ಅಸೃಗ್ರೇತಃ ಪುಷ್ಪರಸಾನುಯುಕ್ತಮ್ ಅನ್ವೇತಿ ಸದ್ಯಃ ಪುರುಷೇಣ ಸೃಷ್ಟಮ್ ತವ ತರಯಾ ರಜ ಆಪದ್ಯತೇ ಚ ಸ ಗರ್ಭಭೂತಃ ಸಮುಪೈತಿ ತತ್ರ
ರಕ್ತ, ವೀರ್ಯ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಪರಸವು ಸೇರಿಕೊಂಡು, ಪುರುಷನಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದುದನ್ನು ಕೂಡಲೇ ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಮಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅದು ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ, ಗರ್ಭವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತದೆ.
ವನಸ್ಪತೀನ್ ಓಷಧೀಂಶ್ಚಾವಿಶನ್ತಿ ಅಪೋ ವಾಯುಂ ಪೃಥಿವೀಂ ಚಾನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ಚತುಷ್ಪದಂ ದ್ವಿಪದಂ ಚಾಪಿ ಸರ್ವ ಏವಂಭೂತಾ ಗರ್ಭಭೂತಾ ಭವನ್ತಿ
ಅವರು ಮರಗಳು, ಔಷಧಿಗಳು, ನೀರು, ಗಾಳಿ, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಆಕಾಶ, ನಾಲ್ಕು ಕಾಲುಗಳುಳ್ಳ ಮತ್ತು ಎರಡು ಕಾಲುಗಳುಳ್ಳ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಆಗಿರುವ ಎಲ್ಲರೂ ಗರ್ಭರೂಪಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಅನ್ಯದ್ವಪುರ್ವಿದಧಾತೀಹ ಗರ್ಭ ಉತಾಹೋಸ್ವಿತ್ಸ್ವೇನ ಕಾಮೇನ ಯಾತಿ ಆಪದ್ಯಮಾನೋ ನರಯೋನಿಮೇತಾಮ್ ಆಚಕ್ಷ್ವ ಮೇ ಸಂಶಯಾತ್ಪೃಚ್ಛತಸ್ತ್ವಮ್
ಇಲ್ಲಿ ಗರ್ಭವು ಬೇರೆ ದೇಹವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆಯೆ? ಅಥವಾ ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಒಳಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆಯೆ? ಮನುಷ್ಯ ಯೋನಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಾಗ ಅದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನನಗೆ ತಿಳಿಸು, ನಾನು ಸಂಶಯದಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
ಶರೀರದೇಹಾದಿಸಮುಚ್ಛ್ರಯಂ ಚ ಚಕ್ಷುಃಶ್ರೋತ್ರೇ ಲಭತೇ ಕೇನ ಸಂಜ್ಞಾಮ್ ಏತತ್ಸರ್ವಂ ತಾತ ಆಚಕ್ಷ್ವ ಪೃಷ್ಟಃ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞಂ ತ್ವಾಂ ಮನ್ಯಮಾನಾ ಹಿ ಸರ್ವೇ
ದೇಹ ಮತ್ತು ಅಂಗಗಳು ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ? ದೃಷ್ಟಿ, ಶ್ರವಣ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅದು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ? ತಂದೆ, ನಾನು ಕೇಳಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನನಗೆ ವಿವರಿಸು. ಎಲ್ಲರೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞನೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ.
ವಾಯುಃ ಸಮುತ್ಕರ್ಷತಿ ಗರ್ಭಯೋನಿಮ್ ಋತೌ ರೇತಃ ಪುಷ್ಪರಸಾನುಯುಕ್ತಮ್ ಸ ತತ್ರ ತನ್ಮಾತ್ರಕೃತಾಧಿಕಾರಃ ಕ್ರಮೇಣ ಸಂವರ್ಧಯತೀಹ ಗರ್ಭಮ್
ಸರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ, ವೀರ್ಯ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಪರಸವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಗರ್ಭವನ್ನು ಯೋನಿಗೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಭೂತಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಕ್ರಮೇಣ ಗರ್ಭವನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತವೆ.
