ಯತಿರ್ಯಯಾತಿಃ ಸಂಯಾತಿರ್ ಉದ್ಭವಃ ಪಾಚಿರೇವ ಚ ಶರ್ಯಾತಿರ್ಮೇಘಜಾತಿಶ್ಚ ಸಪ್ತೈತೇ ವಂಶವರ್ಧನಾಃ
ಯತಿ, ಯಯಾತಿ, ಸಂಯಾತಿ, ಉದ್ಭವ, ಪೂರು, ಶರ್ಯಾತಿ ಮತ್ತು ಮೇಘಜಾತಿ—ಈ ಏಳು ಜನರು ವಂಶವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.
ಯತಿಃ ಕುಮಾರಭಾವೇ ಽಪಿ ಯೋಗೀ ವೈಖಾನಸೋ ಽಭವತ್ ಯಯಾತಿಶ್ಚಾಕರೋದ್ರಾಜ್ಯಂ ಧರ್ಮೈಕಶರಣಃ ಸದಾ
ಯತಿ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಯೋಗಿಯಾಗಿಯೂ ಅರಣ್ಯವಾಸಿಯಾಗಿಯೂ ಆಗಿದ್ದನು. ಯಯಾತಿಯು ಸದಾ ಧರ್ಮಪರನಾಗಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಡಿದನು.
ಶರ್ಮಿಷ್ಠಾ ತಸ್ಯ ಭಾರ್ಯಾಭೂದ್ ದುಹಿತಾ ವೃಷಪರ್ವಣಃ ಭಾರ್ಗವಸ್ಯಾತ್ಮಜಾ ತದ್ವದ್ ದೇವಯಾನೀ ಚ ಸುವ್ರತಾ
ವೃಷಪರ್ವನ ಪುತ್ರಿಯಾದ ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆ ಅವನ ಪತ್ನಿಯಾಗಳು. ಹಾಗೆಯೇ ಭಾರ್ಗವನ ಸುಶೀಲ ಪುತ್ರಿಯಾದ ದೇವಯಾನಿಯೂ ಅವನ ಪತ್ನಿಯಾಗಳು.
ಯಯಾತೇಃ ಪಞ್ಚ ದಾಯಾದಾಸ್ ತಾನ್ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ನಾಮತಃ ದೇವಯಾನೀ ಯದುಂ ಪುತ್ರಂ ತುರ್ವಸುಂ ಚಾಪ್ಯಜೀಜನತ್
ಯಯಾತಿಗೆ ಐದು ವಾರಸುದಾರರು. ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ: ದೇವಯಾನಿಯಿಂದ ಯದು ಮತ್ತು ತುರ್ವಸು ಎಂಬ ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು.
ತಥಾ ದ್ರುಹ್ಯುಮನುಂ ಪೂರುಂ ಶರ್ಮಿಷ್ಠಾಜನಯತ್ಸುತಾನ್ ಯದುಃ ಪೂರುಶ್ಚಾಭವತಾಂ ತೇಷಾಂ ವಂಶವಿವರ್ಧನೌ
ಅದೇ ರೀತಿ ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ದುಹ್ಯು, ಅನು ಮತ್ತು ಪೂರು ಎಂಬ ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಯದು ಮತ್ತು ಪೂರು ವಂಶವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.
ಯಯಾತಿರ್ನಾಹುಷಶ್ಚಾಸೀದ್ ರಾಜಾ ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮಃ ಪಾಲಯಾಮಾಸ ಸ ಮಹೀಮ್ ಈಜೇ ಚ ವಿಧಿವನ್ಮಖೈಃ
ಯಯಾತಿ, ನಹುಷನ ಪುತ್ರನು, ಸತ್ಯವೀರ್ಯವಂತನಾಗಿ ರಾಜನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.
