ಮತ್ಸ್ಯಪುರಾಣಮ್

ಮಹರ್ಷಿಗಳು ವಿವರಿಸಿದಂತೆ, ಗ್ರಹಗಳೆಲ್ಲಾ ತಮ್ಮ ರಥಗಳೊಂದಿಗೆ ವಾಯುವಿನ ಬಲವಾದ ತಂತಿಗಳಿಂದ ಧ್ರುವಕ್ಕೆ ಬದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಆ ರಥಗಳು, ಅವುಗಳೊಡನೆ ಬಂಧಿತವಾದ ಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪರಿಕ್ರಮಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ರೀತಿ ಬಂಧಿತವಾಗಿರುವ ಚಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಗ್ರಹಗಳು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಭ್ರಮಣ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಯಾವಾಗಲೂ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಸಮೂಹವು ಧ್ರುವವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವರೆಗೆ. ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಮರದ ತುಂಡು ಹೇಗೆ ನೀರಿನೊಡನೆ ಸಾಗುತ್ತದೆವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರುವ ದೇವತೆಗಳ ನಿವಾಸಗಳು ವಾಯುವಿನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ಅವುಗಳನ್ನು ದೇವತೆಗಳ ನಿವಾಸಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಷ್ಟು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿವೆಯೋ, ಅಷ್ಟೇ ಅವುಗಳ ಕಿರಣಗಳಿವೆ; ಅವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಧ್ರುವಕ್ಕೆ ಬದ್ಧವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಭ್ರಮಣಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಎಣ್ಣೆ ಹಚ್ಚಿದ ಚಕ್ರವು ತಿರುಗಿ, ಇತರ ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ತಿರುಗಿಸುವಂತೆ, ವಾಯುವಿನಿಂದ ಬಂಧಿತವಾದ ಜ್ಯೋತಿರ್ಗಣಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭ್ರಮಣಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳು ವಾಯುವಿನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಚಲಿಸುವ ಜ್ವಾಲಾಮಾಲೆಯ ಚಕ್ರದಂತೆ ತಿರುಗುತ್ತವೆ. ಆ ವಾಯುವನ್ನು ‘ಪ್ರವಾಹ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಜ್ಯೋತಿರ್ಗಣಗಳನ್ನು ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿ ಧ್ರುವದಲ್ಲಿ ನೇಮಿಸಲಾದ ಜ್ಯೋತಿರ್ಗಣಗಳ ಸಮೂಹವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪರಿಕ್ರಮಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ನಕ್ಷತ್ರಧ್ರುವ ಅಥವಾ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರುವ ಶಿಶುಮಾರ ರಾಶಿಯ ಧ್ರುವ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಯಾರು ಪಾಪವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ರಾತ್ರಿ ಆ ಶಿಶುಮಾರ ರಾಶಿಯ ದೇಹದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಅದನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಆ ಪಾಪವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಯಾರು ಶಿಶುಮಾರನ ರೂಪವನ್ನು ಅದರ ಎಲ್ಲಾ ವಿಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಎಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬದುಕಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಶಿಶುಮಾರನ ಮೇಲ್ಜಬಡಿಯನ್ನು ಉತ್ತಾನಪಾದ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಕೆಳಜಬಡಿಯನ್ನು ಯಜ್ಞ ಎಂದು, ಧರ್ಮವು ಅದರ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ನಾರಾಯಣನು ಅದರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ, ಸಾಧ್ಯರು ಮತ್ತು ಅಶ್ವಿನಿಗಳು ಅದರ ಮುಂಭಾಗದ ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ, ವರుణ ಮತ್ತು ಆರ್ಯಮನ್ ಅದರ ಹಿಂಭಾಗದ ತುಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ. ವರ್ಷವನ್ನು ಅದರ ಗೋಪ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಮಿತ್ರನನ್ನು ಗುದದ ಬಳಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಅದರ ಬಾಲದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ, ಮಹೇಂದ್ರ, ಮರೀಚಿ, ಕಶ್ಯಪ ಮತ್ತು ಧ್ರುವ ಇದ್ದಾರೆ. ಇದು ಆ ನಕ್ಷತ್ರಧ್ರುವ, ಇದು ಎಂದಿಗೂ ಉದಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಅಸ್ತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ನಕ್ಷತ್ರಗಳು, ಚಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯ, ಗ್ರಹಗಳು ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಸಮೂಹಗಳೊಡನೆ ಇದು ಸದಾ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಆ ಧ್ರುವವನ್ನು ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರದಂತೆ ನಿಂತಿವೆ; ಧ್ರುವನಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿ, ಅವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಧ್ರುವನನ್ನು ಸುತ್ತುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳೆಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಧ್ರುವನನ್ನು ಸುತ್ತುತ್ತಾ ಭ್ರಮಣಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅವನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾದ ಧ್ರುವಸ್ತಂಭ; ಅಗ್ನಿಧ್ರ ಮತ್ತು ಕಶ್ಯಪರವರಿಗೆ ಅವನು ಪರಮ ಧ್ರುವನು. ಅವನೇ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಚಕ್ರವನ್ನು ಮೆರುವಿನ ಎರಡು ತುದಿಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಕೆಳಗೆ ಆಕರ್ಷಿಸಿ, ಮೆರುವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಸುತ್ತುತ್ತಾನೆ. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಕೇಳಿದ ನಂತರ, “ದೇವತೆಗಳ ನಿವಾಸಗಳು ಹೇಗೆ ಇವೆ? ಜ್ಯೋತಿರ್ಗಣಗಳ ವಿಷಯವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ವಿವರಿಸು,” ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಲಾಯಿತು. ಆಗ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಉತ್ತರಿಸಿದರು: “ನಾನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ—ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರರ ಗತಿಯೂ, ದೇವತೆಗಳ ನಿವಾಸಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯೂ.” ಅಗ್ನಿಯ ಉದಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ, ಅವ್ಯಕ್ತವಾದ ಮೂಲದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಈ ಜಗತ್ತು ಅವ್ಯಕ್ತವಾಗಿ, ರಾತ್ರಿ ಯುಗದ ಅಂಧಕಾರದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿತ್ತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಮೂಲಭೂತಗಳಷ್ಟೇ ಉಳಿದಿದ್ದವು; ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಸ್ವಯಂಭುವಾದ ಪ್ರಭು, ಜಗತ್ತಿನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಹಾಗೂ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವವನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ದಹನಶಕ್ತಿಯ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ ಸಂಚರಿಸಿದನು; ಯುಗದ ಆರಂಭದಿಂದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ತಿಳಿದು, ನೀರು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದನು. ಪ್ರಕಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಅವನು ಮೂರಾಗಿ ವಿಭಜಿತನಾದನು: ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹವನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವವನು ಅಗ್ನಿ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದನು. ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವನು ಶುದ್ಧ ಅಗ್ನಿ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತಾನೆ; ಮಿಂಚು, ಜಠರಾಗ್ನಿ, ಚಂದ್ರಾಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಇಂಧನವಿಲ್ಲದ ಅಗ್ನಿಯೂ ಅಗ್ನಿಯೇ ಆಗಿವೆ. ಕೆಲವು ಅಗ್ನಿಗಳು ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ, ಕೆಲವು ಇಂಧನವಿಲ್ಲದೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ; ಮರವನ್ನು ಒರೆಸುವಾಗ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ನೀರು ಶಮನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಜ್ವಾಲೆಯುಳ್ಳ, ಪಾಕಮಾಡುವ ಅಗ್ನಿಯು ಲೌಕಿಕ ಅಗ್ನಿಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಕಾಶವಿಲ್ಲದ, ಚಂದ್ರಸ್ವರೂಪವಾದ ಅಗ್ನಿಯೂ ಇದೆ; ಬಿಳಿ ಗೋಳದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅಗ್ನಿಯು ಉಷ್ಣವಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿಯು ತನ್ನ ಪಾದದಿಂದ ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ಅಸ್ತವಾಗುತ್ತದೆ; ರಾತ್ರಿ ಅದು ಅಗ್ನಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ರಾತ್ರಿ ಅಗ್ನಿಯು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನು ಮತ್ತೆ ಉದಯಿಸಿದಾಗ, ಅಗ್ನಿಯ ಉಷ್ಣವು ಅದರ ಪಾದದಿಂದ ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ; ಅಗ್ನಿಯ ಪ್ರಕಾಶವು ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತನ್ನು ದಹಿಸುತ್ತದೆ. ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಎರಡೂ ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಪ್ರಕಾಶ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣವನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತವೆ. ಭೂಮಿಯ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ, ದಕ್ಷಿಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿಯೂ, ಸೂರ್ಯನು ಮತ್ತೆ ಉದಯಿಸಿದಾಗ, ರಾತ್ರಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿಗಳ ಪರಿವರ್ತನೆಯಿಂದ ನೀರು ತಾಮ್ರವರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ; ಸೂರ್ಯನು ಅಸ್ತವಾಗುವಾಗ ನೀರು ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ರಾತ್ರಿ ನೀರು ಬಿಳಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ; ಈ ಕ್ರಮದಿಂದ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಾರ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯೋದಯ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತವೆ; ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾನೆ. ಆ ಅಗ್ನಿಯು ಭಯಾನಕ, ಸಾವಿರ ಪಾದಗಳಿರುವ, ಕೆಂಪು ಕುಂಭದಂತೆ ಕಾಣುವವನು; ಅವನು ಸಾವಿರ ಚಾನಲ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ನೀರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ನದಿಗಳು, ಸಾಗರಗಳು, ಸರೋವರಗಳು, ಬಾವಿಗಳು—ಇವುಗಳ ನೀರನ್ನು ಅವನು ತನ್ನ ಸಾವಿರ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಆಮೂಲಕ ತಂಪು, ಮಳೆ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣವನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ನೂರಷ್ಟು ಚಾನಲ್‌ಗಳು ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತವೆ—ಕೆಲವು ಚಂದನದಂತೆ ಸುಗಂಧ, ಕೆಲವು ಶುದ್ಧ, ಕೆಲವು ಗುರುತುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಕೆಲವು ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತವಾಗಿವೆ. ಮಳೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಎಲ್ಲಾ ಕಿರಣಗಳು ಅಮೃತಸ್ವರೂಪ, ಜೀವದಾಯಕ; ಅವು ಶೀತದಿಂದ ಉದ್ಭವವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತಾರು ಕಿರಣಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿವೆ. ಸೂರ್ಯನ ಎಲ್ಲಾ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಚಂದ್ರ, ನಕ್ಷತ್ರ ಮತ್ತು ಗ್ರಹಗಳು ಕುಡಿಯುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿವೆ, ಕೆಲವು ಹರ್ಷದಾಯಕ, ಶೀತವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವವುಗಳೂ ಸಹ ಇವೆ; ಕೆಲವು ಬಿಳಿ, ಕೆಲವು ದಿಕ್ಕುಗಳು, ಕೆಲವು ಹಸುಗಳು, ಕೆಲವು ಸರ್ವಭೂತಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮೂವತ್ತಾರು ಕಿರಣಗಳು ಬಿಳಿಯಾಗಿ ಹೆಸರಾಗಿವೆ, ಅವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಉಷ್ಣವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ; ಮಾನವರು, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳು ಅವುಗಳಿಂದ ಪೋಷಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಮಾನವರು ಸಸ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ, ಪಿತೃಗಳು ಹೋಮದ ಹವಿಸುಗಳೊಂದಿಗೆ, ದೇವತೆಗಳು ಅಮೃತದೊಂದಿಗೆ—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಈ ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳಿಂದ ಸದಾ ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.