ಸ ಜಾಯಮಾನೋ ಽಥ ಗೃಹೀತಮಾತ್ರಃ ಸಂಜ್ಞಾಮಧಿಷ್ಠಾಯ ತತೋ ಮನುಷ್ಯಃ ಸ ಶ್ರೋತ್ರಾಭ್ಯಾಂ ವೇದಯತೀಹ ಶಬ್ದಂ ಸ ವೈ ರೂಪಂ ಪಶ್ಯತಿ ಚಕ್ಷುಷಾ ಚ
ಹುಟ್ಟಿದಾಗ, ತಕ್ಷಣವೇ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದು, ಮನುಷ್ಯನು ಆಗುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ, ಕಿವಿಗಳಿಂದ ಶಬ್ದವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ರೂಪವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ.
ಘ್ರಾಣೇನ ಗನ್ಧಂ ಜಿಹ್ವಯಾಥೋ ರಸಂ ಚ ತ್ವಚಾ ಸ್ಪರ್ಶಂ ಮನಸಾ ದೇವಭಾವಮ್ ಇತ್ಯಷ್ಟಕೇಹೋಪಚಿತಂ ಹಿ ವಿದ್ಧಿ ಮಹಾತ್ಮನಃ ಪ್ರಾಣಭೃತಃ ಶರೀರೇ
ಮೂಗಿನಿಂದ ವಾಸನೆ, ನಾಲಿಗೆಯಿಂದ ರುಚಿ, ಚರ್ಮದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ದೈವಿಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಈ ಎಂಟು ಶಕ್ತಿಗಳು ಮಹಾತ್ಮನ ಜೀವಂತ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸೇರುವುದನ್ನು ತಿಳಿ.
ಯಃ ಸಂಸ್ಥಿತಃ ಪುರುಷೋ ದಹ್ಯತೇ ವಾ ನಿಖನ್ಯತೇ ವಾಪಿ ನಿಕೃಷ್ಯತೇ ವಾ ಅಭಾವಭೂತಃ ಸ ವಿನಾಶಮೇತ್ಯ ಕೇನಾತ್ಮಾನಂ ಚೇತಯತೇ ಪುರಸ್ತಾತ್
ಆ ಮನುಷ್ಯನು ಸ್ಥಿರವಾದಾಗ, ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದರೂ, ಹೂತುಹಾಕಿದರೂ ಅಥವಾ ಎಸೆದರೂ, ಅವನು ಅಸ್ತಿತ್ವವಿಲ್ಲದವನಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಅವನು ತನ್ನನ್ನು ಹೇಗೆ ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ?
ಹಿತ್ವಾ ಸೋ ಽಸೂನ್ ಸುಪ್ತವನ್ನಿಷ್ಠಿತತ್ವಾತ್ ಪುರೋಧಾಯ ಸುಕೃತಂ ದುಷ್ಕೃತಂ ಚ ಅನ್ಯಾಂ ಯೋನಿಂ ಪುಣ್ಯಪಾಪಾನುಸಾರಾಂ ಹಿತ್ವಾ ದೇಹಂ ಭಜತೇ ರಾಜಸಿಂಹ
ಆತನು ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಬಿಟ್ಟ ನಂತರ, ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿರುವವನಂತೆ, ತನ್ನ ಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾಪಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪುಣ್ಯ ಅಥವಾ ಪಾಪದ ಪ್ರಕಾರ ಮತ್ತೊಂದು ಯೋನಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ರಾಜಸಿಂಹ.
ಪುಣ್ಯಾಂ ಯೋನಿಂ ಪುಣ್ಯಕೃತೋ ವಿಶನ್ತಿ ಪಾಪಾಂ ಯೋನಿಂ ಪಾಪಕೃತೋ ವ್ರಜನ್ತಿ ಕೀಟಾಃ ಪತಂಗಾಶ್ಚ ಭವನ್ತಿ ಪಾಪಾನ್ ನ ಮೇ ವಿವಕ್ಷಾಸ್ತಿ ಮಹಾನುಭಾವ
ಪುಣ್ಯ ಮಾಡಿದವರು ಉತ್ತಮ ಯೋನಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಪಾಪ ಮಾಡಿದವರು ಕೆಟ್ಟ ಯೋನಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಕೀಟಗಳು ಮತ್ತು ಪತಂಗಗಳು ಪಾಪದಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಮಹಾತ್ಮನೇ, ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ಹೇಳಲು ನನಗೆ ಇಚ್ಛೆಯಿಲ್ಲ.