ಅತಿಭಕ್ತ್ಯಾ ಪಿತೄನರ್ಚ್ಯ ದೇವಾಂಶ್ಚ ಪ್ರಯತಃ ಸದಾ ಅಥಾಜಯತ್ಪ್ರಜಾಃ ಸರ್ವಾ ಯಯಾತಿರಪರಾಜಿತಃ
ಅವನನು ಅತ್ಯಂತ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಿತೃಗಳನ್ನೂ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಸದಾ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದನು. ಯಯಾತಿಯು ಜಯಶಾಲಿಯಾಗಿ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು.
ಸ ಶಾಶ್ವತೀಃ ಸಮಾ ರಾಜಾ ಪ್ರಜಾ ಧರ್ಮೇಣ ಪಾಲಯನ್ ಜರಾಮ್ ಆರ್ಛನ್ ಮಹಾಘೋರಾಂ ನಾಹುಷೋ ರೂಪನಾಶಿನೀಮ್
ಆ ರಾಜನು ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳು ಧರ್ಮದಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ, ನಹುಷನ ಪುತ್ರ ಯಯಾತಿಯು ರೂಪವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಭಯಾನಕ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದನು.
ಜರಾಭಿಭೂತಃ ಪುತ್ರಾನ್ ಸ ರಾಜಾ ವಚನಮಬ್ರವೀತ್ ಯದುಂ ಪೂರುಂ ತುರ್ವಸುಂ ಚ ದ್ರುಹ್ಯುಂ ಚಾನುಂ ಚ ಪಾರ್ಥಿವಃ
ಮೂಡುತ್ತಿರುವ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜನು ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಾದ ಯದು, ಪೂರು, ತುರ್ವಸು, ದುರ್ಹ್ಯು ಮತ್ತು ಅನು ಇವರನ್ನು ಕರೆದು ಮಾತನಾಡಿದನು.
ಯೌವನೇನ ಚಲಾನ್ಕಾಮಾನ್ ಯುವಾ ಯುವತಿಭಿಃ ಸಹ ವಿಹರ್ತುಮ್ ಅಹಮಿಚ್ಛಾಮಿ ಸಾಹಾಯ್ಯಂ ಕುರುತಾತ್ಮಜಾಃ
ನಾನು ಇನ್ನೂ ಯುವಕನಾಗಿ ಯುವತಿಯರ ಜೊತೆ ಸಂತೋಷವಾಗಿ ಕಾಲ ಕಳೆಯಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳೇ, ಈ ಆಸೆ ನನಗೆ ಪೂರೈಸಲು ನೀವು ಸಹಾಯಮಾಡಿ.
ತಂ ಪುತ್ರೋ ದೇವಯಾನೇಯಃ ಪೂರ್ವಜೋ ಯದುರಬ್ರವೀತ್ ಸಾಹಾಯ್ಯಂ ಭವತಃ ಕಾರ್ಯಮ್ ಅಸ್ಮಾಭಿರ್ಯೌವನೇನ ಕಿಮ್
ಅದಕ್ಕೆ ದೇವಯಾನೆಯ ಮಗನೂ ಹಿರಿಯನೂ ಆದ ಯದು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: ನಮ್ಮ ಯುವಕತ್ವದಿಂದ ನಿಮಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ನಮಗಿಲ್ಲವಲ್ಲವೆಂದು.
ಯಯಾತಿರಬ್ರವೀತ್ ಪುತ್ರಾಞ್ ಜರಾ ಮೇ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಯತಾಮ್ ಯೌವನೇನಾಥ ಭವತಾಂ ಚರೇಯಂ ವಿಷಯಾನಹಮ್
ಯಯಾತಿ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: ನನ್ನ ವಯಸ್ಸನ್ನು ನೀವು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಿರಿ, ನಿಮ್ಮ ಯುವಕತ್ವದಿಂದ ನಾನು ಇಚ್ಛಿತ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲಿ.
