યત્ર તે દાનવા ઘોરાઃ સર્વે સઙ્ગ્રામદુર્જયાઃ ઘ્નન્તિ દેવગણાન્સર્વાન્ સયક્ષોરગરાક્ષસાન્
ત્યાં, ભયાનક અને યુદ્ધમાં અપરાજેય એવા દાનવો, યક્ષ, સાપ અને રાક્ષસો સહિત બધા દેવતાઓને હરાવી નાખતા.
તે વધ્યમાના વિમુખાઃ ક્ષીણપ્રહરણા રણે ત્રાતારં મનસા જગ્મુર્ દેવં નારાયણં પ્રભુમ્
યુદ્ધમાં મારાતા, પરાજિત અને શસ્ત્રો ખૂટી ગયેલા દેવતાઓ મનમાં રક્ષક તરીકે ભગવાન નારાયણને યાદ કરે છે.
એતસ્મિન્નન્તરે મેઘા નિર્વાણાઙ્ગારવર્ચસઃ સાર્કચન્દ્રગ્રહગણં છાદયન્તો નભસ્તલમ્
એ સમયે, બુઝાઈ ગયેલા અંગારો જેવી તેજવાળી મેઘો, સૂર્ય, ચંદ્ર અને ગ્રહોને ઢાંકીને આખું આકાશ આવરી લે છે.
ચણ્ડા વિદ્યુદ્ગણોપેતા ઘોરનિર્હ્રાદકારિણઃ અન્યોન્યવેગાભિહતાઃ પ્રવવુઃ સહ મારુતાઃ
ભયાનક વીજળી સાથે, ભયજનક ગર્જના કરતી, એકબીજાની ટક્કરથી ઉગ્ર બનેલી એ મેઘો પવન સાથે ફૂંકાઈ રહી હતી.
દીપ્તતોયાશનિપનૈર્ વજ્રવેગાનલાનિલૈઃ રવૈઃ સુઘોરૈરુત્પાતૈર્ દહ્યમાનમ્ ઇવામ્બરમ્
પ્રજ્વલિત પાણી, વીજળી, વજ્રની તાકાત, અગ્નિ અને પવન સાથે, ભયાનક અવાજ અને અપશકુનોથી આકાશ જાણે દહન થતું હોય એમ લાગતું.
તત ઉલ્કાસહસ્રાણિ નિપેતુઃ ખગતાન્યપિ દિવ્યાનિ ચ વિમાનાનિ પ્રપતન્ત્યુત્પતન્તિ ચ
પછી હજારો ઉલ્કાઓ પડવા લાગી, આકાશમાં ફરતી પણ, અને દિવ્ય વિમાનો ઊતરતા અને ઉડતા હતા.
ચતુર્યુગાન્તપર્યાયે લોકાનાં યદ્ભયં ભવેત્ અરૂપવન્તિ રૂપાણિ તસ્મિન્નુત્પાતલક્ષણે
ચારે યુગના અંતે, જ્યારે બધા લોકોએ ભય ઘેરી લે છે, ત્યારે રૂપો પોતાનું સ્વરૂપ ગુમાવી દે છે. આવું જ કોઈ મોટું દુઃખ આવવાનું ચિહ્ન હોય છે.
જાતં ચ નિષ્પ્રભં સર્વં ન પ્રાજ્ઞાયત કિંચન તિમિરૌઘપરિક્ષિપ્તા ન રેજુશ્ચ દિશો દશ
બધું જ ફિક્કું અને તેજહીન લાગતું હતું; કંઈયું પણ દેખાતું નહોતું, કારણ કે દસેય દિશાઓ ઘાટાં અંધકારથી ઢંકાઈ ગઈ હતી અને ક્યાંય પ્રકાશ નહોતો.
વિવેશ રૂપિણી કાલી કાલમેઘાવગુણ્ઠિતા દ્યૌર્ન ભાત્યભિભૂતાર્કા ઘોરેણ તમસાવૃતા
પછી કાળી પોતાનું સ્વરૂપ ધારણ કરીને, સમયના વાદળોમાં છુપાઈને આવી. આકાશમાં પ્રકાશ નહોતો, સૂર્ય પણ મટમટાઈ ગયો હતો, અને બધું જ ભયાનક અંધકારથી ઢંકાઈ ગયું હતું.
તાન્ઘનૌઘાન્સ તિમિરાન્ દોર્ભ્યામાક્ષિપ્ય સ પ્રભુઃ વપુઃ સંદર્શયામાસ દિવ્યં કૃષ્ણવપુર્હરિઃ
એ પ્રભુએ પોતાની બે બાહુઓથી એ ઘાટાં અંધકારને પકડી લીધું અને પોતાનું દિવ્ય રૂપ દર્શાવ્યું—કૃષ્ણવર્ણી, તેજસ્વી હરિ.