ಚತುಷ್ಪದಾ ದ್ವಿಪದಾಃ ಪಕ್ಷಿಣಶ್ಚ ತಥಾಭೂತಾ ಗರ್ಭಭೂತಾ ಭವನ್ತಿ ಆಖ್ಯಾತಮೇತನ್ನಿಖಿಲಂ ಹಿ ಸರ್ವಂ ಭೂಯಸ್ತು ಕಿಂ ಪೃಚ್ಛಸಿ ರಾಜಸಿಂಹ
ನಾಲ್ಕು ಕಾಲುಗಳಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಎರಡು ಕಾಲುಗಳಿರುವವರು, ಹಕ್ಕಿಗಳು—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿಯೇ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ನಾನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ರಾಜಸಿಂಹನೇ, ಇನ್ನೂ ಏನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೀಯಾ?
ಕಿಂ ಸ್ವಿತ್ಕೃತ್ವಾ ಲಭತೇ ತಾತ ಸಂಜ್ಞಾಂ ಮರ್ತ್ಯಃ ಶ್ರೇಷ್ಠಾಂ ತಪಸಾ ವಿದ್ಯಯಾ ವಾ ತನ್ಮೇ ಪೃಷ್ಟಃ ಶಂಸ ಸರ್ವಂ ಯಥಾವಚ್ ಛುಭಾಂಲ್ಲೋಕಾನ್ ಯೇನ ಗಚ್ಛೇತ್ಕ್ರಮೇಣ
ಮನುಷ್ಯನು ಯಾವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿ, ತಪಸ್ಸಿನ ಮೂಲಕವೇ ಅಥವಾ ಜ್ಞಾನದಿಂದಲೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ? ದಯವಿಟ್ಟು ನನಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿ, ಇದರಿಂದ ಒಬ್ಬನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಶುಭಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.
ತಪಶ್ಚ ದಾನಂ ಚ ಶಮೋ ದಮಶ್ಚ ಹ್ರೀರ್ ಆರ್ಜವಂ ಸರ್ವಭೂತಾನುಕಮ್ಪಾ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ವದನ್ತಿ ಸನ್ತೋ ದ್ವಾರಾಣಿ ಸಪ್ತೈವ ಮಹಾನ್ತಿ ಪುಂಸಾಮ್
ತಪಸ್ಸು, ದಾನ, ಮನಶಾಂತಿ, ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹ, ಲಜ್ಜೆ, ಸರಳತೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲಿರುವ ದಯೆ—ಈ ಏಳು ಮಹತ್ತರವಾದ ಸ್ವರ್ಗದ ದ್ವಾರಗಳನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಜನರಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಸರ್ವಾಣಿ ಚೈತಾನಿ ಯಥೋದಿತಾನಿ ತಪಃಪ್ರಧಾನಾನ್ಯಭಿಮರ್ಷಕೇಣ ನಶ್ಯನ್ತಿ ಮಾನೇನ ತಮೋ ಽಭಿಭೂತಾಃ ಪುಂಸಃ ಸದೈವೇತಿ ವದನ್ತಿ ಸನ್ತಃ
ಈ ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. ಆದರೆ ಅವು ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಕಲುಷಿತವಾದರೆ, ಅವು ಅಂಧಕಾರದಿಂದ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಸದಾ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಅಧೀಯಾನಃ ಪಣ್ಡಿತಂ ಮನ್ಯಮಾನೋ ಯೋ ವಿದ್ಯಯಾ ಹನ್ತಿ ಯಶಃ ಪರಸ್ಯ ತಸ್ಯಾನ್ತವನ್ತಃ ಪುರುಷಸ್ಯ ಲೋಕಾ ನ ಚಾಸ್ಯ ತದ್ಬ್ರಹ್ಮಫಲಂ ದದಾತಿ
ತಾನು ಪಂಡಿತನೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ತನ್ನ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಇತರರ ಗೌರವವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವವನು, ಅವನಿಗೆ ಸಿಗುವ ಲೋಕಗಳು ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ; ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾರನು.