ಯಜತೋ ದೀರ್ಘಸತ್ತ್ರೈರ್ಮೇ ಶಾಪಾಚ್ಚೋಶನಸೋ ಮುನೇಃ ಕಾಮಾರ್ಥಃ ಪರಿಹೀನೋ ಮೇ ಽತೃಪ್ತೋ ಽಹಂ ತೇನ ಪುತ್ರಕಾಃ
ದೀರ್ಘವಾದ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಉಶನಸ್ ಮುನಿಯ ಶಾಪದಿಂದ ನನ್ನ ಆಸೆಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿವೆ; ನಾನು ಇನ್ನೂ ತೃಪ್ತಿಯಾಗಿಲ್ಲ, ಮಕ್ಕಳೇ.
ಸ್ವಕೀಯೇನ ಶರೀರೇಣ ಜರಾಮೇನಾಂ ಪ್ರಶಾಸ್ತು ವಃ ಅಹಂ ತನ್ವಾಭಿನವಯಾ ಯುವಾ ಕಾಮಾನವಾಪ್ನುಯಾಮ್
ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ತಮ್ಮದೇ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಈ ವಯಸ್ಸನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಿರಿ; ನಾನು ಹೊಸ ದೇಹದಿಂದ ಯುವಕನಾಗಿ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲಿ.
ನ ತೇ ಽಸ್ಯ ಪ್ರತ್ಯಗೃಹ್ಣನ್ತ ಯದುಪ್ರಭೃತಯೋ ಜರಾಮ್ ಚತುರಸ್ತಾನ್ಸ ರಾಜರ್ಷಿರ್ ಅಶಪಚ್ಚೇತಿ ನಃ ಶ್ರುತಮ್
ಯದು ಮೊದಲಾದ ನಾಲ್ಕು ಮಂದಿ ರಾಜನ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ; ಆಗ ಆ ರಾಜರ್ಷಿ ಆ ನಾಲ್ವರಿಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಿದನು ಎಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ.
ತಮಬ್ರವೀತ್ತತಃ ಪೂರುಃ ಕನೀಯಾನ್ಸತ್ಯವಿಕ್ರಮಃ ಜರಾಂ ಮಾ ದೇಹಿ ನವಯಾ ತನ್ವಾ ಮೇ ಯೌವನಾತ್ಸುಖೀ
ಆಗ ಸತ್ಯವಂತನೂ ಚಿಕ್ಕವನೂ ಆಗಿದ್ದ ಪೂರು ಹೇಳಿದನು: ನನಗೆ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಕೊಡಬೇಡಿ; ನಾನು ಹೊಸ ದೇಹದಿಂದ ಯುವಕನಾಗಿ ಸಂತೋಷವಾಗಿರಲಿ.
ಅಹಂ ಜರಾಂ ತವಾದಾಯ ರಾಜ್ಯೇ ಸ್ಥಾಸ್ಯಾಮಿ ಚಾಜ್ಞಯಾ ಏವಮುಕ್ತಃ ಸ ರಾಜರ್ಷಿಸ್ ತಪೋವೀರ್ಯಸಮಾಶ್ರಯಾತ್
ನಾನು ನಿಮ್ಮ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ನಿಮ್ಮ ಆದೇಶದಂತೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಪೂರು ಹೇಳಿದನು; ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ರಾಜರ್ಷಿ ತಪಸ್ಸಿನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡನು.
ಸಂಸ್ಥಾಪಯಾಮಾಸ ಜರಾಂ ತದಾ ಪುತ್ರೇ ಮಹಾತ್ಮನಿ ಪೌರವೇಣಾಥ ವಯಸಾ ರಾಜಾ ಯೌವನಮಾಸ್ಥಿತಃ
ಆ ರಾಜನು ತನ್ನ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಪುತ್ರ ಪೂರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ, ಪೂರಿನ ಯುವಕತ್ವದಿಂದ ತಾನು ಮತ್ತೆ ಯುವನಾಗಿ ಬಾಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.
