કાર્ષ્ણાયસમયં દિવ્યં લોહેષાબદ્ધકૂબરમ્ તિમિરોદ્ગારિકિરણં ગર્જન્તમિવ તોયદમ્
તે રથ કાળાં લોખંડથી બનેલું, દૈવી, લોખંડના હબવાળું, ઉગતા અંધકાર જેવી કિરણો છટકાવતું અને વરસાદી વાદળ જેવી ગર્જના કરતું હતું.
લોહજાલેન મહતા સગવાક્ષેણ દંશિતમ્ આયસૈઃ પરિઘૈઃ પૂર્ણં ક્ષેપણીયૈશ્ચ મુદ્ગરૈઃ
તે રથ મોટા લોખંડના જાળથી ઢંકાયેલું, બારીવાળું, લોખંડના પરીઘો અને ફેંકી શકાય એવી મુદગરોથી ભરેલું હતું.
પ્રાસૈઃ પાશૈશ્ચ વિતતૈર્ અસંયુક્તૈશ્ચ કણ્ટકૈઃ શોભિતં ત્રાસયાનૈશ્ચ તોમરૈશ્ચ પરશ્વધૈઃ
તે રથ ભાલાં અને ફાંસીઓથી વિખેરાયેલું, જોડાયેલા નહીં એવા કાંટાઓથી, ભયાનક તીરો અને પરશુઓથી શોભિત હતું.
ઉદ્યન્તં દ્વિષતાં હેતોર્ દ્વિતીયમિવ મન્દરમ્ યુક્તં ખરસહસ્રેણ સો ઽધ્યારોહદ્રથોત્તમમ્
દુશ્મનોના વિનાશ માટે ઊભું થયેલું, જાણે બીજું મંદર પર્વત હોય, હજાર ગધેડાં જોડાયેલા, તેણે એ શ્રેષ્ઠ રથ પર આરોહણ કર્યું.
વિરોચનસ્તુ સંક્રુદ્ધો ગદાપાણિરવસ્થિતઃ પ્રમુખે તસ્ય સૈન્યસ્ય દીપ્તશૃઙ્ગ ઇવાચલઃ
વિરોચન ક્રોધથી ભરેલો, ગદા હાથમાં લઈને પોતાની સેના સામે, તેજસ્વી શિખરવાળા પર્વત જેવો ઊભો રહ્યો.
યુક્તં રથસહસ્રેણ હયગ્રીવસ્તુ દાનવઃ સ્યન્દનં વાહયામાસ સપત્નાનીકમર્દનઃ
હયગ્રીવ નામનો દાનવ, હજાર રથો જોડાયેલા, દુશ્મનના દળને ચકનાચૂર કરવા માટે પોતાનું રથ હંકારતો હતો.
વ્યાયતં કિષ્કુસાહસ્રં ધનુર્વિસ્ફારયન્મહત્ વરાહઃ પ્રમુખે તસ્થૌ સપ્રરોહ ઇવાચલઃ
વરાહ આગળ ઊભો રહ્યો, હજાર કડીઓવાળું વિશાળ ધનુષ્ય ખેંચતો, જાણે પર્વત પર નવા અંકુરો ફૂટ્યા હોય.
ખરસ્તુ વિક્ષરન્દર્પાન્ નેત્રાભ્યાં રોષજં જલમ્ સ્ફુરદ્દન્તોષ્ઠનયનઃ સઙ્ગ્રામં સો ઽભ્યકાઙ્ક્ષત
ગધેડો ગર્વથી છલકાતો, આંખોમાં રોષથી પાણી છલકાવતો, દાંત, હોઠ અને આંખો ફફડતાં, યુદ્ધની આતુરતા રાખતો હતો.
ત્વષ્ટા ત્વષ્ટગજં ઘોરં યાનમાસ્થાય દાનવઃ વ્યૂહિતું દાનવવ્યૂહં પરિચક્રામ વીર્યવાન્
તવષ્ટા નામનો પરાક્રમી દાનવ, ભયાનક અને ખાસ બનાવેલા હાથી પર ચડીને, દાનવોની સેના ગોઠવવા માટે ફરતો હતો.
વિપ્રચિત્તિસુતઃ શ્વેતઃ શ્વેતકુણ્ડલભૂષણઃ શ્વેતશૈલપ્રતીકાશો યુદ્ધાયાભિમુખે સ્થિતઃ
વિપ્રચિત્તિનો પુત્ર શ્વેત, સફેદ કુંડળોથી શોભિત, સફેદ પર્વત જેવો દેખાતો, યુદ્ધ માટે સામેથી ઊભો રહ્યો.
અરિષ્ટો બલિપુત્રશ્ચ વરિષ્ઠો ઽદ્રિશિલાયુધઃ યુદ્ધાયાભિમુખસ્તસ્થૌ ધરાધરવિકમ્પનઃ
અરિષ્ટ, બલિના પુત્ર અને પર્વતશિલા હથિયાર તરીકે વાપરવામાં સૌથી શ્રેષ્ઠ, યુદ્ધ માટે સામસામે ઊભો રહ્યો, તેની હાજરીથી ધરા અને પર્વતો ધ્રુજી ઉઠ્યા.
કિશોરસ્ત્વતિસંહર્ષાત્ કિશોર ઇતિ ચોદિતઃ સબલા દાનવાશ્ચૈવ સંનહ્યન્તે યથાક્રમમ્
કિશોર ખૂબ આનંદથી 'કિશોર' તરીકે ઓળખાયો; અને દાનવો પોતાના સૈન્ય સાથે ક્રમબદ્ધ રીતે તૈયાર થયા.
અભવદ્દૈત્યસૈન્યસ્ય મધ્યે રવિરિવોદિતઃ લમ્બસ્તુ નવમેઘાભઃ પ્રલમ્બામ્બરભૂષણઃ
દાનવોની સેના વચ્ચે લંબા ઉગતા સૂર્ય જેવો દેખાયો, નવાં વાદળ જેવો રંગ અને અંધારા વસ્ત્રોથી શોભતો હતો.
દૈત્યવ્યૂહગતો ભાતિ સનીહાર ઇવાંશુમાન્ સ્વર્ભાનુરાસ્યયોધી તુ દશનોષ્ઠેક્ષણાયુધઃ
સ્વર્ભાનુ દૈત્યોની વ્યૂહરચનામાં પ્રવેશી ધૂંધમાં સૂર્ય જેવો તેજસ્વી લાગતો હતો, તેના મોઢા, દાંત, હોઠ અને આંખોમાં હથિયારો લઈને યુદ્ધ માટે તૈયાર હતો.
હસંસ્તિષ્ઠતિ દૈત્યાનાં પ્રમુખે સ મહાગ્રહઃ અન્યે હયગતાસ્તત્ર ગજસ્કન્ધગતાઃ પરે
એ મહાગ્રહ દૈત્યોની સામે ઊભો રહીને હસતો હતો; બીજા કેટલાક ઘોડા પર, તો કેટલાક હાથીની પીઠ પર બેઠેલા હતા.
સિંહવ્યાઘ્રગતાશ્ચાન્યે વરાહર્ક્ષેષુ ચાપરે કેચિત્ખરોષ્ટ્રયાતારઃ કેચિચ્છ્વાપદવાહનાઃ
કેટલાક સિંહ અને વાઘ પર, તો કેટલાક વનદૂમડા અને રીંછ પર, કેટલાક ગધેડા અને ઊંટ પર, તો કેટલાક જંગલી પ્રાણીઓ પર સવાર હતા.
પત્તિનસ્ત્વપરે દૈત્યા ભીષણા વિકૃતાનનાઃ એકપાદાર્ધપાદાશ્ચ નનૃતુર્યુદ્ધકાઙ્ક્ષિણઃ
બીજા દૈત્યો પગપાળા, ભયાનક અને વિકૃત ચહેરાવાળા હતા; કેટલાક એક પગવાળા, તો કેટલાક અડધા પગવાળા, અને તેઓ યુદ્ધની ઇચ્છાથી નૃત્ય કરતા હતા.
આસ્ફોટયન્તો બહવઃ ક્ષ્વેડન્તશ્ચ તથા પરે હૃષ્ટશાર્દૂલનિર્ઘોષા નેદુર્દાનવપુંગવાઃ
ઘણાએ હાથ તાળી મારી, તો બીજા ઘોંઘાટ કરતા; દાનવોના મુખ્યોએ ઉત્સાહિત વાઘના ગર્જનાની જેમ ભયાનક અવાજ કર્યો.
તે ગદાપરિઘૈરુગ્રૈઃ શિલામુસલપાણયઃ બાહુભિઃ પરિઘાકારૈસ્ તર્જયન્તિ સ્મ દેવતાઃ
તેઓ ઉગ્ર ગદા અને લોખંડના મુગડા, પથ્થર અને મસલાથી સજ્જ હતા, અને પોતાના હાથો વડે પણ દેવતાઓને ધમકી આપતા હતા.
પાશૈઃ પ્રાસૈશ્ચ પરિઘૈસ્ તોમરાઙ્કુશપટ્ટિશૈઃ ચિક્રીડુસ્તે શતઘ્નીભિઃ શતધારૈશ્ચ મુદ્ગરૈઃ
તેઓ ફાંસ, ભાલા, મુગડા, ભાલા, કાંટા અને કટારીઓથી રમતા, તેમજ શતઘ્ની અને અનેક ધારવાળા મુગડા વડે પણ રમતા હતા.
ગણ્ડશૈલૈશ્ચ શૈલૈશ્ચ પરિઘૈશ્ચોત્તમાયસૈઃ ચક્રૈશ્ચ દૈત્યપ્રવરાશ્ ચક્રુર્ આનન્દિતં બલમ્
પર્વતશિખરો, પથ્થરો અને ઉત્તમ લોખંડના મુગડા તથા ચક્રોથી દૈત્યોના શ્રેષ્ઠોએ પોતાની સેના આનંદિત કરી.
એતદ્દાનવસૈન્યં તત્ સર્વં યુદ્ધમદોત્કટમ્ દેવાનભિમુખે તસ્થૌ મેઘાનીકમિવોદ્ધતમ્
યુદ્ધના ઉન્માદથી ભરેલી એ આખી દૈત્યસેના દેવતાઓ સામે વાદળના જંગલ જેવી ઉગ્રતા સાથે ઊભી રહી.
તદદ્ભુતં દૈત્યસહસ્રગાઢં વાય્વગ્નિશૈલામ્બુદતોયકલ્પમ્ બલં રણૌઘાભ્યુદયે ઽભ્યુદીર્ણં યુયુત્સયોન્મત્તમ્ ઇવાબભાસે
હજારો દૈત્યોની એ અદભુત અને ઘનઘોર સેના, પવન, અગ્નિ, પર્વત, વાદળ અને પાણી જેવી ઘેરી, યુદ્ધના પ્રવાહમાં ઉન્મત્ત બનીને આગળ વધી.
શ્રુતસ્તે દૈત્યસૈન્યસ્ય વિસ્તારો રવિનન્દન સુરાણામપિ સૈન્યસ્ય વિસ્તારં વૈષ્ણવં શૃણુ
હે રવિપુત્ર, તું દૈત્યસેનાની વિશાળતા સાંભળી છે; હવે દેવતાઓની વૈષ્ણવ સેના કેવી વિશાળ છે તે સાંભળ.
આદિત્યા વસવો રુદ્રા અશ્વિનૌ ચ મહાબલૌ સબલાઃ સાનુગાશ્ચૈવ સંનહ્યન્ત યથાક્રમમ્
આદિત્ય, વસુ, રુદ્ર અને મહાબલી અશ્વિનીકુમારોએ પોતાની સેના અને અનુયાયીઓ સાથે ક્રમશઃ સજ્જતા ધરી.
પુરુહૂતસ્તુ પુરતો લોકપાલઃ સહસ્રદૃક્ ગ્રામણીઃ સર્વદેવાનામ્ આરુરોહ સુરદ્વિપમ્
પુરુહૂત, સર્વદેવતાઓના નેતા અને હજારો આંખો ધરાવનારો લોકપાલ, આગળ દેવદંત પર આરૂઢ થયો.
મધ્યે ચાસ્ય રથઃ સર્વપક્ષિપ્રવરહંસઃ સુચારુચક્રચરણો હેમવજ્રપરિષ્કૃતઃ
મધ્યમાં તેની રથ હતો, જેમાં પક્ષીઓમાં શ્રેષ્ઠ એવા હંસ જોડાયેલા હતા, સુંદર ચક્ર અને પગવાળો, સોનાના વજ્રોથી શોભિત.
દેવગન્ધર્વયક્ષૌઘૈર્ અનુયાતઃ સહસ્રશઃ દીપ્તિમદ્ભિઃ સદસ્યૈશ્ચ બ્રહ્મર્ષિભિરભિષ્ટુતઃ
તેને હજારો દેવ, ગંધર્વ અને યક્ષોની ટોળીઓ અનુસરી રહી હતી, તેજસ્વી સભ્યોએ સાથે અને બ્રહ્મર્ષિઓએ સ્તુતિ કરી.
વજ્રવિસ્ફૂર્જિતોદ્ભૂતૈર્ વિદ્યુદિન્દ્રાયુધોદિતૈઃ યુક્તો બલાહકગણૈઃ પર્વતૈરિવ કામગૈઃ
વિજળી અને ઇન્દ્રના વજ્રના ગર્જનાથી ઉદભવેલા વાદળો સાથે, તે એવા દેખાય છે કે મનની ઇચ્છા પ્રમાણે ચાલતા પર્વતો એકઠા થયા હોય.
યમારૂઢઃ સ ભગવાન્ પર્યેતિ સકલં જગત્ હવિર્ધાનેષુ ગાયન્તિ વિપ્રા મખમુખે સ્થિતાઃ
યમ પર સવાર થયેલા તે ભગવાન આખા જગતમાં ફરતા જાય છે; યજ્ઞમાં, બ્રાહ્મણો યજ્ઞના આરંભે ઊભા રહીને તેમની સ્તુતિ ગાય છે.