ಚತ್ವಾರಿ ಕರ್ಮಾಣಿ ಭಯಂಕರಾಣಿ ಭಯಂ ಪ್ರಯಚ್ಛನ್ತ್ಯಯಥಾಕೃತಾನಿ ಮಾನಾಗ್ನಿಹೋತ್ರಮುತ ಮಾನಮೌನಂ ಮಾನೇನಾಧೀತಮುತ ಮಾನಯಜ್ಞಃ
ನಾಲ್ಕು ಕಾರ್ಯಗಳು ತಪ್ಪಾಗಿ ಮಾಡಿದರೆ ಭಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ: ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಹೋಮ, ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮೌನ, ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಯಜ್ಞ.
ನ ಮಾನ್ಯಮಾನೋ ಮುದಮಾದದೀತ ನ ಸಂತಾಪಂ ಪ್ರಾಪ್ನುಯಾಚ್ಚಾವಮಾನಾತ್ ಸನ್ತಃ ಸತಃ ಪೂಜಯನ್ತೀಹ ಲೋಕೇ ನಾಸಾಧವಃ ಸಾಧುಬುದ್ಧಿಂ ಲಭನ್ತೇ
ಯಾರನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವನು ಸಂತೋಷಪಡುವುದಿಲ್ಲ, ಅವಮಾನವಾದಾಗ ದುಃಖಪಡಬಾರದು. ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸದ್ಗುಣಿಗಳು ಸದ್ಗುಣಿಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೆ; ದುಷ್ಟರು ಸದ್ಗುಣಿಗಳ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯಲಾರರು.
ಇತಿ ದದ್ಯಾದಿತಿ ಯಜೇದ್ ಇತ್ಯಧೀಯೀತ ಮೇ ಶ್ರುತಮ್ ಇತ್ಯೇತಾನ್ಯಭಯಾನ್ಯಾಹುಸ್ ತಾನ್ಯ್ ಅವರ್ಜ್ಯಾನಿ ನಿತ್ಯಶಃ
‘ಕೊಡು’, ‘ಯಜ್ಞ ಮಾಡು’, ‘ಓದು’, ‘ಕೇಳು’—ಇವು ಭಯವಿಲ್ಲದ ಕಾರ್ಯಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು.
ಯೇನಾಶ್ರಯಂ ವೇದಯನ್ತೇ ಪುರಾಣಂ ಮನೀಷಿಣೋ ಮಾನಸೇ ಮಾನಯುಕ್ತಮ್ ತನ್ನಿಃಶ್ರೇಯಸ್ ತೇನ ಸಂಯೋಗಮೇತ್ಯ ಪರಾಂ ಶಾನ್ತಿಂ ಪ್ರಾಪ್ನುಯುಃ ಪ್ರೇತ್ಯ ಚೇಹ
ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಗೌರವದಿಂದ ಅರಿಯುವ ಆ ಪುರಾತನ ಆಶ್ರಯವನ್ನು, ಯಾರು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೋ ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಮ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಚರನ್ಗೃಹಸ್ಥಃ ಕಥಮೇತಿ ದೇವಾನ್ ಕಥಂ ಭಿಕ್ಷುಃ ಕಥಮ್ ಆಚಾರ್ಯಕರ್ಮಾ ವಾನಪ್ರಸ್ಥಃ ಸತ್ಪಥೇ ಸಂನಿವಿಷ್ಟೋ ಬಹೂನ್ಯಸ್ಮಿನ್ ಸಮ್ಪ್ರತಿ ವೇದಯನ್ತಿ
ಗೃಹಸ್ಥನು ದೇವರನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ? ಭಿಕ್ಷು ಹೇಗೆ? ಗುರುಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವನು ಅಥವಾ ಸತ್ಪಥದಲ್ಲಿ ಇರುವ ವಾನಪ್ರಸ್ಥನು ಹೇಗೆ? ಈ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಈಗ ಅನೇಕರು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಆಹೂತಾಧ್ಯಾಯೀ ಗುರುಕರ್ಮಸು ಚೋದ್ಯತಃ ಪೂರ್ವೋತ್ಥಾಯೀ ಚರಮಂ ಚೋಪಶಾಯೀ ಮೃದುರ್ದಾನ್ತೋ ಧೃತಿಮಾನಪ್ರಮತ್ತಃ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯಶೀಲಃ ಸಿಧ್ಯತಿ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ
ಯಾರು ಗುರು ಕರೆಯುವಾಗ ಓದುತ್ತಾನೆ, ಗುರುಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುತ್ತಾನೆ, ಮುಂಜಾನೆ ಎದ್ದು, ಕೊನೆಗೆ ಮಲಗುತ್ತಾನೆ, ಮೃದುವಾಗಿರುತ್ತಾನೆ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾನೆ, ಸ್ಥಿರ ಮನಸ್ಸು, ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದಿರುತ್ತಾನೆ, ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರುತ್ತಾನೆ—ಅಂತಹ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಧರ್ಮಾಗತಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಧನಂ ಯಜೇತ ದದ್ಯಾತ್ಸದೈವಾತಿಥೀನ್ಭೋಜಯೇಚ್ಚ ಅನಾದದಾನಶ್ಚ ಪರೈರದತ್ತಂ ಸೈಷಾ ಗೃಹಸ್ಥೋಪನಿಷತ್ಪುರಾಣೀ
ಧರ್ಮಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಧನದಿಂದ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಬೇಕು, ಸದಾ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು, ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಊಟ ಕೊಡಬೇಕು; ಇತರರಿಂದ ಕೊಟ್ಟದ್ದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬಾರದು. ಇದು ಗೃಹಸ್ಥರಿಗೆ ಪುರಾತನ ಉಪದೇಶ.
ಸ್ವವೀರ್ಯಜೀವೀ ವೃಜಿನಾನ್ನಿವೃತ್ತೋ ದಾತಾ ಪರೇಭ್ಯೋ ನ ಪರೋಪತಾಪೀ ತಾದೃಙ್ಮುನಿಃ ಸಿದ್ಧಿಮುಪೈತಿ ಮುಖ್ಯಾಂ ವಸನ್ನ್ ಅರಣ್ಯೇ ನಿಯತಾಹಾರಚೇಷ್ಟಃ
ತಾನೇ ದುಡಿದು ಬದುಕುವವನು, ಕೇಡಿನಿಂದ ದೂರವಿರುವವನು, ಇತರರಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡುವವನು, ಯಾರಿಗೂ ಹಾನಿ ಮಾಡದವನು—ಅಂತಹ ಮುನಿಯು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ನಡೆವಾಡಿನಿಂದ ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಅಶಿಲ್ಪಜೀವೀ ವಿಗೃಹಶ್ಚ ನಿತ್ಯಂ ಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯಃ ಸರ್ವತೋ ವಿಪ್ರಮುಕ್ತಃ ಅನೋಕಶಾಯೀ ಲಘು ಲಿಪ್ಸಮಾನಶ್ ಚರನ್ ದೇಶಾನೇಕಚರಃ ಸ ಭಿಕ್ಷುಃ
ಯಾರು ಕೌಶಲ್ಯದಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸುವುದಿಲ್ಲ, ಯಾವಾಗಲೂ ಜಗಳವಿಲ್ಲ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದ್ದಾನೆ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ, ಮನೆ ಇಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲಿ ಬೇಕಾದರೂ ಮಲಗುತ್ತಾನೆ, ಕಡಿಮೆ ಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ, ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ—ಅವನು ಭಿಕ್ಷು.
ರಾತ್ರ್ಯಾ ಯಯಾ ಚಾಭಿರತಾಶ್ಚ ಲೋಕಾ ಭವನ್ತಿ ಕಾಮಾಭಿಜಿತಾಃ ಸುಖೇನ ಚ ತಾಮೇವ ರಾತ್ರಿಂ ಪ್ರಯತೇತ ವಿದ್ವಾನ್ ಅರಣ್ಯಸಂಸ್ಥೋ ಭವಿತುಂ ಯತಾತ್ಮಾ
ಯಾವ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಜನರು ಕಾಮಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೋ, ಆ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲೇ ಜ್ಞಾನಿ, ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹ ಹೊಂದಿದವನು, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದವನು, ಅದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು.
ದಶೈವ ಪೂರ್ವಾನ್ದಶ ಚಾಪರಾಂಸ್ತು ಜ್ಞಾತೀಂಸ್ತಥಾತ್ಮಾನಮಥೈಕವಿಂಶಮ್ ಅರಣ್ಯವಾಸೀ ಸುಕೃತಂ ದಧಾತಿ ಮುಕ್ತ್ವಾ ತ್ವ್ ಅರಣ್ಯೇ ಸ್ವಶರೀರಧಾತೂನ್
ಅರಣ್ಯವಾಸಿ ಮುನಿ ಹತ್ತನೇ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ, ಹತ್ತನೇ ಸಂತಾನಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ತಾನೇ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದನೆಯವನಾಗಿ ತನ್ನ ದೇಹದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟು ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಕತಿಸ್ವಿದ್ ದೇವಮುನಯೋ ಮೌನಾನಿ ಕತಿ ಚಾಪ್ಯುತ ಭವನ್ತೀತಿ ತದಾಚಕ್ಷ್ವ ಶ್ರೋತುಮ್ ಇಚ್ಛಾಮಹೇ ವಯಮ್
ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮುನಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ವಿಧದ ಮೌನಗಳಿವೆ? ಒಟ್ಟಾರೆ ಎಷ್ಟು ಇವೆ? ದಯವಿಟ್ಟು ಇದನ್ನು ವಿವರಿಸಿ—ನಾವು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇವೆ.
ಅರಣ್ಯೇ ವಸತೋ ಯಸ್ಯ ಗ್ರಾಮೋ ಭವತಿ ಪೃಷ್ಠತಃ ಗ್ರಾಮೇ ವಾ ವಸತೋ ಽರಣ್ಯಂ ಸ ಮುನಿಃ ಸ್ಯಾಜ್ಜನಾಧಿಪ
ಯಾರು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಅವನ ಹತ್ತಿರ ಹಳ್ಳಿ ಹಿಂದೆ ಇರುವಂತಾಗುತ್ತದೆ; ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುವವನಿಗೆ ಅರಣ್ಯ ಹಿಂದುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ—ಅಂತಹವನು ಜನರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು.
ಕಥಂಸ್ವಿದ್ವಸತೋ ಽರಣ್ಯೇ ಗ್ರಾಮೋ ಭವತಿ ಪೃಷ್ಠತಃ ಗ್ರಾಮೇ ವಾ ವಸತೋ ಽರಣ್ಯಂ ಕಥಂ ಭವತಿ ಪೃಷ್ಠತಃ
ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನ ಹಿಂದೆ ಊರು ಹೇಗೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ? ಅಥವಾ ಊರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನ ಹಿಂದೆ ಅರಣ್ಯ ಹೇಗೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ?
ನ ಗ್ರಾಮ್ಯಮುಪಯುಞ್ಜೀತ ಯ ಆರಣ್ಯೋ ಮುನಿರ್ಭವೇತ್ ತಥಾಸ್ಯ ವಸತೋ ಽರಣ್ಯೇ ಗ್ರಾಮೋ ಭವತಿ ಪೃಷ್ಠತಃ
ಯಾರು ಅರಣ್ಯವಾಸಿಯಾಗಿರುವ ಮುನಿಯಾಗಿ ಲೋಕದ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅವನು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದಾಗ ಅವನ ಹಿಂದೆ ಊರು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.