ಯಯಾತೇಶ್ಚಾಥ ವಯಸಾ ರಾಜ್ಯಂ ಪೂರುರಕಾರಯತ್ ತತೋ ವರ್ಷಸಹಸ್ರಾನ್ತೇ ಯಯಾತಿರಪರಾಜಿತಃ
ಪೂರಿನ ಯುವಕತ್ವದಿಂದ ಯಯಾತಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನಡೆಸಿದನು; ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರವೂ ಯಯಾತಿಗೆ ಯಾರೂ ಸೋಲಿಸಲಿಲ್ಲ.
ಅತೃಪ್ತ ಇವ ಕಾಮಾನಾಂ ಪೂರುಂ ಪುತ್ರಮುವಾಚ ಹ ತ್ವಯಾ ದಾಯಾದವಾನ್ ಅಸ್ಮಿ ತ್ವಂ ಮೇ ವಂಶಕರಃ ಸುತಃ
ಆಸೆಗಳು ಇನ್ನೂ ತೃಪ್ತಿಯಾಗದೆ ಇದ್ದ ಯಯಾತಿ ತನ್ನ ಮಗ ಪೂರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: ನಿನ್ನಿಂದ ನನಗೆ ವಾರಸುದಾರನು ದೊರೆತನು; ನೀನೇ ನನ್ನ ವಂಶವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವವನು.
ಪೌರವೋ ವಂಶ ಇತ್ಯೇಷ ಖ್ಯಾತಿಂ ಲೋಕೇ ಗಮಿಷ್ಯತಿ ತತಃ ಸ ನೃಪಶಾರ್ದೂಲಃ ಪೂರುಂ ರಾಜ್ಯೇ ಽಭಿಷಿಚ್ಯ ಚ
ಪೂರಿನ ವಂಶವು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ; ನಂತರ ಆ ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನು ಪೂರನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ರಾಜನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದನು.
ಕಾಲೇನ ಮಹತಾ ಪಶ್ಚಾತ್ ಕಾಲಧರ್ಮಮ್ ಉಪೇಯಿವಾನ್ ಪೂರುವಂಶಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಶೃಣುಧ್ವಮೃಷಿಸತ್ತಮಾಃ ಯತ್ರ ತೇ ಭಾರತಾ ಜಾತಾ ಭರತಾನ್ವಯವರ್ಧನಾಃ
ಬಹುಕಾಲದ ನಂತರ ಯಯಾತಿ ಕಾಲಧರ್ಮವನ್ನು ಸೇರಿದನು; ಈಗ ನಾನು ಪೂರಿನ ವಂಶವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಕೇಳಿರಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ—ಅಲ್ಲಿ ಭಾರತರು ಹುಟ್ಟಿದರು, ಭಾರತ ವಂಶವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವರು.
ಕಿಮರ್ಥಂ ಪೌರವೋ ವಂಶಃ ಶ್ರೇಷ್ಠತ್ವಂ ಪ್ರಾಪ ಭೂತಲೇ ಜ್ಯೇಷ್ಠಸ್ಯಾಪಿ ಯದೋರ್ವಂಶಃ ಕಿಮರ್ಥಂ ಹೀಯತೇ ಶ್ರಿಯಾ
ಪೂರಿನ ವಂಶವು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಪಡೆದದ್ದು ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ? ಹಿರಿಯನಾದ ಯದು ವಂಶವು ಶ್ರೀಯಲ್ಲಿ ಹೀನವಾಗಿದ್ದು ಏಕೆ?
ಅನ್ಯದ್ಯಯಾತಿಚರಿತಂ ಸೂತ ವಿಸ್ತರತೋ ವದ ಯಸ್ಮಾತ್ತತ್ಪುಣ್ಯಮಾಯುಷ್ಯಮ್ ಅಭಿನನ್ದ್ಯಂ ಸುರೈರಪಿ
ಸೂತನೇ, ಯಯಾತಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಪುಣ್ಯಮಯವಾದ, ಆಯುಷ್ಯವರ್ಧಕವಾದ, ದೇವತೆಗಳೂ ಮೆಚ್ಚಿದ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು.
