತ್ವತನ ಮಗನು ಮನಸ್ಯು; ಮನಸ್ಯುವಿನ ಮಗನು ಪೀತಾಯುಧ ಎಂಬ ರಾಜನು.
ದಾಯಾದಸ್ತಸ್ಯ ಚಾಪ್ಯಾಸೀದ್ ಧುನ್ಧುರ್ನಾಮ ಮಹೀಪತಿಃ ಧುನ್ಧೋರ್ಬಹುವಿಧಃ ಪುತ್ರಃ ಸಮ್ಪಾತಿಸ್ತಸ್ಯ ಚಾತ್ಮಜಃ
ಅವನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಧುಂಧು ಎಂಬ ಮಹಾರಾಜನು; ಧುಂಧುವಿನ ಮಗನು ಬಹುವಿಧ, ಅವನ ಮಗನು ಸಂಪಾತಿ.
ಸಮ್ಪಾತೇಸ್ತು ರಂಹವರ್ಚಾ ಭದ್ರಾಶ್ವಸ್ತಸ್ಯ ಚಾತ್ಮಜಃ ಭದ್ರಾಶ್ವಸ್ಯ ಧೃತಾಯಾಂ ತು ದಶಾಪ್ಸರಸಿ ಸೂನವಃ
ಸಂಪಾತಿಯ ಮಗನು ರಂಹವರ್ಚಾ; ಅವನ ಮಗನು ಭದ್ರಾಶ್ವ. ಭದ್ರಾಶ್ವನು ಧೃತಾದೇವಿಯಿಂದ, ದಶಾಪ್ಸರಸಿಯರ ಮೂಲಕ ಹತ್ತು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆದನು.
ಔಚೇಯುಶ್ಚ ಹೃಷೇಯುಶ್ಚ ಕಕ್ಷೇಯುಶ್ಚ ಸನೇಯುಕಃ ಧೃತೇಯುಶ್ಚ ವಿನೇಯುಶ್ಚ ಸ್ಥಲೇಯುಶ್ಚೈವ ಸತ್ತಮಃ
ಅವರೆಂದರೆ: ಔಚೇಯು, ಹೃಷೇಯು, ಕಕ್ಷೇಯು, ಸನೇಯುಕ, ಧೃತೇಯು, ವಿನೇಯು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಸ್ಥಲೇಯು.
ಧರ್ಮೇಯುಃ ಸಂನತೇಯುಶ್ಚ ಪುಣ್ಯೇಯುಶ್ಚೇತಿ ತೇ ದಶ ಔಚೇಯೋರ್ಜ್ವಲನಾ ನಾಮ ಭಾರ್ಯಾ ವೈ ತಕ್ಷಕಾತ್ಮಜಾ
ಧರ್ಮೇಯು, ಸಂನತೇಯು ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯೇಯು—ಈ ಹತ್ತು ಜನರು ಉಚ್ಚೈಓರ್ಜ್ವಲ ಎಂಬ ತಕ್ಷಕನ ಮಗನ ಹೆಂಡತಿಯ ಮಕ್ಕಳಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ತಸ್ಯಾಂ ಸ ಜನಯಾಮಾಸ ಅನ್ತಿನಾರಂ ಮಹೀಪತಿಮ್ ಅನ್ತಿನಾರೋ ಮನಸ್ವಿನ್ಯಾಂ ಪುತ್ರಾಞ್ಜಜ್ಞೇ ಪರಾಞ್ಛುಭಾನ್
ಅವಳಿಂದ ಅಂತಿನಾರ ಎಂಬ ರಾಜನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಅಂತಿನಾರನು ಮನಸ್ವಿನಿಯೊಂದಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆದನು.