ಬ್ರಹ್ಮನ ಅವ್ಯಕ್ತ ಜನನದಿಂದ ಉದ್ಭವವಾದ ಮಹತ್ತರ ಪರ್ವತವು, ಅವನ ನಾಭಿಬಂધીದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಪರ್ವತದ ಪೂರ್ವಭಾಗವು ಶ್ವೇತವರ್ಣದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣಭಾಗವು ಪೀತವರ್ಣದಿಂದ, ವೈಶ್ಯ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಇದು ಭೃಂಗಿಪತ್ರದ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಶೂದ್ರ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ, ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಸ್ವಭಾವವು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಈ ಪರ್ವತದ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳ ಬಣ್ಣಗಳು ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಇದು ನೀಲಿ, ವೈಡೂರ್ಯಮಣಿಯಂತೆ, ಶ್ವೇತ, ಪೀತ, ಹಿರಣ್ಮಯ, ನವಿಲಿನ ರೆಕ್ಕೆಯ ಬಣ್ಣ, ಹಾಗೂ ಸುಧಾ-ಸುವರ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ; ಇದಕ್ಕೆ ಕೊಂಬುಗಳೂ ಇವೆ. ಇವು ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜರಾಗಿದ್ದು, ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ದೇವಯಾನಿಗಳು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪರ್ವತಗಳ ಮಧ್ಯದ ಅಂತರವನ್ನು ಒಂಭತ್ತು ಸಾವಿರ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಮಹಾಮೇರುವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಂತೆ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಲಾವೃತ ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ. ಇದು ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳ ಅಗಲವಿದ್ದು, ಸರ್ವ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಹಾಮೇರು ಪರ್ವತವು ಧೂಮವಿಲ್ಲದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ತಲೆ ಎತ್ತಿದೆ. ಅದರ ಅರ್ಧ ಯಜ್ಞವೇದಿಕೆ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ, ಮತ್ತರ್ಧವು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಏಳು ವಿಭಾಗಗಳಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಗಕ್ಕೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳು ಇವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶ್ರೇಣಿಯು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಎರಡು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳ ಅಗಲವಿದೆ. ಜಂಬೂದ್ವೀಪದ ಅಗಲವನ್ನು ಈ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ಉದ್ದದಿಂದ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ನೀಲ ಮತ್ತು ನಿಷಧ ಹಾಗೂ ಇವುಗಳಿಗೆ ಪಾರಾಗಿರುವ ಇತರ ಪರ್ವತಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ ವಿಸ್ತಾರ ಹೊಂದಿವೆ. ಶ್ವೇತ, ಹೇಮಕೂಟ, ಮತ್ತು ಶಿಖರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹಿಮವಾನ್ ಪರ್ವತಗಳೂ ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಜಂಬೂದ್ವೀಪದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಋಷಭ ಪರ್ವತವೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಹೇಮಕೂಟವು ಆ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಹದಿನೆರಡನೇ ಭಾಗದಿಂದ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ; ಹಿಮವಾನ್ ಮತ್ತೆ ಅದರಿಂದ ಹತ್ತನೇ ಭಾಗದಿಂದ ಕಡಿಮೆ. ಹೇಮಕೂಟ ಮಹಾಪರ್ವತವು ಎಂಭತ್ತೆಂಟು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳ ವಿಸ್ತಾರ ಹೊಂದಿದೆ. ಹಿಮವಾನ್ ಪರ್ವತವು ಪೂರ್ವದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಎಂಭತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳ ಉದ್ದವಿದೆ; ದ್ವೀಪವು ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಕಾರಣದಿಂದ ಕಡಿತ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧಿಯ ವಿವರಗಳು ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಪರ್ವತಗಳು ಬದಲಾಗುವಂತೆ ಉತ್ತರದ ಭಾಗವೂ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಜನವಾಸಗಳೂ ಇವೆ; ಈ ಏಳು ವಿಭಾಗಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಏಳು ಪ್ರದೇಶಗಳು ತೀವ್ರವಾದ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿವೆ, ನದಿಗಳ ವಿಭಜನೆಯಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರವೇಶ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಂತಿವೆ. ವಿವಿಧ ಜಾತಿಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ; ಈ ಹಿಮವಂತ ಪ್ರದೇಶವು ‘ಭಾರತ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಹೇಮಕೂಟದ ಪಾರಾಗಿರುವ ಭಾಗವನ್ನು ಕಿಂಪುರುಷ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಹೇಮಕೂಟದಿಂದ ನಿಷಧವರೆಗೆ ಹರಿವರ್ಷವೆಂದು ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಹರಿವರ್ಷದ ಪಾರಾಗಿ, ಮೇರುವ ಮೇಲೆ ಇಲಾವೃತವಿದೆ; ಇಲಾವೃತದ ಪಾರಾಗಿ ನೀಲ ಪರ್ವತವಿದೆ, ಇದನ್ನು ರಾಮ್ಯಕ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ರಾಮ್ಯಕದ ಪಾರಾಗಿ ಶ್ವೇತ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ, ಇದನ್ನು ಹಿರಣ್ಯಕ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಹಿರಣ್ಯಕದ ಪಾರಾಗಿ ಶೃಂಗಶಾಕಂಕುರ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ. ದೈವಮುನಿಗೆ ತಿಳಿಯಲಿ, ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ, ಧನುಸ್ಸಿನಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಂಡ ನಾಲ್ಕು ದೀರ್ಘ ಪ್ರದೇಶಗಳಿವೆ; ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವುದು ಇಲಾವೃತ. ನಿಷಧದ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞವೇದಿಕೆಯ ದಕ್ಷಿಣಾರ್ಧವಿದೆ; ಅದರ ಪಾರಾಗಿ ಇಲಾವೃತ, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಾರ್ಧವಿದೆ. ಅವುಗಳ ನಡುವೆ, ಇಲಾವೃತವಿರುವ ಮಹಾಮೇರು ಪರ್ವತವು ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ; ನೀಲದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ನಿಷಧದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಇದೆ. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಮಾಲ್ಯವಾನ್ ಎಂಬ ಮಹಾಪರ್ವತವು ಉದಯಿಸುತ್ತಿದೆ; ಇದು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಮೂವತ್ತೆರಡು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳ ವಿಸ್ತಾರ ಹೊಂದಿದೆ. ಮಾಲ್ಯವಾನ್, ನಿಜಕ್ಕೂ, ನೀಲದಿಂದ ನಿಷಧವರೆಗೆ ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳ ವಿಸ್ತಾರವಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತವು ಮೂವತ್ತೆರಡು ಯೋಜನಗಳ ಅಗಲವಿದೆ. ಈ ವೃತ್ತಾಕಾರ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಚತುಷ್ಕೋಣಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿ, ಚತುರ್ಮುಖ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಸುವರ್ಣದಿಂದ ಹೊಳಪುಗೊಳ್ಳುವ ಮಹಾಮೇರು ಪರ್ವತವು ತಲೆ ಎತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಬಣ್ಣಗಳಿವೆ: ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಶ್ವೇತವರ್ಣ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಪೀತವರ್ಣ, ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಭೃಂಗಿಪಕ್ಷದಂತೆ ಕಪ್ಪು-ನೀಲಿ, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ. ಹೀಗೆ ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿದೆ. ಮಹಾಮೇರು ಪರ್ವತವು ದಿವ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ರಾಜಧ್ವಜಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಉದಯಸೂರ್ಯನ ಹೊಳಪಿನಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ, ಧೂಮವಿಲ್ಲದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದು ಎಂಭತ್ತನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳ ಎತ್ತರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳು ಭೂಮಿಯೊಳಗೆ ಇಳಿದು ಹೋಗಿದೆ, ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳ ಅಗಲವಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಧಿ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ ಅಗಲಕ್ಕಿಂತ ಎರಡುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಈ ದಿವ್ಯ ಮಹಾಪರ್ವತವು ದೇವಮೂಲಿಕಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ. ಇದು ಸರ್ವದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಲೋಕಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಇಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು, ಅಸುರರು, ರಾಕ್ಷಸರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರಾಸಮೂಹಗಳೊಂದಿಗೆ ಹರ್ಷದಿಂದ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಹಾಮೇರು ಪರ್ವತವು ಲೋಕಗಳಿಂದ, ಜೀವಿಗಳ ನಿವಾಸಗಳಿಂದ ಸುತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ವಿವಿಧ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರದೇಶಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಭದ್ರಾಶ್ವ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಭಾರತ, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಕೇತುಮಾಲ, ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಕುರುಗಳು — ಪುಣ್ಯಶಾಲಿಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯವಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳ ಪೋಷಕ ಪರ್ವತಗಳು ಮಂಡರ, ಗಂಧಮಾದನ, ವಿಪುಲ ಮತ್ತು ಸುಪಾರ್ಶ್ವ, ಎಲ್ಲವೂ ವಿವಿಧ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಅರುಣೋದ, ಮಾನಸ, ಸಿತೋದ ಮತ್ತು ಭದ್ರ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಸರೋವರಗಳು ಹಾಗೂ ಅರಣ್ಯಗಳಿವೆ. ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಭದ್ರ ಕಡಂಬ ವೃಕ್ಷ, ವಿಪುಲ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಜಂಬೂಮರ ಮತ್ತು ಅಶ್ವತ್ಥವೃಕ್ಷ, ಹಾಗೂ ಮಹಾವಟವೃಕ್ಷಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತದ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಅಮರಗಂಧಿಕ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ, ಇದು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಮೂವತ್ತೆರಡು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳ ವಿಸ್ತಾರವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕೇತುಮಾಲರು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಅಲ್ಲಿಯೆಲ್ಲಾ ಕಲಾನಲ ಎಂಬ ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಜೀವಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ನೀಲಕಮಲದ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾರೆ, ಸುಂದರರೂಪಿಣಿಯರು; ಅಲ್ಲಿಯೇ ದೈವಿಕವಾದ, ಮಹತ್ತರವಾದ ಹಲಸಿನ ಮರವು ತನ್ನ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅದರ ಹಣ್ಣುಗಳ ರಸಪಾನದಿಂದ ಅವರು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯದಿಂದ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ. ಮಾಲ್ಯವಾನ್ ಪರ್ವತದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಗಂಧಿಕ ಪ್ರದೇಶವಿದ್ದು, ಇದು ಕೂಡ ಮೂವತ್ತೆರಡು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳ ವಿಸ್ತಾರವಿದೆ, ಹೀಗೆ ನೂರು ಪ್ರದೇಶಗಳಿವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಭದ್ರಾಶ್ವ ಪ್ರದೇಶವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ, ಸದಾ ಹರ್ಷಭರಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ; ಭದ್ರಮಾಲ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಮಹಾವೃಕ್ಷವಾದ ಕಾಲಾಮ್ರಾ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಪುರುಷರು ಶ್ವೇತವರ್ಣದಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾರೆ, ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳು; ಮಹಿಳೆಯರು ಶ್ವೇತಕಮಲದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾರೆ, ಸುಂದರರೂಪಿಣಿಯರು, ನೋಡಲು ಆನಂದಕರರು.