ઓષધ્યઃ પ્રવરાયાશ્ચ સુરસ્યાસ્તાઃ સમુત્થિતાઃ ધર્માલ્લક્ષ્મીસ્તથા કામં સાધ્યા સાધ્યાન્વ્યજાયત
મહાન સુરસા માંથી શ્રેષ્ઠ ઔષધિઓ ઉત્પન્ન થઈ; ધર્મમાંથી લક્ષ્મી અને કામ, અને સાધ્યા માંથી સાધ્ય દેવતાઓ જન્મ્યા.
ભવં ચ પ્રભવં ચૈવ હીશં ચાસુરહં તથા અરુણં ચારુણિં ચૈવ વિશ્વાવસુબલધ્રુવૌ
ભવ, પ્રભવ, ઈશ, અસુરવિનાશક, અરુણ, આરુણી, વિશ્વાવસુ, બલ અને ધ્રુવ.
હવિષ્યં ચ વિતાનં ચ વિધાનશમિતાવપિ વત્સરં ચૈવ ભૂતિં ચ સર્વાસુરનિષૂદનમ્
હવિષ્ય, વિતાન, વિધાન, શમિત, વત્સર, ભૂતિ અને સર્વ અસુરોનો વિનાશક.
સુપર્વાણં બૃહત્કાન્તિઃ સાધ્યા લોકનમસ્કૃતાઃ વાસવાનુગતા દેવી જનયામાસ વૈ સુરાન્
સુપર્વાણ, બૃહત્કાંતિ, લોકોથી પૂજિત સાધ્ય દેવતાઓ, અને વાસવના અનુસરણમાં રહેનારી દેવીએ દેવતાઓને જન્મ આપ્યો.
વરં વૈ પ્રથમં દેવં દ્વિતીયં ધ્રુવમવ્યયમ્ વિશ્વાવસું તૃતીયં ચ ચતુર્થં સોમમીશ્વરમ્
પ્રથમ વર, બીજું અવિનાશી ધ્રુવ, ત્રીજું વિશ્વાવસુ અને ચોથું સોમ ઈશ્વર જન્મ્યા.
તતો ઽનુરૂપમાયં ચ યમસ્તસ્માદનન્તરમ્ સપ્તમં ચ તથા વાયુમ્ અષ્ટમં નિરૃતિં વસુમ્
પછી, પોતાની શક્તિ પ્રમાણે, યમ જન્મ્યા; સાતમો વાયુ, આઠમો નિૃતિ અને વસુઓ થયા.
ધર્મસ્યાપત્યમ્ એતદ્વૈ સુદેવ્યાં સમજાયત વિશ્વે દેવાશ્ચ વિશ્વાયાં ધર્માજ્જાતા ઇતિ શ્રુતિઃ
ધર્મના આ સંતાન સુદેવીમાંથી જન્મ્યા; અને વિશ્વાદેવીમાંથી પણ ધર્મથી વિશ્વેદેવો ઉત્પન્ન થયા, એમ શ્રુતિ કહે છે.
દક્ષશ્ચૈવ મહાબાહુઃ પુષ્કરસ્વન એવ ચ ચાક્ષુષસ્તુ મનુશ્ચૈવ તથા મધુમહોરગૌ
મહાબાહુ દક્ષ, પુષ્કરસ્વન, ચાક્ષુષ મનુ, તથા મધુ અને મહાન અહિ (સર્પ) જન્મ્યા.
વિશ્રાન્તકવપુર્બાલો વિષ્કમ્ભશ્ચ મહાયશાઃ ગરુડશ્ચાતિસત્ત્વૌજા ભાસ્કરપ્રતિમદ્યુતિઃ
વિશ્રાંતક, આરામથી ભરેલો યુવાન, મહાપ્રસિદ્ધ વિશ્કંભ, અતિશય બળ અને તેજવાળા, સૂર્ય સમાન પ્રકાશવાળા ગરુડ જન્મ્યા.
વિશ્વાન્દેવાન્દેવમાતા વિશ્વેશાજનયત્ સુતાન્ મરુત્વતી મરુત્વતો દેવાનજનયત્સુતાન્
વિશ્વેદેવોની માતાએ વિશ્વેદેવોને જન્મ આપ્યા; અને મરુત્વતીએ મરુતના પુત્ર દેવતાઓને જન્મ આપ્યા.
અગ્નિં ચક્ષું રવિર્જ્યોતિઃ સાવિત્રં મિત્રમેવ ચ અમરં શરવૃષ્ટિં ચ સુકર્ષં ચ મહાભુજમ્
અગ્નિ, આંખ, સૂર્ય, પ્રકાશ, સાવિત્રી, મિત્ર, અમર, બાણવર્ષા કરનાર, સુકર્ષ અને મહાબાહુ—આ બધા નામો છે.