બલાહકાઞ્જનનિભં બલાહકતનૂરુહમ્ તેજસા વપુષા ચૈવ કૃષ્ણં કૃષ્ણમિવાચલમ્
એનું રૂપ વરસાદના વાદળ જેવું હતું, વાળ વાદળના તંતુઓ જેવા લાગતાં, અને તેના તેજ અને શરીરથી એ કાળાં પર્વત જેવો દેખાતો હતો.
દીપ્તપીતામ્બરધરં તપ્તકાઞ્ચનભૂષણમ્ ધૂમાન્ધકારવપુષં યુગાન્તાગ્નિમિવોત્થિતમ્
એણે તેજસ્વી પીળાં વસ્ત્ર ધારણ કર્યા હતા, તપેલા સોનાની આભૂષણોથી શોભતો હતો, તેનું શરીર ધૂમ્ર અને છાયાવાળું હતું, અને યુગના અંતે ઉગતા અગ્નિ જેવું લાગતું હતું.
ચતુર્દ્વિગુણપીનાંસં કિરીટચ્છન્નમૂર્ધજમ્ બભૌ ચામીકરપ્રખ્યૈર્ આયુધૈરુપશોભિતમ્
એના ખભા ચાર ગણાં પહોળા હતા, વાળ પર મુગટ ધરી હતી, અને એ સોનાની જેમ ચમકતા શસ્ત્રોથી શોભતો હતો.
ચન્દ્રાર્કકિરણોદ્દ્યોતં ગિરિકૂટમિવોચ્છ્રિતમ્ નન્દકાનન્દિતકરં શરાશીવિષધારિણમ્
એ ચાંદ્ર અને સૂર્યની કિરણોથી તેજ પમાડતો હતો, પર્વતની ચોટી જેવો ઊંચો લાગતો, એના હાથે નંદક તલવારથી આનંદ માણતો અને તીરો ઝેરી સાપ જેવા ધારણ કરતો હતો.
શક્તિચિત્રબલોદગ્રં શઙ્ખચક્રગદાધરમ્ વિષ્ણુશૈલં ક્ષમામૂલં શ્રીવૃક્ષં શાર્ઙ્ગશૃઙ્ગિણમ્
એ વિવિધ શસ્ત્રો અને મહાન બળથી શોભતો હતો, શંખ, ચક્ર અને ગદા ધારણ કરતો, એ વિષ્ણુ પર્વત, ધરતીનો આધાર, લક્ષ્મીનો વૃક્ષ અને શારંગ ધનુષ્ય ધારણ કરતો હતો.
ત્રિદશોદારફલદં સ્વર્ગસ્ત્રીચારુપલ્લવમ્ સર્વલોકમનઃકાન્તં સર્વસત્ત્વમનોહરમ્
એ દેવતાઓને ઇચ્છિત ફળ આપતો, સ્વર્ગની સ્ત્રીઓ જેવી સુંદર ડાળીઓ ધરાવતો, બધા લોકોએ પ્રિય અને સર્વ જીવોને આકર્ષક હતો.
નાનવિમાનવિટપં તોયદામ્બુમધુસ્રવમ્ વિદ્યાહંકારસારાઢ્યં મહાભૂતપ્રરોહણમ્
એ અનેક વિમાન જેવા શિખરો ધરાવતો, વાદળ અને પાણીના અમૃતથી ટપકતો, જ્ઞાન અને અહંકારના સારથી ભરપૂર, અને મહાભૂતોના વૃદ્ધિ રૂપ હતો.
વિશેષપત્રૈર્નિચિતં ગ્રહનક્ષત્રપુષ્પિતમ્ દૈત્યલોકમહાસ્કન્ધં મર્ત્યલોકપ્રકાશિતમ્
એ વિશેષ પાંદડીઓથી ઢંકાયેલો, ગ્રહો અને તારાઓથી ફૂલેલો, દૈત્યોના લોકનો મોટો થડ અને મર્ત્યલોકને પ્રકાશ આપતો હતો.
સાગરાકારનિર્હ્રાદં રસાતલમહાશ્રયમ્ મૃગેન્દ્રપાશૈર્વિતતં પક્ષજન્તુનિષેવિતમ્
એ સાગર જેવો ગર્જતો, પાતાળ જેટલી ઊંડી જડ ધરાવતો, સિંહરાજાઓની દોરથી ફેલાયેલો અને પંખીધારી જીવોથી ઘેરાયેલો હતો.
શીલાર્થચારુગન્ધાઢ્યં સર્વલોકમહાદ્રુમમ્ અવ્યક્તાનન્તસલિલં વ્યક્તાહંકારફેનિલમ્
એ સદગુણ અને અર્થની સુગંધથી સમૃદ્ધ, સર્વલોકનો મહાવૃક્ષ, અજ્ઞાત અને અનંત જળથી ભરેલો અને પ્રગટ અહંકાર ફેનરૂપ હતો.
