तथा सामलनाथश्च महाशालनदी तथा चक्रवाकं चर्मकोटं तथा जन्मेश्वरं महत्
इसी प्रकार सामलनाथ, महान शाला नदी, चक्रवाक, चर्मकोट और महान जन्मेश्वर भी हैं।
अर्जुनं त्रिपुरं चैव सिद्धेश्वरमतः परम् श्रीशैलं शांकरं तीर्थं नारसिंहमतः परम्
अर्जुन, त्रिपुर, सिद्धेश्वर, उसके आगे श्रीशैल, शैव तीर्थ और फिर नरसिंह तीर्थ।
महेन्द्रं च तथा पुण्यम् अथ श्रीरङ्गसंज्ञितम् एतेष्वपि सदा श्राद्धम् अनन्तफलदं स्मृतम्
महेन्द्र और श्रीरंग नामक पवित्र स्थान भी; इन सभी में श्राद्ध करने से सदा अनंत फल मिलता है।
दर्शनादपि चैतानि सद्यः पापहराणि वै तुङ्गभद्रा नदी पुण्या तथा भीमरथी सरित्
इन स्थानों के दर्शन मात्र से ही पाप तुरंत नष्ट हो जाते हैं; पुण्य तुंगभद्रा नदी और भीमरथी नदी भी।
भीमेश्वरं कृष्णवेणा कावेरी कुड्मला नदी नदी गोदावरी नाम त्रिसंध्या तीर्थमुत्तमम्
भीमेश्वर, कृष्णवेणा, कावेरी, कुडमला नदी, गोदावरी नामक नदी और उत्तम त्रिसंध्या तीर्थ।
तीर्थं त्रैयम्बकं नाम सर्वतीर्थनमस्कृतम् यत्रास्ते भगवानीशः स्वयमेव त्रिलोचनः
त्र्यंबक नामक तीर्थ, जिसे सभी तीर्थ प्रणाम करते हैं, जहाँ स्वयं त्रिनेत्रधारी भगवान शिव विराजते हैं।
श्राद्धमेतेषु सर्वेषु कोटिकोटिगुणं भवेत् स्मरणादपि पापानि नश्यन्ति शतधा द्विजाः
इन सभी स्थानों में श्राद्ध करने से करोड़ों गुना फल मिलता है; केवल स्मरण करने से भी पाप सैकड़ों गुना नष्ट होते हैं, हे द्विजों।
श्रीपर्णी ताम्रपर्णी च जया तीर्थमनुत्तमम् तथा मत्स्यनदी पुण्या शिवधारं तथैव च
श्रीपर्णी, ताम्रपर्णी, जय नामक उत्तम तीर्थ, पुण्य मत्स्य नदी और शिवधारा भी।
भद्रतीर्थं च विख्यातं पम्पातीर्थं च शाश्वतम् पुण्यं रामेश्वरं तद्वद् एलापुरमलं पुरम्
विख्यात भद्रतीर्थ, शाश्वत पंपातीर्थ, पुण्य रामेश्वर और उसी प्रकार निर्मल एलापुर नगर।
अङ्गभूतं च विख्यातम् आमर्दकम् अलम्भुषम् आम्रातकेश्वरं तद्वद् एकाम्भकमतः परम्
विख्यात अंगभूत, आमर्दक, आलंभुष, आम्रातकेश्वर और उसके आगे एकांभक।
गोवर्धनं हरिश्चन्द्रं कृपुचन्द्रं पृथूदकम् सहस्राक्षं हिरण्याक्षं तथा च कदली नदी
गोवर्धन, हरिश्चंद्र, कृपुचंद्र, पृथूदक, सहस्राक्ष, हिरण्याक्ष और कदली नदी।
रामाधिवासस्तत्रापि तथा सौमित्रिसंगमः इन्द्रकीलं महानादं तथा च प्रियमेलकम्
वहाँ राम का निवास भी है, सौमित्रि का संगम, इन्द्रकील, महान नद और प्रियमेलक भी।
एतान्यपि सदा श्राद्धे प्रशस्तान्यधिकानि तु एतेषु सर्वदेवानां सांनिध्यं दृश्यते यतः
ये सभी स्थान भी श्राद्ध के लिए सदा श्रेष्ठ माने गए हैं, क्योंकि यहाँ सभी देवताओं की उपस्थिति देखी जाती है।
दानमेतेषु सर्वेषु दत्तं कोटिशताधिकम् बाहुदा च नदीपुण्या तथा सिद्धवनं शुभम्
इन सभी स्थानों में दान देने से करोड़ों गुना फल मिलता है; पुण्य बहुदा नदी और शुभ सिद्धवन भी।
तीर्थं पाशुपतं नाम नदी पार्वतिका शुभा श्राद्धमेतेषु सर्वेषु दत्तं कोटिशतोत्तरम्
पाशुपत नाम का तीर्थ और शुभ पार्वतीका नदी है; इन सब स्थानों पर पितरों के लिए किया गया श्राद्ध करोड़ों गुना अधिक फल देता है।
तथैव पितृतीर्थं तु यत्र गोदावरी नदी युता लिङ्गसहस्रेण सर्वान्तरजलावहा
इसी तरह पितृतीर्थ भी है, जहाँ गोदावरी नदी बहती है, जो हजार शिवलिंगों से युक्त है और जिसमें सब नदियों का जल समाया हुआ है।
जामदग्न्यस्य तत्तीर्थं क्रमादायातमुत्तमम् प्रतीकस्य भयाद्भिन्नं यत्र गोदावरी नदी
जामदग्न्य का वह तीर्थ उत्तम है, जो क्रम से आया; वहीं प्रतीक के भय से गोदावरी नदी दो भागों में बँट गई थी।
तत्तीर्थं हव्यकव्यानाम् अप्सरोयुगसंज्ञितम् श्राद्धाग्निकार्यदानेषु तथा कोटिशताधिकम्
वह तीर्थ, जिसका नाम अप्सरायुग है, देवताओं और पितरों के लिए हवन और श्राद्ध के कार्यों में सैकड़ों करोड़ गुना अधिक फल देता है।
तथा सहस्रलिङ्गं च राघवेश्वरमुत्तमम् सेन्द्रफेना नदी पुण्या यत्रेन्द्रः पतितः पुरा
वहाँ सहस्रलिंग, उत्तम राघवेश्वर और पुण्यशाली सेंद्रफेना नदी भी है, जहाँ कभी इन्द्र गिरे थे।
निहत्य नमुचिं शक्रस् तपसा स्वर्गमाप्तवान् तत्र दत्तं नरैः श्राद्धम् अनन्तफलदं भवेत्
नमूचि का वध कर इन्द्र ने तपस्या से स्वर्ग प्राप्त किया; वहाँ पुरुषों द्वारा किया गया श्राद्ध अनंत फल देने वाला होता है।
तीर्थं तु पुष्करं नाम शालग्रामं तथैव च सोमपानं च विख्यातं यत्र वैश्वानरालयम्
पुष्कर नामक तीर्थ है, शालग्राम भी है; सोमपान भी प्रसिद्ध है, जहाँ वैश्वानर का निवास है।
तीर्थं सारस्वतं नाम स्वामितीर्थं तथैव च मलंदरा नदी पुण्या कौशिकी चन्द्रिका तथा
सारस्वत नाम का तीर्थ है, स्वामितीर्थ भी है; पुण्यशाली मलंदर नदी, कौशिकी और चंद्रिका भी हैं।
वैदर्भा वाथ वैरा च पयोष्णी प्राङ्मुखा परा कावेरी चोत्तरा पुण्या तथा जालंधरो गिरिः
वैदर्भा या वैरा, पूरब की ओर बहने वाली पयोष्णी, उत्तर की पुण्यशाली कावेरी और जालंधर पर्वत भी हैं।
एतेषु श्राद्धतीर्थेषु श्राद्धमानन्त्यमश्नुते लोहदण्डं तथा तीर्थं चित्रकूटस्तथैव च
इन श्राद्ध तीर्थों में किया गया श्राद्ध अनंत फल देता है; लोहे का डंडा तीर्थ और चित्रकूट में भी यही फल मिलता है।
विन्ध्ययोगश्च गङ्गायास् तथा नदीतटं शुभम् कुब्जाभ्रं तु तथा तीर्थम् उर्वशीपुलिनं तथा
विंध्य और गंगा का संगम, शुभ नदी का तट, कुब्जाभ्र तीर्थ और उर्वशी पुलिन भी हैं।
संसारमोचनं तीर्थं तथैव ऋणमोचनम् एतेषु पितृतीर्थेषु श्राद्धम् आनन्त्यमश्नुते
संसार से मुक्ति देने वाला तीर्थ और ऋण से छुटकारा दिलाने वाला तीर्थ भी हैं; इन पितृतीर्थों में श्राद्ध करने से अनंत फल मिलता है।
अट्टहासं तथा तीर्थं गौतमेश्वरमेव च तथा वसिष्ठतीर्थं नु हारीतं तु ततः परम्
अट्टहास तीर्थ, गौतमेश्वर, वशिष्ठ तीर्थ और फिर उसके आगे हारित तीर्थ भी हैं।
ब्रह्मावर्तं कुशावर्तं हयतीर्थं तथैव च पिण्डारकं च विख्यातं शङ्खोद्धारं तथैव च
ब्रह्मावर्त, कुशावर्त, हयतीर्थ, प्रसिद्ध पिंडारक और शंखोद्धार भी हैं।
घण्टेश्वरं बिल्वकं च नीलपर्वतमेव च तथा च धरणीतीर्थं रामतीर्थं तथैव च
घंटेश्वर, बिल्वक, नीलपर्वत, धरणीतीर्थ और रामतीर्थ भी हैं।
अश्वतीर्थं च विख्यातम् अनन्तं श्राद्धदानयोः तीर्थं वेदशिरो नाम तथैवौघवती नदी
प्रसिद्ध अश्वतीर्थ, जो श्राद्ध और दान के लिए अक्षय है; वेदशिरा नामक तीर्थ और औघवती नदी भी हैं।