ಏತದೇವ ಪುರಾ ಪೃಷ್ಟಃ ಶತಾನೀಕೇನ ಶೌನಕಃ ಪುಣ್ಯಂ ಪವಿತ್ರಮಾಯುಷ್ಯಂ ಯಯಾತಿಚರಿತಂ ಮಹತ್
ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಹಿಂದೆ ಶತಾನಿಕನು ಶೌನಕನಿಗೆ ಕೇಳಿದ್ದನು; ಅದು ಯಯಾತಿಯ ಮಹಾ ಪುಣ್ಯಮಯ, ಪವಿತ್ರ, ಆಯುಷ್ಯವರ್ಧಕ ಕಥೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಯಯಾತಿಃ ಪೂರ್ವಜೋ ಽಸ್ಮಾಕಂ ದಶಮೋ ಯಃ ಪ್ರಜಾಪತೇಃ ಕಥಂ ಸ ಶುಕ್ರತನಯಾಂ ಲೇಭೇ ಪರಮದುರ್ಲಭಾಮ್
ನಮ್ಮ ಪಿತೃಪಿತಾಮಹರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯನೂ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಹತ್ತನೇ ಸಂತತಿಯೂ ಆಗಿದ್ದ ಯಯಾತಿ, ಶುಕ್ರನ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು, ಅಪರೂಪದ ವರಳನ್ನು, ಹೇಗೆ ಪಡೆದನು?
ಏತದಿಚ್ಛಾಮ್ಯಹಂ ಶ್ರೋತುಂ ವಿಸ್ತರೇಣ ತಪೋಧನ ಆನುಪೂರ್ವ್ಯಾಚ್ಚ ಮೇ ಶಂಸ ಪೂರೋರ್ವಂಶಧರಾನ್ನೃಪಾನ್
ತಪಸ್ಸಿನ ಧನವನ್ತನೇ, ನಾನು ಪುರೂರವನು ವಂಶವನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದ ರಾಜರು ಯಾರು ಎಂಬುದನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ, ವಿವರವಾಗಿ ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ನನಗೆ ಹೇಳು.
ಯಯಾತಿರಾಸೀದ್ರಾಜರ್ಷಿರ್ ದೇವರಾಜಸಮದ್ಯುತಿಃ ತಂ ಶುಕ್ರವೃಷಪರ್ವಾಣೌ ವವ್ರಾತೇ ವೈ ಯಥಾ ಪುರಾ
ಯಯಾತಿ ಎಂಬ ರಾಜರ್ಷಿ ಇದ್ದನು; ಅವನ ಕೀರ್ತಿ ದೇವೇಂದ್ರನಂತಿತ್ತು. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರನು ಮತ್ತು ವೃಷಪರ್ವನು ಅವರ ತಮ್ಮ ಮಗಳಿಗೆ ಅವನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟರು.
ತತ್ತೇ ಽಹಂ ಸಮ್ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಪೃಚ್ಛತೋ ರಾಜಸತ್ತಮ ದೇವಯಾನ್ಯಾಶ್ಚ ಸಂಯೋಗಂ ಯಯಾತೇರ್ನಾಹುಷಸ್ಯ ಚ
ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನೀನು ಕೇಳಿದಂತೆ, ನಾನು ಈಗ ನಹೂಷನ ಮಗ ಯಯಾತಿಯೂ ದೇವಯಾನಿಯ ಸಂಗಮವನ್ನೂ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ಸುರಾಣಾಮಸುರಾಣಾಂ ಚ ಸಮಜಾಯತ ವೈ ಮಿಥಃ ಐಶ್ವರ್ಯಂ ಪ್ರತಿ ಸಂಘರ್ಷಸ್ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯೇ ಸಚರಾಚರೇ
ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಚರಾಚರ ಸಮಸ್ತ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿಯೂ, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ದಾನವರು ಪರಸ್ಪರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರಿ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಇಳಿದರು.