ಸೋಮ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಐಲ ಅವರ ಸಂಯೋಗವೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಯೋಗದಿಂದ, ಪೂರ್ವಜರ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯೂ ಮತ್ತು ಅವರ ತೃಪ್ತಿಯೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಬ್ಬಗಳ ಕಾಲ ಮತ್ತು ನರಕದ ಸ್ಥಳಗಳ ವಿವರಣೆ ನಿಮಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಇದುವೇ ಶಾಶ್ವತ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲ ದೋಷಗಳನ್ನೂ ಭಾಗಶಃ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ, ಆದರೆ ಯಾರು ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೋ ಅವರು ಇದನ್ನು ನಂಬಬೇಕು. ಈ ಸ್ವಾಯಂಭುವ ದೇವರ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನಾನು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿವರವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಬೇಕೆಂದು ನನಗೆ ತೋಚುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆಗ, ಕೇಳುವವರು ಹಿಂದಿನ ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮಾನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನಾಲ್ಕು ಯುಗಗಳ ವಿವರವಾದ ಕ್ರಮವನ್ನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದರು. ಭೂಮಿಯೂ ಹಾಗೂ ಆಕಾಶವೂ ಕುರಿತು ನಾನು ಹಿಂದೆಯೇ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಈಗ ನಾನು ನಾಲ್ಕು ಯುಗಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ: ಅವುಗಳ ಪ್ರಮಾಣ, ಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ. ಲೌಕಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಮಾನವ ವರ್ಷದ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ; ಈ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಯುಗಗಳ ಅವಧಿಗಳನ್ನು, ಕಣ್ಮುಚ್ಚು-ತೆರೆಸುವಷ್ಟು ಕ್ಷಣಗಳೆಂದೂ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಹದಿನೈದು ನಿಮೇಷಗಳು ಒಂದೇ ಕಾಷ್ಠೆಯಾಗುತ್ತವೆ; ಮೂವತ್ತು ಕಾಷ್ಠೆಗಳು ಒಂದೇ ಕಲಾ; ಮೂವತ್ತು ಕಲಾಗಳು ಒಂದೇ ಮುಹೂರ್ತ; ಇಂಥ ಮೂವತ್ತು ಮುಹೂರ್ತಗಳಿಂದ ಒಂದು ಹಗಲು ಮತ್ತು ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಮಾನವರಿಗೆ ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ವಿಭಜನೆಯನ್ನೂ ಸೂರ್ಯನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ರಾತ್ರಿ ಜೀವಿಗಳ ನಿದ್ರೆಗೆ, ಹಗಲು ಅವರ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ. ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇಲ್ಲಿ, ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷವೇ ಅವರ ಹಗಲು, ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷವೇ ಅವರ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯ ರಾತ್ರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮೂವತ್ತು ಮಾನವ ತಿಂಗಳುಗಳು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಒಂದು ತಿಂಗಳಾಗುತ್ತವೆ; ಮನುಷ್ಯರ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಮೂರು ನೂರು ಅರವತ್ತು ತಿಂಗಳುಗಳು ಪಿತೃಗಳ ಒಂದು ವರ್ಷವಾಗುತ್ತವೆ. ಮಾನವ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನೂರು ವರ್ಷಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ; ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಇದು ಮೂರು ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಹನ್ನೆರಡು ತಿಂಗಳೆಂದು ಪಿತೃ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಲೌಕಿಕ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ, ಈ ಮಾನವ ವರ್ಷವೇ ದೇವದಿನ-ರಾತ್ರಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ವೇದಪರಂಪರೆಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಒಂದು ದಿನ-ರಾತ್ರಿ ಒಂದು ವರ್ಷವಾಗುತ್ತದೆ; ಇಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯನು ಉತ್ತರಾಯಣದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವುದು ಅವರ ಹಗಲು, ದಕ್ಷಿಣಾಯನದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವುದು ಅವರ ರಾತ್ರಿ; ಹೀಗಾಗಿ ದೇವದಿನ-ರಾತ್ರಿಯ ಲೆಕ್ಕ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮೂವತ್ತು ಇಂತಹ ವರ್ಷಗಳು ಒಂದು ದೇವಮಾಸವಾಗುತ್ತವೆ; ನೂರು ಮಾನವ ವರ್ಷಗಳು ಮೂರು ದೇವಮಾಸಗಳಾಗುತ್ತವೆ; ಹೀಗೆ ಇದನ್ನು ದೇವತೆಗಳ ನಿಯಮವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಮೂರು ನೂರು ಅರವತ್ತು ವರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅರವತ್ತು ವರ್ಷಗಳು ಸೇರಿ ಒಂದು ದೇವವರ್ಷವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮಾನವ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಮೂರು ಸಾವಿರ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಮೂವತ್ತಾರು ಮಾನವ ವರ್ಷಗಳು ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳ ಒಂದು ವರ್ಷವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂಬತ್ತು ಸಾವಿರ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ತೊಂಬತ್ತಾರು ಮಾನವ ವರ್ಷಗಳು ಧ್ರುವನ ಒಂದು ವರ್ಷವಾಗುತ್ತವೆ. ಮೂವತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅರವತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ಮಾನವ ವರ್ಷಗಳು ಸೇರಿ, ಸಂಖ್ಯಾ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುವಂತೆ, ಇದು ಸಾವಿರ ದೇವವರ್ಷಗಳಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಋಷಿಗಳು ದೇವಮಾನದ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ; ದೇವಮಾನದಿಂದಲೇ ಯುಗಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತಖಂಡದಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳು ನಾಲ್ಕು ಯುಗಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: ಕೃತ, ತ್ರೇತಾ, ದ್ವಾಪರ ಮತ್ತು ಕಲಿ—ಇವು ನಾಲ್ಕು ಯುಗಗಳ ಗುಂಪು. ಮೊದಲನೆಯದು ಕೃತಯುಗ, ನಂತರ ತ್ರೇತಾಯುಗ, ಬಳಿಕ ದ್ವಾಪರಯುಗ, ಕೊನೆಗೆ ಕಲಿಯುಗ; ಹೀಗೆ ಯುಗಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ಚತುಷ್ಪಾದಿಗಳು ಹೇಳುವಂತೆ, ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಕೃತಯುಗವಾಗಿವೆ; ಅದರ ಪ್ರಭಾತ ಮತ್ತು ಸಂಧ್ಯೆಗಳೂ ಅದುದಷ್ಟೇ ಅವಧಿಯವು. ಉಳಿದ ಮೂರು ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳ ಪ್ರಭಾತ ಮತ್ತು ಸಂಧ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾವಿರ ಮತ್ತು ನೂರನ್ನು ಒಂದು ಭಾಗದಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯುಗಗಳ ಲೆಕ್ಕವನ್ನು ತಿಳಿದವರು ತ್ರೇತಾಯುಗವನ್ನು ಮೂರು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಮೂವರು ನೂರು ವರ್ಷಗಳು ಸಂಧ್ಯಾವಿಧಿಯ ಅವಧಿಯಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಭಾಗವೂ ಅದೇ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ. ದ್ವಾಪರಯುಗವು ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳೆಂದು, ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ನೂರು ವರ್ಷಗಳು ಸಂಧ್ಯಾವಿಧಿಗಳಂತೆಯೇ ಇವೆ; ಕಲಿಯುಗವು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳೆಂದು, ಮತ್ತು ಎರಡು ನೂರು ವರ್ಷಗಳು ಸಂಧ್ಯಾವಿಧಿಯ ಅವಧಿಯಾಗಿವೆ. ಹೀಗೆ, ಈ ನಾಲ್ಕು ಯುಗಗಳ ಒಟ್ಟು ಹನ್ನೆರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಕೃತ, ತ್ರೇತಾ, ದ್ವಾಪರ, ಕಲಿ—ಈ ನಾಲ್ಕು ಸೇರಿ. ಈಗ ಈ ಯುಗಗಳಿಗೆ ಮಾನವ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಎಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ: ಹತ್ತು ನಿಯುತಗಳು, ಮತ್ತಿಬ್ಬರು, ಮತ್ತು ಐದು ಸೇರಿಸಿ; ಹೀಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಕೃತಯುಗಕ್ಕೆ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಒಂದು ಪ್ರಾಯುತ ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ ಎರಡು ನಿಯುತಗಳು ಸೇರಿಸಿ, ಒಟ್ಟು ತೊಂಬತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ತ್ರೇತಾಯುಗಕ್ಕೆ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಎಂಟು ಲಕ್ಷ ಮಾನವ ವರ್ಷಗಳು ದ್ವಾಪರಯುಗಕ್ಕೆ, ಮತ್ತು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅರವತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ದ್ವಾಪರಯುಗಕ್ಕೆ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ನಾಲ್ಕು ನಿಯುತ ವರ್ಷಗಳು ಕಲಿಯುಗಕ್ಕೆ, ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಮೂವತ್ತೆರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಸೇರಿವೆ; ಹೀಗೆ ಮಾನವ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕಲಿಯುಗವನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ನಾಲ್ಕು ಯುಗಗಳ ಕ್ರಮವನ್ನು, ಅವುಗಳ ಸಂಧ್ಯೆ ಮತ್ತು ಸಂಧ್ಯಾವಿಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾನವ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ನಾಲ್ಕು ಯುಗಗಳ ಚಕ್ರವು, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವರ್ಷಗಳೊಂದಿಗೆ, ಎಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಬಾರಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ಇದು ಕೃತ, ತ್ರೇತಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಯುಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಮಾನ್ವಂತರವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಮಾನವ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾನ್ವಂತರದ ಲೆಕ್ಕವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ: ಮೂವತ್ತೊಂದು ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ದ್ವಿಜರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳು, ಭಾಗವಾಗಿ, ಮತ್ತು ಮೂವತ್ತೆರಡು ಸಾವಿರ, ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಎಂಟು ನೂರು ವರ್ಷಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಮತ್ತು ಎಂಭತ್ತು ವರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಆರು ತಿಂಗಳುಗಳು—ಹೀಗೆ ಮಾನವ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾನ್ವಂತರದ ಲೆಕ್ಕವನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ದೇವಮಾನದಲ್ಲಿ, ಮಾನುಗಳ ನಡುವಿನ ಅವಧಿಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ: ಅದು ಲಕ್ಷವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಾಲ್ವತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಒಂದು ಮಾನ್ವಂತರದ ಅವಧಿಯಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ; ಮಾನ್ವಂತರದ ಕಾಲವನ್ನು ಯುಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ನಾಲ್ಕು ಯುಗಗಳ ಚಕ್ರವು, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವರ್ಷಗಳೊಂದಿಗೆ, ಎಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಬಾರಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪೂರ್ಣವಾದಾಗ ಅದನ್ನು ಮಾನ್ವಂತರವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುವಂತೆ, ಒಂದು ಕಲ್ಪವು ಇದನ್ನು ಹದಿನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ; ನಂತರ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಳಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಅದುವೇ ಮಹಾಪ್ರಳಯ.