વિરાજં ચૈવ વાચં ચ વિશ્વાવસુમતિં તથા અશ્વમિત્રં ચિત્રરશ્મિં તથા નિષધનં નૃપ
વિરાજ, વાણી, વિશ્વાવસુ, મતિ, અશ્વમિત્ર, ચિત્રરશ્મિ અને નિષધન—હે રાજા, એ બધા નામો પણ છે.
હૂયન્તં વાડવં ચૈવ ચારિત્રં મન્દપન્નગમ્ બૃહન્તં વૈ બૃહદ્રૂપં તથા વૈ પૂતનાનુગમ્
હૂયંત, વાડવ, ચારિત્ર, મંદપન્નગ, બૃહંત, બૃહદરૂપ અને પૂતનાનુગ—આ બધા નામો પણ ગણાય છે.
મરુત્વતી પુરા જજ્ઞ એતાન્વૈ મરુતાં ગણાન્ અદિતિઃ કશ્યપાજ્જજ્ઞ આદિત્યાન્દ્વાદશૈવ હિ
મરૂત્વતી એ પહેલાં મરુતોના સમૂહોને જન્મ આપ્યો હતો; અદિતીએ કશ્યપથી બાર આદિત્યોને જન્મ આપ્યો.
ઇન્દ્રો વિષ્ણુર્ભગસ્ત્વષ્ટા વરુણો હ્યર્યમા રવિઃ પૂષા મિત્રશ્ચ ધનદો ધાતા પર્જન્ય એવ ચ
ઇન્દ્ર, વિષ્ણુ, ભગ, ત્વષ્ટા, વરુણ, અર્યમા, રવિ, પૂષા, મિત્ર, ધનદ, ધાતા અને પર્જન્ય—આ બધા આદિત્ય ગણાય છે.
ઇત્યેતે દ્વાદશાદિત્યા વરિષ્ઠાસ્ત્રિદિવૌકસઃ આદિત્યસ્ય સરસ્વત્યાં જજ્ઞાતે દ્વૌ સુતૌ વરૌ
આ બાર આદિત્ય સ્વર્ગલોકના શ્રેષ્ઠ દેવતાઓ છે; સરસ્વતીમાંથી આદિત્યના બે ઉત્તમ પુત્રો જન્મ્યા હતા.
તપઃશ્રેષ્ઠૌ ગુણશ્રેષ્ઠૌ ત્રિદિવસ્યાપિ સંમતૌ દનુસ્તુ દાનવાઞ્જજ્ઞે દિતિર્દૈત્યાન્વ્યજાયત
જે તપ અને ગુણમાં શ્રેષ્ઠ હતા અને સ્વર્ગમાં પણ માન પામ્યા; દનુએ દાનવોને અને દિતીએ દૈત્યોને જન્મ આપ્યો.
કાલા તુ વૈ કાલકેયાન્ અસુરાન્સુરસા તુ વૈ અનાયુષાયાસ્તનયા વ્યાધયઃ સુમહાબલાઃ
કાલાએ કાલકેય અસુરોનું જન્મ આપ્યું; સુરસાએ ખૂબ જ બળવાન અને ટૂંકા આયુષ્યવાળા રોગોનું જન્મ આપ્યું.
સિંહિકા ગ્રહમાતા વૈ ગન્ધર્વજનની મુનિઃ તામ્રા ત્વપ્સરસાં માતા પુણ્યાનાં ભારતોદ્ભવ
સિંહિકા ગ્રહોની માતા છે, મુનિ ગંધર્વોની જનની છે; તામ્રા અપ્સરાઓની અને પુણ્યવંતીઓની માતા છે, હે ભારતવંશી.
ક્રોધાયાઃ સર્વભૂતાનિ પિશાચાશ્ચૈવ પાર્થિવ જજ્ઞે યક્ષગણાંશ્ચૈવ રાક્ષસાંશ્ચ વિશાંપતે
ક્રોધાથી બધા જીવ અને પિશાચો જન્મ્યા, હે રાજા; યક્ષગણો અને રાક્ષસો પણ જન્મ્યા, હે મહારાજ.
ચતુષ્પદાનિ સત્ત્વાનિ તથા ગાવસ્તુ સૌરભાઃ સુપર્ણાન્પક્ષિણશ્ચૈવ વિનતા ચ વ્યજાયત
ચારે પગવાળા પ્રાણી, સુગંધિત ગાયો, સુપર્ણ અને પક્ષીઓ—વિનતાએ એ બધાને જન્મ આપ્યો.
મહીધરાન્સર્વનાગાન્ દેવી કદ્રૂર્વ્યજાયત એવં વૃદ્ધિં સમગમન્ વિશ્વે લોકાઃ પરંતપ
દેવી કદ્રૂએ બધા પર્વતો અને સાપોને જન્મ આપ્યો; એ રીતે બધા લોકોએ વૃદ્ધિ પામી, હે શત્રુઓને દહન કરનાર.
તદા વૈ પૌષ્કરો રાજન્ પ્રાદુર્ભાવો મહાત્મનઃ પ્રાદુર્ભાવઃ પૌષ્કરસ્તે મયા દ્વૈપાયનેરિતઃ
ત્યારે, હે રાજા, પુષ્કર નામના મહાત્માનું અવતરણ થયું; એ પુષ્કરનું અવતરણ મેં, દ્વૈપાયને, તને કહ્યું છે.
પુરાણઃ પુરુષશ્ચૈવ મયા વિષ્ણુર્હરિઃ પ્રભુઃ કથિતસ્તે ઽનુપૂર્વેણ સંસ્તુતઃ પરમર્ષિભિઃ
પ્રાચીન પુરુષ, વિષ્ણુ, હરિ, પ્રભુ—આ બધાની વાર્તા મેં તને ક્રમશઃ કહી છે, જેમ મહર્ષિઓએ સ્તુતિ કરી છે.
યશ્ચેદમગ્ર્યં શૃણુયાત્ પુરાણં સદા નરઃ પર્વસુ ગૌરવેણ અવાપ્ય લોકાન્સ હિ વીતરાગઃ પરત્ર ચ સ્વર્ગફલાનિ ભુઙ્ક્તે
જે માનવ હંમેશાં શ્રદ્ધાપૂર્વક પવિત્ર તહેવારોમાં આ શ્રેષ્ઠ પુરાણને સાંભળે છે, તે વૈરાગ્ય પામીને વિવિધ લોકોએ પહોંચે છે અને પરલોકમાં સ્વર્ગફળ ભોગવે છે.
ચક્ષુષા મનસા વાચા કર્મણા ચ ચતુર્વિધમ્ પ્રસાદયતિ યઃ કૃષ્ણં તં કૃષ્ણો ઽનુપ્રસીદતિ
જે માણસ દ્રષ્ટિ, મન, વાણી અને કર્મથી કૃષ્ણને પ્રસન્ન કરે છે, તેને કૃષ્ણ પણ પ્રસન્ન થાય છે.
રાજા ચ લભતે રાજ્યમ્ અધનશ્ચોત્તમં ધનમ્ ક્ષીણાયુર્લભતે ચાયુઃ પુત્રકામઃ સુતં તથા
રાજા રાજ્ય પામે છે, ગરીબને ઉત્તમ ધન મળે છે, ટૂંકા આયુષ્યવાળાને આયુષ્ય મળે છે અને પુત્રની ઈચ્છાવાળાને પુત્ર મળે છે.
યજ્ઞા વેદાસ્તથા કામાસ્ તપાંસિ વિવિધાનિ ચ પ્રાપ્નોતિ વિવિધં પુણ્યં વિષ્ણુભક્તો ધનાનિ ચ
યજ્ઞ, વેદ, ઇચ્છાઓ અને વિવિધ તપસ્યાઓ પ્રાપ્ત થાય છે; વિષ્ણુભક્તને અનેક પુણ્ય અને ધન મળે છે.
યદ્યત્કામયતે કિંચિત્ તત્તલ્લોકેશ્વરાદ્ ભવેત્ સર્વં વિહાય ય ઇમં પઠેત્પૌષ્કરકં હરેઃ
જે કોઈ પણ મનમાં ઈચ્છે છે, તે બધું જગતના સ્વામી પાસેથી મળી શકે છે, જો તે સર્વે વસ્તુઓ છોડીને હરિના પૌષ્કરકનું પઠન કરે છે.
પ્રાદુર્ભાવં નૃપશ્રેષ્ઠ ન તસ્ય હ્યશુભં ભવેત્ એષ પૌષ્કરકો નામ પ્રાદુર્ભાવો મહાત્મનઃ કીર્તિતસ્તે મહાભાગ વ્યાસશ્રુતિનિદર્શનાત્
હે રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, તેને ક્યારેય અશુભ નથી થતું; મહાત્મા every પૌષ્કરક નામનું આ અવતરણ, વ્યાસજી પાસેથી સાંભળ્યું તે પ્રમાણે, હું તને કહું છું, હે ભાગ્યશાળી.