મહાભૂતતરઙ્ગૌઘં ગ્રહનક્ષત્રબુદ્બુદમ્ વિમાનવિહગવ્યાતં તોયદાડમ્બરાકુલમ્
એ મહાભૂતોની તરંગોનું સમૂહ, ગ્રહો અને તારાઓના બુલબુલા, વિમાનોની પાંખોથી વ્યાપક અને વાદળોના ઘોંઘાટથી ભરેલો હતો.
જન્તુમત્સ્યગણાકીર્ણં શૈલશઙ્ખકુલૈર્યુતમ્ ત્રૈગુણ્યવિષયાવર્તં સર્વલોકતિમિઙ્ગિલમ્
એ અનેક જીવો અને માછલીઓથી ભરેલો, પર્વતો અને શંખોના કુળોથી જોડાયેલો, ત્રિગુણના વિષયોની ઘૂમરાટ અને સર્વલોકને ગળી જનાર મહામાછલી હતો.
વીરવૃક્ષલતાગુલ્મં ભુજગોત્કૃષ્ટશૈવલમ્ દ્વાદશાર્કમહાદ્વીપં રુદ્રૈકાદશપત્તનમ્
એ વીર વૃક્ષો, વેલો અને ઝાડીઓનું જંગલ, સાપોથી ખેંચાયેલી શેવાળ, બાર સૂર્યના મહાદ્વીપ અને અગિયાર રુદ્રોના શહેર જેવો હતો.
વસ્વષ્ટપર્વતોપેતં ત્રૈલોક્યામ્ભોમહોદધિમ્ સંધ્યાસંખ્યોર્મિસલિલં સુપર્ણાનિલસેવિતમ્
એ આઠ વસુઓ અને પર્વતોથી યુક્ત, ત્રિલોકીના જળનો મહાસાગર, સંધ્યાના અણગણિત તરંગોથી ભળેલો અને સુપર્ણના પવનથી સેવા પામતો હતો.
દૈત્યરક્ષોગણગ્રાહં યક્ષોરગઝષાકુલમ્ પિતામહમહાવીર્યં સર્વસ્ત્રીરત્નશોભિતમ્
દૈત્ય, રાક્ષસ, યક્ષ, સાપ અને મોટા જળચરોથી ભરેલું, પિતામહની મહાન શક્તિથી યુક્ત, સર્વ શ્રેષ્ઠ સ્ત્રીઓથી શોભાયમાન એવું હતું.
શ્રીકીર્તિકાન્તિલક્ષ્મીભિર્ નદીભિર્ ઉપશોભિતમ્ કાલયોગિમહાપર્વપ્રલયોત્પત્તિવેગિનમ્
સૌંદર્ય, કીર્તિ, તેજ અને લક્ષ્મીથી શોભાયમાન નદીઓથી સજ્જ, સમય, યોગશક્તિ, મહા લહેરો, પ્રલય અને સર્જનના પ્રવાહથી વહેતું હતું.
તં તુ યોગમહાપારં નારાયણમહાર્ણવમ્ દેવાધિદેવં વરદં ભક્તાનાં ભક્તિવત્સલમ્
એ અનંત યોગસમુદ્ર, નારાયણનું મહાસાગર, દેવોના દેવ, વરદાન આપનાર અને ભક્તો પર પ્રેમ કરનાર છે.
અનુગ્રહકરં દેવં પ્રશાન્તિકરણં શુભમ્ હર્યશ્વરથસંયુક્તે સુપર્ણધ્વજસેવિતે
કૃપા આપનાર, શાંતિ અને શુભતા લાવનાર એ દેવ, હર્યશ્વના રથ સાથે અને સુપર્ણધ્વજ હેઠળ સેવા પામે છે.
ગ્રહચન્દ્રાર્કરચિતે મન્દરાક્ષવરાવૃતે અનન્તરશ્મિભિર્યુક્તે વિસ્તીર્ણે મેરુગહ્વરે
ગ્રહો, ચંદ્ર અને સૂર્યથી શોભાયમાન, મંદર અને મહાસર્પથી ઘેરાયેલું, અનંત કિરણોથી જોડાયેલું અને વિશાળ મેરુની ગુફામાં વિસ્તૃત હતું.
તારકાચિત્રકુસુમે ગ્રહનક્ષત્રબન્ધુરે ભયેષ્વભયદં વ્યોમ્નિ દેવા દૈત્યપરાજિતાઃ
તારાઓ જેવા અદભુત પુષ્પોથી શોભાયમાન, ગ્રહો અને નક્ષત્રોથી સુંદર, ભયમાં નિર્ભયતા આપનાર, એ આકાશમાં દેવો, દૈત્યોથી હારેલા, રહેતા હતા.